ഒരു വലിയ കമ്പനി മറ്റൊരു സ്ഥാപനത്തെ ഏറ്റെടുക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് വമ്പൻമാർ ഒന്നായി മാറുന്നു. ഇത്തരം വാർത്തകൾ ബിസിനസ്സ് പേജുകളിൽ നമ്മൾ സ്ഥിരം കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ ലയന-ഏറ്റെടുക്കൽ (Mergers and Acquisitions – M&A) തീരുമാനങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ നടക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ഗവേഷണങ്ങളെയും വിശകലനങ്ങളെയും കുറിച്ച് പലർക്കും ധാരണയുണ്ടാകില്ല. ഒരു ഡീൽ ഉറപ്പിക്കുന്നതിന് മുൻപ് നടക്കുന്ന ഈ വിലയിരുത്തൽ പ്രക്രിയയാണ് ‘ഡ്യൂ ഡിലിജൻസ്’ (Due Diligence). പലപ്പോഴും ഇത് കമ്പനികൾക്ക് ഒരു വലിയ തലവേദനയാണ്.
ഈ പ്രക്രിയയുടെ ചെലവ് തന്നെയാണ് പ്രധാന വില്ലൻ. ലക്ഷങ്ങളല്ല, കോടികളാണ് ഇതിനായി ഒഴുകുന്നത്. മക്കിൻസി (McKinsey), ബിസിജി (BCG), ബെയിൻ (Bain) പോലുള്ള ലോകോത്തര മാനേജ്മെന്റ് കൺസൾട്ടിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങളെയാണ് ഇതിനായി സമീപിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ, ഈ രംഗത്ത് ഒരു വലിയ മാറ്റത്തിന് കളമൊരുങ്ങുകയാണ്. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെ സഹായത്തോടെ ഈ ഭീമമായ ചെലവ് പത്തിലൊന്നായി കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് ഒരു പുതിയ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത്.
എന്താണ് ഈ കോടികളുടെ കളി?
ഒരു പ്രൈവറ്റ് ഇക്വിറ്റി (Private Equity – PE) സ്ഥാപനം മറ്റൊരു കമ്പനിയെ വാങ്ങാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു എന്ന് കരുതുക. ആ കമ്പനിയുടെ യഥാർത്ഥ വിപണിമൂല്യം, ഉപഭോക്താക്കൾക്കിടയിലെ സ്വീകാര്യത, ഭാവിയെന്താണ്, സാമ്പത്തിക ഭദ്രത എത്രത്തോളമുണ്ട് എന്നിങ്ങനെ നൂറുകൂട്ടം കാര്യങ്ങൾ അറിയേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിനായി അവർ പുറത്തുനിന്നുള്ള വിദഗ്ദ്ധരെ ആശ്രയിക്കുന്നു. അക്കൗണ്ടന്റുമാർ, നിയമവിദഗ്ദ്ധർ, പിന്നെ നേരത്തെ പറഞ്ഞ കൺസൾട്ടന്റുമാർ.
ഈ കൺസൾട്ടന്റുമാർ ഏറ്റെടുക്കാൻ പോകുന്ന കമ്പനിയുടെ ഉപഭോക്താക്കളെയും വിപണിയിലെ വിദഗ്ദ്ധരെയും നേരിട്ട് വിളിച്ച് അഭിമുഖങ്ങൾ നടത്തും. മണിക്കൂറുകൾ നീളുന്ന സംഭാഷണങ്ങൾ, നൂറുകണക്കിന് പേജുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ, ആഴത്തിലുള്ള വിപണി വിശകലനം. ഇതിനെല്ലാം കൂടി ഏകദേശം 5 ലക്ഷം മുതൽ 10 ലക്ഷം ഡോളർ വരെ (ഏകദേശം 4 കോടി മുതൽ 8 കോടി രൂപ വരെ) ഫീസ് ഈടാക്കും.
ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്നം എന്തെന്നാൽ, ഇത്രയും പണം മുടക്കി പഠനം നടത്തിയ ശേഷം ഏതെങ്കിലും കാരണവശാൽ ആ ഏറ്റെടുക്കൽ നടന്നില്ലെങ്കിൽ മുടക്കിയ പണം മുഴുവൻ നഷ്ടമാകും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഒരു ഡീലിൽ ഏകദേശം പൂർണ്ണ ഉറപ്പ് വന്നതിന് ശേഷം മാത്രമേ കമ്പനികൾ ഈ ചെലവേറിയ പഠനത്തിന് മുതിരാറുള്ളൂ.
