പൊസഷൻ 1981 സിനിമ

പൊസഷൻ 1981 സിനിമ, പോളിഷ് സംവിധായകൻ ആന്ദ്രേ സുളാവ്സ്കിയുടെ സിനിമാ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും തീവ്രവും വിവാദപരവുമായ കലാസൃഷ്ടിയായി ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു. കേവലം ഒരു ഹൊറർ സിനിമ എന്നതിലുപരി, ദാമ്പത്യ തകർച്ചയുടെയും മാനസിക വിഭ്രാന്തിയുടെയും രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയുടെയും ആഴങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുന്ന ഒരു സൈക്കോളജിക്കൽ ഡ്രാമയാണിത്. റിലീസ് ചെയ്ത് നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറവും സിനിമാസ്വാദകരെയും നിരൂപകരെയും ഒരുപോലെ വേട്ടയാടുന്ന ഈ ചിത്രം ഒരു യഥാർത്ഥ ‘കൾട്ട് ക്ലാസിക്’ (Cult Classic) ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

തകർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു വിവാഹബന്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്ന ഈ സിനിമ, യാഥാർത്ഥ്യവും ഭ്രമാത്മകതയും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പുകൾ മായ്ച്ചുകളയുന്നു. ഇസബെൽ അഡ്ജാനിയുടെയും സാം നീലിന്റെയും അഭിനയജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ചതും അസ്വസ്ഥതയുളവാക്കുന്നതുമായ പ്രകടനങ്ങൾ ഈ സിനിമയുടെ നട്ടെല്ലാണ്.

ഉള്ളടക്കം

എന്താണ് ‘പൊസഷൻ’? ഒരു സിനിമാ അനുഭവം

‘പൊസഷൻ’ ഒരു സാധാരണ സിനിമയല്ല. അതിനെ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ഴോണറിൽ (Genre) ഒതുക്കിനിർത്താൻ സാധ്യമല്ല. സൈക്കോളജിക്കൽ ഹൊറർ, ഡ്രാമ, സർറിയലിസം (Surrealism), ബോഡി ഹൊറർ (Body Horror) എന്നിവയുടെയെല്ലാം മിശ്രണമാണ് ഈ ചിത്രം. സംവിധായകൻ ആന്ദ്രേ സുളാവ്സ്കി തന്റെ സ്വന്തം വിവാഹമോചനത്തിന്റെ വേദനയിൽ നിന്നാണ് ഈ സിനിമയുടെ കഥയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, സ്ക്രീനിൽ കാണുന്ന തീവ്രമായ വികാരങ്ങൾ പ്രേക്ഷകന്റെ മനസ്സിലേക്ക് ആഴത്തിൽ തുളച്ചുകയറുന്നു.

ഒരു ചാരനായി ജോലി ചെയ്യുന്ന മാർക്ക് (സാം നീൽ) ഒരു ദൗത്യം കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തുമ്പോൾ ഭാര്യ അന്ന (ഇസബെൽ അഡ്ജാനി) വിവാഹമോചനം ആവശ്യപ്പെടുന്നിടത്താണ് സിനിമ ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ കാരണങ്ങൾ അവ്യക്തമാണ്, ഇത് മാർക്കിനെ മാനസികമായി തളർത്തുന്നു. അന്നയുടെ പെരുമാറ്റത്തിലെ ദുരൂഹതകൾ മാർക്കിനെ സംശയത്തിന്റെ മുൾമുനയിൽ നിർത്തുന്നു.

ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം: ബെർലിൻ മതിലിന്റെ നിഴലിൽ

ശീതയുദ്ധകാലത്തെ പശ്ചിമ ബർലിനാണ് പൊസഷൻ 1981 സിനിമയുടെ പശ്ചാത്തലം. നഗരത്തെ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്ന ബെർലിൻ മതിൽ സിനിമയിൽ ഒരു പ്രധാന പ്രതീകമായി വർത്തിക്കുന്നു. ഇത് മാർക്കിന്റെയും അന്നയുടെയും വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ വിഭജനത്തെയും മാനസികമായ അകൽച്ചയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയമായി അസ്ഥിരമായ, ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു ലോകത്താണ് കഥാപാത്രങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നത്. ഈ പശ്ചാത്തലം സിനിമയുടെ ഭീകരവും ആശങ്ക നിറഞ്ഞതുമായ അന്തരീക്ഷത്തിന് ആക്കം കൂട്ടുന്നു.

