മാവിലന്തോട്ടിലെ ചോരത്തുള്ളികൾ: തോൽക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച കേരള സിംഹം

വയനാടൻ മലനിരകളിൽ കോടമഞ്ഞ് ഒരു വെളുത്ത പുതപ്പുപോലെ ഇറങ്ങിനിൽക്കുന്ന സമയം. പച്ചിലച്ചാർത്തുകൾക്കിടയിലൂടെ അരിച്ചെത്തുന്ന സൂര്യപ്രകാശത്തിന് പോലും ഒരുതരം മരവിപ്പായിരുന്നു. തോക്കുകളുമായി പതുങ്ങിനീങ്ങുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് പട്ടാളക്കാരുടെ ഹൃദയമിടിപ്പ് ആ കാടിന്റെ ഭയാനകമായ നിശബ്ദതയെ ഭേദിച്ചിരുന്നു. ഉണങ്ങിയ ഇലകളിൽ അവരുടെ ബൂട്ടുകൾ അമരുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം കാടിന്റെ താളത്തെ തെറ്റിച്ചു. പെട്ടെന്നാണ് കൂരിരുട്ട് നിറഞ്ഞ മുളങ്കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്നും മൂളിയെത്തിയ ഒരു അമ്പ് മുൻനിരയിലുണ്ടായിരുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് സൈനികന്റെ നെഞ്ചകം പിളർന്നത്. ചുവന്ന ചോര കാട്ടുചെടികളിലേക്ക് തെറിച്ചുവീണു. പിന്നാലെ കാടിനെ നടുക്കിക്കൊണ്ട് ആ പോർവിളി മുഴങ്ങി… കുറിച്യപ്പടയുടെ അലർച്ച! വെടിയൊച്ചകൾക്ക് പകരം വില്ലിന്റെ ഞാണൊലികൾ കാടുണർത്തി. കമ്പനിയുടെ പീരങ്കികൾക്കും തോക്കുകൾക്കും കാടിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം അറിയില്ലായിരുന്നു. പരിഭ്രാന്തരായ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന് മുന്നിൽ, ഒരു പാറക്കൂട്ടത്തിന് മുകളിൽ, കയ്യിലൊരു വാളുമായി ഒരൊറ്റ മനുഷ്യൻ നിന്നിരുന്നു. കോട്ടയം രാജവംശത്തിന്റെ പട്ടുടുപ്പുകൾ ഉപേക്ഷിച്ച് കാടിന്റെ മക്കൾക്കൊപ്പം യുദ്ധത്തിനിറങ്ങിയ ഇതിഹാസം—കേരള വർമ്മ പഴശ്ശിരാജ! സാക്ഷാൽ ആർതർ വെല്ലസ്ലിയെപ്പോലും വിറപ്പിച്ച, ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ ഉറക്കം കെടുത്തിയ ‘കേരള സിംഹത്തിന്റെ’ ചോരമണക്കുന്ന പോരാട്ടം അവിടെ കൊടുമ്പിരികൊള്ളുകയായിരുന്നു.

കൊട്ടാരം വിട്ടിറങ്ങിയ രാജാവ്

മറ്റു രാജാക്കന്മാർ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ നികുതി വ്യവസ്ഥകൾക്ക് മുന്നിൽ നട്ടെല്ല് വളച്ച് ഓച്ഛാനിച്ചു നിന്നപ്പോൾ, പഴശ്ശിരാജയ്ക്ക് അത് സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല. ഭരണം നിലനിർത്താൻ വേണ്ടി മാതൃഭൂമിയെ ഒറ്റിക്കൊടുക്കുന്നത് ധർമ്മമല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. കമ്പനിയുടെ ധിക്കാരത്തിനെതിരെ വാളെടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് നഷ്ടപ്പെട്ടത് സ്വന്തം കൊട്ടാരവും സുഖസൗകര്യങ്ങളുമാണ്. എന്നാൽ അദ്ദേഹം പതറിയില്ല. കൊട്ടാരത്തിന്റെ പടിയിറങ്ങുമ്പോൾ അദ്ദേഹം തന്റെ വിശ്വസ്തരോട് പറഞ്ഞു: “നമ്മുടെ മണ്ണിൽ പരദേശികൾക്ക് അധികാരം നൽകി അടിമകളായി ജീവിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഭേദം, ഈ കാട്ടിലെ മരച്ചുവട്ടിൽ സ്വതന്ത്രനായി മരിക്കുന്നതാണ്. എനിക്ക് കിരീടമല്ല, എന്റെ നാടിന്റെ മാനമാണ് വലുത്.”

