പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം: യുക്രൈനും പിന്നിലായി അമേരിക്കയുടെ പതനം

ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നാലാം തൂണാണ് മാധ്യമങ്ങൾ. എന്നാൽ ആഗോളതലത്തിൽ ഈ തൂണിന്റെ അടിത്തറയിളകുകയാണോ? ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ നൽകുന്ന സൂചന അത്ര ശുഭകരമല്ല. ലോകമെമ്പാടും പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം അപകടകരമായ രീതിയിൽ കുറഞ്ഞുവരികയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന റിപ്പോർട്ടിൽ, ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കാവലാളെന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന അമേരിക്കയുടെ സ്ഥാനം യുദ്ധം നടക്കുന്ന യുക്രൈന് പോലും പിന്നിലായിരിക്കുന്നു എന്നത് ഞെട്ടിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.

ഫ്രാൻസ് ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന റിപ്പോർട്ടേഴ്സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്സ് (RSF) പുറത്തുവിട്ട 2026-ലെ ലോക പത്രസ്വാതന്ത്ര്യ സൂചിക മാധ്യമലോകം നേരിടുന്ന കടുത്ത വെല്ലുവിളികളിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. 180 രാജ്യങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി തയ്യാറാക്കിയ ഈ പട്ടികയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി, പകുതിയിലധികം രാജ്യങ്ങളും മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിന് ‘പ്രയാസമേറിയ’ അല്ലെങ്കിൽ ‘അതീവ ഗുരുതരമായ’ സാഹചര്യമുള്ള വിഭാഗത്തിലേക്ക് വീണിരിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ 25 വർഷത്തിനിടയിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ആഗോള ശരാശരി സ്കോറാണ് ഇത്തവണ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

നോർഡിക് രാജ്യങ്ങൾ മാതൃകയാകുമ്പോൾ

ഒരറ്റത്ത് ആശങ്കയുടെ കാർമേഘങ്ങൾ ഉരുണ്ടുകൂടുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് പ്രതീക്ഷയുടെ തുരുത്തുകളായി നോർഡിക് രാജ്യങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു. തുടർച്ചയായ പത്താം വർഷവും നോർവേ പട്ടികയിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനം നിലനിർത്തി. ഫിൻലൻഡ്, സ്വീഡൻ, ഡെൻമാർക്ക് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളും ആദ്യ പത്തിൽ ഇടംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആർഎസ്എഫിന്റെ ആഗോള ഭൂപടത്തിൽ പച്ചനിറത്തിൽ, അതായത് മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിന് ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ ഇടമായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് ഈ മേഖലയെ മാത്രമാണ്.

വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും സന്തോഷത്തിന്റെയും മാനദണ്ഡങ്ങളിൽ മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ രാജ്യങ്ങൾ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും വലിയ വില കൽപ്പിക്കുന്നു എന്നത് ലോകത്തിന് നൽകുന്ന സന്ദേശം ചെറുതല്ല.

അമേരിക്കയുടെ അടിതെറ്റുന്നു

ഈ വർഷത്തെ ലോക പത്രസ്വാതന്ത്ര്യ സൂചികയിലെ ഏറ്റവും വലിയ തിരിച്ചടി നേരിട്ടത് അമേരിക്കയാണ്. ഒറ്റ വർഷം കൊണ്ട് ഏഴ് സ്ഥാനങ്ങൾ പിന്നോട്ട് പോയ അമേരിക്ക ഇപ്പോൾ ആഗോളതലത്തിൽ 64-ാം സ്ഥാനത്താണ്. നമീബിയ (23), ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക (21), കാനഡ (20) തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളെല്ലാം അമേരിക്കയെക്കാൾ ബഹുദൂരം മുന്നിലാണ്.

ഏറ്റവും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന കാര്യം, റഷ്യൻ അധിനിവേശം നേരിടുന്ന യുക്രൈൻ പോലും അമേരിക്കയെക്കാൾ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവെച്ചു എന്നതാണ്. യുക്രൈൻ ഏഴ് സ്ഥാനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തി 55-ാം റാങ്കിലെത്തിയപ്പോൾ അമേരിക്ക പിന്നോട്ട് പോയി. അമേരിക്കയിലെ ഈ തകർച്ചയ്ക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന കാരണങ്ങൾ ഗൗരവമേറിയതാണ്:

• ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഇടപെടൽ: ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഭരണകൂടം സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളെ ആസൂത്രിതമായി ഒരു ആയുധമാക്കി മാറ്റുന്നു. എൻപിആർ, പിബിഎസ് പോലുള്ള പൊതു പ്രക്ഷേപകർക്കുള്ള ഫണ്ടിംഗ് വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
• രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദം: മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതയിൽ പോലും രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകൾ നടക്കുന്നു. സർക്കാരിന് ഇഷ്ടമില്ലാത്ത മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുമെതിരെ രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമായ അന്വേഷണങ്ങൾ നടക്കുന്നു.
• വിശ്വാസ്യതയിലെ ഇടിവ്: സാമ്പത്തികമായ വെല്ലുവിളികൾക്ക് പുറമെ, പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിൽ മാധ്യമങ്ങൾക്കുള്ള വിശ്വാസ്യത കുറഞ്ഞതും വലിയ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്.
• അതിക്രമങ്ങൾ: പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ മാധ്യമപ്രവർത്തകർ വ്യാപകമായി ആക്രമിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് അമേരിക്കയുടെ സമീപകാല ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യ പ്രതിസന്ധികളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ഒരു കാലത്ത് ലോകത്തിന് മാതൃകയായിരുന്ന ഒരു രാജ്യത്ത് മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം ഇത്രയധികം ദുർബലമാകുന്നത് ആഗോള ജനാധിപത്യ പ്രവണതകൾക്ക് നൽകുന്ന അപായസൂചനയാണ്.

