വിക്രമാദിത്യനും വേതാളവും: മരിച്ച രാജകുമാരിയെ ആര് വിവാഹം കഴിക്കണം?

കാറ്റിൽ കരിഞ്ഞ മനുഷ്യമാംസത്തിന്റെയും ശവഗന്ധത്തിന്റെയും രൂക്ഷഗന്ധം കലർന്നിരിക്കുന്നു. കൂരിരുട്ടുള്ള ആ അമാവാസി രാത്രിയിൽ, ഭയം തളംകെട്ടിനിൽക്കുന്ന ശ്മശാനഭൂമിയിലൂടെ, പഴയൊരു മുരുക്കുമരത്തിൽ നിന്നും അടർത്തിയെടുത്ത ഒരു മൃതദേഹം തോളിലേറ്റി വിക്രമാദിത്യൻ (Vikramaditya) നടക്കുകയാണ്. ശ്മശാനത്തിലെ ഭയാനകമായ നിശബ്ദതയെ ഭേദിച്ചുകൊണ്ട് ഇടയ്ക്കിടെ കുറുക്കന്മാരുടെ ഓരിയിടലും മൂങ്ങകളുടെ മൂളലും മാത്രം കേൾക്കാം. ചുറ്റും പാറിനടക്കുന്ന തീപ്പൊരികളും അസ്ഥികൂടങ്ങളും ആ മഹാരാജാവിന്റെ ലക്ഷ്യത്തിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തെ അല്പം പോലും വ്യതിചലിപ്പിച്ചില്ല. രാജാവിന്റെ കാൽവയ്പുകൾക്ക് അസാമാന്യമായ കരുത്തും നിശ്ചയദാർഢ്യവുമുണ്ടായിരുന്നു.

പെട്ടെന്ന്, തോളിലിരിക്കുന്ന മൃതദേഹത്തിൽ കുടിയിരിക്കുന്ന വേതാളം വികൃതമായി പല്ലിളിച്ചുകൊണ്ട് സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി. കാറ്റിന്റെ മൂളലിനെ കീറിമുറിക്കുന്ന പരുക്കൻ ശബ്ദത്തിൽ വേതാളം പറഞ്ഞു: “മഹാരാജാവേ, അങ്ങയുടെ ഈ ലക്ഷ്യബോധവും സ്ഥിരോത്സാഹവും എന്നെ ശരിക്കും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു. അങ്ങയുടെ വാളിന്റെ മൂർച്ചയേക്കാൾ വലുതാണ് അങ്ങയുടെ മനസ്സിന്റെ കരുത്ത്. എങ്കിലും, ഈ ഭയാനകമായ രാത്രിയിലെ അങ്ങയുടെ ദുഷ്കരമായ യാത്രയുടെ ക്ഷീണമകറ്റാൻ ഞാനൊരു കഥ പറയാം. ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കുക. കഥയുടെ അവസാനം ഞാൻ ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം അറിയാമായിരുന്നിട്ടും അങ്ങ് മൗനം പാലിച്ചാൽ, അങ്ങയുടെ തല ആയിരം കഷ്ണങ്ങളായി തെറിച്ചുപോകും! അഥവാ ഉത്തരം പറഞ്ഞാൽ, ഞാൻ വീണ്ടും ആ മുരുക്കുമരത്തിലേക്ക് തന്നെ പറന്നുപോകും.”

ഇത്രയും പറഞ്ഞുകൊണ്ട് വേതാളം പുരാതനമായ ആ കഥയുടെ ചുരുളഴിക്കാൻ തുടങ്ങി. പ്രണയത്തിന്റെയും ത്യാഗത്തിന്റെയും അവകാശവാദങ്ങളുടെയും സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു ധർമ്മസങ്കടത്തിലേക്കാണ് വേതാളം വിക്രമാദിത്യനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയത്. അതൊരു സാധാരണ പ്രണയകഥയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ അഹങ്കാരത്തെയും സ്നേഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥത്തെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒന്നായിരുന്നു.