കണ്ണൂരിലെ പുരളീമലയിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം വയനാടിന്റെ വന്യതയിലേക്ക് നടന്നു കയറി. അവിടെ അദ്ദേഹത്തെ കാത്തിരുന്നത് കൂറ്റൻ സൈന്യമോ ആയുധപ്പുരകളോ അല്ല, മറിച്ച് കാടിന്റെ മക്കളായ കുറിച്യരും കുറുമ്പരുമായിരുന്നു. തലയ്ക്കൽ ചന്തുവിനെയും എടച്ചേന കുങ്കനെയും പോലുള്ള ധീരരായ പടത്തലവന്മാരെ അദ്ദേഹം ഒപ്പം ചേർത്തു. ചരിത്രത്തിൽ വളരെ അപൂർവ്വമായി മാത്രം സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നായിരുന്നു അത്—ഒരു രാജാവ് സിംഹാസനം വിട്ട് താഴെയിറങ്ങി, തന്റേതല്ലാത്ത ഒരു ജനതയുടെ, ആദിവാസികളുടെ ഒപ്പം ചേർന്ന് ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിനെതിരെ യുദ്ധം നയിക്കുന്നത്. രാജാവിനും കാടിന്റെ മക്കൾക്കുമിടയിൽ യാതൊരു വിവേചനവുമില്ലായിരുന്നു. അവർ ഒരേ ഇലയിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു, ഒരേ കാട്ടരുവിയിലെ വെള്ളം കുടിച്ചു. രാത്രികളിൽ എരിയുന്ന തീക്കുണ്ടത്തിന് ചുറ്റുമിരുന്ന് അവർ യുദ്ധതന്ത്രങ്ങൾ മെനഞ്ഞു. ഈ അസാധാരണമായ ഐക്യമാണ് പഴശ്ശിയുടെ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് കരുത്തു പകർന്നത്. രാജാവ് എന്നതിലുപരി അദ്ദേഹം അവർക്കൊരു സഹോദരനും വഴികാട്ടിയുമായി മാറി.

കാട് ഒരു ആയുധമാകുന്നു: ഗറില്ലാ യുദ്ധമുറയുടെ പാഠങ്ങൾ

ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് ആധുനിക ആയുധങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പീരങ്കികൾ, തോക്കുകൾ, പരിശീലനം ലഭിച്ച വലിയ സൈന്യം. എന്നാൽ പഴശ്ശിരാജയുടെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്നത് കാടിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം (Terrain knowledge) എന്ന ഏറ്റവും വലിയ ആയുധമായിരുന്നു. ഒളിപ്പോര് (Guerrilla warfare) എന്ന തന്ത്രം അദ്ദേഹം വയനാടൻ കാടുകളിൽ അതിവിദഗ്ദ്ധമായി പ്രായോഗികമാക്കി. ശത്രു പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത സമയത്ത്, പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത കോണിൽ നിന്നും ആക്രമിക്കുക, തിരിച്ചടിക്കാൻ ശത്രു തയ്യാറെടുക്കുമ്പോഴേക്കും കാടിന്റെ ഇരുളിലേക്ക് മറയുക. മൃഗങ്ങളുടെ ശബ്ദങ്ങൾ അനുകരിച്ചായിരുന്നു കുറിച്യർ പരസ്പരം സന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറിയിരുന്നത്. അത് കേട്ട് വെറും കാട്ടുമൃഗങ്ങളാണെന്ന് കരുതിയിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികർക്ക് പലപ്പോഴും സ്വന്തം ജീവൻ കൊണ്ടാണ് വില കൊടുക്കേണ്ടി വന്നത്.

