ഓൺലൈൻ ഫാഷൻ ലോകത്ത് വീണ്ടും ഒരു വമ്പൻ കൈമാറ്റം. യുവതലമുറയുടെ ഹരമായിരുന്ന, പഴയ വസ്ത്രങ്ങൾ വിൽക്കുകയും വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന ഡീപോപ് (Depop) എന്ന ആപ്ലിക്കേഷൻ ഇനി ഇ-കൊമേഴ്സ് ഭീമനായ ഇബേയ്ക്ക് (eBay) സ്വന്തം. 1.2 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ (ഏകദേശം 10,000 കോടി രൂപ) പണമിടപാടിലാണ് ഈ കച്ചവടം ഉറപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ ഈ വാർത്തയിലെ കൗതുകം അതല്ല, അഞ്ചു വർഷം മുൻപ് 1.62 ബില്യൺ ഡോളർ മുടക്കി ഡീപോപിനെ വാങ്ങിയ എറ്റ്സിക്ക് (Etsy) ഈ കച്ചവടം സമ്മാനിച്ചത് കോടികളുടെ നഷ്ടമാണ്.

എന്തുകൊണ്ടാണ് എറ്റ്സി ഇങ്ങനെയൊരു നഷ്ടക്കച്ചവടത്തിന് തയ്യാറായത്? ഇബേയ്ക്ക് ഈ ഇടപാടിലൂടെ എന്താണ് നേട്ടം? ഓൺലൈൻ വിപണിയിലെ മാറുന്ന സമവാക്യങ്ങളിലേക്കാണ് ഈ സംഭവം വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.

എന്തുകൊണ്ട് എറ്റ്സി ഡീപോപിനെ കൈവിട്ടു?

കോവിഡ് കാലത്ത് ഓൺലൈൻ കച്ചവടം കുതിച്ചുയർന്നപ്പോൾ അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഗുണഭോക്താക്കളിൽ ഒന്നായിരുന്നു എറ്റ്സി. എന്നാൽ ആ സുവർണ്ണ കാലം കഴിഞ്ഞതോടെ കാര്യങ്ങൾ അത്ര ശുഭകരമല്ല. ആമസോൺ പോലുള്ള വമ്പന്മാരിൽ നിന്നും, ഷീൻ (Shein), ടെമു (Temu) തുടങ്ങിയ പുതിയ ചൈനീസ് എതിരാളികളിൽ നിന്നും കടുത്ത മത്സരമാണ് എറ്റ്സി നേരിടുന്നത്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ തങ്ങളുടെ പ്രധാന പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായ ‘എറ്റ്സി മാർക്കറ്റ്പ്ലേസിൽ’ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനാണ് കമ്പനിയുടെ തീരുമാനം. പല ഉപകമ്പനികളെ ഒരേസമയം കൊണ്ടുനടക്കുന്നത് പ്രധാന ബിസിനസ്സിൽ നിന്ന് ശ്രദ്ധ മാറ്റുന്നുവെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ഡീപോപിനെ വിൽക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തിന് പിന്നിൽ. എറ്റ്സിയുടെ സിഇഒ കൃതി പട്ടേൽ ഗോയൽ വ്യക്തമാക്കിയതും ഇതുതന്നെ. “ഞങ്ങളുടെ മുന്നിലുള്ള വലിയ അവസരത്തിൽ പൂർണ്ണമായി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ ഈ ഇടപാട് സഹായിക്കും” എന്നാണ് അവർ പത്രക്കുറിപ്പിൽ അറിയിച്ചത്.

കണക്കുകൾ പരിശോധിച്ചാൽ ഈ തീരുമാനത്തിന്റെ ഗൗരവം മനസ്സിലാകും. 2023-ൽ 7.1% വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തിയ എറ്റ്സിയുടെ വരുമാനം, 2024-ൽ വെറും 2.2% ആയി കുറഞ്ഞു. ഈ ഇടിവ് കമ്പനിയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് പല ചോദ്യങ്ങളും ഉയർത്തിയിരുന്നു. ഡീപോപിനെ ഒഴിവാക്കുന്നത് വഴി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാനും പ്രധാന വിപണിയിൽ കൂടുതൽ പണം നിക്ഷേപിക്കാനും സാധിക്കുമെന്നാണ് കമ്പനി കരുതുന്നത്.

