ശ്രീകൃഷ്ണനും ജരാസന്ധനും: അധർമ്മത്തിന്റെ കോട്ട തകർത്ത കൃഷ്ണതന്ത്രത്തിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം

ശ്രീകൃഷ്ണനും ജരാസന്ധനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കേവലം രണ്ട് രാജാക്കന്മാർ തമ്മിലുള്ള ശത്രുതയല്ല. അത് പ്രപഞ്ചത്തിലെ ധർമ്മവും അധർമ്മവും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമാണ്. ഭാരതവർഷത്തിലെ ഏറ്റവും കരുത്തനായ രാജാവായിരുന്നിട്ടും, ജരാസന്ധൻ എന്തുകൊണ്ട് പരാജയപ്പെട്ടു? കൃഷ്ണൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് അവനെ നേരിട്ട് വധിക്കാതെ ഭീമനെ നിയോഗിച്ചത്? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരം തേടിയുള്ള ഒരു യാത്രയാണിത്.


ഉള്ളടക്കം (Table of Contents)

  1. പശ്ചാത്തലം: മഗധയുടെ അധിപനും ഭാരതവർഷവും

  2. ജരാസന്ധന്റെ ജനനം: പ്രകൃതിനിയമങ്ങളെ വെല്ലുവിളിച്ച രഹസ്യം

  3. കംസവധവും ജരാസന്ധന്റെ പ്രതിജ്ഞയും

  4. മഥുരയിലെ ചോരപ്പുഴകൾ: പതിനേഴ് വട്ടം തോറ്റിട്ടും പിന്മാറാത്ത ശത്രു

  5. രൺചോഡ് ദാസ്: കൃഷ്ണൻ എന്തിന് യുദ്ധക്കളം വിട്ടോടി?

  6. കാലയവനനും മുചുകുന്ദനും: കൃഷ്ണന്റെ അതിബുദ്ധി

  7. ദ്വാരകയുടെ ഉദയം: സമുദ്രമധ്യത്തിലെ അജയ്യമായ കോട്ട

  8. രാജസൂയ യാഗം: യുധിഷ്ഠിരന്റെ സ്വപ്നവും ജരാസന്ധൻ എന്ന തടസ്സവും

  9. ജിഗ്നാസ ജനിപ്പിക്കുന്ന വേഷപ്രച്ഛന്നം: ബ്രാഹ്മണരായി മഗധയിൽ

  10. മല്ലയുദ്ധത്തിന്റെ നിയമങ്ങളും 27 പകൽരാത്രികളും

  11. ജരാസന്ധന്റെ അന്ത്യം: പുൽക്കൊടിയിലെ ദിവ്യരഹസ്യം

  12. ആത്മീയാവലോകനം: ജരാസന്ധൻ നമ്മോട് പറയുന്നത്


1. പശ്ചാത്തലം: മഗധയുടെ അധിപനും ഭാരതവർഷവും

മഹാഭാരത കാലഘട്ടത്തിൽ മഗധ എന്നത് ആർക്കും കീഴടക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു മഹാസാമ്രാജ്യമായിരുന്നു. അവിടുത്തെ ഭരണാധികാരിയായ ജരാസന്ധൻ തന്റെ ബാഹുകരുത്ത് കൊണ്ടും അസാമാന്യമായ യുദ്ധതന്ത്രം കൊണ്ടും ഭാരതത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം രാജാക്കന്മാരെയും തന്റെ കാൽക്കീഴിലാക്കി. അവനിൽ അസുരഗുണങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുകയും, ലോകത്തെ മുഴുവൻ തന്റെ അധീനതയിലാക്കാൻ അവൻ പരിശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.

2. ജരാസന്ധന്റെ ജനനം: പ്രകൃതിനിയമങ്ങളെ വെല്ലുവിളിച്ച രഹസ്യം

മഗധ രാജാവായ ബൃഹദ്രഥന് തന്റെ രണ്ട് രാജ്ഞിമാരിൽ കുട്ടികളുണ്ടായില്ല. സന്യാസിയായ ചണ്ഡകൗശികൻ നൽകിയ ദിവ്യമായ മാമ്പഴം അദ്ദേഹം രണ്ട് ഭാര്യമാർക്കുമായി പകുത്തു നൽകി. ഇതിന്റെ ഫലമായി രണ്ട് രാജ്ഞിമാരും പ്രസവിച്ചത് ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ പകുതി ശരീരങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നു. വെറുപ്പ് തോന്നിയ രാജാവ് ഇവ രണ്ടും കാട്ടിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു.

രാക്ഷസിയായ ജര, മഗധ രാജാവായ ബൃഹദ്രഥന്റെ കുഞ്ഞിന്റെ ഇരുഭാഗങ്ങളും യോജിപ്പിച്ച് ജരാസന്ധന് ജന്മം നൽകുന്നു.