വിപ്ലവകരമായ മാറ്റവുമായി ‘ഡിലിജൻസ് സ്ക്വയേർഡ്’
ഇവിടെയാണ് ‘ഡിലിജൻസ് സ്ക്വയേർഡ്’ (DiligenceSquared) എന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പ് രംഗപ്രവേശം ചെയ്യുന്നത്. വൈ കോമ്പിനേറ്റർ (YC) എന്ന ലോകപ്രശസ്ത സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ആക്സിലറേറ്ററിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ഈ കമ്പനി, പരമ്പരാഗത രീതികളെ അടിമുടി മാറ്റിയെഴുതുകയാണ്. അവരുടെ പ്രധാന ആയുധം, സംസാരിക്കുന്ന എഐ വോയിസ് ഏജന്റുകൾ ആണ്.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിക്ഷേപ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നായ ബ്ലാക്ക്സ്റ്റോണിൽ (Blackstone) ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഫ്രെഡറിക് ഹാൻസണും, ബിസിജിയിൽ വർഷങ്ങളുടെ അനുഭവസമ്പത്തുള്ള സോറൻ ബിൽടോഫ്റ്റും ചേർന്നാണ് ഈ സംരംഭത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്. കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ കൺസൾട്ടൻസി റിപ്പോർട്ടുകൾക്ക് ഓർഡർ നൽകിയും അത് തയ്യാറാക്കിയും അനുഭവം നേടിയ ഇവർക്ക് ഈ രംഗത്തെ പ്രശ്നങ്ങൾ കൃത്യമായി അറിയാമായിരുന്നു.
അവരുടെ ലളിതമായ ആശയം ഇതായിരുന്നു: മനുഷ്യരായ കൺസൾട്ടന്റുമാർ ചെയ്യുന്ന അഭിമുഖങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ട് ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന് ചെയ്തുകൂടാ?
എങ്ങനെയാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്?
ഡിലിജൻസ് സ്ക്വയേർഡ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത എഐ വോയിസ് ഏജന്റുകൾ, ഏറ്റെടുക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന കമ്പനിയുടെ ഉപഭോക്താക്കളെ ഫോണിൽ വിളിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ സംഭാഷണത്തോട് കിടപിടിക്കുന്ന രീതിയിൽ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനും ഉപചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കാനും മറുപടികൾ വിശകലനം ചെയ്യാനും ഈ എഐക്ക് കഴിയും.
ഇങ്ങനെ ഡസൻ കണക്കിന് അഭിമുഖങ്ങൾ വളരെ കുറഞ്ഞ സമയം കൊണ്ട് പൂർത്തിയാക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. തുടർന്ന്, ഈ സംഭാഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങളെ എഐ തന്നെ ക്രോഡീകരിച്ച് ഒരു പ്രാഥമിക റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കും. ഈ റിപ്പോർട്ടിന്റെ അവസാന മിനുക്കുപണികളും ഗുണമേന്മ പരിശോധനയും നടത്താൻ പരിചയസമ്പന്നരായ മനുഷ്യ കൺസൾട്ടന്റുമാരുടെ ഒരു സംഘവുമുണ്ട്. ഇത് റിപ്പോർട്ടിന്റെ കൃത്യതയും വിശ്വാസ്യതയും ഉറപ്പാക്കുന്നു.
ചുരുക്കത്തിൽ, മനുഷ്യർ ചെയ്തിരുന്ന അധ്വാനമേറിയതും ആവർത്തന സ്വഭാവമുള്ളതുമായ ജോലികൾ എഐയെ ഏൽപ്പിക്കുന്നു. തന്ത്രപരമായ കാര്യങ്ങളിലും അന്തിമ വിശകലനത്തിലും മാത്രം മനുഷ്യർ ഇടപെടുന്നു.
ചെലവിലെ ഞെട്ടിക്കുന്ന വ്യത്യാസം
ഈ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ കൊണ്ടുവന്ന ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റം ചെലവിലാണ്. പരമ്പരാഗത കൺസൾട്ടിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങൾ 8 കോടി രൂപ വരെ ഈടാക്കുന്ന സ്ഥാനത്ത്, ഡിലിജൻസ് സ്ക്വയേർഡ് ഇതേ സേവനം നൽകുന്നത് വെറും 50,000 ഡോളറിനാണ്. അതായത് ഏകദേശം 40 ലക്ഷം രൂപ മാത്രം.
