എക്സ്ബോക്സ്: ശതകോടികൾ മുടക്കിയിട്ടും ദിശയറിയാതെ?

എന്താണ് എക്സ്ബോക്സ്? ഒറ്റവാക്കിൽ ഉത്തരം പറയാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ചോദ്യമല്ല ഇത്. അതൊരു ഗെയിമിംഗ് കൺസോൾ ആണോ? അതോ സിനിമ കാണുന്ന നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ് പോലെ, ഗെയിം കളിക്കാനുള്ള ഒരു സബ്സ്ക്രിപ്ഷൻ സേവനമോ? മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റെ ഗെയിമിംഗ് വിഭാഗം ശതകോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ ഒഴുക്കിയിട്ടും ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ ഒരുത്തരം നൽകാൻ അവർക്ക് പോലും സാധിക്കുന്നില്ല എന്നതാണ് സത്യം. ഇപ്പോൾ, ഒരു ദശാബ്ദക്കാലം എക്സ്ബോക്സിനെ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച ഫിൽ സ്പെൻസർ പടിയിറങ്ങുമ്പോൾ, ഈ അനിശ്ചിതത്വം ഒരു വലിയ ചോദ്യചിഹ്നമായി മാറുകയാണ്.

എക്സ്ബോക്സിന്റെ തലപ്പത്ത് വലിയൊരു അഴിച്ചുപണി നടന്നിരിക്കുന്നു. ഫിൽ സ്പെൻസറിന് പകരം ആശാ ശർമ്മ പുതിയ സിഇഒ ആയി ചുമതലയേൽക്കുന്നു. “എക്സ്ബോക്സിന്റെ മടങ്ങിവരവ്” ആണ് തന്റെ ലക്ഷ്യമെന്ന് ആശ ശർമ്മ പറയുമ്പോൾ, ഏത് എക്സ്ബോക്സിനെക്കുറിച്ചാണ് അവർ സംസാരിക്കുന്നതെന്ന സംശയം ബാക്കിയാണ്. കാരണം, സ്പെൻസറിന്റെ കാലഘട്ടം എക്സ്ബോക്സിന്റെ സ്വത്വം തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചിരുന്നു.

കൺസോൾ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് സബ്സ്ക്രിപ്ഷൻ കളത്തിലേക്ക്

2014-ൽ ഫിൽ സ്പെൻസർ എക്സ്ബോക്സിന്റെ തലപ്പത്തെത്തുമ്പോൾ കാര്യങ്ങൾ അത്ര ശുഭകരമായിരുന്നില്ല. സോണിയുടെ പ്ലേസ്റ്റേഷൻ 4-നോട് ദയനീയമായി പരാജയപ്പെട്ട എക്സ്ബോക്സ് വൺ എന്ന കൺസോളിന്റെ ഭാരവും പേറിയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വരവ്. കൺസോൾ വിൽപ്പനയുടെ കാര്യത്തിൽ സോണിയെയും നിന്റെൻഡോയെയും മറികടക്കുക എളുപ്പമല്ലെന്ന് സ്പെൻസർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവിടെയാണ് അദ്ദേഹം ഒരു പുതിയ വഴി വെട്ടിയത്.

ആളുകൾ സിനിമയും സീരീസുകളും കാണാൻ നെറ്റ്ഫ്ലിക്സും ആമസോൺ പ്രൈമും ഉപയോഗിക്കുന്നതുപോലെ, എന്തുകൊണ്ട് ഗെയിമുകൾക്കായി ഒരു സബ്സ്ക്രിപ്ഷൻ മോഡൽ കൊണ്ടുവന്നുകൂടാ? ഈ ചിന്തയിൽ നിന്നാണ് എക്സ്ബോക്സ് ഗെയിം പാസ് (Xbox Game Pass) എന്ന വിപ്ലവകരമായ ആശയം പിറക്കുന്നത്. മാസം ഒരു നിശ്ചിത തുക നൽകിയാൽ നൂറുകണക്കിന് ഗെയിമുകൾ കളിക്കാൻ സാധിക്കുന്ന ഈ സേവനം തുടക്കത്തിൽ ഗെയിമർമാർക്കിടയിൽ വലിയ തരംഗം സൃഷ്ടിച്ചു. കൺസോൾ വിറ്റ് കാശാക്കുന്നതിനേക്കാൾ, കോടിക്കണക്കിന് വരിക്കാരെ നേടുക എന്നതായി മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റെ പുതിയ ലക്ഷ്യം.

