ടെക് ലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ച സിഇഒയുടെ കള്ളക്കണക്ക്

സിലിക്കൺ വാലിയിലെ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകം പലപ്പോഴും കെട്ടിപ്പൊക്കുന്നത് കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന കണക്കുകളുടെ മുകളിലാണ്. എന്നാൽ ആ കണക്കുകൾക്ക് പിന്നിലെ സത്യം എന്താണ്? പ്രമുഖ എഐ (Artificial intelligence) സ്റ്റാർട്ടപ്പായ ക്ലൂലിയുടെ (Cluely) സിഇഒ റോയ് ലീ നടത്തിയ ഒരു തുറന്നുപറച്ചിൽ ഇപ്പോൾ ടെക് ലോകത്തെ പിടിച്ചുകുലുക്കിയിരിക്കുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ വർഷം പ്രമുഖ ടെക് മാധ്യമമായ ടെക്ക്രഞ്ചിനോട് വെളിപ്പെടുത്തിയ 7 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ വാർഷിക വരുമാനം പച്ചക്കള്ളമായിരുന്നു എന്നാണ് റോയ് ലീയുടെ ഏറ്റുപറച്ചിൽ.

തന്റെ എക്സ് (പഴയ ട്വിറ്റർ) അക്കൗണ്ടിലൂടെയായിരുന്നു ലീയുടെ ഞെട്ടിക്കുന്ന കുറ്റസമ്മതം. “ഞാൻ പരസ്യമായി പറഞ്ഞ ഒരേയൊരു കള്ളമാണിത്, അതിനാൽ ഇത് എന്റെ ഔദ്യോഗിക തിരുത്തലാണ്,” അദ്ദേഹം കുറിച്ചു. ഈ ക്ലൂലി സിഇഒയുടെ വെളിപ്പെടുത്തൽ ഒരു സാധാരണ തിരുത്തായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്തെ ‘വലുതാക്കി കാണിക്കൽ’ സംസ്കാരത്തിന്റെ മുഖംമൂടി വലിച്ചുകീറുന്ന ഒന്നായിരുന്നു അത്.

കള്ളം പറഞ്ഞ കഥ, ന്യായീകരണവും

റോയ് ലീയുടെ എക്സ് പോസ്റ്റ് ഒരു കുറ്റസമ്മതം മാത്രമല്ല, ഒരു വിചിത്രമായ ന്യായീകരണം കൂടിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളിൽ, “ഏതോ ഒരു സ്ത്രീ എന്നെ വിളിച്ച് കമ്പനിയുടെ കണക്കുകളെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു, ഞാൻ എന്തോ ഒരു മണ്ടത്തരം പറഞ്ഞു. അതൊരു വലിയ വാർത്തയാകുമെന്ന് കരുതിയില്ല.” ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ, ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകയുടെ അപ്രതീക്ഷിത ചോദ്യത്തിന് മുന്നിൽ പതറിപ്പോയ ഒരു യുവസംരംഭകന്റെ ചിത്രമാണ് ലീ നൽകാൻ ശ്രമിച്ചത്.

എന്നാൽ കാര്യങ്ങളുടെ കിടപ്പ് അങ്ങനെയല്ലായിരുന്നു. ടെക്ക്രഞ്ച് ഈ വാദത്തെ കണക്കുകൾ നിരത്തി ഖണ്ഡിച്ചു. ആ ഫോൺ കോൾ ഒരു ‘അപ്രതീക്ഷിത സംഭവം’ ആയിരുന്നില്ല. ക്ലൂലിയുടെ പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് (PR) പ്രതിനിധി ഔദ്യോഗികമായി ടെക്ക്രഞ്ച് റിപ്പോർട്ടറെ ഇമെയിൽ വഴി ബന്ധപ്പെടുകയും റോയ് ലീയുമായി ഒരു അഭിമുഖത്തിന് അവസരമൊരുക്കാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയുമായിരുന്നു. അഭിമുഖത്തിന്റെ സമയവും വിഷയവും മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചതായിരുന്നു. ലീയുടെ ഫോൺ നമ്പർ നൽകിയതും അദ്ദേഹത്തെ കോൾ പ്രതീക്ഷിച്ചിരിക്കാൻ അറിയിച്ചതും ഇതേ പിആർ ടീം തന്നെ.