“കാറ്റ് വരുന്ന ദിക്ക് അറിയണം” എന്ന പഴഞ്ചൊല്ല് അക്ഷരംപ്രതി ശരിവയ്ക്കുന്നതായിരുന്നു കുറിച്യപ്പടയുടെ നീക്കങ്ങൾ. പനമരം കോട്ടയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് താവളം അവർ ആക്രമിച്ചു തകർത്തത് ഇംഗ്ലീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയെ ഞെട്ടിച്ചു. കൂരിരുട്ടുള്ള ഒരു രാത്രിയിൽ, കാറ്റിന്റെ ഗതി നോക്കി അവർ എയ്തുവിട്ട തീപ്പന്തങ്ങൾ കോട്ടയെ ചാമ്പലാക്കി. മൈസൂർ കടുവയായ ടിപ്പു സുൽത്താനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ ആർതർ വെല്ലസ്ലി എന്ന വിഖ്യാതനായ ബ്രിട്ടീഷ് ജനറൽ പോലും പഴശ്ശിയുടെ പോരാട്ടവീര്യത്തിന് മുന്നിൽ അമ്പരന്നു നിന്നു. തന്റെ കൂടാരത്തിലിരുന്ന് പഴശ്ശിയുടെ ആക്രമണങ്ങളുടെ കണക്കുകൾ വായിച്ച വെല്ലസ്ലി നിരാശയോടെ മേശയിലടിച്ചു. ഒരു കാട്ടുരാജാവും കുറച്ചു വില്ലാളികളും ചേർന്ന് ലോകം കീഴടക്കിയ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തെ വർഷങ്ങളോളം വഴിമുട്ടിച്ചു നിർത്തി. സൈനിക ബലമല്ല, മറിച്ച് തന്ത്രവും ഇച്ഛാശക്തിയുമാണ് യുദ്ധം ജയിക്കാൻ ആവശ്യമെന്ന് പഴശ്ശി ലോകത്തിന് കാണിച്ച് കൊടുത്തു.

മാവിലന്തോട്ടിലെ അന്ത്യം: തോൽക്കാൻ മനസ്സില്ലാത്ത മരണം

വിധി ആരെയും വെറുതെ വിടില്ല. ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് പഴശ്ശിയെ നേർക്കുനേർ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഒടുവിൽ അവർ വഞ്ചനയുടെ പാത തെരഞ്ഞെടുത്തു. ഒറ്റുകാരുടെ സഹായത്തോടെ തോമസ് ഹാർവി ബാബർ എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സൈന്യം മാവിലന്തോട്ടിൽ വെച്ച് പഴശ്ശിരാജയെയും സംഘത്തെയും വളഞ്ഞു. കാടിന്റെ നിശബ്ദതയെ കീറിമുറിച്ചുകൊണ്ട് നാലുപാടുനിന്നും വെടിയൊച്ചകൾ മുഴങ്ങി. പുകമറകൾക്കിടയിലൂടെ ശത്രുക്കൾ അടുത്തേക്ക് നീങ്ങുന്നത് രാജാവ് കണ്ടു.

പിടിക്കപ്പെടുമെന്ന് ഉറപ്പായ ആ നിമിഷത്തിലും പഴശ്ശിയുടെ കണ്ണുകളിൽ ഭയത്തിന്റെ ലാഞ്ചന പോലുമില്ലായിരുന്നു. ശത്രുവിന്റെ മുന്നിൽ ജീവനോടെ കീഴടങ്ങുന്നത് ഒരു പോരാളിക്കും ഭൂഷണമല്ല എന്ന് അദ്ദേഹം ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു. “എന്റെ ശരീരം മാത്രമേ നിങ്ങൾക്ക് കിട്ടുകയുള്ളൂ, എന്റെ ആത്മാവും എന്റെ നാടിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവും ഒരിക്കലും നിങ്ങൾക്കുള്ളതല്ല,” എന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിൽ മന്ത്രിച്ചിട്ടുണ്ടാകണം. സ്വന്തം വജ്രമോതിരം വിഴുങ്ങിയോ, അതോ പോരാട്ടത്തിനിടയിൽ വെടിയേറ്റോ അദ്ദേഹം വീരമൃത്യു വരിച്ചുവെന്നാണ് ചരിത്രം പറയുന്നത്. ചോരയിൽ കുളിച്ചു കിടന്ന ആ ശരീരത്തിന് മുന്നിൽ ശത്രുവായ ബാബർ പോലും ആദരവോടെ തലകുനിച്ചു. തോക്കുകൾ താഴെവെച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം അദ്ദേഹത്തിന് അന്ത്യാഞ്ജലി അർപ്പിച്ചു. ബാബർ സ്വന്തം പല്ലക്കിലാണ് പഴശ്ശിയുടെ മൃതദേഹം മാനന്തവാടിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. ഒരു ശത്രുവിന് നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ബഹുമതി! മരണം അദ്ദേഹത്തെ കീഴടക്കിയെങ്കിലും, സാമ്രാജ്യത്വത്തിന് അദ്ദേഹത്തെ തോൽപ്പിക്കാനായില്ല.