കാട്ടിലെ ‘ജര’ എന്ന രാക്ഷസി ഈ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളും കൂട്ടി യോജിപ്പിച്ചു. ആ നിമിഷം കുഞ്ഞ് ഉച്ചത്തിൽ കരയാൻ തുടങ്ങി. ജര എന്ന രാക്ഷസി സന്ധിച്ചതുകൊണ്ട് (ചേർത്തതുകൊണ്ട്) അവന് ജരാസന്ധൻ എന്ന് പേര് വന്നു. രണ്ട് ഭാഗങ്ങൾ ചേർന്ന ശരീരമായതിനാൽ, സാധാരണ രീതിയിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് അവനെ വധിക്കുക അസാധ്യമായിരുന്നു. അവന്റെ ശരീരം പിളർന്നാലും അത് വീണ്ടും കാന്തം പോലെ ഒട്ടിപ്പിടിക്കുമായിരുന്നു.

3. കംസവധവും ജരാസന്ധന്റെ പ്രതിജ്ഞയും

മഥുരയിലെ ക്രൂരനായ കംസൻ ജരാസന്ധന്റെ പെൺമക്കളായ അസ്തിയെയും പ്രാപ്തിയെയും ആണ് വിവാഹം കഴിച്ചിരുന്നത്. കൃഷ്ണൻ കംസനെ വധിച്ചതോടെ തന്റെ പുത്രിമാർ വിധവകളായി. ഈ വാർത്തയറിഞ്ഞ ജരാസന്ധൻ കോപാകുലനായി. യാദവ കുലത്തെ ഒന്നടങ്കം ഇല്ലാതാക്കുമെന്നും മഥുരയെ ശ്മശാനമാക്കുമെന്നും അവൻ ശപഥം ചെയ്തു. ഇതോടെയാണ് ശ്രീകൃഷ്ണനും ജരാസന്ധനും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ വൈരാഗ്യം ആരംഭിക്കുന്നത്.

4. മഥുരയിലെ ചോരപ്പുഴകൾ: പതിനേഴ് വട്ടം തോറ്റിട്ടും പിന്മാറാത്ത ശത്രു

തന്റെ കൂറ്റൻ സൈന്യവുമായി ജരാസന്ധൻ മഥുരയെ വളഞ്ഞു. പതിനേഴു തവണ ജരാസന്ധൻ ആക്രമണം നടത്തി. ഓരോ തവണയും കൃഷ്ണനും ബലരാമനും ചേർന്ന് അവനെ പരാജയപ്പെടുത്തി തിരിച്ചയച്ചു. എന്നാൽ കൃഷ്ണൻ അവനെ കൊന്നില്ല. ജരാസന്ധൻ വരുന്ന ഓരോ തവണയും ലോകത്തിന്റെ വിവിധ കോണുകളിലുള്ള അധർമ്മികളായ രാജാക്കന്മാരെ കൂടെ കൊണ്ടുവരുമായിരുന്നു. ഒരൊറ്റ സ്ഥലത്ത് വെച്ച് അവരെയെല്ലാം നിഗ്രഹിക്കാനുള്ള കൃഷ്ണതന്ത്രമായിരുന്നു അത്.

5. രൺചോഡ് ദാസ്: കൃഷ്ണൻ എന്തിന് യുദ്ധക്കളം വിട്ടോടി?

പതിനെട്ടാം തവണ ജരാസന്ധൻ അതിശക്തനായ കാലയവനനുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കി. മഥുരയിലെ ജനങ്ങൾ ഈ നിരന്തരമായ യുദ്ധം കാരണം കഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു. ജനങ്ങളുടെ സമാധാനം കാംക്ഷിച്ച കൃഷ്ണൻ യുദ്ധക്കളം വിട്ട് പലായനം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതുകണ്ട ജരാസന്ധൻ കൃഷ്ണനെ ‘രൺചോഡ് ദാസ്’ (യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് ഓടിയവൻ) എന്ന് പരിഹസിച്ചു വിളിച്ചു. എന്നാൽ ഈ പിന്മാറ്റം വലിയൊരു പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു.