അനുരാഗത്തിന്റെ മൂന്ന് മുഖങ്ങൾ

വളരെക്കാലം മുൻപ്, സമ്പൽസമൃദ്ധമായ ഒരു രാജ്യത്ത് അതിസുന്ദരിയായ ഒരു രാജകുമാരി ജീവിച്ചിരുന്നു. അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ തിളക്കവും, വാക്കുകളിൽ സരസ്വതീദേവിയുടെ സാന്നിധ്യവുമുണ്ടായിരുന്നു. അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തെക്കുറിച്ചും ബുദ്ധിസാമർത്ഥ്യത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള കഥകൾ ദേശങ്ങൾ കടന്ന്, കടലുകൾ താണ്ടി പ്രചരിച്ചു. പല രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും വമ്പന്മാരായ രാജകുമാരന്മാർ അവളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചെത്തി. കൊട്ടാരത്തിന്റെ മുറ്റത്ത് എന്നും അവൾക്കായി സമ്മാനങ്ങളുമായി വരുന്നവരുടെ തിരക്കായിരുന്നു.

എന്നാൽ ആ വലിയ കൂട്ടത്തിൽ നിന്നും മൂന്ന് പേർ മാത്രമാണ് രാജകുമാരിയുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചത്. മൂവരും രൂപത്തിലും സമ്പത്തിലും യുദ്ധപാടവത്തിലും പരസ്പരം കിടപിടിക്കുന്നവരായിരുന്നു. ഒന്നാമൻ അസ്ത്രവിദ്യയിൽ സമാനതകളില്ലാത്തവനായിരുന്നു, രണ്ടാമൻ സമ്പത്തിലും ദാനധർമ്മങ്ങളിലും മുൻപന്തിയിലായിരുന്നു, മൂന്നാമനാകട്ടെ വേദങ്ങളിലും ശാസ്ത്രങ്ങളിലും അഗാധമായ പാണ്ഡിത്യമുള്ളവനായിരുന്നു. ആരെ തിരഞ്ഞെടുക്കണം എന്ന കാര്യത്തിൽ രാജകുമാരിക്കും അവളുടെ പിതാവായ രാജാവിനും കടുത്ത ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടായി. ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്നേഹം തെളിയിക്കാൻ മത്സരിച്ചു.

എന്നാൽ വിധി ആരെയും വെറുതെ വിടില്ലല്ലോ. രാജകുമാരി തന്റെ തീരുമാനം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ, അജ്ഞാതമായ ഒരു മഹാമാരി അവളെ പിടികൂടി. വസന്തകാലത്ത് വീശിയടിച്ച ഒരു കൊടുംകാറ്റുപോലെ ആ രോഗം അവളെ തളർത്തി. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച വൈദ്യന്മാർ വന്നിട്ടും, അപൂർവ്വ ഔഷധങ്ങൾ നൽകിയിട്ടും അവളെ രക്ഷിക്കാനായില്ല. യൗവനത്തിന്റെ നിറവസന്തത്തിൽ അവൾ മരണത്തിന് കീഴടങ്ങി. കൊട്ടാരവും നാടും കണ്ണീരിലാണ്ടു. സ്വർണ്ണപ്പല്ലക്കിൽ അവൾ അന്ത്യയാത്ര പോയി. അവളുടെ മൃതദേഹം രാജകീയ ബഹുമതികളോടെ, ചന്ദനമുട്ടികൾ അടുക്കിയ ചിതയിൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.

