ജീവനോ അതോ അഭിമാനമോ? വേതാളത്തിന്റെ കുഴക്കുന്ന ചോദ്യം

കാറ്റിൽ കരിഞ്ഞ ശവഗന്ധം രൂക്ഷമായി കലർന്നിരുന്നു. ഉജ്ജയിനിയിലെ ശ്മശാനത്തിൽ പാതി കത്തിയെരിഞ്ഞ ചിതകളിൽ നിന്ന് ഇരുണ്ട പുക ആകാശത്തേക്ക് ചുരുണ്ടുയരുന്നുണ്ട്. ശ്മശാനഭൂമിയിലെ എരിയുന്ന കനലുകൾക്കിടയിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ, ഉണങ്ങിയ അസ്ഥികൾ കാലിനടിയിൽ കിടന്ന് ഞെരിയുന്ന ശബ്ദം ആ രാത്രിയുടെ ഭീകരതയെ കൂടുതൽ വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ഇരുട്ടിന്റെ മറപറ്റി വവ്വാലുകൾ ചിറകടിച്ച് പറന്നകന്നു. ദൂരെ എവിടെയോ ചെന്നായ്ക്കൾ കൂട്ടത്തോടെ ഓരിയിടുന്നുണ്ട്. മൂങ്ങകളുടെ മൂളലുകളും അദൃശ്യരായ ദുരാത്മാക്കളുടെ രോദനങ്ങളും ആ അന്തരീക്ഷത്തെ മരവിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ചുറ്റുപാടുകളിലും വിക്രമാദിത്യ മഹാരാജാവിന്റെ കാൽവയ്പുകൾക്ക് യാതൊരു പതർച്ചയുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. തന്റെ തോളിൽ കിടക്കുന്ന ഭാരമേറിയ ശവവുമായി അദ്ദേഹം തികഞ്ഞ നിശബ്ദനായി, അചഞ്ചലമായ ലക്ഷ്യബോധത്തോടെ നടക്കുകയാണ്. പെട്ടെന്ന്, ആ ശവത്തിൽ കുടിയിരിക്കുന്ന വേതാളം അട്ടഹസിച്ചു. ശ്മശാനത്തിലെ കൂറ്റൻ മരച്ചില്ലകളെപ്പോലും വിറപ്പിക്കുന്ന, രക്തം മരവിപ്പിക്കുന്ന ആ അട്ടഹാസത്തിന് ശേഷം വേതാളം പറഞ്ഞു: “രാജാവേ, നിന്റെ നിശ്ചയദാർഢ്യം എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു. ഭയമെന്നത് എന്താണെന്ന് നീ അറിഞ്ഞിട്ടുപോലുമില്ലേ? ഏതായാലും, ഈ കൂരിരുട്ടിലെ നിന്റെ ദുഷ്കരമായ യാത്രയുടെ മടുപ്പകറ്റാൻ ഞാൻ ഒരു കഥ പറയാം. കഥയുടെ അവസാനം ഞാൻ നിന്നോടൊരു ചോദ്യം ചോദിക്കും. ഉത്തരം കൃത്യമായി അറിഞ്ഞിട്ടും നീ മിണ്ടാതിരുന്നാൽ, നിന്റെ തല ആയിരം കഷ്ണങ്ങളായി പൊട്ടിത്തെറിക്കും. അഥവാ നീ ഉത്തരം പറഞ്ഞാലോ, ഞാൻ നിന്റെ തോളിൽ നിന്ന് ഊർന്നിറങ്ങി ആ പഴയ മുരിക്ക് മരത്തിന്റെ കൊമ്പിലേക്ക് വീണ്ടും പറന്നകലും.”

തന്റെ പതിവ് നിബന്ധനകൾ ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ട് വേതാളം തന്റെ കഥ ആരംഭിച്ചു. മനുഷ്യന്റെ എക്കാലത്തെയും വലിയൊരു ധർമ്മസങ്കടത്തിന്റെ (Dilemma) കഥയായിരുന്നു അത്.

