ഒരു കിടിലൻ ആശയം മാത്രം മതിയോ ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പ് വിജയത്തിലെത്താൻ? പലപ്പോഴും സംരംഭകർ ഈ ചോദ്യത്തിന് മുന്നിൽ പകച്ചുപോകാറുണ്ട്. ആശയം എത്ര മികച്ചതാണെങ്കിലും, അത് യാഥാർത്ഥ്യമാക്കാൻ ശരിയായ ഒരു ടീം ഇല്ലെങ്കിൽ കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോകും. ഒരു കമ്പനിയുടെ അടിത്തറ പാകുന്നത് അതിന്റെ ആദ്യത്തെ അഞ്ചോ പത്തോ ജീവനക്കാരാണ്. അവരുടെ മനോഭാവവും പ്രവർത്തനശൈലിയുമാണ് ആ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സംസ്കാരമായി മാറുന്നത്. പിന്നീട് അത് മാറ്റിയെടുക്കുക എന്നത് ഏറെക്കുറെ അസാധ്യമാണ്.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പിന്റെ യാത്രയിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ ഘട്ടങ്ങളിലൊന്നാണ് ശരിയായ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ടീം രൂപീകരണം. ഈ വിഷയത്തിൽ വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ (Venture Capital) രംഗത്തെ അതികായനായ യൂറി സഗലോവ് നൽകുന്ന ചില ഉപദേശങ്ങൾ ഏതൊരു പുതിയ സംരംഭകനും ഒരു വഴികാട്ടിയാണ്. ജനറൽ കാറ്റലിസ്റ്റിലെ മാനേജിങ് ഡയറക്ടറായ സഗലോവ്, നൂറുകണക്കിന് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുടെ വളർച്ചയും തളർച്ചയും നേരിൽ കണ്ടിട്ടുള്ള വ്യക്തിയാണ്.

നിക്ഷേപകർ മൂന്ന് തരം; ഒരാളെ സൂക്ഷിക്കുക

ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പിന് പണം മാത്രം പോര, ശരിയായ ദിശാബോധം നൽകുന്ന നിക്ഷേപകരും വേണം. സഗലോവിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ നിക്ഷേപകരെ പ്രധാനമായും മൂന്നായി തിരിക്കാം. ഇവരെ തിരിച്ചറിയുന്നത് ഒരു സംരംഭകന്റെ ആദ്യ വിജയമാണ്.

  • ടീമിന്റെ ഭാഗമാകുന്നവർ: ഇവർ പണം നൽകുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്. നിയമനങ്ങൾ നടത്താനും വിപണന തന്ത്രങ്ങൾ മെനയാനും എന്തിന്, പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ താങ്ങും തണലുമാകാനും ഇവർ കൂടെയുണ്ടാകും. സഗലോവ് പറയുന്നു, ഇത്തരക്കാരാണ് ഏറ്റവും മൂല്യമുള്ള നിക്ഷേപകർ. പലപ്പോഴും അവർ നൽകുന്ന ചെക്കിന്റെ വലുപ്പവുമായി ഈ സഹായങ്ങൾക്ക് യാതൊരു ബന്ധവുമുണ്ടാകില്ല.
  • ചെക്ക് തന്ന് അപ്രത്യക്ഷരാകുന്നവർ: ഇവർ പണം നിക്ഷേപിക്കും, പിന്നെ ആ വഴിക്ക് കാണില്ല. വലിയ ശല്യമില്ലെങ്കിലും നിർണ്ണായക ഘട്ടങ്ങളിൽ ഇവരിൽ നിന്ന് ഒരു സഹായവും പ്രതീക്ഷിക്കാനാവില്ല.
  • സൂക്ഷ്മമായി ഇടപെടുന്ന തലവേദന: ഇതാണ് ഏറ്റവും അപകടകാരിയായ വിഭാഗം. അവർ പണം തരും, പക്ഷേ കമ്പനിയുടെ ദൈനംദിന കാര്യങ്ങളിൽ പോലും അനാവശ്യമായി ഇടപെടും. എല്ലാത്തിനും അവർക്ക് അഭിപ്രായമുണ്ടാകും. ചെറിയൊരു പ്രശ്നം വന്നാൽ പോലും അവർ പരിഭ്രാന്തരാകും. ഇത് സ്ഥാപകരുടെ മനോവീര്യം കെടുത്തുകയും പ്രവർത്തന സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യും.

വലിയൊരു തുക വാഗ്ദാനം ചെയ്താലും ഈ മൂന്നാമത്തെ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട നിക്ഷേപകരെ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കണമെന്നാണ് സഗലോവിന്റെ ഉറച്ച നിലപാട്. അവരുടെ ഇടപെടൽ ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ കമ്പനിക്ക് ഗുണത്തേക്കാളേറെ ദോഷം ചെയ്യും.