വാങ്ങിക്കൂട്ടലും വിറ്റൊഴിയലും ഒരു ശീലമാകുമ്പോൾ

ഇതാദ്യമായല്ല എറ്റ്സി ഒരു കമ്പനിയെ വാങ്ങി കുറച്ചുകാലം കഴിഞ്ഞ് വിൽക്കുന്നത്. ബ്രസീലിയൻ ഇ-കൊമേഴ്സ് കമ്പനിയായ എലോ7 (Elo7), സംഗീതോപകരണങ്ങൾക്കായുള്ള മാർക്കറ്റ്പ്ലേസായ റീവെർബ് (Reverb) എന്നിവയെല്ലാം മുൻപ് എറ്റ്സി വാങ്ങി പിന്നീട് വിറ്റൊഴിഞ്ഞവയാണ്. ഇത് കമ്പനിയുടെ ഏറ്റെടുക്കൽ തന്ത്രങ്ങളിലെ പാളിച്ചകളാണോ എന്ന സംശയം വിദഗ്ധർക്കിടയിൽ ബലപ്പെടുത്തുന്നു. വലിയ പ്രതീക്ഷയോടെ വാങ്ങുന്ന കമ്പനികളെ സ്വന്തം ബിസിനസ്സുമായി ചേർത്തു കൊണ്ടുപോകുന്നതിൽ എറ്റ്സി പരാജയപ്പെടുന്നു എന്നതിന്റെ സൂചനയായും ഇതിനെ കാണുന്നവരുണ്ട്.

ഇബേയുടെ കണ്ണുകൾ യുവത്വത്തിൽ

എറ്റ്സിക്ക് ഡീപോപ് ഒരു ‘തലവേദന’യായി മാറിയപ്പോൾ, ഇബേയ്ക്ക് അതൊരു സുവർണ്ണാവസരമാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ പാരമ്പര്യമുള്ള ഇബേയുടെ പ്രധാന ഉപഭോക്താക്കൾ ഒരു പ്രത്യേക പ്രായപരിധിക്ക് മുകളിലുള്ളവരാണ്. എന്നാൽ ഓൺലൈൻ ഷോപ്പിംഗിന്റെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്നത് ‘ജെൻ സി’ (Gen Z) എന്നറിയപ്പെടുന്ന പുതിയ തലമുറയാണ്. ഈ തലമുറയെ ആകർഷിക്കാൻ ഇബേ കുറച്ചുകാലമായി ശ്രമിച്ചുവരികയായിരുന്നു. ഡീപോപിനെ ഏറ്റെടുക്കുന്നതിലൂടെ ഈ ലക്ഷ്യം വളരെ എളുപ്പത്തിൽ നേടാനാകും.

ഡീപോപിന്റെ കണക്കുകൾ ഇബേയുടെ തന്ത്രം ശരിവെക്കുന്നു:

• 7 ദശലക്ഷം സജീവ ഉപഭോക്താക്കൾ: ഇവരിൽ ഏകദേശം 90 ശതമാനവും 34 വയസ്സിൽ താഴെയുള്ളവരാണ്.
• 3 ദശലക്ഷത്തിലധികം വിൽപ്പനക്കാർ: സ്വന്തം വാർഡ്രോബിൽ നിന്ന് പണം സമ്പാദിക്കുന്ന ചെറുപ്പക്കാരുടെ ഒരു വലിയ കൂട്ടായ്മ.
• സാമൂഹികമായ ഷോപ്പിംഗ്: ഡീപോപ് വെറുമൊരു ആപ്പ് മാത്രമല്ല, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സോഷ്യൽ കമ്മ്യൂണിറ്റി കൂടിയാണ്. ഇത് യുവതലമുറയെ പിടിച്ചിരുത്തുന്നു.

ഇബേയുടെ സിഇഒ ജാമി ഇയാനോൺ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, “ഉപയോഗിച്ച വസ്ത്രങ്ങളുടെ വിപണിയിൽ, അതായത് സെക്കൻഡ് ഹാൻഡ് ഫാഷൻ രംഗത്ത്, ഡീപോപ് ശക്തമായ ഒരു ബ്രാൻഡാണ്. ഇബേയുടെ വിപുലമായ ശൃംഖലയും പ്രവർത്തന മികവും ചേരുമ്പോൾ ഡീപോപിന് പുതിയ ഉയരങ്ങളിലെത്താൻ സാധിക്കും.”

