അമേരിക്കൻ ടെലികോം ലോകത്ത് പുതിയ അധ്യായം കുറിക്കുന്ന ഒരു സുപ്രധാന തീരുമാനത്തിന് ഫെഡറൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് കമ്മീഷൻ (FCC) അംഗീകാരം നൽകിയിരിക്കുന്നു. മൊബൈൽ ഭീമനായ AT&T-ക്കും ഇലോൺ മസ്കിന്റെ സ്റ്റാർലിങ്കിനും എക്കോസ്റ്റാറിന്റെ വിലയേറിയ സ്പെക്ട്രം ലൈസൻസുകൾ വാങ്ങാൻ വഴിയൊരുക്കുന്നതാണ് ഈ തീരുമാനം. ഏകദേശം 4000 കോടി ഡോളറിന്റെ (ഏകദേശം 3.3 ലക്ഷം കോടി രൂപ) ഈ കൂറ്റൻ ഇടപാട്, 5G സാങ്കേതികവിദ്യയിലും സാറ്റലൈറ്റ് അധിഷ്ഠിത മൊബൈൽ സേവനങ്ങളിലും വലിയ കുതിച്ചുചാട്ടത്തിന് കാരണമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ ഈ തീരുമാനം ചെറുകിട വയർലെസ് സേവനദാതാക്കളുടെ ഇടയിൽ വലിയ ആശങ്കകൾക്ക് തിരികൊളുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
എഫ്സിസിയുടെ വയർലെസ് ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് ബ്യൂറോയും സ്പേസ് ബ്യൂറോയും ചേർന്നാണ് ഈ ഇടപാടിന് പച്ചക്കൊടി കാണിച്ചത്. ഏറെ നാടകീയതകൾ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു ഈ തീരുമാനത്തിലേക്കുള്ള വഴി. ഏറെക്കാലമായി ഡിഷ് നെറ്റ്വർക്ക് എന്ന പേരിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന എക്കോസ്റ്റാർ, തങ്ങളുടെ കൈവശമുള്ള സ്പെക്ട്രം വേണ്ടവിധം ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലെന്ന പരാതി ശക്തമായിരുന്നു. ഇതേത്തുടർന്ന്, ഈ ലൈസൻസുകൾ റദ്ദാക്കുമെന്ന് എഫ്സിസി ചെയർമാൻ ബ്രണ്ടൻ കാർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയതോടെയാണ് കാര്യങ്ങൾ മാറിമറിഞ്ഞത്. ഈ സമ്മർദ്ദമാണ് ഇപ്പോൾ ഈ വലിയ എക്കോസ്റ്റാർ സ്പെക്ട്രം വിൽപ്പനയിലേക്ക് നയിച്ചത്.
വൻകിടക്കാർക്ക് നേട്ടം, എന്താണ് ഈ ഇടപാട്?
ഈ ഇടപാട് പ്രകാരം എക്കോസ്റ്റാറിന്റെ സ്പെക്ട്രം ശേഖരം രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെടും. AT&T ഏകദേശം 2300 കോടി ഡോളറും, സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ മാതൃകമ്പനിയായ സ്പേസ്എക്സ് 1700 കോടി ഡോളറുമാണ് മുടക്കുന്നത്. ഓരോ കമ്പനിക്കും ലഭിക്കുന്ന സ്പെക്ട്രം അവരുടെ ഭാവി പദ്ധതികൾക്ക് നിർണായകമാണ്.
- AT&T-യുടെ ലക്ഷ്യം 5G കരുത്ത്: ഈ ഇടപാടിലൂടെ AT&T-ക്ക് 3.45 GHz ബാൻഡിലുള്ള മിഡ്-ബാൻഡ് സ്പെക്ട്രവും 600 MHz ബാൻഡിലുള്ള ലോ-ബാൻഡ് സ്പെക്ട്രവുമാണ് ലഭിക്കുക. ഇത് അവരുടെ 5G നെറ്റ്വർക്ക് കൂടുതൽ ശക്തമാക്കാനും നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും മെച്ചപ്പെട്ട കവറേജ് നൽകാനും സഹായിക്കും.
- സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ സാറ്റലൈറ്റ് സ്വപ്നങ്ങൾ: സ്പേസ്എക്സിന് ലഭിക്കുന്നത് 1.695 GHz മുതൽ 2.2 GHz വരെയുള്ള സ്പെക്ട്രമാണ്. സാധാരണ മൊബൈൽ ഫോണുകളിലേക്ക് നേരിട്ട് സാറ്റലൈറ്റിൽ നിന്ന് ഇന്റർനെറ്റ് എത്തിക്കുന്ന ‘ഡയറക്ട്-ടു-ഡിവൈസ്’ (Direct-to-Device) സേവനങ്ങൾക്കാണ് സ്റ്റാർലിങ്ക് ഇത് പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുക. മൊബൈൽ ടവറുകൾ ഇല്ലാത്ത ഉൾപ്രദേശങ്ങളിൽ പോലും ഇത് വിപ്ലവകരമായ മാറ്റം കൊണ്ടുവന്നേക്കാം.
ഈ ഇടപാട് പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ, എക്കോസ്റ്റാറിന്റെ ബൂസ്റ്റ് മൊബൈൽ (Boost Mobile) ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് AT&T-യുടെയും സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെയും നെറ്റ്വർക്കുകൾ വഴി സേവനം ലഭിക്കും. സ്വന്തമായി നെറ്റ്വർക്ക് നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് എക്കോസ്റ്റാർ ഇതോടെ പിന്മാറുകയാണ്.
തീരുമാനത്തിന് പിന്നിലെ സമ്മർദ്ദ തന്ത്രങ്ങൾ
ഈ ഇടപാടിന് പിന്നിൽ മാസങ്ങൾ നീണ്ട ചരടുവലികളുണ്ടായിരുന്നു. എക്കോസ്റ്റാറിന്റെ ഉപസ്ഥാപനമായ ഡിഷ് നെറ്റ്വർക്ക്, തങ്ങൾക്ക് അനുവദിച്ച സ്പെക്ട്രം ഉപയോഗിച്ച് രാജ്യവ്യാപകമായി നെറ്റ്വർക്ക് നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു എന്നതായിരുന്നു പ്രധാന ആരോപണം. സ്പേസ്എക്സ് തന്നെ ഇക്കാര്യം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി എഫ്സിസിക്ക് പരാതി നൽകിയിരുന്നു. “അമേരിക്കൻ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് സേവനം നൽകുന്നതിൽ ഡിഷ് നെറ്റ്വർക്ക് പരാജയപ്പെട്ടു” എന്നായിരുന്നു അവരുടെ വാദം.
ഇതേത്തുടർന്നാണ് എഫ്സിസി ചെയർമാൻ ബ്രണ്ടൻ കാർ കടുത്ത നിലപാടെടുത്തത്. സ്പെക്ട്രം ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ ലൈസൻസ് തിരിച്ചെടുക്കുമെന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യശാസനമാണ് എക്കോസ്റ്റാറിനെ വിൽപ്പനയ്ക്ക് നിർബന്ധിതരാക്കിയത്. ഒരുതരത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, വിൽക്കുക അല്ലെങ്കിൽ നഷ്ടപ്പെടുത്തുക എന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്നു കമ്പനി.
ചെറുകിട കമ്പനികളുടെ ആശങ്കകൾക്ക് ആര് മറുപടി പറയും?
വൻകിടക്കാർക്ക് നേട്ടമുണ്ടാക്കുന്ന ഈ തീരുമാനം ചെറുകിട, ഗ്രാമീണ മൊബൈൽ സേവനദാതാക്കളുടെ നെഞ്ചിൽ തീ കോരിയിട്ടിരിക്കുകയാണ്. റൂറൽ വയർലെസ് അസോസിയേഷൻ (RWA) ഈ തീരുമാനത്തിനെതിരെ ശക്തമായി രംഗത്തെത്തി. അവരുടെ പ്രധാന വാദങ്ങൾ ഇവയാണ്:
സ്പെക്ട്രം എന്നത് പരിമിതമായ ഒരു പൊതു സ്വത്താണ്. അത് ഒന്നോ രണ്ടോ ഭീമൻ കമ്പനികളുടെ കൈകളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് വിപണിയിലെ മത്സരത്തെ ഇല്ലാതാക്കും. ഇന്ത്യയിലെ ടെലികോം രംഗത്തെ സാഹചര്യം ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. ഏതാനും വലിയ കമ്പനികൾ വിപണി നിയന്ത്രിക്കുമ്പോൾ ചെറുകിട സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് പിടിച്ചുനിൽക്കാൻ പ്രയാസമാണ്. സമാനമായ ഒരു അവസ്ഥയിലേക്കാണ് അമേരിക്കൻ വിപണിയും പോകുന്നതെന്നാണ് RWA-യുടെ ഭയം.