ചരിത്രം മറച്ചുവെച്ച ആന്തരികസത്യം

പഴശ്ശിരാജയുടെ കഥ കേവലം ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെയോ അധികാര വടംവലിയുടെയോ കഥ മാത്രമല്ല. അതിനുമപ്പുറം ധർമ്മം (Dharma), നേതൃത്വം എന്നീ തലങ്ങളിൽ ഈ കഥ വലിയ ചില തിരിച്ചറിവുകൾ നൽകുന്നുണ്ട്. ഒരു യഥാർത്ഥ നേതാവ് എപ്പോഴും ജനങ്ങൾക്കൊപ്പമായിരിക്കണം എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ പാഠം. കിരീടവും ചെങ്കോലും നഷ്ടപ്പെട്ടാലും ഒരുവന്റെ അസ്തിത്വം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. കൊട്ടാരത്തിന്റെ സുരക്ഷിതത്വത്തിൽ നിന്നും കാടിന്റെ പരുക്കൻ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വം കൂടുതൽ തിളങ്ങുകയാണ് ചെയ്തത്.

കൂടാതെ, അധികാരത്തിന്റെ മത്ത് പിടിച്ച പല രാജാക്കന്മാരും ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പാദസേവ ചെയ്തപ്പോൾ, താൻ എന്തിനുവേണ്ടി നിൽക്കുന്നു എന്നതിൽ പഴശ്ശിക്ക് വ്യക്തതയുണ്ടായിരുന്നു. സ്വന്തം താല്പര്യങ്ങളേക്കാൾ വലുതാണ് തന്റെ നാടിന്റെയും ജനതയുടെയും സ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ആത്മബലമുള്ള ഒരുവനെ തോൽപ്പിക്കാൻ ലോകത്തിലെ ഒരു ശക്തിക്കും കഴിയില്ല എന്നതാണ് ചരിത്രം മറച്ചുവെച്ച ആന്തരികസത്യം. തോൽവി എന്നത് മരിക്കലല്ല, മറിച്ച് ശത്രുവിന് മുന്നിൽ മുട്ടുകുത്തലാണ് എന്ന് ഈ പോരാട്ടം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഭഗവദ്ഗീതയിലെ നിഷ്കാമ കർമ്മം പോലെ, ഫലേച്ഛയില്ലാതെ തന്റെ നാടിനുവേണ്ടി അദ്ദേഹം സ്വധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു.

ആധുനിക കാലത്തെ പോരാട്ടങ്ങൾ

ഇന്നത്തെ കാലത്ത് വാളും പരിചയുമെടുത്ത് കാട്ടിൽ പോയി യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടതില്ല. എന്നാൽ പഴശ്ശിരാജയുടെ ഈ ഒളിപ്പോര് തന്ത്രങ്ങൾക്കും പ്രതിരോധത്തിനും ആധുനിക ജീവിതത്തിൽ വലിയ പ്രസക്തിയുണ്ട്. വൻകിട കുത്തക കമ്പനികൾക്കെതിരെ (Monopolies) മത്സരിക്കുന്ന ചെറിയ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെ (Startups) ചിന്തിച്ചു നോക്കുക. വലിയ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയോ മനുഷ്യവിഭവശേഷിയോ അവർക്കുണ്ടാകില്ല. എന്നാൽ വിപണിയിലെ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ വേഗത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനും, പ്രാദേശികമായ അറിവുകൾ (Local knowledge) ഉപയോഗിച്ച് വേഗത്തിൽ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനും അവർക്ക് സാധിക്കും. ഇത് പഴശ്ശി പ്രയോഗിച്ച ഗറില്ലാ തന്ത്രത്തിന്റെ ആധുനിക രൂപമാണ്.