സെക്കൻഡ് ഹാൻഡ് ഫാഷൻ എന്ന തരംഗം

ഒരിക്കൽ ഉപയോഗിച്ച വസ്ത്രങ്ങൾ വാങ്ങുന്നത് കുറച്ചിലായി കണ്ടിരുന്ന ഒരു കാലമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് അതൊരു ഫാഷൻ സ്റ്റേറ്റ്മെന്റാണ്. ‘ത്രിഫ്റ്റിംഗ്’ (Thrifting) എന്ന ഓമനപ്പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ട്രെൻഡ് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള യുവതീയുവാക്കൾക്കിടയിൽ തരംഗമാണ്. കേരളത്തിലെ നഗരങ്ങളിലും ‘ത്രിഫ്റ്റ് സ്റ്റോറുകൾ’ ഇപ്പോൾ സജീവമാണ്. ഇതിന് പല കാരണങ്ങളുണ്ട്.

ഒന്നാമതായി, സുസ്ഥിരത (Sustainability). ഫാസ്റ്റ് ഫാഷൻ വ്യവസായം പരിസ്ഥിതിക്ക് വരുത്തിവെക്കുന്ന ദോഷങ്ങളെക്കുറിച്ച് പുതിയ തലമുറ ബോധവാന്മാരാണ്. പഴയ വസ്ത്രങ്ങൾ പുനരുപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ അവർ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു.

രണ്ടാമതായി, കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് ബ്രാൻഡഡ് വസ്ത്രങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കാനുള്ള അവസരം. വളരെ കുറഞ്ഞ ഉപയോഗം മാത്രമുള്ള വിലകൂടിയ വസ്ത്രങ്ങൾ ചെറിയ വിലയ്ക്ക് ലഭിക്കുന്നത് വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ചെറുപ്പക്കാർക്കും വലിയ ആകർഷണമാണ്.

ഈ വളരുന്ന വിപണിയുടെ സാധ്യതകളാണ് ഡീപോപിനെപ്പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ വിജയത്തിന് പിന്നിൽ. 2025-ൽ ഏകദേശം 1 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ മൊത്തം വ്യാപാരമാണ് (Gross Merchandise Sales) ഡീപോപ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലൂടെ നടന്നത്. ഈ വലിയ വിപണിയിലേക്കാണ് ഇബേ ഇപ്പോൾ ചുവടുവെച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഓൺലൈൻ വിപണിയിലെ പുതിയ കളികൾ

എറ്റ്സി-ഡീപോപ്-ഇബേ ഇടപാട് ഓൺലൈൻ വ്യാപാര രംഗത്തെ ചില പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ വരച്ചുകാട്ടുന്നു.

1. പ്രധാന ബിസിനസ്സിലേക്കുള്ള മടക്കം: കടുത്ത മത്സരം നേരിടുമ്പോൾ, പല ദിശകളിലേക്ക് ചിതറിപ്പോകാതെ സ്വന്തം ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുക എന്ന തന്ത്രം പല കമ്പനികളും സ്വീകരിച്ചു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എറ്റ്സിയുടെ നീക്കം ഇതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്.
2. യുവത്വത്തെ തേടുന്ന ഭീമന്മാർ: ഇബേയെപ്പോലുള്ള പഴയ കമ്പനികൾക്ക് നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ പുതിയ തലമുറയെ ആകർഷിച്ചേ മതിയാകൂ. ഇതിനായി യുവതലമുറക്കിടയിൽ സ്വാധീനമുള്ള ചെറിയ, പുതിയ കമ്പനികളെ ഏറ്റെടുക്കുന്നത് ഒരു പ്രധാന മാർഗ്ഗമായി മാറുകയാണ്.
3. സെക്കൻഡ് ഹാൻഡ് ഫാഷൻ വിപണിയുടെ വളർച്ച: ഇതൊരു താൽക്കാലിക ട്രെൻഡ് അല്ല, മറിച്ച് ഓൺലൈൻ ഫാഷന്റെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു എന്നതിന് ഈ ഇടപാട് അടിവരയിടുന്നു. വരും വർഷങ്ങളിൽ ഈ രംഗത്ത് കൂടുതൽ മത്സരങ്ങളും പുതിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളും പ്രതീക്ഷിക്കാം.

ഈ വർഷം രണ്ടാം പാദത്തോടെ ഇടപാടുകൾ പൂർത്തിയാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. എറ്റ്സിക്ക് ഈ വിൽപന ഒരു ആശ്വാസമാകുമോ, ഇബേയ്ക്ക് ഇതൊരു പുത്തൻ ഉണർവ് നൽകുമോ എന്ന് കാത്തിരുന്നു കാണാം. പക്ഷെ ഒന്നുറപ്പാണ്, ഓൺലൈൻ ഫാഷൻ ലോകത്തെ കളികൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണവും ആവേശകരവുമാവുകയാണ്.