സ്വന്തമായി ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പ് തുടങ്ങാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏതൊരു യുവ സംരംഭകന്റെയും ഏറ്റവും വലിയ സ്വപ്നങ്ങളിലൊന്നാണ് മികച്ചൊരു ആക്സിലറേറ്റർ പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഭാഗമാകുക എന്നത്. എന്നാൽ ഈ സ്വപ്നത്തിന് വലിയൊരു വില നൽകേണ്ടി വരാറുണ്ട്. കമ്പനി തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ അതിന്റെ 7 മുതൽ 10 ശതമാനം വരെ ഓഹരി നിക്ഷേപകർക്ക് കൈമാറേണ്ടി വരുന്ന അവസ്ഥ. ഈ കീഴ്‌വഴക്കത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് സിലിക്കൺ വാലിയിലെ പ്രമുഖ നിക്ഷേപകനായ അലി പാർടോവി തന്റെ പുതിയ സംരംഭമായ ‘നിയോ റെസിഡൻസി’ (Neo Residency) യുമായി എത്തുന്നത്.

ഫേസ്ബുക്ക്, കർഷർ തുടങ്ങിയ കമ്പനികളിലെ ആദ്യകാല നിക്ഷേപങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനായ പാർടോവിയുടെ ലക്ഷ്യം വ്യക്തമാണ്. ലോകോത്തര നിലവാരത്തിലുള്ള പരിശീലനവും മെന്റർഷിപ്പും നൽകുക, ഒപ്പം സംരംഭകരുടെ കയ്യിൽ നിന്ന് വലിയൊരു ഓഹരി വാങ്ങാതെ തന്നെ. സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്തെ ഈ പുതിയ ചുവടുവെപ്പ്, നിലവിലുള്ള സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ആക്സിലറേറ്റർ മാതൃകകളെ മാറ്റിമറിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളതാണ്.

എന്താണ് നിയോയുടെ വിപ്ലവകരമായ വാഗ്ദാനം?

കാര്യങ്ങൾ വളരെ ലളിതമാണ്. എന്നാൽ അതിശക്തവും. നിയോ റെസിഡൻസി പ്രോഗ്രാമിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന 12 മുതൽ 15 വരെയുള്ള സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് 750,000 ഡോളർ (ഏകദേശം 6.25 കോടി രൂപ) നിക്ഷേപമായി ലഭിക്കും. ഇതിലെ ഏറ്റവും ആകർഷകമായ ഘടകം ഈ നിക്ഷേപം നൽകുന്നത് ഒരു ‘അൺക്യാപ്പ്ഡ് സേഫ്’ (Uncapped SAFE) കരാർ വഴിയാണ് എന്നതാണ്.

സാധാരണ ആക്സിലറേറ്ററുകൾ തുടക്കത്തിലേ നിശ്ചിത ശതമാനം ഓഹരി ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ, നിയോ വ്യത്യസ്തമാകുന്നത് ഇവിടെയാണ്. കമ്പനിയുടെ അടുത്ത ഔദ്യോഗിക ഫണ്ടിംഗ് റൗണ്ട് നടക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ നിയോയ്ക്ക് ഓഹരി ലഭിക്കുകയുള്ളൂ. അതും കമ്പനിയുടെ അന്നത്തെ മൂല്യനിർണ്ണയത്തെ (Valuation) ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ഇത് സംരംഭകർക്ക് നൽകുന്ന ആത്മവിശ്വാസം ചെറുതല്ല.

ഒരു ഉദാഹരണം നോക്കാം:

• നിങ്ങളുടെ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് അടുത്ത റൗണ്ടിൽ 15 മില്യൺ ഡോളർ മൂല്യത്തിലാണ് ഫണ്ട് നേടുന്നതെങ്കിൽ, നിയോയുടെ ഓഹരി വിഹിതം 5% ആയിരിക്കും.
• എന്നാൽ നിങ്ങളുടെ കമ്പനി അതിവേഗം വളർന്ന് 100 മില്യൺ ഡോളർ മൂല്യം കൈവരിച്ചാൽ, നിയോയുടെ ഓഹരി വെറും 0.75% ആയി കുറയും.

“ഞങ്ങൾ തുടക്കത്തിലേ റിസ്ക് ഏറ്റെടുക്കുന്നു. ഇത് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് ഏറ്റവും അനുകൂലമായ ഒരു ഇടപാടാണ്,” അലി പാർടോവി പറയുന്നു. കമ്പനിയുടെ വളർച്ചയ്ക്കനുസരിച്ച് നിക്ഷേപകരുടെ ഓഹരി കുറയുന്നു എന്നത് സംരംഭകരെ സംബന്ധിച്ച് ഒരു സുവർണ്ണാവസരമാണ്.

ഭീമന്മാരുമായി ഒരു താരതമ്യം

നിയോയുടെ ഈ നീക്കത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കാൻ നിലവിലെ പ്രമുഖ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ആക്സിലറേറ്റർ പ്രോഗ്രാമുകളുമായി ഒന്ന് താരതമ്യം ചെയ്താൽ മതി.

വൈ കോമ്പിനേറ്റർ (Y Combinator): ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഈ ആക്സിലറേറ്റർ സാധാരണയായി 125,000 ഡോളറിന് 7% ഓഹരിയാണ് എടുക്കുന്നത്. ഇതിനുപുറമെ 375,000 ഡോളർ ഒരു പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥയോടെ നിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്യും.

