വെറും 20 മിനിറ്റ്! സിലിക്കൺ വാലിയിലെ അതികായനായ ഒരു നിക്ഷേപകനെക്കൊണ്ട് കോടികൾ മുടക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കാൻ ഒരു 24-കാരിക്ക് വേണ്ടിവന്നത് അത്രമാത്രം സമയമാണ്. ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്ത് ഇപ്പോൾ സംസാരവിഷയമാവുകയാണ് ബെംഗളൂരു ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രോൺടോ എന്ന ഹോം സർവീസ് സ്റ്റാർട്ടപ്പും അതിന്റെ അമരക്കാരിയായ അഞ്ജലി സർദാനയും.
സിലിക്കൺ വാലിയിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയനായ സോളോ നിക്ഷേപകരിലൊരാളായ ലാച്ചി ഗ്രൂമാണ് അഞ്ജലിയുമായുള്ള ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ ഇരുപതാം മിനിറ്റിൽ നിക്ഷേപം ഉറപ്പിച്ചത്. ഏകദേശം 20 മില്യൺ ഡോളർ, അതായത് 160 കോടിയിലധികം ഇന്ത്യൻ രൂപയാണ് പ്രോൺടോയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്നത്. ഈ നിക്ഷേപത്തോടെ കമ്പനിയുടെ മൂല്യം 200 മില്യൺ ഡോളറായി (ഏകദേശം 1660 കോടി രൂപ) കുതിച്ചുയർന്നു. വെറും രണ്ടുമാസം മുൻപുള്ളതിനേക്കാൾ ഇരട്ടിയിലധികം മൂല്യമാണിത്.
ആരാണ് ഈ ലാച്ചി ഗ്രൂം?
ടെക് ലോകത്ത് ലാച്ചി ഗ്രൂമിന്റെ പേരിന് വലിയ വിലയുണ്ട്. ഒറ്റയ്ക്ക് നിക്ഷേപ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന, എന്നാൽ വൻകിട വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ ഫണ്ടുകളെപ്പോലും അസൂയപ്പെടുത്തുന്ന വിജയങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കിയ വ്യക്തി. മുൻപ് ഓൺലൈൻ പേയ്മെന്റ് ഭീമനായ സ്ട്രൈപ്പിന്റെ (Stripe) ആദ്യകാല ജീവനക്കാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിക്ഷേപങ്ങൾ എപ്പോഴും സ്റ്റാർട്ടപ്പ് സ്ഥാപകരുടെ കഴിവുകളിൽ അടിയുറച്ചുള്ളതായിരിക്കും. ഒരു ആശയം ഇഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, അതിന്റെ പിന്നിലുള്ള വ്യക്തിയെ അതിലേറെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, പണം മുടക്കാൻ ഗ്രൂമിന് രണ്ടാമതൊന്ന് ആലോചിക്കേണ്ടി വരാറില്ല.
അഞ്ജലി സർദാനയുടെ കാര്യത്തിലും സംഭവിച്ചത് അതുതന്നെ. “ഒരു സ്ഥാപകയുടെ കഴിവും കാഴ്ചപ്പാടുമാണ് പ്രധാനം. ഏകദേശം 95 ശതമാനവും ഞാൻ നോക്കുന്നത് അതാണ്. അത് ഇഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ഞാൻ നിക്ഷേപിക്കും,” ഗ്രൂമിന്റെ നിക്ഷേപ രീതിയെക്കുറിച്ച് അഞ്ജലി തന്നെ ടെക്ക്രഞ്ചിനോട് വിശദീകരിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ അസംഘടിത ഗാർഹിക തൊഴിൽ മേഖലയെ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ ഒരു കുടക്കീഴിൽ കൊണ്ടുവരാനുള്ള പ്രോൺടോയുടെ വലിയ ലക്ഷ്യമാണ് ഗ്രൂമിനെ ആകർഷിച്ച പ്രധാന ഘടകം.
24-കാരിയുടെ വലിയ സ്വപ്നങ്ങൾ
പ്രോൺടോ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് മുൻപ് വെറും 24 വയസ്സുകാരിയായ അഞ്ജലി സർദാന, ബെയിൻ ക്യാപിറ്റൽ, 8വിസി വെഞ്ച്വർ ഫേം തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ച് പരിചയം നേടിയിരുന്നു. നിക്ഷേപ ലോകത്തെക്കുറിച്ചും അതിവേഗം വളരുന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെക്കുറിച്ചും ചെറുപ്പത്തിലേ ലഭിച്ച ഈ ഉൾക്കാഴ്ചയാണ് സ്വന്തമായി ഒരു സംരംഭം തുടങ്ങാൻ അവർക്ക് ധൈര്യം പകർന്നത്.
ക്ലീനിംഗ്, ചെറിയ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ തുടങ്ങിയ ദൈനംദിന വീട്ടുജോലികൾക്കായി തൊഴിലാളികളെ ഉപഭോക്താക്കളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോമാണ് പ്രോൺടോ. കേൾക്കുമ്പോൾ ലളിതമെന്ന് തോന്നാമെങ്കിലും, ഇന്ത്യയിലെ വിശാലവും എന്നാൽ ചിട്ടയില്ലാത്തതുമായ ഈ തൊഴിൽ മേഖലയെ ഓർഗനൈസ് ചെയ്യുക എന്നത് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. “ഈ രംഗത്ത് മുൻപ് പലരും പരാജയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അഞ്ജലിയും സംഘവും കാണിക്കുന്ന പ്രവർത്തന മികവ് ഞാൻ മറ്റൊരിടത്തും കണ്ടിട്ടില്ല,” ലാച്ചി ഗ്രൂം പറയുന്നു. കാര്യക്ഷമമായ നടത്തിപ്പാണ് (Operational Discipline) പ്രോൺടോയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്.