കഥാപാത്രങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന അതേ ഒറ്റപ്പെടലും ഭയവും പ്രേക്ഷകരിലേക്കും പകരാൻ ഈ ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം സംവിധായകനെ സഹായിച്ചു. ബെർലിൻ മതിലിന്റെ സാന്നിധ്യം സിനിമയിലുടനീളം ഒരു гнетуലമായ ഭാരമായി നിലനിൽക്കുന്നു.

പൊസഷൻ 1981 സിനിമ: കഥയുടെ ചുരുൾ നിവരുമ്പോൾ

അന്നയ്ക്ക് ഹെൻറിച്ച് എന്നൊരാളുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന് മാർക്ക് സംശയിക്കുന്നു, എന്നാൽ സത്യം അതിലും ഭയാനകമായിരുന്നു. അന്ന ഒരു പഴയ അപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ രഹസ്യമായി ഒരു ഭീകരജീവിയെ പരിപാലിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ ജീവി അവളുടെ പുതിയ കാമുകനായി മാറുന്നു. മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിലെ പരാജയത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ അവൾ കണ്ടെത്തിയ ഒരു മാർഗമായിരുന്നു അത്. സിനിമയുടെ ഈ ഭാഗം ‘ബോഡി ഹൊറർ’ എന്ന ഴോണറിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്നാണ്.

അന്നയുടെ മാനസികനില പൂർണ്ണമായും തകരാറിലാകുന്നതും അവൾ ഈ വിചിത്രജീവിയുമായി താദാത്മ്യം പ്രാപിക്കുന്നതും സിനിമയുടെ കഥാഗതിയെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നു. അന്നയുടെയും മാർക്കിന്റെയും ‘ഡോപ്പൽഗാംഗറുകൾ’ (Doppelgangers) അഥവാ അപരന്മാർ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതോടെ യാഥാർത്ഥ്യം ഏത്, മിഥ്യ ഏത് എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് പ്രേക്ഷകനെത്തുന്നു.

ഈ സിനിമയുടെ കഥ പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കുക എന്നത് ശ്രമകരമാണ്. ഓരോ കാഴ്ചയിലും പുതിയ അർത്ഥതലങ്ങൾ നൽകുന്ന ഒരു കലാസൃഷ്ടിയാണിത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് പൊസഷൻ 1981 സിനിമ ഒരു കൾട്ട് ക്ലാസിക് ആയി മാറിയതും.

സിനിമയെ വേറിട്ടുനിർത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ

സുളാവ്സ്കിയുടെ സംവിധാന ശൈലി തന്നെയാണ് ‘പൊസഷൻ’ സിനിമയെ അവിസ്മരണീയമാക്കുന്നത്. വിശാലവും ചലനാത്മകവുമായ ക്യാമറ ചലനങ്ങൾ, അസാധാരണമായ ഫ്രെയിമുകൾ, അസ്വസ്ഥതയുളവാക്കുന്ന ക്ലോസപ്പുകൾ എന്നിവ സിനിമയ്ക്ക് ഒരു പ്രത്യേക ദൃശ്യഭാഷ നൽകുന്നു. ഓരോ ഫ്രെയിമും ഒരു പെയിന്റിംഗ് പോലെ മനോഹരവും അതേസമയം ഭയാനകവുമാണ്.