നാല് കോടിയുടെ ജോലി നാൽപ്പത് ലക്ഷത്തിന്! ഈ കുറഞ്ഞ ചെലവ് പ്രൈവറ്റ് ഇക്വിറ്റി സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാണ് നൽകുന്നത്. ഒരു ഡീലിന്റെ പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ തന്നെ, വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടം ഭയക്കാതെ, ആഴത്തിലുള്ള പഠനം നടത്താൻ ഇത് അവരെ സഹായിക്കുന്നു. ഇത് കൂടുതൽ മികച്ച നിക്ഷേപ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ വഴിയൊരുക്കുന്നു.
“വലിയ തീരുമാനങ്ങൾക്ക് മാത്രം ലഭ്യമായിരുന്ന വിലയേറിയ ഉൾക്കാഴ്ചകളെ ഞങ്ങൾ കൂടുതൽ ആളുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുകയാണ്,” സ്ഥാപകനായ ഹാൻസൺ പറയുന്നു.
നിക്ഷേപകരുടെ വിശ്വാസം, വളരുന്ന വിപണി
കഴിഞ്ഞ ഒക്ടോബറിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച ഡിലിജൻസ് സ്ക്വയേർഡ് ഇതിനകം തന്നെ ലോകത്തിലെ പ്രമുഖ പ്രൈവറ്റ് ഇക്വിറ്റി സ്ഥാപനങ്ങൾക്കായി ഒന്നിലധികം പ്രോജക്റ്റുകൾ പൂർത്തിയാക്കി കഴിഞ്ഞു. ഈ വിജയഗാഥ നിക്ഷേപകരുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. ഇൻഡെക്സ് വെൻച്വേഴ്സിന്റെ മുൻ പങ്കാളിയായ ഡാമിർ ബെസിറോവിച്ചിന്റെ പുതിയ വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ സ്ഥാപനമായ ‘റിലന്റ്ലെസ്’ (Relentless), 5 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ (ഏകദേശം 41 കോടി രൂപ) സീഡ് ഫണ്ടിംഗിന് നേതൃത്വം നൽകി.
ഉപഭോക്തൃ ഗവേഷണ രംഗത്ത് സമാനമായ എഐ വോയിസ് ഏജന്റുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ ഇതിനകം തരംഗമായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തെ അതിസങ്കീർണ്ണമായ ഡ്യൂ ഡിലിജൻസ് രംഗത്തേക്ക് ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ കൊണ്ടുവരുന്നത് ഇതാദ്യമായാണ്.
ഡിലിജൻസ് സ്ക്വയേർഡ് ഈ രംഗത്ത് ഒറ്റയ്ക്കല്ല. ‘ബ്രിഡ്ജ്ടൗൺ റിസർച്ച്’ (Bridgetown Research) എന്ന മറ്റൊരു കമ്പനി അടുത്തിടെ 19 മില്യൺ ഡോളർ സമാഹരിച്ചത് ഈ വിപണിയുടെ വളർച്ചാ സാധ്യതകൾക്ക് അടിവരയിടുന്നു.
കൺസൾട്ടൻസിയുടെ ഭാവി AI തീരുമാനിക്കുമോ?
എഐയുടെ വരവ് പല തൊഴിൽ മേഖലകളെയും മാറ്റിമറിക്കുമെന്ന് പറയുന്നതിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉദാഹരണമാണ് ഡിലിജൻസ് സ്ക്വയേർഡ്. ഉയർന്ന വൈദഗ്ദ്ധ്യം ആവശ്യമുള്ള, മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിക്ക് മാത്രം സാധ്യമെന്ന് കരുതിയിരുന്ന കൺസൾട്ടൻസി പോലുള്ള മേഖലകളിലും എഐ അതിന്റെ സാന്നിധ്യം ഉറപ്പിക്കുകയാണ്.
ഇത് കൺസൾട്ടന്റുമാരുടെ ജോലി ഇല്ലാതാക്കുമോ? ഒരുപക്ഷേ ഇല്ല. എന്നാൽ അവരുടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന രീതിയെ ഇത് തീർച്ചയായും മാറ്റും. ഡാറ്റ ശേഖരണവും പ്രാഥമിക വിശകലനവും പോലുള്ള ജോലികൾ എഐക്ക് വിട്ടുകൊടുത്ത്, കൂടുതൽ തന്ത്രപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിലും ഉപഭോക്താക്കളുമായി നല്ല ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിലും മനുഷ്യർക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ സാധിക്കും. എന്തായാലും, ബിസിനസ്സ് ലോകത്തെ കോടികളുടെ കളികൾക്ക് പുതിയ നിയമങ്ങൾ എഴുതുകയാണ് ഈ എഐ വിപ്ലവം.