ആൻഡ്രീസെൻ ഹൊറോവിറ്റ്സ് (Andreessen Horowitz): ഇവരുടെ ‘സ്പീഡ്‌റൺ’ പ്രോഗ്രാം 500,000 ഡോളറിന് 10% ഓഹരിയാണ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. ഇത് തുടക്കക്കാരായ സംരംഭകർക്ക് വലിയൊരു ഭാരമാണ്.

ഈ കണക്കുകൾക്ക് മുന്നിലാണ് നിയോയുടെ 750,000 ഡോളറിന്റെ ‘അൺക്യാപ്പ്ഡ്’ വാഗ്ദാനം വേറിട്ടുനിൽക്കുന്നത്. “മറ്റൊരു ആക്സിലറേറ്ററിനെക്കുറിച്ചും ചിന്തിക്കാത്ത മികച്ച സംരംഭകർക്ക് പോലും ആകർഷകമായ ഒരു ഡീൽ ആണ് ഞങ്ങൾ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നത്,” പാർടോവി കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ഇത് കേവലം ഒരു അവകാശവാദമല്ല, മറിച്ച് കണക്കുകൾ നിരത്തി സ്ഥാപിക്കുന്ന ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.

പണം മാത്രമല്ല പ്രശസ്തിയും മെന്റർഷിപ്പും

നിയോ റെസിഡൻസിയുടെ ആകർഷണം കുറഞ്ഞ ഓഹരി വിഹിതത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന സംരംഭകർക്ക് ലഭിക്കുന്നത് പണത്തേക്കാൾ മൂല്യമുള്ള പലതുമാണ്.

മൂന്നുമാസം സാൻഫ്രാൻസിസ്കോയിലെ നിയോയുടെ ഓഫീസിൽ പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള അവസരം, ഒറിഗോൺ മലനിരകളിൽ വെച്ച് നടക്കുന്ന രണ്ടാഴ്ചത്തെ തീവ്രമായ ബൂട്ട്ക്യാമ്പ്, ടെക് ലോകത്തെ 30-ൽ പരം വിദഗ്ദ്ധരുടെ മെന്റർഷിപ്പ് എന്നിവയെല്ലാം ഈ പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഭാഗമാണ്. നോഷൻ (Notion) ആപ്പിന്റെ സി.ടി.ഒ ആയ ഫസി ഖൊസ്രോഷാഹി, ഗൂഗിൾ ഷീറ്റ്സിന്റെ സ്രഷ്ടാവ്, കോഗ്നിഷൻ പ്രസിഡന്റ് റസ്സൽ കപ്ലാൻ തുടങ്ങിയ അതികായന്മാരാണ് മെന്റർമാരുടെ നിരയിലുള്ളത്.

എന്നാൽ ഇതിനെല്ലാമുപരി, അലി പാർടോവി തിരഞ്ഞെടുത്ത ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പ് എന്ന ലേബലിനാണ് ഏറ്റവും വലിയ വില. സീഡ്, സീരീസ് എ നിക്ഷേപകർ പാർടോവിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ വളരെ ബഹുമാനത്തോടെയാണ് കാണുന്നത്. എഫ്‌പിവി വെഞ്ചേഴ്സിന്റെ സഹസ്ഥാപകനായ വെസ്ലി ചാൻ ഒരു ടെക് വേദിയിൽ പറഞ്ഞത്, “ഞാൻ കണ്ടതിൽ വെച്ച് നിയോ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഓരോ സംരംഭകനും അസാമാന്യ കഴിവുള്ളവരാണ്” എന്നാണ്. ഈയൊരു വിശ്വാസ്യത പിന്നീടുള്ള ഫണ്ടിംഗ് റൗണ്ടുകളിൽ വലിയ മുതൽക്കൂട്ടാകും.

പുതിയ ലോകത്തേക്കുള്ള ചവിട്ടുപടി

നിയോയുടെ മുൻ പ്രോഗ്രാമുകളിലൂടെ കടന്നുപോയ മൊമന്റ് (Moment), ആന്റീരിയർ (Anterior) തുടങ്ങിയ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ ഇന്ന് കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപം നേടിക്കഴിഞ്ഞു. ഇത് നിയോയുടെ മാതൃകയുടെ വിജയമാണ് കാണിക്കുന്നത്. കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പോലും ഈ പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഭാഗമാകാൻ അവസരമുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകം മാറുകയാണ്. സംരംഭകർ ഇപ്പോൾ കൂടുതൽ അറിവും അവകാശബോധവുമുള്ളവരാണ്. തങ്ങളുടെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക് തുടക്കത്തിലേ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ അവർ തയ്യാറല്ല. ഈ മാറ്റം തിരിച്ചറിഞ്ഞാണ് അലി പാർടോവി നിയോ റെസിഡൻസി എന്ന പുതിയ സമവാക്യം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നത്. ഇത് വെറുമൊരു സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ആക്സിലറേറ്റർ അല്ല, മറിച്ച് സംരംഭകരെ ശാക്തീകരിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ സംസ്കാരത്തിന്റെ തുടക്കമാണ്. കേരളത്തിലെ ആയിരക്കണക്കിന് യുവ സംരംഭകർക്കും ഇതൊരു പ്രചോദനവും പുതിയ വഴികാട്ടിയുമാകുമെന്ന് തീർച്ച.