6. കാലയവനനും മുചുകുന്ദനും: കൃഷ്ണന്റെ അതിബുദ്ധി

യുദ്ധക്കളത്തിൽ നിന്ന് ഓടിയ കൃഷ്ണനെ കാലയവനൻ പിന്തുടർന്നു. കൃഷ്ണൻ ഒരു ഗുഹയിലേക്ക് കയറി. അവിടെ ഉറങ്ങിക്കിടന്നിരുന്ന മുചുകുന്ദ മഹാരാജാവിന്റെ മേൽ തന്റെ പീതാംബരം പുതപ്പിച്ചു കൃഷ്ണൻ മറഞ്ഞുനിന്നു. കാലയവനൻ മുചുകുന്ദനെ കൃഷ്ണനാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ച് തൊഴിച്ചു. ഉറക്കം തടസ്സപ്പെട്ട മുചുകുന്ദൻ കണ്ണ് തുറന്നപ്പോൾ കാലയവനൻ ഭസ്മമായിപ്പോയി. ഇങ്ങനെ ജരാസന്ധന്റെ പകുതി ശക്തി കൃഷ്ണൻ ബുദ്ധിപൂർവ്വം ഇല്ലാതാക്കി.

7. ദ്വാരകയുടെ ഉദയം: സമുദ്രമധ്യത്തിലെ അജയ്യമായ കോട്ട

ശ്രീകൃഷ്ണൻ സമുദ്രമധ്യത്തിൽ നിർമ്മിച്ച അതിമനോഹരമായ ദ്വാരക നഗരത്തിന്റെ ആകാശദൃശ്യം.

മഥുര സുരക്ഷിതമല്ലെന്ന് കണ്ട കൃഷ്ണൻ, വിശ്വകർമ്മാവിനെ വിളിച്ച് സമുദ്രത്തിന് നടുവിൽ അത്ഭുതകരമായ ദ്വാരക നഗരം നിർമ്മിച്ചു. യാദവരെ മുഴുവൻ അവിടേക്ക് മാറ്റി. ജരാസന്ധന്റെ സൈന്യത്തിന് അവിടെ എത്തുക എന്നത് അസാധ്യമായിരുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണനും ജരാസന്ധനും തമ്മിലുള്ള ഈ അകലം ജരാസന്ധനെ കൂടുതൽ അസ്വസ്ഥനാക്കി.

8. രാജസൂയ യാഗം: യുധിഷ്ഠിരന്റെ സ്വപ്നവും ജരാസന്ധൻ എന്ന തടസ്സവും

യുധിഷ്ഠിരൻ ചക്രവർത്തിയാകാൻ രാജസൂയ യാഗം നടത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചു. എന്നാൽ ആ കാലഘട്ടത്തിൽ ജരാസന്ധൻ എന്ന മഹാശക്തി നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഒരാൾക്കും ചക്രവർത്തിയാകാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. ജരാസന്ധൻ 86 രാജാക്കന്മാരെ കാരാഗൃഹത്തിൽ അടച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. 100 രാജാക്കന്മാരെ തികച്ച് അവരെ ഭൈരവന് ബലി നൽകാനായിരുന്നു അവന്റെ ക്രൂരമായ പദ്ധതി.

9. ജിഗ്നാസ ജനിപ്പിക്കുന്ന വേഷപ്രച്ഛന്നം: ബ്രാഹ്മണരായി മഗധയിൽ

ജരാസന്ധനെ ഒരു തുറന്ന യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കുക എന്നത് അസാധ്യമാണെന്ന് കൃഷ്ണന് അറിയാമായിരുന്നു. അതിനാൽ തന്ത്രപരമായ ഒരു നീക്കം നടത്തി. കൃഷ്ണൻ, ഭീമൻ, അർജ്ജുനൻ എന്നിവർ ബ്രാഹ്മണ വേഷത്തിൽ (സ്നാതക ബ്രാഹ്മണർ) മഗധയിലെത്തി. ജരാസന്ധൻ ബ്രാഹ്മണരെ ഭയങ്കരമായി ബഹുമാനിക്കുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു. ഈ ദൗർബല്യം കൃഷ്ണൻ മുതലെടുത്തു.

10. മല്ലയുദ്ധത്തിന്റെ നിയമങ്ങളും 27 പകൽരാത്രികളും

കൊട്ടാരത്തിലെത്തിയ അതിഥികളോട് എന്താണ് വേണ്ടതെന്ന് ജരാസന്ധൻ ചോദിച്ചു. കൃഷ്ണൻ തന്റെ വേഷം മാറ്റി യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം വെളിപ്പെടുത്തി. തങ്ങളിൽ ഒരാളുമായി മല്ലയുദ്ധം ചെയ്യാനാണ് തങ്ങൾ വന്നതെന്ന് കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു. ജരാസന്ധൻ ഭീമനെ തന്റെ എതിരാളിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. യുദ്ധം തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് കൃഷ്ണൻ ഭീമന് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.