നിക്ഷേപകനെ തിരഞ്ഞെടുക്കും മുൻപ്

പണം സമാഹരിക്കുന്ന സമയത്ത് എല്ലാ നിക്ഷേപകരും തങ്ങളുടെ ഏറ്റവും മികച്ച മുഖമായിരിക്കും കാണിക്കുക. അപ്പോൾ എങ്ങനെയാണ് ശരിയായ ആളെ കണ്ടെത്തുക? വെറുതെ വാക്ക് വിശ്വസിക്കരുത്, സ്വന്തമായി അന്വേഷിക്കണം എന്ന് സഗലോവ് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ഏറ്റവും നല്ല മാർഗ്ഗം, ആ നിക്ഷേപകൻ ഇതിനകം പണം മുടക്കിയിട്ടുള്ള മറ്റ് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുടെ സ്ഥാപകരുമായി സംസാരിക്കുക എന്നതാണ്. “അവർ എങ്ങനെയാണ് നിങ്ങളെ സഹായിച്ചത് എന്ന് മൂർത്തമായ ഉദാഹരണങ്ങൾ സഹിതം ചോദിച്ചറിയുക. അതിലും പ്രധാനമായി, കാര്യങ്ങൾ വിചാരിച്ചപോലെ പോകാതിരുന്നപ്പോൾ, ഒരു പ്രതിസന്ധി വന്നപ്പോൾ ആ നിക്ഷേപകന്റെ സമീപനം എന്തായിരുന്നു എന്ന് ചോദിക്കുക,” സഗലോവ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈയൊരു അന്വേഷണം പലപ്പോഴും കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ മുന്നിലെത്തിക്കും.

ഓഹരി പങ്കുവെക്കലിലെ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ

ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പിലെ സഹസ്ഥാപകർ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പലപ്പോഴും ഓഹരി പങ്കുവെക്കലിന്റെ (Equity Split) പേരിൽ ഉലയാറുണ്ട്. ഈ വിഷയത്തിലും സഗലോവിന് കൃത്യമായ കാഴ്ചപ്പാടുണ്ട്.

തുടക്കത്തിൽ “ആശയം എന്റേതാണ്, അതുകൊണ്ട് സിംഹഭാഗവും എനിക്ക് വേണം” എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നവർ ഏറെയാണ്. ഇതൊരു വലിയ തെറ്റാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു. ഒരു കമ്പനിയുടെ യാത്രയുടെ 99 ശതമാനവും മുന്നോട്ടാണ്. ആശയം ഒരു തുടക്കം മാത്രമാണ്. അഞ്ചു വർഷം കഴിഞ്ഞ്, ഒരേപോലെ കഷ്ടപ്പെട്ട സഹസ്ഥാപകന് തനിക്ക് അഞ്ചിലൊന്ന് ഓഹരി മാത്രമേയുള്ളൂ എന്ന തോന്നൽ ഉണ്ടാകുന്നത് കമ്പനിയുടെ ഭാവിയെത്തന്നെ തകർക്കാം.

അതുകൊണ്ട് ഓഹരി വിഭജനം കഴിയുന്നത്ര തുല്യവും ന്യായവുമാകണം. എന്നാൽ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിൽ ഒരു തടസ്സമുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ചെറിയൊരു വ്യത്യാസം വരുത്തുന്നത് നല്ലതാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരാൾക്ക് ഒരു ഷെയർ കൂടുതൽ നൽകുക. ഇത് തുല്യനില വരുമ്പോൾ ഒരു ഡെഡ്‌ലോക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കും. തുല്യമായ അധ്വാനത്തിന് തുല്യമായ പ്രതിഫലം എന്ന ചിന്തയായിരിക്കണം എപ്പോഴും മുന്നിൽ നിൽക്കേണ്ടത്.

ആദ്യ ജീവനക്കാരോടുള്ള സമീപനം

സ്ഥാപകർ കഴിഞ്ഞാൽ ഒരു കമ്പനിയുടെ നെടുംതൂണുകൾ അതിന്റെ ആദ്യത്തെ ജീവനക്കാരാണ്. വലിയ ശമ്പളം വാഗ്ദാനം ചെയ്യാൻ ഒരുപക്ഷേ തുടക്കത്തിൽ കഴിഞ്ഞെന്നുവരില്ല. അപ്പോൾ എങ്ങനെയാണ് മികച്ച പ്രതിഭകളെ ആകർഷിക്കുക?

ഇവിടെയാണ് സത്യസന്ധമായ ആശയവിനിമയത്തിന്റെ പ്രസക്തി. കമ്പനിയുടെ നിലവിലെ അവസ്ഥയും അതിലെ റിസ്കും (Risk) അവരോട് തുറന്നുപറയണം. കുറഞ്ഞ ശമ്പളത്തിന് പകരമായി കമ്പനിയുടെ ഓഹരികളിൽ ഒരു പങ്ക് (ESOPs) നൽകുന്നത് അവരെ കമ്പനിയുടെ ഭാഗമാക്കാൻ സഹായിക്കും. നിങ്ങൾ അവർക്ക് ഒരു ജോലി മാത്രമല്ല നൽകുന്നത്, ഒരു വലിയ സ്വപ്നത്തിൽ പങ്കാളികളാക്കുകയാണ്. കേരളത്തിലെ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇക്കോസിസ്റ്റം വളരുമ്പോൾ, ബാംഗ്ലൂരിലെയും മറ്റ് മെട്രോ നഗരങ്ങളിലെയും വൻകിട കമ്പനികളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന മലയാളികളെ ആകർഷിക്കാൻ ഇത്തരം സമീപനങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്.

ശരിയായ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ടീം രൂപീകരണം എന്നത് ഒരു കലയും ശാസ്ത്രവുമാണ്. ശരിയായ ആളുകളെ കണ്ടെത്തുക, അവർക്ക് അർഹമായ പരിഗണന നൽകുക, മികച്ചൊരു പ്രവർത്തന സംസ്കാരം വളർത്തിയെടുക്കുക എന്നിവ ഒരു നല്ല ആശയത്തെ മഹത്തായ ഒരു കമ്പനിയാക്കി മാറ്റുന്നതിന്റെ ആദ്യ പടികളാണ്. യൂറി സഗലോവിന്റെ വാക്കുകൾ ഈ യാത്രയിൽ ഏതൊരു സംരംഭകനും ഒരു മുതൽക്കൂട്ടുതന്നെയാണ്.