ഇതോടെ, ലീയുടെ ന്യായീകരണം സ്വന്തം കുഴി തോണ്ടുന്നതിന് തുല്യമായി. മനഃപൂർവം മാധ്യമങ്ങളെ സമീപിക്കുകയും പിന്നീട് കള്ളം വെളിപ്പെട്ടപ്പോൾ കൈമലർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഇരട്ടത്താപ്പാണ് ഇവിടെ പുറത്തുവന്നത്.

വിവാദങ്ങളിൽ നിന്ന് വളർന്ന ക്ലൂലി

എന്തുകൊണ്ടാണ് ടെക്ക്രഞ്ച് ക്ലൂലിയെപ്പോലെ ഒരു കമ്പനിയിൽ ഇത്രയധികം താല്പര്യം കാണിച്ചത്? അതിന്റെ ഉത്തരം കമ്പനിയുടെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെയുണ്ട്. 2025-ൽ ടെക് ലോകത്ത് ഒരു കൊടുങ്കാറ്റുപോലെയാണ് ക്ലൂലി അവതരിച്ചത്. “എല്ലാറ്റിനെയും ചതിക്കാനുള്ള ഉപകരണം” (cheat-on-everything phenomenon) എന്നായിരുന്നു അവരുടെ വിളിപ്പേര്.

വീഡിയോ കോളുകൾക്കിടയിൽ മറ്റുള്ളവർ അറിയാതെ ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു ടൂൾ ആയിരുന്നു ക്ലൂലി. സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എഞ്ചിനീയർമാർക്കുള്ള ഓൺലൈൻ ജോബ് ഇന്റർവ്യൂകളിൽ കോപ്പിയടിക്കാൻ ഒരു ഉപകരണം വികസിപ്പിച്ചതിന് കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് തന്നെ സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു എന്ന് റോയ് ലീ എക്സിൽ ഒരു പോസ്റ്റ് ഇട്ടതോടെയാണ് ക്ലൂലിയുടെ ജനനം. ഈ വിവാദം തന്നെയാണ് കമ്പനിയുടെ ആദ്യത്തെ മാർക്കറ്റിംഗ് തന്ത്രവും.

ഈ വിവാദ ആശയം വൻകിട നിക്ഷേപകരെ ആകർഷിച്ചു. അബ്സ്ട്രാക്റ്റ് വെൻചേഴ്സ്, സൂസ വെൻചേഴ്സ് തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് 5.3 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ ആദ്യഘട്ട നിക്ഷേപം (seed funding) അവർക്ക് ലഭിച്ചു. ഓൺലൈൻ ഇന്റർവ്യൂകളിലും മീറ്റിംഗുകളിലും പങ്കെടുക്കുന്നവർക്ക് ആരും കാണാതെ വിവരങ്ങൾ തിരയാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു സംവിധാനം എന്ന നിലയിൽ ക്ലൂലി അതിവേഗം വൈറലായി. ഒരു ഘട്ടത്തിൽ, ക്ലൂലി ഉപയോഗിക്കുന്നവരെ കണ്ടെത്താനായി പുതിയൊരു വിപണി തന്നെ (counter-industry) ഉണ്ടാകുമെന്നുവരെ സംസാരമുണ്ടായി.

ഹൈപ്പും ഫണ്ടിംഗും

വിവാദങ്ങൾ ആളിക്കത്തിച്ച് ഉപയോക്താക്കളെ ആകർഷിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ക്ലൂലിയുടെ രീതി. പ്രകോപനപരമായ പോസ്റ്റുകളിലൂടെയും മാർക്കറ്റിംഗ് സ്റ്റണ്ടുകളിലൂടെയും അവർ എപ്പോഴും വാർത്തകളിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നു. ഈ തന്ത്രം വിജയം കണ്ടു. ടെക് ലോകത്തെ അതികായന്മാരായ ആൻഡ്രീസെൻ ഹൊറോവിറ്റ്സിൽ (Andreessen Horowitz) നിന്ന് 15 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ സീരീസ് എ ഫണ്ടിംഗും അവർ സ്വന്തമാക്കി.