ചെറിയ കമ്പനികൾക്ക് സ്പെക്ട്രം ലഭിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങൾ ഈ എക്കോസ്റ്റാർ സ്പെക്ട്രം വിൽപ്പന ഇല്ലാതാക്കുന്നു. ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ നെറ്റ്വർക്ക് വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന തങ്ങളെപ്പോലുള്ളവർക്ക് ഇത് വലിയ തിരിച്ചടിയാണെന്ന് അവർ പറയുന്നു. എഫ്സിസി തങ്ങളുടെ ആശങ്കകൾക്ക് ചെവികൊടുത്തില്ലെന്നും മത്സര സാധ്യതകളെക്കുറിച്ചുള്ള തങ്ങളുടെ വാദങ്ങൾ തള്ളിക്കളഞ്ഞെന്നും അവർ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
പുതിയ നിബന്ധനയും എക്കോസ്റ്റാറിന്റെ തലവേദനയും
ഇടപാടിന് അംഗീകാരം നൽകിയെങ്കിലും എഫ്സിസി ഒരു കടുംപിടുത്തം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഡിഷ് നെറ്റ്വർക്കിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി കരാറെടുത്ത കമ്പനികൾക്ക് നൽകാനുള്ള പണം ഉറപ്പാക്കാൻ 240 കോടി ഡോളർ ഒരു എസ്ക്രോ അക്കൗണ്ടിൽ (Escrow Account) നിക്ഷേപിക്കണമെന്നതാണ് ആ നിബന്ധന. ഇത് എക്കോസ്റ്റാറിന് പുതിയൊരു തലവേദനയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. നെറ്റ്വർക്ക് നിർമ്മാണ പദ്ധതികൾ വെട്ടിക്കുറച്ച കമ്പനിക്ക് ഇത്രയും വലിയൊരു തുക മാറ്റിവെക്കുന്നത് വലിയ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയുണ്ടാക്കും. ഈ നിബന്ധനയെ നിയമപരമായി ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യതയും എക്കോസ്റ്റാർ തള്ളിക്കളയുന്നില്ല.
മാറുന്ന ടെലികോം ലോകവും രാഷ്ട്രീയവും
വിവാദങ്ങൾക്കിടയിലും ഈ തീരുമാനം സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചില വ്യക്തമായ സൂചനകൾ നൽകുന്നുണ്ട്. സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ രംഗപ്രവേശം, മൊബൈൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ രംഗത്ത് സാറ്റലൈറ്റുകളുടെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ്. ടവറുകൾ അപ്രാപ്യമായ സ്ഥലങ്ങളിലും അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിലും ഇത് വലിയൊരു മുതൽക്കൂട്ടാകും. ഇന്ത്യയടക്കമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ വരവിനായി കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ, അമേരിക്കയിൽ അവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഈ സ്പെക്ട്രം കരുത്ത് ആഗോളതലത്തിലും അവർക്ക് മുൻതൂക്കം നൽകും.
അതേസമയം, ഈ തീരുമാനത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനത്തിൽ രാഷ്ട്രീയവും കലർന്നിട്ടുണ്ട്. എഫ്സിസി ചെയർമാൻ ബ്രണ്ടൻ കാർ, ഈ നേട്ടത്തിന്റെ മുഴുവൻ ക്രെഡിറ്റും മുൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിനാണ് നൽകിയത്. “പ്രസിഡന്റ് ട്രംപിന് നന്ദി, അമേരിക്ക വീണ്ടും അടുത്ത തലമുറ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ ലോകത്തെ നയിക്കുകയാണ്” എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്താവന. ഇത് ടെക് ലോകത്തെ തീരുമാനങ്ങളിൽ പോലും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വാധീനം എത്രത്തോളമുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ചുരുക്കത്തിൽ, ഈ എക്കോസ്റ്റാർ സ്പെക്ട്രം വിൽപ്പന കേവലമൊരു ബിസിനസ് ഇടപാട് മാത്രമല്ല. അത് അമേരിക്കയിലെയും ഒരുപക്ഷേ ലോകത്തിലെ തന്നെയും മൊബൈൽ, ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങളുടെ ഭാവിയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന നിർണായകമായ ഒരു ചുവടുവെപ്പാണ്. വലിയ കമ്പനികൾ കൂടുതൽ ശക്തരാകുമ്പോൾ, വിപണിയിലെ മത്സരം നിലനിർത്താനും ചെറുകിടക്കാരുടെ നിലനിൽപ്പ് ഉറപ്പാക്കാനും റെഗുലേറ്ററി ഏജൻസികൾക്ക് കഴിയുമോ എന്നതാണ് ഇനി കണ്ടറിയേണ്ടത്.