പ്രളയജലത്തിലെ പോരാട്ടം

വൈശാലി രാജ്യത്തെ രാജകുമാരിയായ ഗുണവതിയെക്കുറിച്ചായിരുന്നു ആ കഥ. പേരുപോലെ തന്നെ സർവ്വഗുണസമ്പന്നയായവൾ. അവളുടെ രൂപലാവണ്യവും അസാമാന്യ ബുദ്ധിശക്തിയും ദയയും അയൽരാജ്യങ്ങളിൽപ്പോലും പാടിപ്പുകഴ്ത്തപ്പെട്ടിരുന്നു. ഒരിക്കൽ, തന്റെ തോഴിമാർക്കും വിശ്വസ്തരായ ഭടന്മാർക്കുമൊപ്പം ഘോരവനത്തിനുള്ളിലെ ഒരു പുരാതന ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ദർശനത്തിനായി പോവുകയായിരുന്നു അവൾ. പ്രഭാതത്തിൽ വളരെ ശാന്തമായിരുന്ന പ്രകൃതി പെട്ടെന്നാണ് രൗദ്രഭാവം പൂണ്ടത്. സൂര്യനെ മറച്ചുകൊണ്ട് ആകാശം കറുത്തിരുണ്ടു, ഭയാനകമായ കാറ്റ് വീശിയടിച്ചു. ഇടിമിന്നലുകൾ ഭൂമിയെ നെടുകെ പിളർക്കുന്ന ശബ്ദത്തോടെ പെയ്തിറങ്ങി. കാടിന്റെ വന്യത പൂർണ്ണമായും ഉണർന്നു.

അവർ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന രഥം നദിക്കരയിലെ ഇടുങ്ങിയ വഴിയിലൂടെ പോകുമ്പോൾ, മലവെള്ളപ്പാച്ചിൽ അപ്രതീക്ഷിതമായി അവരെ കടന്നാക്രമിച്ചു. എവിടെനിന്നോ ഇരമ്പിയെത്തിയ കൂറ്റൻ തിരമാലകൾ പോലെയുള്ള പ്രളയജലം കുതിരകളെയും ഭടന്മാരെയും കളിപ്പാട്ടങ്ങളെപ്പോലെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയി. ആർത്തലച്ചുവന്ന ആ കുത്തൊഴുക്കിൽ ഗുണവതിയും പെട്ടുപോയി. രക്ഷപ്പെടാൻ യാതൊരു വഴിയുമില്ലാതെ, കൂറ്റൻ പാറക്കെട്ടുകൾക്കിടയിലൂടെ ചുഴികളിലേക്ക് അവൾ വലിച്ചെറിയപ്പെട്ടു. മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ട്, ശ്വാസം കിട്ടാതെ അവൾ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിത്താഴാൻ തുടങ്ങി. അവളുടെ ബോധം പതിയെ മറയുകയായിരുന്നു.