രാജകുമാരിയുടെ അപ്രതീക്ഷിതമായ മരണം ആ മൂന്ന് കാമുകന്മാരെയും അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ തകർത്തുവിട്ടു. അവർക്ക് ജീവിതത്തോടുള്ള സകല പ്രതീക്ഷകളും നഷ്ടപ്പെട്ടു. പ്രിയപ്പെട്ടവളില്ലാത്ത ലോകത്ത് ഇനി ജീവിച്ചിരുന്നിട്ട് കാര്യമില്ലെന്ന് അവർ കരുതി. എന്നാൽ അവർ മൂന്ന് പേരും തങ്ങളുടെ സങ്കടത്തെ നേരിട്ടത് തികച്ചും മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത വഴികളിലൂടെയാണ്.

മൂന്ന് വഴികൾ, മൂന്ന് ത്യാഗങ്ങൾ

ഒന്നാമത്തെ കാമുകൻ സർവ്വവും ഉപേക്ഷിച്ച് ഒരു സന്യാസിയെപ്പോലെയായി. അവൻ കൊട്ടാരവും സുഖസൗകര്യങ്ങളും ത്യജിച്ച് ശ്മശാനത്തിൽ അവൾ എരിഞ്ഞടങ്ങിയ ചിതാഭസ്മത്തിന് കാവലിരുന്നു. മഞ്ഞും മഴയും വെയിലും വകവയ്ക്കാതെ അവൻ ആ ശവപ്പറമ്പിൽ ഒരു പ്രേതത്തെപ്പോലെ ജീവിച്ചു. ആ ചിതാഭസ്മത്തിൽ കിടന്നുറങ്ങി, അവളുടെ ഓർമ്മകളിൽ മാത്രം ജീവിച്ചു. ലോകം അവനെ ഒരു ഭ്രാന്തനെന്ന് വിളിച്ചപ്പോഴും, കൊടിയ തണുപ്പിൽ വിറയ്ക്കുമ്പോഴും അവൻ ആ ശ്മശാനത്തിൽ തന്നെ തുടർന്നു. അവൾക്കരികിൽ നിന്നും ഒരു ചുവടുപോലും അവൻ മാറിയില്ല.

രണ്ടാമത്തെ കാമുകൻ അവളുടെ അസ്ഥികൾ ഭക്തിയോടെ ശേഖരിച്ചു. ഒരു മകനോ അടുത്ത ബന്ധുവോ ചെയ്യേണ്ട അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യാൻ അവൻ തീരുമാനിച്ചു. പുണ്യനദിയായ ഗംഗയിൽ ആ അസ്ഥികൾ നിമഞ്ജനം ചെയ്ത് അവളുടെ ആത്മാവിന് നിത്യശാന്തി നൽകാനായി അവൻ ഒരു നീണ്ട തീർത്ഥയാത്ര പുറപ്പെട്ടു. ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന മണലാരണ്യങ്ങളും കൊടുംകാടുകളും താണ്ടി, കാൽപ്പാദങ്ങളിൽ രക്തം കിനിയുമ്പോഴും അവൻ യാത്ര തുടർന്നു. പ്രിയപ്പെട്ടവളുടെ ആത്മാവിനോടുള്ള കടമയായിരുന്നു അവനെ നയിച്ചത്.

മൂന്നാമത്തെ കാമുകന്റെ വഴി തികച്ചും വ്യത്യസ്തവും അപകടം പിടിച്ചതുമായിരുന്നു. മരണത്തെ എങ്ങനെയും കീഴടക്കണം എന്ന അതിയായ ലക്ഷ്യത്തോടെ അവൻ ദേശാടനത്തിനിറങ്ങി. ഹിമാലയത്തിന്റെ മരവിപ്പിക്കുന്ന ഗിരിശൃംഗങ്ങളിലും വന്യമൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഘോരവനങ്ങളിലും അവൻ അലഞ്ഞുനടന്നു. പട്ടിണികിടന്നും തണുപ്പിൽ മരവിച്ചും അവൻ ദിവസങ്ങൾ തള്ളിനീക്കി. ഒടുവിൽ, കഠിനമായ തപസ്സിനൊടുവിൽ ഒരു മഹാമുനിയിൽ നിന്ന് അവൻ ‘സഞ്ജീവനി’ (മരിച്ചവരെ ജീവനിപ്പിക്കുന്ന വിദ്യ) എന്ന അമൂല്യമായ മന്ത്രം കരസ്ഥമാക്കി.

വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, മൂന്നാമത്തെ കാമുകൻ സഞ്ജീവനി മന്ത്രവുമായി ശ്മശാനത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. അവിടെ ഒന്നാമത്തെ കാമുകൻ അപ്പോഴും, മുഷിഞ്ഞ വസ്ത്രങ്ങളോടെ ചിതാഭസ്മത്തിന് കാവലിരിപ്പുണ്ടായിരുന്നു. വൈകാതെ തീർത്ഥയാത്ര കഴിഞ്ഞ്, പുണ്യജലവുമായി രണ്ടാമത്തെ കാമുകനും അവിടെയെത്തി. മൂന്നാമൻ താൻ പഠിച്ച മന്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് അവരോട് പറഞ്ഞു. ഒന്നാമൻ കാത്തുസൂക്ഷിച്ച ചിതാഭസ്മവും, രണ്ടാമൻ കൊണ്ടുവന്ന പുണ്യതീർത്ഥവും ഒരിടത്തുവച്ച്, മൂന്നാമൻ കണ്ണുകളടച്ച് സർവ്വ ശക്തിയുമെടുത്ത് സഞ്ജീവനി മന്ത്രം ജപിച്ചു.

അത്ഭുതമെന്നു പറയട്ടെ, ആകാശത്ത് മിന്നൽപ്പിണരുകൾ പിളർന്നു. ചിതാഭസ്മത്തിന് ജീവൻ വച്ചു. ആ ചിതാഭസ്മത്തിൽ നിന്ന് രാജകുമാരി ദീർഘമായ ഉറക്കമുണർന്നത് പോലെ എഴുന്നേറ്റു വന്നു! അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിന് ഒട്ടും മങ്ങലേറ്റിരുന്നില്ല, മറിച്ച് മുൻപത്തേക്കാൾ തേജസ്സോടെ അവൾ അവരുടെ മുന്നിൽ നിന്നു.

വേതാളത്തിന്റെ കുഴക്കുന്ന ചോദ്യം

കഥ നിർത്തിക്കൊണ്ട് വേതാളം വിക്രമാദിത്യനോട് ചോദിച്ചു: “മഹാരാജാവേ, ഇപ്പോൾ അവിടെ വലിയൊരു തർക്കം ആരംഭിച്ചു. താനാണ് യഥാർത്ഥ കാമുകനെന്നും തനിക്കാണ് അവളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ അവകാശമെന്നും മൂന്ന് പേരും വാദിച്ചു. ‘ഞാനാണ് നിനക്ക് ജീവൻ നൽകിയത്, അതിനാൽ നീ എന്റേതാണ്’ എന്ന് മൂന്നാമൻ വാദിച്ചു. ‘ഞാനാണ് നിന്റെ ആത്മാവിന് വേണ്ടി പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തത്, അതിനാൽ നീ എനിക്കവകാശപ്പെട്ടതാണ്’ എന്ന് രണ്ടാമൻ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ഒന്നാമൻ ഒന്നും പറയാതെ അവളെത്തന്നെ നോക്കിനിന്നു.

വേതാളം തുടർന്നു: “നീ പറയു രാജാവേ, ധർമ്മശാസ്ത്രപ്രകാരം ആ മൂന്ന് പേരിൽ ആരെയാണ് രാജകുമാരി വിവാഹം കഴിക്കേണ്ടത്? ചിതാഭസ്മം സൂക്ഷിച്ചവനെയാണോ, അസ്ഥികൾ ഗംഗയിലൊഴുക്കി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവനെയാണോ, അതോ അതികഠിനമായ മന്ത്രം പഠിച്ചുവന്ന് ജീവൻ നൽകിയവനെയാണോ? ഉത്തരം അറിഞ്ഞിട്ടും നീ മിണ്ടിയില്ലെങ്കിൽ നിന്റെ തല ഞാൻ പിളർക്കും!”