ഈ ചരിത്രത്തിൽ നിന്നും ആധുനിക ലോകത്തിന് ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്ന പ്രധാന പാഠങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

• ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളുടെ തന്ത്രം (Agility over Size): ശത്രു വലുതാണെന്നത് ഒരു പോരായ്മയല്ല. വലിയ കോർപ്പറേറ്റുകൾക്ക് വേഗത്തിൽ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാൻ കഴിയില്ല. ചെറിയ സംഘങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ വേഗതയും തന്ത്രവും ഉപയോഗിച്ച് വലിയ വിജയങ്ങൾ നേടാം.
• പ്രാദേശിക അറിവുകളുടെ കരുത്ത് (Power of Local Knowledge): ഗ്ലോബൽ ബ്രാൻഡുകൾക്കെതിരെ മത്സരിക്കുന്ന പ്രാദേശിക സംരംഭകർക്ക് അവരുടെ ചുറ്റുപാടിനെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് വലിയൊരു ആയുധമാണ്. വിപണിയുടെ പൾസ് അറിയുന്നവരാണ് എപ്പോഴും വിജയിക്കുക.
• അടിത്തട്ടിലെ ബന്ധങ്ങൾ (Grassroots Connection): പഴശ്ശിരാജ കുറിച്യരുമായി ഉണ്ടാക്കിയ ബന്ധം പോലെ, ഒരു ലീഡർ തന്റെ ടീമിലെ ഏറ്റവും താഴെത്തട്ടിലുള്ള ആളുകളുമായി വരെ നല്ല ബന്ധം പുലർത്തണം. ഒരുമിച്ചുള്ള പോരാട്ടമേ വിജയം കാണൂ.

തൊഴിലിടങ്ങളിലെ അനീതികൾക്കെതിരെ ശബ്ദമുയർത്തേണ്ടി വരുമ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ പരിസ്ഥിതി ചൂഷണത്തിനെതിരെ ഒരു ചെറിയ ജനത വലിയ കോർപ്പറേറ്റുകളോട് പോരാടുമ്പോൾ, അവിടെയെല്ലാം പഴശ്ശിരാജയുടെ ആത്മാവ് തുടിക്കുന്നുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, തങ്ങളുടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗം തകർക്കുന്ന വൻകിട ഫാക്ടറികൾക്കെതിരെ സമരം ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമത്തെ ഓർക്കുക. എതിരാളി എത്ര വലിയവനാണെങ്കിലും, നമ്മുടെ കയ്യിലുള്ള വിഭവങ്ങൾ എത്ര ചെറുതാണെങ്കിലും, കൃത്യമായ തന്ത്രവും അചഞ്ചലമായ ഇച്ഛാശക്തിയുമുണ്ടെങ്കിൽ ആരെയും വിറപ്പിക്കാമെന്നത് ഇന്നത്തെ കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തിനും വ്യക്തിജീവിതത്തിനും ഒരുപോലെ ബാധകമായ പാഠമാണ്.

വയനാടൻ കാടുകളിലൂടെ വീശുന്ന കാറ്റിന് ഇന്നും ആ പഴയ പോർവിളിയുടെ ഗന്ധമുണ്ട്. മാവിലന്തോട്ടിലെ മണ്ണിൽ വീണത് വെറുമൊരു രാജാവിന്റെ ചോരയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് വരുംതലമുറകൾക്ക് വേണ്ടി ഉണർന്നിരിക്കാൻ പ്രകൃതി കാത്തുവെച്ച ഒരു കനലായിരുന്നു. കാലം എത്ര കഴിഞ്ഞാലും ആ ചോരത്തുള്ളികളുടെ ചുവപ്പ് മായുന്നില്ല. അഗ്നിയിൽ കുരുത്ത പൊന്ന് തിളങ്ങും എന്ന് പറയുന്നതുപോലെ, കഷ്ടപ്പാടുകളുടെയും ഒറ്റപ്പെടലുകളുടെയും നടുവിലും സ്വന്തം ആദർശങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിന്ന ആ ജീവിതം നമ്മോട് നിരന്തരം ചോദിക്കുന്ന ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്: “ജീവിതം സുരക്ഷിതമാക്കാൻ വേണ്ടി നീ നിന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തെ പണയം വെക്കുമോ?” ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം തേടുമ്പോഴാണ് ഓരോ മനുഷ്യനിലും ഒരു ‘കേരള സിംഹം’ ജനിക്കുന്നത്.