കൃത്യം ആ സമയത്ത്, അയൽരാജ്യത്തെ രാജാവായ ശൂരസേനൻ ആ കാട്ടിൽ നായാട്ടിനായി വന്നിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. പെട്ടെന്നുള്ള പ്രളയവും ഒരു സ്ത്രീയുടെ ദയനീയമായ നിലവിളിയും കേട്ട അദ്ദേഹം മറ്റൊന്നും ചിന്തിച്ചില്ല. തന്റെ സ്വന്തം ജീവൻ പണയം വെച്ച് അദ്ദേഹം ആ കുത്തൊഴുക്കിലേക്ക് എടുത്തുചാടി. കൂറ്റൻ തിരമാലകളോടും ചുഴികളോടും അദ്ദേഹം അതികഠിനമായി പടപൊരുതി. സ്വന്തം ശ്വാസം നിലയ്ക്കുമെന്ന അവസ്ഥയിൽ പോലും, കൈകാലുകൾ തളർന്നിട്ടും അദ്ദേഹം ഗുണവതിയെ മുറുകെപ്പിടിച്ചു. ഒടുവിൽ, മരണത്തോട് മല്ലിട്ട്, അബോധാവസ്ഥയിലായ അവളെ അദ്ദേഹം സുരക്ഷിതമായി കരയ്ക്കെത്തിച്ചു. ഏറെ നേരത്തെ പരിശ്രമത്തിനൊടുവിൽ കണ്ണുതുറന്ന ഗുണവതി കണ്ടത് മരണത്തിന്റെ വക്കിൽ നിന്ന് തന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കൈപിടിച്ചു കയറ്റിയ, ക്ഷീണിതനായ ശൂരസേനനെയാണ്. “എനിക്ക് എന്റെ ജീവൻ തിരികെ നൽകിയ അങ്ങയോട് ഞാൻ എന്നും കടപ്പെട്ടിരിക്കും. അങ്ങ് എന്റെ പ്രാണനാണ് രക്ഷിച്ചത്,” അവൾ കണ്ണീരോടെ, വിറയ്ക്കുന്ന ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു. ശൂരസേനൻ സ്നേഹത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “രാജകുമാരി, നിങ്ങളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് എന്റെ ജന്മസാഫല്യവും ഭാഗ്യവുമാണ്. ഈ കടപ്പാട് പരസ്പരമുള്ള സ്നേഹമായി മാറുകയാണെങ്കിൽ, നിങ്ങളെ എന്റെ പത്നിയായി സ്വീകരിക്കാൻ ഞാൻ അതിയായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു.” തന്റെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് വന്ന് പിതാവിനോട് ഔദ്യോഗികമായി സമ്മതം ചോദിക്കാൻ ഗുണവതി ശൂരസേനനോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു.

മാനഭംഗത്തിന്റെ വക്കിൽ

അപകടത്തിൽ നിന്ന് അത്ഭുതകരമായി രക്ഷപ്പെട്ട ഗുണവതി, കാട്ടിലെ മറ്റൊരു സുരക്ഷിതമെന്ന് തോന്നിയ വഴിയിലൂടെ തന്റെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് മടങ്ങുകയായിരുന്നു. ശൂരസേനൻ തന്റെ ചിതറിപ്പോയ സൈന്യത്തെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരാനായി മറ്റൊരു വഴിക്ക് പോയി. എന്നാൽ വിധി അവളെ വെറുതെ വിടാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നില്ല. ഇരുട്ട് വീണ കാട്ടുപാതയിൽ വെച്ച്, കുപ്രസിദ്ധനായ ഭൈരവൻ എന്ന ക്രൂരനായ കൊള്ളക്കാരനും അവന്റെ സായുധരായ സംഘവും അവളെ വളഞ്ഞു. അവരുടെ കണ്ണുകളിലെ വന്യത കണ്ട് ഗുണവതി ഭയന്നുവിറച്ചു. അവളുടെ ശരീരത്തിലെ വിലപിടിപ്പുള്ള ആഭരണങ്ങളോ പണമോ ആയിരുന്നില്ല ആ ക്രൂരന്മാരുടെ ലക്ഷ്യം. ഗുണവതിയുടെ അമാനുഷികമായ സൗന്ദര്യത്തിൽ മയങ്ങിയ ഭൈരവൻ, അവളെ തന്റെ കാമപൂർത്തീകരണത്തിനായുള്ള അടിമയാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.

സർവ്വശക്തിയുമെടുത്ത് ചെറുത്തുനിൽക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഗുണവതിയെ അവർ ക്രൂരമായി ബലമായി പിടിച്ചുകെട്ടി. മരണത്തേക്കാൾ ഭയാനകമായ ഒരു അവസ്ഥയിലായിരുന്നു അവൾ. തന്റെ അഭിമാനവും ചാരിത്ര്യവും നഷ്ടപ്പെടുന്ന ആ നിമിഷത്തിൽ, മരണം വന്നെങ്കിൽ എന്ന് അവൾ ഉള്ളുരുകി ഈശ്വരനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു. ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ വേദനയാണ് സ്വന്തം വ്യക്തിത്വവും മാനവും പിച്ചിച്ചീന്തപ്പെടുന്നത് എന്നവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവളുടെ കണ്ണുനീർ ആ ക്രൂരന്മാരിൽ യാതൊരു ദയയും ഉണ്ടാക്കിയില്ല.