മല്ലയുദ്ധം 27 ദിവസം നീണ്ടുനിന്നു. ഓരോ ദിവസവും രാത്രിയിൽ അവർ സുഹൃത്തുക്കളെപ്പോലെ പെരുമാറി, പകലിൽ ശത്രുക്കളെപ്പോലെ പൊരുതി. ഭീമന്റെ കരുത്തിന് മുന്നിൽ പലപ്പോഴും ജരാസന്ധൻ വീണുപോയി. എന്നാൽ ഓരോ തവണ ഭീമൻ അവനെ അടിക്കുമ്പോഴും ജരാസന്ധൻ അത്ഭുതകരമായി വീണ്ടും ശക്തി പ്രാപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

11. ജരാസന്ധന്റെ അന്ത്യം: പുൽക്കൊടിയിലെ ദിവ്യരഹസ്യം

28-ാം ദിവസം ഭീമൻ തളരാൻ തുടങ്ങി. ജരാസന്ധന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് വീണ്ടും ഒട്ടിച്ചേരുന്നത് എന്ന രഹസ്യം ഭീമന് അറിയില്ലായിരുന്നു. അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ ഒരു ചെറിയ പുൽക്കൊടി എടുത്തു. അതിനെ നടുവേ പിളർന്ന് രണ്ട് ഭാഗങ്ങളും പരസ്പരം വിപരീത ദിശകളിലേക്ക് എറിഞ്ഞു.

ഈ സൂചന ലഭിച്ച ഭീമൻ ആവേശത്തോടെ ജരാസന്ധന്റെ കാലുകളിൽ പിടിച്ചുയർത്തി അവനെ നടുവേ കീറി. കീറിയെടുത്ത ഇടത് ഭാഗം വലത്തേക്കും, വലത് ഭാഗം ഇടത്തേക്കും വലിച്ചെറിഞ്ഞു. ശരീരഭാഗങ്ങൾ വിപരീത ദിശകളിൽ ആയതിനാൽ അവയ്ക്ക് പിന്നീട് ഒട്ടിപ്പിടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അങ്ങനെ അജയ്യനെന്ന് കരുതിയ മഗധ രാജാവ് അന്ത്യം കുറിച്ചു.

12. ആത്മീയാവലോകനം: ജരാസന്ധൻ നമ്മോട് പറയുന്നത്

ശ്രീകൃഷ്ണനും ജരാസന്ധനും തമ്മിലുള്ള ഈ കഥ കേവലം ഒരു ചരിത്രമല്ല. അത് പല സാമ്പത്തികവും ആത്മീയവുമായ പാഠങ്ങൾ നൽകുന്നു.

  • തന്ത്രം vs കരുത്ത്: കേവലമായ കായികബലം കൊണ്ട് ലോകം കീഴടക്കാം എന്ന് കരുതുന്നവർക്ക് ജരാസന്ധന്റെ മരണം ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. ശരിയായ തന്ത്രം (Strategy) ഉണ്ടെങ്കിൽ വലിയ പ്രതിസന്ധികളെയും നേരിടാം.

  • കൃത്യമായ സമയം: കൃഷ്ണൻ ജരാസന്ധനെ വധിക്കാൻ ശരിയായ സമയത്തിനായി കാത്തിരുന്നു. നിക്ഷേപങ്ങളിലും ജീവിതത്തിലും ‘ടൈമിംഗ്’ (Timing) വളരെ പ്രധാനമാണ്.

  • ലക്ഷ്യം: അധർമ്മികളെ ഒരൊറ്റ കേന്ദ്രത്തിൽ എത്തിച്ച് അവരെ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു കൃഷ്ണന്റെ ലക്ഷ്യം. നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടി ചിലപ്പോൾ ചെറിയ പിന്മാറ്റങ്ങൾ (ദ്വാരകയിലേക്കുള്ള മാറ്റം പോലെ) ആവശ്യമായി വരും.

ഉപസംഹാരം

ജരാസന്ധന്റെ മരണത്തോടെ മഗധയിലെ തടവുകാരും മറ്റ് രാജാക്കന്മാരും മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അവർ യുധിഷ്ഠിരന്റെ ആധിപത്യം അംഗീകരിച്ചു. ധർമ്മം വീണ്ടും ഭാരതത്തിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ശ്രീകൃഷ്ണൻ എന്ന ഗുരുവിന്റെയും ഭീമൻ എന്ന പോരാളിയുടെയും സഹകരണം അധർമ്മത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ കോട്ട തകർത്തു. ഈ കഥ നമുക്ക് നൽകുന്ന ആത്മവിശ്വാസം വളരെ വലുതാണ്—നന്മയും ബുദ്ധിയും ഒന്നിക്കുമ്പോൾ തോൽപ്പിക്കാൻ ആവാത്ത ശത്രുക്കളില്ല.


വായനക്കാർക്ക്: മഹാഭാരതത്തിലെ ഇത്തരം കഥകൾ നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെയൊക്കെ പ്രചോദനമാകുന്നു? താഴെ കമന്റ് ചെയ്യുക.