കഥാപാത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾ പലപ്പോഴും കാവ്യാത്മകവും ദാർശനികവുമാണ്. സാധാരണ സിനിമകളിൽ കാണുന്നതുപോലെയുള്ള സ്വാഭാവിക സംഭാഷണങ്ങളല്ല ഇതിലുള്ളത്. ഇത് സിനിമയുടെ സർറിയൽ സ്വഭാവം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

ഇസബെൽ അഡ്ജാനിയുടെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന പ്രകടനം

പൊസഷൻ 1981 സിനിമയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഇസബെൽ അഡ്ജാനിയുടെ പ്രകടനത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കാതെ പോകാനാവില്ല. സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും തീവ്രവും ശാരീരികമായി വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതുമായ പ്രകടനങ്ങളിലൊന്നാണ് അന്ന എന്ന കഥാപാത്രമായി അവർ കാഴ്ചവെച്ചത്. സ്നേഹത്തിനും ഭ്രാന്തിനും ഇടയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന അന്നയുടെ മാനസികാവസ്ഥയെ അവിശ്വസനീയമായ രീതിയിൽ അവർ അവതരിപ്പിച്ചു.

പ്രത്യേകിച്ച്, സബ്‌വേ ടണലിലെ പ്രശസ്തമായ രംഗം. ഏകദേശം മൂന്ന് മിനിറ്റോളം ദൈർഘ്യമുള്ള ഈ ഒറ്റ ടേക്കിൽ, അഡ്ജാനി ചിരിക്കുകയും കരയുകയും അലറുകയും ഭ്രാന്തമായി ചലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ രംഗത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനുശേഷം തനിക്ക് മാനസികമായി വലിയ ആഘാതമുണ്ടായെന്നും ആത്മഹത്യാ പ്രവണത വരെ ഉണ്ടായെന്നും അഡ്ജാനി പിന്നീട് വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രകടനത്തിന് അവർക്ക് കാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.

സാം നീൽ, മാർക്ക് എന്ന സങ്കീർണ്ണമായ കഥാപാത്രത്തെ അതിഗംഭീരമായി അവതരിപ്പിച്ചു. നിസ്സഹായതയിൽ നിന്ന് ഭ്രാന്തിലേക്ക് വഴുതിവീഴുന്ന മാർക്കിന്റെ മാറ്റം അദ്ദേഹം തന്മയത്വത്തോടെ സ്ക്രീനിലെത്തിച്ചു.

ബോഡി ഹൊററും സൈക്കോളജിക്കൽ ഭീകരതയും

‘ഏലിയൻ’, ‘ഇ.ടി.’ തുടങ്ങിയ സിനിമകളിലൂടെ പ്രശസ്തനായ കാർലോ റംബാൾഡിയാണ് ‘പൊസഷൻ’ സിനിമയിലെ ഭീകരജീവിയെ സൃഷ്ടിച്ചത്. രക്തവും വഴുവഴുപ്പുള്ള ദ്രാവകങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഈ ജീവി പ്രേക്ഷകരിൽ ഒരേസമയം ഭയവും അറപ്പും ഉളവാക്കുന്നു. ഇത് അന്നയുടെ മാനസിക വിഭ്രാന്തിയുടെ ശാരീരികമായ രൂപമാണ്. അവളുടെ ഉള്ളിലെ ഭയവും വെറുപ്പും ആഗ്രഹങ്ങളുമാണ് ആ ജീവിയായി പുറത്തുവരുന്നത്.

സിനിമയുടെ ഭീകരത കേവലം ആ ജീവിയിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. കഥാപാത്രങ്ങളുടെ മാനസിക സംഘർഷങ്ങളാണ് യഥാർത്ഥ ഹൊറർ. പരസ്പരം സ്നേഹിക്കുകയും അതേസമയം വെറുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന, ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും എന്നാൽ അതിന് സാധിക്കാതെ വരികയും ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യരുടെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളാണ് പൊസഷൻ 1981 സിനിമയുടെ കാതൽ.