അപ്പോഴാണ് ആ കാട്ടുപാതയിലൂടെ വീരസേനൻ എന്ന മറ്റൊരു യുവരാജാവ് അതുവഴി വന്നത്. കാടിന്റെ നിശബ്ദതയെ ഭേദിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സ്ത്രീയുടെ നിലവിളി കേട്ട അദ്ദേഹം തന്റെ മൂർച്ചയേറിയ വാളൂരി കൊള്ളക്കാർക്കിടയിലേക്ക് ഒരു ഇടിമിന്നൽ പോലെ കുതിച്ചുചാടി. ഒറ്റയ്ക്കായിരുന്നിട്ടും, ഒരു സിംഹത്തെപ്പോലെ അദ്ദേഹം അവർക്കെതിരെ അതിധീരമായി പോരാടി. വാളുകൾ തമ്മിൽ കൂട്ടിയിടിക്കുന്ന ശബ്ദം കാട്ടിലാകെ മുഴങ്ങി. ശരീരത്തിൽ നിരവധി ആഴത്തിലുള്ള മുറിവുകൾ ഏറ്റിട്ടും, രക്തം വാർന്നൊലിച്ചിട്ടും അദ്ദേഹം ഒരിഞ്ചുപോലും പിന്മാറിയില്ല. ഒടുവിൽ അതികഠിനമായ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ ഭൈരവന്റെ തലയറുത്ത് വീഴ്ത്തി, വീരസേനൻ ഗുണവതിയുടെ അഭിമാനം സംരക്ഷിച്ചു. രക്തത്തിൽ കുളിച്ചുനിന്ന അദ്ദേഹം ശ്വാസമെടുക്കാൻ പാടുപെട്ടുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “രാജകുമാരി, നിങ്ങളുടെ ജീവനേക്കാൾ വിലപ്പെട്ട നിങ്ങളുടെ മാനം ഞാൻ കാത്തു. ഇനി ഈ ലോകത്ത് തലയുയർത്തി, പൂർണ്ണമായ ആത്മാഭിമാനത്തോടെ ജീവിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയും.” ഗുണവതിയുടെ കണ്ണുകൾ പറഞ്ഞറിയിക്കാനാവാത്ത നന്ദികൊണ്ട് നിറഞ്ഞു. അവളുടെ മാനസികാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കിയ വീരസേനനും അവളോട് തന്റെ പ്രണയം തുറന്നുപറഞ്ഞു, അവളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു.

വേതാളത്തിന്റെ ചോദ്യവും വിക്രമാദിത്യന്റെ ഉത്തരവും

കഥ ഇവിടെ നിർത്തിക്കൊണ്ട് വേതാളം വിക്രമാദിത്യനെ നോക്കി കുടിലമായി ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ചോദിച്ചു: “രാജാവേ, ഇപ്പോൾ ഗുണവതിയുടെ കൊട്ടാരത്തിൽ രണ്ട് രാജാക്കന്മാരും എത്തിയിരിക്കുന്നു. രണ്ടുപേരും അവളോട് വിവാഹാഭ്യർത്ഥന നടത്തിയിരിക്കുകയാണ്. ശൂരസേനൻ അവൾക്ക് നഷ്ടപ്പെടുമായിരുന്ന ജീവൻ തിരികെ നൽകി രക്ഷിച്ചു, വീരസേനൻ അവളുടെ ജീവനേക്കാൾ വിലപ്പെട്ട അഭിമാനവും. ഇവരിൽ ആരെയാണ് അവൾ തന്റെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത്? ജീവൻ നൽകിയവനോ അതോ മാനം കാത്തവനോ? ഓർക്കുക, ഉത്തരം അറിഞ്ഞിട്ടും നീ മിണ്ടാതിരുന്നാൽ നിന്റെ ശിരസ്സ് ആയിരം കഷ്ണങ്ങളായി തെറിച്ചുപോകും! ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയാവുന്നവനേ, പറയു നിന്റെ ഉത്തരം.”