ചുറ്റും വീശിയടിക്കുന്ന തണുത്ത കാറ്റിനെയോ, വേതാളത്തിന്റെ ഭീഷണിയെയോ വകവയ്ക്കാതെ വിക്രമാദിത്യൻ ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ചു. ധർമ്മത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ നൂലിഴകൾ വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ നീതിമാനായ ആ മഹാരാജാവിന് ഒരു നിമിഷം മതിയായിരുന്നു. മഹാരാജാവിന്റെ മുഖത്ത് യാതൊരു ഭാവവ്യത്യാസവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഗാംഭീര്യം നിറഞ്ഞ ശബ്ദത്തിൽ വിക്രമാദിത്യൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു തുടങ്ങി.

വിക്രമാദിത്യൻ പറഞ്ഞു: “മന്ത്രം ജപിച്ച് അവൾക്ക് പുതുജീവൻ നൽകിയവൻ വലിയൊരു കാര്യമാണ് ചെയ്തത്. എന്നാൽ ജീവൻ നൽകുന്നവൻ, അഥവാ സൃഷ്ടികർമ്മം നടത്തുന്നവൻ അവൾക്ക് പിതാവിനെപ്പോലെയാണ്. ഒരു പിതാവാണ് മകൾക്ക് ജന്മം നൽകുന്നത്. അതിനാൽ അവൻ ഭർത്താവാകാൻ യോഗ്യനല്ല. അസ്ഥികൾ ഗംഗയിലൊഴുക്കി അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവൻ അവൾക്ക് മകനെയോ സഹോദരനെയോ പോലെയാണ്. കാരണം, മരണശേഷം ഒരു വ്യക്തിക്ക് അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുക എന്നത് ഒരു പുത്രന്റെയോ രക്തബന്ധമുള്ളവന്റെയോ കടമയാണ്. ആ കടമയാണ് അവൻ നിർവ്വഹിച്ചത്.”

രാജാവ് തുടർന്നു: “എന്നാൽ, സർവ്വവും ഉപേക്ഷിച്ച്, പ്രത്യാശയുടെ ഒരു കണിക പോലുമില്ലാതെ, അവൾ ഇനി തിരിച്ചുവരില്ല എന്ന് ഉറപ്പായിരുന്നിട്ടും അവളുടെ ചിതാഭസ്മത്തിൽ കിടന്നുറങ്ങി കാവലിരുന്ന ഒന്നാമത്തെ കാമുകൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥ അനുരാഗി. അവൻ തന്റെ ജീവിതം അവൾക്കായി ഹോമിച്ചു. യാതൊരു പ്രതിഫലവും ആഗ്രഹിക്കാതെ അവൾക്കൊപ്പം നിന്ന അവനാണ് അവളെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ അർഹൻ.”

ശരിയായ ഉത്തരം കേട്ടയുടനെ, വിക്രമാദിത്യന്റെ പിടിയിൽ നിന്നും വഴുതിമാറി വേതാളം അട്ടഹസിച്ചുകൊണ്ട് വീണ്ടും ആ പഴയ മുരുക്കുമരത്തിലേക്ക് പറന്നുപോയി. രാജാവ് വീണ്ടും തന്റെ യാത്ര തുടർന്നു.