കളം നിറയുന്ന ഹോം സർവീസ് വിപണി
ഇന്ത്യൻ നഗരങ്ങളിൽ ഓൺ-ഡിമാൻഡ് ഹോം സർവീസുകൾക്ക് ആവശ്യക്കാർ ഏറുകയാണ്. കേരളത്തിലെ കൊച്ചി, തിരുവനന്തപുരം പോലുള്ള നഗരങ്ങളിൽ പോലും വീട്ടുജോലികൾക്കായി ആപ്പുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം വർധിക്കുന്നു. ഈ വലിയ അവസരം മുതലെടുക്കാൻ നിരവധി കമ്പനികൾ മത്സരരംഗത്തുണ്ട്. ഈ രംഗത്തെ അതികായരായ അർബൻ കമ്പനിയുടെ ഇൻസ്റ്റാഹെൽപ്പ്, സ്നാബിറ്റ് തുടങ്ങിയവരാണ് പ്രോൺടോയുടെ പ്രധാന എതിരാളികൾ.
ബാങ്ക് ഓഫ് അമേരിക്കയുടെ ഒരു റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ഈ ദശാബ്ദത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ ഇന്ത്യയിലെ ഇൻസ്റ്റന്റ് ഹോം സർവീസ് വിപണി 15 മുതൽ 18 ബില്യൺ ഡോളർ വരെ വളർച്ച നേടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. കടുത്ത മത്സരമാണ് ഈ രംഗത്ത് നടക്കുന്നത്.
- അർബൻ കമ്പനി ഇൻസ്റ്റാഹെൽപ്പ്: വിപണിയുടെ ഏകദേശം 40% വിഹിതം.
- സ്നാബിറ്റ്: വിപണിയിൽ ഏകദേശം 40% വിഹിതവുമായി ഇഞ്ചോടിഞ്ച് പോരാട്ടം.
- പ്രോൺടോ: നിലവിൽ 20% വിഹിതമാണെങ്കിലും അതിവേഗം വളരുന്നു.
പുതിയ ഉപഭോക്താക്കളെ ആകർഷിക്കാൻ വലിയ തോതിൽ പണം ചെലവഴിക്കേണ്ടി വരുന്ന ഒരു മേഖലയാണിത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അടുത്ത രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷത്തേക്ക് കമ്പനികൾക്ക് വൻതോതിൽ പണം “ബേൺ” ചെയ്യേണ്ടി വരും. അതായത്, ലാഭത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ പണം മാർക്കറ്റിംഗിനും ഓഫറുകൾക്കുമായി ചെലവഴിക്കേണ്ടി വരും.
പ്രോൺടോയുടെ കുതിപ്പ്
വിപണി വിഹിതത്തിൽ പിന്നിലാണെങ്കിലും, പ്രോൺടോയുടെ വളർച്ച കണ്ണഞ്ചിക്കുന്നതാണ്. ഒരു മാസം കൊണ്ട് ദിവസേനയുള്ള ബുക്കിംഗുകളുടെ എണ്ണം 18,000-ൽ നിന്ന് 26,000 ആയി ഉയർത്താൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ഒരിക്കൽ സേവനം ഉപയോഗിച്ചവരെ വീണ്ടും ആകർഷിക്കുന്നതിലാണ് (Repeat Usage) പ്രോൺടോ പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. മികച്ച സേവനം നൽകി ഉപഭോക്താക്കളുടെ വിശ്വാസം നേടുക എന്നതാണ് അവരുടെ തന്ത്രം.
ഇനി കളി മാറും
ലാച്ചി ഗ്രൂമിൽ നിന്നുള്ള ഈ ഭീമമായ നിക്ഷേപം ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് പ്രോൺടോയ്ക്ക് നൽകുന്നത് വലിയ ഊർജ്ജമാണ്. വിപണിയിലെ വമ്പന്മാരുമായി നേർക്കുനേർ പോരാടാനുള്ള സാമ്പത്തിക കരുത്ത് ഇത് അവർക്ക് നൽകും. സാങ്കേതികവിദ്യ മെച്ചപ്പെടുത്താനും കൂടുതൽ നഗരങ്ങളിലേക്ക് പ്രവർത്തനം വ്യാപിപ്പിക്കാനും പുതിയ തൊഴിലാളികളെ പ്ലാറ്റ്ഫോമിലേക്ക് ആകർഷിക്കാനും ഈ പണം സഹായകമാകും.
ഒരു മലയാളി യുവതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തുടങ്ങിയ ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പിന് സിലിക്കൺ വാലിയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഈ അംഗീകാരം ഇന്ത്യയിലെ മുഴുവൻ യുവസംരംഭകർക്കും വലിയ പ്രചോദനമാണ്. കേവലം ഒരു ആശയമല്ല, അത് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള കഴിവും കാഴ്ചപ്പാടുമാണ് നിക്ഷേപകരെ ആകർഷിക്കുന്നതെന്ന വലിയ പാഠം അഞ്ജലി സർദാനയുടെ ഈ വിജയം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. പ്രോൺടോയുടെ ഈ യാത്ര ഇന്ത്യൻ ഹോം സർവീസ് വിപണിയുടെ തലവര മാറ്റിയെഴുതുമോ എന്ന് കാത്തിരുന്ന് കാണാം.