നിശബ്ദത വെടിയാൻ സമയമായെന്ന് വിക്രമാദിത്യന് മനസ്സിലായി. തന്റെ ചിന്തകളെ ഏകോപിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ഉറച്ച സ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു: “ജീവനേക്കാൾ വലുതാണ് ഒരു മനുഷ്യന്റെ അഭിമാനം. മനുഷ്യന്റെ ജീവൻ അപകടത്തിലാകുമ്പോൾ അത് രക്ഷിക്കുക എന്നത് ഏതൊരു മനുഷ്യന്റെയും സഹജമായ കടമയും ധർമ്മവുമാണ്. ആ അർത്ഥത്തിൽ, പ്രളയത്തിൽ നിന്ന് അവൾക്ക് ജീവൻ തിരികെ നൽകിയ ശൂരസേനൻ അവൾക്ക് സാക്ഷാൽ പിതാവിന് തുല്യനാണ്. കാരണം മാതാപിതാക്കളാണ് നമുക്ക് ജീവൻ നൽകുന്നത്, ജീവൻ നൽകുന്നവൻ പിതൃസ്ഥാനത്താണ്. എന്നാൽ, ഒരു സ്ത്രീയുടെ അഭിമാനവും വ്യക്തിത്വവും സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് ഒരു ജീവിതപങ്കാളിയുടെ (Husband’s Dharma) ഏറ്റവും വലിയ കടമയാണ്. ശ്വസിക്കാൻ ജീവനുണ്ടായിട്ടും മാനം നഷ്ടപ്പെട്ട്, സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ തലകുനിച്ചു ജീവിക്കേണ്ടി വരുന്നത് ഏത് മരണത്തേക്കാളും ഭയാനകവും നിന്ദ്യവുമാണ്. ആ ഭയാനകമായ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് അവളെ രക്ഷിച്ച്, അവൾക്ക് ആത്മാഭിമാനത്തോടെ ജീവിക്കാൻ വഴിയൊരുക്കിയ വീരസേനനാണ് അവളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ യോഗ്യൻ. അവൻ നിർവ്വഹിച്ചത് ഭർത്താവിന്റെ ധർമ്മമാണ്.”

ഈ കൃത്യമായ ഉത്തരം കേട്ടയുടനെ, “ശരിയാണ് രാജാവേ, നിന്റെ ഉത്തരം തികച്ചും ധർമ്മത്തിൽ അധിഷ്ഠിതവും യുക്തിസഹവുമാണ്. നിന്റെ ജ്ഞാനം അപാരം തന്നെ. പക്ഷെ നീ സംസാരിച്ചതിനാൽ നമ്മുടെ നിബന്ധന തെറ്റി, ഞാൻ ഇതാ വീണ്ടും പോകുന്നു!” എന്ന് ഉച്ചത്തിൽ അട്ടഹസിച്ചുകൊണ്ട് വേതാളം വിക്രമാദിത്യന്റെ തോളിൽ നിന്ന് വഴുതിമാറി ശവവുമായി വീണ്ടും ശ്മശാനത്തിലെ ആ ഇരുണ്ട മരക്കൊമ്പിലേക്ക് പറന്നുപോയി.

ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദാർശനിക പാഠം

വിക്രമാദിത്യനും വേതാളവും തമ്മിലുള്ള ഈ കഥ കേവലം ഒരു രാജകുമാരിയുടെ വിവാഹത്തിന്റെ കഥയല്ല. മറിച്ച് മനുഷ്യൻ തന്റെ ജീവിതത്തിൽ എപ്പോഴെങ്കിലും അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ധാർമ്മിക പ്രതിസന്ധിയുടെ (Moral dilemma) പ്രതീകമാണിത്. ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും കരുതുന്നത് ഏത് വിധേനയുമുള്ള ‘അതിജീവനം’ (Survival) ആണ് ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം എന്നാണ്. ശ്വസിക്കാനും ഭക്ഷണം കഴിക്കാനും കഴിഞ്ഞാൽ ജീവിതമായി എന്ന് നാം പലപ്പോഴും തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു. ഭൗതികമായ നിലനിൽപ്പാണ് സർവ്വസ്വവുമെന്ന് നാം വിശ്വസിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഈ കഥ നമ്മോട് പറയുന്നത് തികച്ചും മറ്റൊന്നാണ്. ജീവൻ നിലനിർത്തുക എന്നത് ജീവശാസ്ത്രപരമായ ഒരു പ്രക്രിയ മാത്രമാണ്. മൃഗങ്ങളും ശ്വസിക്കുകയും ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും ജീവൻ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഒരു മനുഷ്യനെ മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനാക്കുന്നത് അവന് സ്വന്തം വ്യക്തിത്വത്തോടും അഭിമാനത്തോടുമുള്ള കാഴ്ചപ്പാടാണ്. ആത്മാഭിമാനമില്ലാത്ത ജീവിതം അർത്ഥശൂന്യമാണ്. ജീവൻ രക്ഷിക്കുക എന്നത് മഹത്തായ കാര്യമാണെങ്കിലും, ആ ജീവന് അർത്ഥം നൽകുന്നത് അഭിമാനത്തോടെയുള്ള നിലനിൽപ്പാണ്. ഒരാൾക്ക് ജീവൻ നൽകുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ ത്യാഗവും സ്നേഹവുമാണ് അവരുടെ അന്തസ്സ് കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നത്. ഭൗതികമായ നിലനിൽപ്പിനേക്കാൾ (Physical survival) വലുതാണ് ആന്തരികമായ മൂല്യങ്ങൾ (Dignity and Self-respect) എന്ന് ഈ പ്രാചീന കഥ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. സ്വയം ബഹുമാനിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരാൾക്ക് മറ്റുള്ളവരെ സ്നേഹിക്കാനോ ബഹുമാനിക്കാനോ കഴിയില്ല.

ഇന്നത്തെ ലോകവും ഈ ധർമ്മസങ്കടവും

ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് പറയപ്പെട്ട ഈ കഥ ഇന്നത്തെ ആധുനിക സമൂഹത്തിൽ എത്രത്തോളം പ്രസക്തമാണെന്ന് ചിന്തിച്ചുനോക്കൂ. കാലം മാറിയെങ്കിലും മനുഷ്യന്റെ ആന്തരികമായ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് യാതൊരു മാറ്റവുമില്ല. ഇന്നത്തെ ലോകത്ത് സ്വന്തം രാജ്യത്ത് നിന്ന് പലായനം ചെയ്യേണ്ടി വരുന്ന അഭയാർത്ഥികളുടെ (Refugees) അവസ്ഥ ഇതിന് ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ്. യുദ്ധവും പട്ടിണിയും കാരണം സ്വന്തം ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ അവർ മറ്റൊരു രാജ്യത്തേക്ക് പലായനം ചെയ്യുന്നു. അവിടെ അവർക്ക് ജീവിക്കാൻ ഭക്ഷണം കിട്ടിയേക്കാം, ശാരീരികമായി അവർ സുരക്ഷിതരായിരിക്കാം. അതായത്, അവരുടെ ‘ജീവൻ’ അവിടെ രക്ഷപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ അവിടെ അവർ രണ്ടാം കിട പൗരന്മാരായി, വംശീയ അധിക്ഷേപങ്ങൾ സഹിച്ച്, തങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും പദവിക്കും യാതൊരു വിലയുമില്ലാതെ, അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പുകളിൽ അപമാനഭാരത്തോടെ ജീവിക്കേണ്ടി വരുന്നു. അവിടെ അവരുടെ ‘അഭിമാനം’ എന്നെന്നേക്കുമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി സ്വന്തം അന്തസ്സ് അടിയറവു പറയേണ്ടി വരുന്ന ഈ പ്രതിസന്ധി ഗുണവതി നേരിട്ട ധർമ്മസങ്കടത്തിന് തുല്യമല്ലേ?

നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലും കരിയറിലും വ്യക്തിബന്ധങ്ങളിലും ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നാം നിരന്തരം നേരിടാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു വലിയ കോർപ്പറേറ്റ് കമ്പനിയിൽ ഉയർന്ന ശമ്പളമുള്ള ഒരു ജോലി ഒരാൾക്കുണ്ടെന്ന് കരുതുക. സാമ്പത്തികമായി അയാൾ വളരെ സുരക്ഷിതനാണ് (അയാളുടെ ഭൗതികജീവൻ അവിടെ സുരക്ഷിതമാണ്). എന്നാൽ അയാളുടെ മേലധികാരി അയാളെ നിരന്തരം അപമാനിക്കുകയും, അയാളുടെ ആശയങ്ങൾക്ക് പുല്ലുവില കൽപ്പിക്കുകയും, സഹപ്രവർത്തകർക്ക് മുന്നിൽ വെച്ച് വ്യക്തിഹത്യ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ എന്തുചെയ്യും? ഉയർന്ന ശമ്പളം എന്ന ‘ജീവൻ നിലനിർത്തുന്ന’ ഘടകത്തെ ഓർത്ത് ആ അപമാനം സഹിച്ച് തലകുനിച്ച് അവിടെ തുടരണമോ, അതോ സ്വന്തം ആത്മാഭിമാനം സംരക്ഷിക്കാൻ ആ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച് ഇറങ്ങിപ്പോരണമോ?

അതുപോലെ തന്നെ, സാമ്പത്തികമായി വളരെ സുരക്ഷിതമായ എന്നാൽ വൈകാരികമായി നിരന്തരം പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു വിവാഹബന്ധത്തിൽ തുടരുന്നവരും ഈ അവസ്ഥയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. എല്ലാം സഹിച്ച് അവിടെ തുടർന്നാൽ ജീവിക്കാം, എന്നാൽ അഭിമാനം അവിടെ മരിക്കുന്നു. ശൂരസേനന്റെയും വീരസേനന്റെയും മുന്നിൽ നിന്ന ഗുണവതിയെപ്പോലെ, നാമും നമ്മുടെ ആധുനിക ജീവിതത്തിൽ ഇത്തരം തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്ക് മുന്നിൽ പകച്ചുനിൽക്കാറുണ്ട്.

ജീവിതം പലപ്പോഴും നമുക്ക് മുന്നിൽ വെച്ചുനീട്ടുന്നത് എളുപ്പമുള്ള ഉത്തരങ്ങളല്ല. ശാരീരികമായ സുരക്ഷിതത്വവും മാനസികമായ സമാധാനവും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ ഒരു യുദ്ധമാണ് മനുഷ്യജീവിതം. ചിലപ്പോൾ പട്ടിണി കിടന്നാലും തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നതിലാണ് മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ വിജയം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. വിക്രമാദിത്യൻ തിരഞ്ഞെടുത്തത് ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ മഹത്തായ വഴിയാണ്. നാളെയുടെ സങ്കീർണ്ണതകളിൽ, ജീവനും അഭിമാനവും തമ്മിലൊരു പോരാട്ടം വരുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്തായിരിക്കും എന്ന ചോദ്യം ബാക്കിയാകുന്നു. ഭൗതികമായ അതിജീവനത്തിന് വേണ്ടി നാം നമ്മുടെ ആത്മാവിനെ വിൽക്കാൻ തയ്യാറാകുമോ അതോ നഷ്ടങ്ങൾ എത്ര വലുതാണെങ്കിലും സ്വന്തം അന്തസ്സ് മുറുകെപ്പിടിക്കുമോ? ഉത്തരം പുറത്തുനിന്നല്ല, ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും ഉള്ളിൽത്തന്നെ കണ്ടെത്തേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.