ഈ കഥയുടെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ

ഈ കഥ കേവലം മൂന്ന് കാമുകന്മാരുടെ അവകാശവാദങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു തർക്കപരിഹാരമല്ല, മറിച്ച് മാനുഷിക ബന്ധങ്ങളുടെയും സംഭാവനകളുടെയും (Contributions) മൂല്യം അളക്കുന്ന ഒരു വലിയ പാഠമാണ്. നമ്മൾ പലപ്പോഴും പ്രായോഗികമായ വലിയ നേട്ടങ്ങളെയാണ് ഏറ്റവും വലുതായി കാണുന്നത്. മന്ത്രം പഠിച്ചുവന്നവനാണ് ലോകത്തിന്റെ കണ്ണിൽ ഏറ്റവും വലിയ കാര്യം ചെയ്തത്. കാരണം അവനാണ് ‘റിസൾട്ട്’ ഉണ്ടാക്കിയത്. രണ്ടാമൻ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചവനാണ്. എന്നാൽ വിക്രമാദിത്യന്റെ ധർമ്മബോധം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് മറ്റൊരു സത്യമാണ്.

സ്നേഹവും സമർപ്പണവും അളക്കപ്പെടുന്നത് വിജയത്തിന്റെ നിമിഷങ്ങളിലല്ല, മറിച്ച് എല്ലാം അവസാനിച്ചു എന്ന് കരുതിയ ഇരുണ്ട നിമിഷങ്ങളിലാണ്. യഥാർത്ഥ സ്നേഹത്തിന് താഴെ പറയുന്ന പ്രത്യേകതകളുണ്ട്:

• പ്രതിഫലേച്ഛയില്ലായ്മ: യാതൊരു പ്രതീക്ഷയുമില്ലാതിരുന്നിട്ടും, ഒരു പ്രതിഫലവും ആഗ്രഹിക്കാതെ അവൾക്കൊപ്പം ശ്മശാനത്തിൽ തുടർന്നവന്റെ ത്യാഗമാണ് യഥാർത്ഥ സ്നേഹം. അഗ്നിയിൽ കുരുത്ത പൊന്നുപോലെയാണത്.
• അചഞ്ചലമായ സാന്നിധ്യം: കടമകൾ ചെയ്യുന്നവരും (അസ്ഥി ഒഴുക്കിയവൻ), വലിയ കഴിവുകൾ ഉള്ളവരും (മന്ത്രം പഠിച്ചവൻ) സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാകും. എന്നാൽ അചഞ്ചലമായ സാന്നിധ്യമാണ് (Unwavering presence) ഏത് ബന്ധത്തിലും ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ടത്.
• സ്വയം സമർപ്പണം: തന്റെ അസ്തിത്വം തന്നെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾക്കായി മാറ്റിവെച്ച ഒന്നാമനാണ് പ്രണയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കിയത്.

കഴിവുകളും കടമകളും മനുഷ്യനെ മഹാനാക്കാം, എന്നാൽ ഉപാധികളില്ലാത്ത സ്നേഹം മാത്രമാണ് മനുഷ്യനെ മറ്റൊരു മനുഷ്യനുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്.

ആധുനിക ജീവിതത്തിലെ പ്രതിഫലനങ്ങൾ

ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള ഈ കഥ ഇന്നത്തെ ലോകത്ത്, പ്രത്യേകിച്ച് ജോലിസ്ഥലങ്ങളിലും കുടുംബബന്ധങ്ങളിലും എത്രത്തോളം പ്രസക്തമാണെന്ന് ചിന്തിച്ചുനോക്കൂ. ഇന്നത്തെ കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്ത് ഒരു വലിയ പ്രൊജക്റ്റ് വിജയകരമായി പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ ഈ മൂന്ന് കാമുകന്മാരെപ്പോലെ മൂന്ന് തരം ആളുകളെ നമുക്ക് കാണാൻ സാധിക്കും.