ടെക്ക്രഞ്ചിന്റെ 2025-ലെ ഡിസ്റപ്റ്റ് (Disrupt) ഇവന്റിൽ റോയ് ലീ തന്നെ ഈ മാർക്കറ്റിംഗ് തന്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് വാചാലനായിരുന്നു. ആളുകളെ പ്രകോപിപ്പിച്ച് (rage-bait marketing) എങ്ങനെ ആദ്യത്തെ ഉപയോക്താക്കളെ നേടാമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. രസകരമായ കാര്യം, അന്ന് വരുമാനക്കണക്കുകൾ വെളിപ്പെടുത്താൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല. “വരുമാനക്കണക്കുകൾ ഒരിക്കലും പങ്കുവെക്കരുത് എന്നാണ് ഞാൻ പഠിച്ച പാഠം,” എന്നായിരുന്നു അന്ന് വേദിയിൽ ലീ പറഞ്ഞത്.

മുഖം മിനുക്കലും പുതിയ വീഴ്ചയും

വിവാദപരമായ “ചീറ്റിംഗ് ടൂൾ” എന്ന പ്രതിച്ഛായയിൽ നിന്ന് ക്ലൂലി പിന്നീട് പതിയെ മുഖം മിനുക്കി. ഇപ്പോൾ മീറ്റിംഗുകളിലെ സംഭാഷണങ്ങൾ റെക്കോർഡ് ചെയ്ത് നോട്ടുകൾ തയ്യാറാക്കുന്ന ഒരു എഐ സഹായി (AI-powered meeting note-taker) ആയാണ് കമ്പനി സ്വയം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ മാറ്റങ്ങൾക്കിടയിലാണ് സിഇഒയുടെ പഴയ കള്ളം പുറത്തുവരുന്നതും അദ്ദേഹം അത് സമ്മതിക്കുന്നതും.

ഏറ്റവും വലിയ വിരോധാഭാസം, കള്ളം സമ്മതിച്ചുകൊണ്ടുള്ള എക്സ് പോസ്റ്റിൽ തന്റെ സ്ട്രൈപ്പ് (Stripe) അക്കൗണ്ടിൽ നിന്നുള്ള യഥാർത്ഥ വരുമാനത്തിന്റെ സ്ക്രീൻഷോട്ടുകൾ ലീ പങ്കുവെച്ചു എന്നതാണ്. വരുമാനക്കണക്കുകൾ പങ്കുവെക്കരുതെന്ന് മുൻപ് ഉപദേശിച്ച അതേ വ്യക്തി, തന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെറ്റ് ഏറ്റുപറയുന്ന സമയത്ത് വീണ്ടും അതേ കാര്യം തന്നെ ചെയ്തു. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുഭവപരിചയമില്ലായ്മയും പക്വതക്കുറവുമാണ് കാണിക്കുന്നതെന്ന് നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.

സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്തിനുള്ള പാഠം

ക്ലൂലി സിഇഒയുടെ വെളിപ്പെടുത്തൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം പിഴവല്ല. “ഇല്ലാത്തത് ഉണ്ടെന്ന് നടിച്ച് വിജയം നേടുക” (fake it till you make it) എന്ന സിലിക്കൺ വാലി സംസ്കാരത്തിന്റെ അപകടകരമായ പാർശ്വഫലമാണിത്. നിക്ഷേപകരെയും മാധ്യമങ്ങളെയും ആകർഷിക്കാൻ വേണ്ടി കണക്കുകൾ പെരുപ്പിച്ചുകാട്ടുന്ന പ്രവണത പല സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിലും ഒളിഞ്ഞും തെളിഞ്ഞുമുണ്ട്.

ഒരു കള്ളം മറയ്ക്കാൻ പല കള്ളങ്ങൾ പറയേണ്ടി വരുമെന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് റോയ് ലീയുടെ അനുഭവം. സത്യസന്ധതയും സുതാര്യതയുമാണ് ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു ബിസിനസ്സിനെ നിലനിർത്തുന്നത്. കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള യുവസംരംഭകരും ഈ പാഠം ഉൾക്കൊള്ളേണ്ടതുണ്ട്. ഹൈപ്പിൽ കെട്ടിപ്പൊക്കുന്ന സാമ്രാജ്യങ്ങൾക്ക് അൽപ്പായുസ്സേ ഉണ്ടാകൂ എന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ് ക്ലൂലിയുടെ ഈ കഥ.