ഏഷ്യയിലെ ഇരുണ്ട യാഥാർത്ഥ്യം

മാധ്യമങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തുന്നത് ഒരു തുടർക്കഥയാകുന്ന ഭൂഖണ്ഡമാണ് ഏഷ്യ. ആർഎസ്എഫിന്റെ ഭൂപടത്തിൽ ഭൂരിഭാഗം ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളും കടും ചുവപ്പ് നിറത്തിലാണ് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ദക്ഷിണ കൊറിയ, ജപ്പാൻ, തായ്‌വാൻ തുടങ്ങിയ ഏതാനും ചില രാജ്യങ്ങൾ ഒഴിച്ചുനിർത്തിയാൽ, ഏഷ്യ-പസഫിക് മേഖല ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നായി തുടരുകയാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.

ഈ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും മോശം പ്രകടനം ചൈനയുടേതാണ്. 180 രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ 178-ാം സ്ഥാനത്താണ് ചൈന. ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ തടവിലാക്കിയ രാജ്യം എന്ന കുപ്രസിദ്ധിയും ചൈനയ്ക്കാണ്. നിലവിൽ നൂറിലധികം മാധ്യമപ്രവർത്തകരാണ് ചൈനീസ് ജയിലുകളിൽ കഴിയുന്നത്.

അടിച്ചമർത്തലിന്റെ ചൈനീസ് മോഡൽ

മാധ്യമങ്ങളെ നിശബ്ദരാക്കാൻ ചൈന ഉപയോഗിക്കുന്ന തന്ത്രങ്ങൾ ക്രൂരവും ആസൂത്രിതവുമാണ്. അവ്യക്തമായ നിയമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് പലപ്പോഴും മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ കുടുക്കുന്നത്. ചൈനീസ് നിയമ വിദഗ്ധർ “പോക്കറ്റ് ക്രൈമുകൾ” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങളാണിവ.

• “ചാരവൃത്തി”
• “രാജ്യദ്രോഹം”
• “കലഹമുണ്ടാക്കാനും പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും ശ്രമിച്ചു”

ഇങ്ങനെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ ആർക്കെതിരെയും എളുപ്പത്തിൽ ചുമത്താൻ സാധിക്കും. സ്വതന്ത്ര മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ ആറുമാസം വരെ നിയമപരമായി ഏകാന്ത തടവിൽ പാർപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന “റസിഡൻഷ്യൽ സർവൈലൻസ് അറ്റ് എ ഡെസിഗ്നേറ്റഡ് ലൊക്കേഷൻ” (RSDL) എന്ന സംവിധാനം ചൈനയിലുണ്ട്. “ബ്ലാക്ക് പ്രിസൺസ്” എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ തടവറകളിൽ നിയമസഹായം നിഷേധിക്കപ്പെടുകയും ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങൾക്ക് ഇരയാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യാം.

ഇതുകൂടാതെ, മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്ക് അവരുടെ പ്രസ് കാർഡുകൾ പുതുക്കണമെങ്കിൽ, “Study Xi, Strengthen the Country” എന്ന സർക്കാർ പ്രൊപ്പഗാൻഡ ആപ്ലിക്കേഷൻ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്ത് ഉപയോഗിക്കണമെന്ന വിചിത്രമായ നിയമവും നിലവിലുണ്ട്.

സൂചിക നൽകുന്ന സൂചനകൾ

ലോക പത്രസ്വാതന്ത്ര്യ സൂചിക കേവലം അക്കങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടികയല്ല, മറിച്ച് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഗതിവിഗതികൾ അളക്കുന്ന ഒരു ബാരോമീറ്ററാണ്. സ്വേച്ഛാധിപത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, അമേരിക്കയെപ്പോലുള്ള ഉറച്ച ജനാധിപത്യ രാജ്യങ്ങളിലും മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം അപകടത്തിലാകുന്നു എന്നത് ഗൗരവമായി കാണേണ്ട വിഷയമാണ്.

വിവരങ്ങൾ വളച്ചൊടിക്കപ്പെടുകയും സത്യം പറയുന്നവർ വേട്ടയാടപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ നഷ്ടമാകുന്നത് ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവിയാണ്. ഈ ആഗോള പ്രവണതകൾക്കിടയിൽ ഇന്ത്യ പോലുള്ള ഒരു വലിയ ജനാധിപത്യ രാജ്യത്തിലെ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഭാവി എന്തായിരിക്കുമെന്ന ചോദ്യവും പ്രസക്തമാണ്. വിമർശനങ്ങളെയും വിയോജിപ്പുകളെയും ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഭരണകൂടങ്ങൾ തയ്യാറാകാത്തിടത്തോളം കാലം, മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം ഒരു മരീചികയായി തുടരും.