ഒരാൾ ആ പ്രൊജക്റ്റിന് ആവശ്യമായ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയോ ഐഡിയയോ കൊണ്ടുവന്ന ആളായിരിക്കും (മന്ത്രം പഠിച്ചവൻ). അവരായിരിക്കും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുക. രണ്ടാമത്തെയാൾ ആ പ്രൊജക്റ്റ് സുഗമമായി നടക്കാൻ വേണ്ട അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് കാര്യങ്ങൾ കൃത്യമായി നോക്കി നടത്തിയ ആളായിരിക്കും (ഗംഗയിൽ കർമ്മം ചെയ്തവൻ). മൂന്നാമത്തെയാൾ, ആ പ്രൊജക്റ്റ് പരാജയപ്പെടാൻ പോയ നിർണ്ണായക ഘട്ടങ്ങളിൽ, കമ്പനി വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ രാപകൽ ഭേദമില്ലാതെ, യാതൊരു ക്രെഡിറ്റും ആഗ്രഹിക്കാതെ അതിനൊപ്പം നിന്ന വ്യക്തിയായിരിക്കും (ചിതാഭസ്മത്തിന് കാവലിരുന്നവൻ).

വിജയം വരുമ്പോൾ, ബോണസും പ്രമോഷനും പലപ്പോഴും ഐഡിയ കൊണ്ടുവന്നയാൾക്ക് ലഭിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ ആ സ്ഥാപനത്തോട് അല്ലെങ്കിൽ ആ ലക്ഷ്യത്തോട് യഥാർത്ഥ കൂറുള്ളത് ആർക്കാണെന്ന് ചോദിച്ചാൽ, അത് എല്ലാം അവസാനിച്ചുവെന്ന് തോന്നിയപ്പോഴും പിടിച്ചുനിന്ന ആ മൂന്നാമനാണ്. പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ ഒരു സ്ഥാപനത്തെ താങ്ങിനിർത്തുന്നത് ഇത്തരം മനുഷ്യരാണ്.

കുടുംബബന്ധങ്ങളിലെ പ്രസക്തി

നമ്മൾ നമ്മുടെ ജീവിതപങ്കാളിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോഴും, സുഹൃത്തുക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോഴും ഈ വിക്രമാദിത്യൻ ന്യായം ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു കുടുംബത്തിൽ സാമ്പത്തിക തകർച്ചയോ വലിയൊരു രോഗമോ വരുമ്പോൾ, പണം തന്ന് സഹായിക്കുന്നവരുണ്ടാകാം (മന്ത്രം പോലെയുള്ള സഹായം), അല്ലെങ്കിൽ ആശുപത്രി കാര്യങ്ങൾ നോക്കാൻ വരുന്നവരുണ്ടാകാം (കർമ്മം ചെയ്യുന്നവർ). എന്നാൽ ആ വേദനയുടെ നാളുകളിൽ, നിരാശയുടെ പടുകുഴിയിൽ നിങ്ങൾ വീഴുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ ഒപ്പം ഇരുന്ന് നിങ്ങളുടെ കൈപിടിക്കുന്ന ഒരാളുണ്ടാകും. അവരാണ് നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പങ്കാളി.

നമ്മുടെ നല്ല കാലത്ത് നമ്മോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നവരല്ല, നമ്മുടെ ജീവിതം ശ്മശാനമൂകമാകുമ്പോൾ, നമ്മുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ ചാരമാകുമ്പോൾ അവിടെ നമുക്ക് കാവലിരിക്കുന്നവരാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ നമ്മെ അർഹിക്കുന്നത്. വിക്രമാദിത്യനും വേതാളവും നമ്മോട് പറയുന്നത് ഇതാണ്; ജീവിതത്തിൽ ബുദ്ധിക്കും കർമ്മത്തിനും അതിന്റേതായ സ്ഥാനമുണ്ട്. എന്നാൽ യാതൊരു നിബന്ധനകളുമില്ലാത്ത സമർപ്പണത്തിന് പകരമാകാൻ ലോകത്ത് ഒന്നിനുമാകില്ല. ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നടക്കാൻ ഒരുപാട് പേർ കൂട്ടിനുണ്ടാകും, എന്നാൽ കനത്ത ഇരുട്ടിൽ നമ്മോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നവരെ തിരിച്ചറിയുന്നിടത്താണ് ജീവിതവിജയം ഇരിക്കുന്നത്.