വിവാദങ്ങളും നിരോധനവും

റിലീസ് ചെയ്ത സമയത്ത് ‘പൊസഷൻ’ വലിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചു. സിനിമയിലെ തീവ്രമായ വയലൻസും ലൈംഗികതയും കാരണം പല രാജ്യങ്ങളിലും ഇത് നിരോധിക്കുകയോ കനത്ത സെൻസറിംഗിന് വിധേയമാക്കുകയോ ചെയ്തു. അമേരിക്കയിൽ, സിനിമയുടെ ദൈർഘ്യം ഏകദേശം 45 മിനിറ്റോളം വെട്ടിക്കുറച്ചാണ് റിലീസ് ചെയ്തത്. ഇത് സിനിമയുടെ യഥാർത്ഥ ഉദ്ദേശ്യത്തെ തന്നെ ഇല്ലാതാക്കി.

ബ്രിട്ടനിൽ ‘വീഡിയോ നാസ്റ്റി’ (Video Nasty) എന്ന പേരിൽ കുപ്രസിദ്ധമായ സിനിമകളുടെ പട്ടികയിൽ ‘പൊസഷൻ’ ഉൾപ്പെട്ടു. വർഷങ്ങളോളം ഈ സിനിമയുടെ പൂർണ്ണരൂപം പലർക്കും കാണാൻ സാധിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ പിന്നീട് ഡിജിറ്റൽ റീസ്റ്റോറേഷനിലൂടെ സിനിമയുടെ പൂർണ്ണരൂപം ലഭ്യമായതോടെയാണ് ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ കലാമൂല്യം ലോകം തിരിച്ചറിഞ്ഞത്.

‘പൊസഷൻ’ സിനിമയുടെ പൈതൃകം

വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും പൊസഷൻ 1981 സിനിമ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സംവിധായകരെയും സിനിമാ വിദ്യാർത്ഥികളെയും സ്വാധീനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഡേവിഡ് ലിഞ്ച്, ഡാരൻ ആരോനോഫ്സ്കി തുടങ്ങിയ പ്രശസ്ത സംവിധായകരുടെ സിനിമകളിൽ ‘പൊസഷൻ’ സിനിമയുടെ സ്വാധീനം വ്യക്തമായി കാണാൻ സാധിക്കും. മാനുഷിക ബന്ധങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണതയും മാനസികാരോഗ്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യവും ഈ സിനിമ എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.

ഇന്ന്, ‘പൊസഷൻ’ ഒരു സിനിമാ പഠന വിഷയം കൂടിയാണ്. അതിന്റെ ദൃശ്യഭാഷ, പ്രതീകാത്മകത, ആഖ്യാന ശൈലി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് നിരവധി പഠനങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. ഒരു സിനിമ എങ്ങനെ പ്രേക്ഷകനെ വൈകാരികമായി പിടിച്ചുലയ്ക്കാം എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് ഈ ചിത്രം.

ഉപസംഹാരം

പൊസഷൻ 1981 സിനിമ എല്ലാവർക്കും ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സിനിമയായിരിക്കില്ല. അതിന്റെ അസ്വസ്ഥതയുളവാക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങളും സങ്കീർണ്ണമായ കഥയും ചിലപ്പോൾ പ്രേക്ഷകനെ തളർത്തിയേക്കാം. എന്നാൽ, സിനിമയെ ഒരു കലാരൂപമായി കാണുന്ന, വെല്ലുവിളികൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഏതൊരു സിനിമാസ്വാദകനും തീർച്ചയായും കണ്ടിരിക്കേണ്ട ഒന്നാണിത്.

അഭിനയം, സംവിധാനം, ഛായാഗ്രഹണം എന്നിവയിലെല്ലാം ഒരുപോലെ മികച്ചുനിൽക്കുന്ന ‘പൊസഷൻ’, മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ ഇരുണ്ട വശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയാനകവും എന്നാൽ സത്യസന്ധവുമായ ഒരു പഠനമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, സിനിമാ ചരിത്രത്തിൽ ഈ ചിത്രത്തിനുള്ള സ്ഥാനം എന്നും സവിശേഷമായിരിക്കും.