“ഞങ്ങൾക്ക് എത്ര കൺസോൾ വിറ്റു എന്നതല്ല പ്രധാനം,” സ്പെൻസർ പലപ്പോഴും ആവർത്തിച്ചു. “കളിക്കാർ എവിടെയാണോ, അവിടെയെത്തുക എന്നതാണ് ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം.” ഈ തന്ത്രം കടലാസിൽ മികച്ചതായിരുന്നു.

ശതകോടികളുടെ പന്തയം

ഗെയിം പാസ് വിജയിക്കണമെങ്കിൽ അതിൽ ധാരാളം മികച്ച ഗെയിമുകൾ വേണം. അതിനായി മൈക്രോസോഫ്റ്റ് പണമൊഴുക്കാൻ തുടങ്ങി. അത് ചില്ലറ പണമൊന്നുമായിരുന്നില്ല. ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ചില ഗെയിം സ്റ്റുഡിയോകളെ അവർ ഒന്നൊന്നായി സ്വന്തമാക്കി.

• ‘ഫാൾഔട്ട്’, ‘എൽഡർ സ്ക്രോൾസ്’ തുടങ്ങിയ വിഖ്യാത ഗെയിമുകൾ നിർമ്മിച്ച ബെഥെസ്ഡയെ (Bethesda) 7.5 ബില്യൺ ഡോളറിന് ഏറ്റെടുത്തു.
• ഗെയിമിംഗ് ലോകത്തെ ഒന്നടങ്കം ഞെട്ടിച്ചുകൊണ്ട്, ‘കോൾ ഓഫ് ഡ്യൂട്ടി’യുടെ നിർമ്മാതാക്കളായ ആക്ടിവിഷൻ ബ്ലിസാർഡിനെ (Activision Blizzard) ഏകദേശം 69 ബില്യൺ ഡോളറിന് സ്വന്തമാക്കി.

ഈ ഏറ്റെടുക്കലുകളോടെ, എക്സ്ബോക്സ് ഗെയിം പാസ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഗെയിം ലൈബ്രറികളിലൊന്നായി മാറി. എന്നാൽ ഈ വമ്പൻ നിക്ഷേപങ്ങൾ മൈക്രോസോഫ്റ്റിന് സമ്മാനിച്ചത് തലവേദന കൂടിയായിരുന്നു.

വഴിപിരിഞ്ഞ സ്വപ്നങ്ങളും പിരിച്ചുവിടലുകളും

വമ്പൻ കമ്പനികളെ വാങ്ങിക്കൂട്ടിയപ്പോൾ എക്സ്ബോക്സിന്റെ പ്രവർത്തനച്ചെലവ് ക്രമാതീതമായി വർധിച്ചു. ഗെയിം പാസിൽ നിന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച വരുമാനം ലഭിക്കാതെ വന്നതോടെ കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയി. അതിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രത്യാഘാതം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നത് ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാർക്കായിരുന്നു.

ഈ വർഷം ആദ്യം മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ഗെയിമിംഗ് വിഭാഗത്തിൽ നിന്ന് 1900-ഓളം ജീവനക്കാരെ പിരിച്ചുവിട്ടു. ഏറ്റെടുത്ത പല സ്റ്റുഡിയോകളും അടച്ചുപൂട്ടി. വർഷങ്ങളായി മികച്ച ഗെയിമുകൾ നിർമ്മിച്ച് പ്രശസ്തി നേടിയ ‘ടാംഗോ ഗെയിംവർക്ക്സ്’, ‘ആർക്കേൻ ഓസ്റ്റിൻ’ തുടങ്ങിയ സ്റ്റുഡിയോകൾക്ക് താഴുവീണത് ഗെയിമിംഗ് ലോകത്ത് വലിയ ഞെട്ടലുണ്ടാക്കി.

ശതകോടികൾ മുടക്കി വാങ്ങിയ സ്റ്റുഡിയോകളെ തന്നെ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടി വരുന്നത് എക്സ്ബോക്സിന്റെ തന്ത്രങ്ങൾ പാളുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയായിരുന്നു. ഒരു വശത്ത്, പണം കൊടുത്ത് ഗെയിമുകൾ വാങ്ങുന്നതിന് പകരം എക്സ്ബോക്സ് ഗെയിം പാസ് ഉപയോഗിക്കാൻ ആളുകളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. മറുവശത്ത്, ഈ സേവനം ലാഭകരമാക്കാൻ സാധിക്കാതെ വന്നപ്പോൾ സ്വന്തം സ്റ്റുഡിയോകളെ തന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. ഈ ഇരട്ടത്താപ്പ് നിക്ഷേപകരെയും ഗെയിമർമാരെയും ഒരുപോലെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കി.

എന്താണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ എക്സ്ബോക്സ്?

ഫിൽ സ്പെൻസറിന്റെ കാലഘട്ടം അവസാനിക്കുമ്പോൾ അവശേഷിക്കുന്ന പ്രധാന ചോദ്യമിതാണ്. എക്സ്ബോക്സ് അതിന്റെ കൺസോളിനാണോ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്, അതോ അതിന്റെ സേവനത്തിനോ?

മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ഇപ്പോഴും എക്സ്ബോക്സ് സീരീസ് എക്സ്, എസ് (Xbox Series X/S) എന്ന പേരിൽ കൺസോളുകൾ വിൽക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ തങ്ങളുടെ പല പ്രധാന ഗെയിമുകളും എതിരാളിയായ പ്ലേസ്റ്റേഷനിലും ലഭ്യമാക്കാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചത് ഈ ആശയക്കുഴപ്പം വർധിപ്പിച്ചു. സ്വന്തം കൺസോൾ വാങ്ങാൻ ആളുകളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകം അതിൽ മാത്രം ലഭിക്കുന്ന എക്സ്ക്ലൂസീവ് ഗെയിമുകളാണ്. ആ ഗെയിമുകൾ മറ്റു പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ലഭ്യമാക്കുമ്പോൾ, “പിന്നെന്തിന് ഒരു എക്സ്ബോക്സ് വാങ്ങണം?” എന്ന ചോദ്യം സ്വാഭാവികമാണ്.

ഇപ്പോൾ എക്സ്ബോക്സ് ഒരു കൺസോൾ നിർമ്മാതാവ് എന്നതിലുപരി, ഒരു തേർഡ്-പാർട്ടി പബ്ലിഷറായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണോ എന്ന് പലരും സംശയിക്കുന്നു. അതായത്, മറ്റുള്ളവരുടെ കൺസോളുകൾക്ക് വേണ്ടി ഗെയിം നിർമ്മിച്ചു വിൽക്കുന്ന ഒരു കമ്പനി.

പുതിയ നേതൃത്വത്തിന് മുന്നിലെ വെല്ലുവിളികൾ

ഫിൽ സ്പെൻസർ ഒരു വികാരജീവിയായ ഗെയിമർ എന്ന നിലയിൽ ആരാധകർക്ക് പ്രിയങ്കരനായിരുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബിസിനസ് തന്ത്രങ്ങൾ എക്സ്ബോക്സിനെ ഒരു പ്രതിസന്ധിയിലാണ് കൊണ്ടുചെന്നെത്തിച്ചിരിക്കുന്നത്. പുതിയ സിഇഒ ആശാ ശർമ്മയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ളത് എളുപ്പവഴികളല്ല.

എക്സ്ബോക്സിന് വ്യക്തമായ ഒരു ദിശാബോധം നൽകുക എന്നതാണ് അവരുടെ പ്രധാന വെല്ലുവിളി. എക്സ്ബോക്സ് എന്ന ബ്രാൻഡിന്റെ സ്വത്വം പുനർനിർവചിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അത് ഹാർഡ്‌വെയറിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമോ, അതോ എക്സ്ബോക്സ് ഗെയിം പാസ് എന്ന സേവനത്തിൽ പൂർണ്ണമായി ആശ്രയിക്കുമോ എന്ന് കണ്ടറിയണം. കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപം, ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാരുടെ ഭാവി, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഗെയിമർമാരുടെ പ്രതീക്ഷകൾ എന്നിവയെല്ലാം ആ തീരുമാനത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്, എക്സ്ബോക്സിന്റെ അടുത്ത അധ്യായം അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ ഒന്നായിരിക്കും.