mlm24
മെറ്റയുടെ പണപ്പെട്ടി നിറയ്ക്കാൻ ചുക്കാൻ പിടിച്ച അതേ വ്യക്തി തന്നെ ഇപ്പോൾ ആ ടെക് ഭീമന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അടിത്തറയിളക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഒരു പതിറ്റാണ്ടിലേറെ കാലം ഫേസ്ബുക്കിന്റെയും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിന്റെയും പരസ്യ സംവിധാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയ ബ്രയാൻ ബോളണ്ട് എന്ന മുൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റാണ് ഇപ്പോൾ നിർണായകമായ വെളിപ്പെടുത്തലുകളുമായി കോടതി കയറിയിരിക്കുന്നത്. സിലിക്കൺ വാലിയിലെ അടച്ചിട്ട മുറികളിലെ ചർച്ചകൾ ഇപ്പോൾ കലിഫോർണിയയിലെ കോടതി മുറിയിൽ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, പുറത്തുവരുന്നത് ലാഭത്തിനുവേണ്ടി ഉപയോക്താക്കളുടെ മാനസികാരോഗ്യവും സുരക്ഷയും ബലികൊടുത്തതിന്റെ കഥകളാണ്.
കമ്പനിയിൽ തനിക്ക് “അന്ധമായ വിശ്വാസമുണ്ടായിരുന്ന” ഒരു കാലത്തുനിന്ന്, അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിമർശകനായി മാറിയതിന്റെ കാരണം ബോളണ്ട് കോടതിയിൽ വിശദീകരിച്ചു. മാർക്ക് സക്കർബർഗ് കെട്ടിപ്പടുത്ത സംസ്കാരം ഉപയോക്താക്കളുടെ ക്ഷേമത്തേക്കാൾ വളർച്ചയ്ക്കും പണത്തിനും മുൻഗണന നൽകുന്നതായിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം തുറന്നടിച്ചു. കൗമാരക്കാരടക്കമുള്ളവരെ ഫേസ്ബുക്കിലേക്കും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിലേക്കും ആകർഷിക്കാൻ മെറ്റയുടെ വളർച്ചാതന്ത്രങ്ങൾ എത്രത്തോളം അപകടകരമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരുന്നുവെന്ന് ബോളണ്ടിന്റെ വാക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
“വേഗത്തിൽ നീങ്ങുക, പലതും തകർക്കുക”
ഫേസ്ബുക്കിന്റെ തുടക്കകാലത്തെ കുപ്രസിദ്ധമായ ഒരു മുദ്രാവാക്യമായിരുന്നു “Move fast and break things” എന്നത്. ഇത് വെറുമൊരു വാക്കല്ല, മറിച്ച് കമ്പനിയുടെ ഒരു സാംസ്കാരിക തത്വം തന്നെയായിരുന്നുവെന്ന് ബോളണ്ട് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. “ഒരു പുതിയ ഉൽപ്പന്നം പുറത്തിറക്കുമ്പോൾ എന്തൊക്കെ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം എന്ന് ചിന്തിക്കാതിരിക്കുക, പകരം അത് വേഗം പുറത്തിറക്കി പിന്നീട് പഠിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ പിന്നിലെ ആശയം,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ഈ ആശയം എത്രത്തോളം ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയിരുന്നു എന്നതിന് അദ്ദേഹം നൽകിയ ഉദാഹരണം ഞെട്ടിക്കുന്നതാണ്. അക്കാലത്ത് ജീവനക്കാർ രാവിലെ ഡെസ്കിൽ വന്നിരിക്കുമ്പോൾ അവർക്ക് മുന്നിൽ ഒരു കടലാസുണ്ടാകും. അതിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കും: “ഇന്ന് നിങ്ങൾ എന്ത് തകർക്കും?”
പുതിയ ഫീച്ചറുകൾ പരീക്ഷിക്കുന്നതിലെ ഈ ധൃതിയും അശ്രദ്ധയും ഉപയോക്താക്കളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് യുവതലമുറയിൽ, എന്ത് പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാക്കുമെന്ന് ചിന്തിക്കാൻ ആരും മെനക്കെട്ടില്ലെന്നാണ് ബോളണ്ടിന്റെ മൊഴി സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
സക്കർബർഗിന്റെ മുൻഗണനകൾ
കമ്പനിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ എന്തായിരിക്കണമെന്ന് മാർക്ക് സക്കർബർഗിന് വ്യക്തമായ ധാരണയുണ്ടായിരുന്നു. അത് എല്ലാ ജീവനക്കാരിലേക്കും കൃത്യമായി എത്തിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഓൾ-ഹാൻഡ്സ് മീറ്റിംഗുകളിൽ സക്കർബർഗ് സംസാരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ഊന്നൽ നൽകേണ്ടതെന്ന് എല്ലാവർക്കും മനസ്സിലാകുമായിരുന്നു എന്ന് ബോളണ്ട് ഓർക്കുന്നു.
ഒരു സംഭവം അദ്ദേഹം എടുത്തുപറഞ്ഞു. ഗൂഗിൾ ഒരു പുതിയ സോഷ്യൽ നെറ്റ്വർക്ക് (Google+) പുറത്തിറക്കാൻ പോകുന്നു എന്ന വാർത്ത പരന്നപ്പോൾ ഫേസ്ബുക്കിന്റെ ഓഫീസിൽ ഒരു ‘ലോക്ക്ഡൗൺ’ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ലക്ഷ്യം നേടാൻ ഇനി എത്ര സമയം ബാക്കിയുണ്ടെന്ന് കാണിക്കുന്ന ഒരു ഡിജിറ്റൽ കൗണ്ട്ഡൗൺ ക്ലോക്ക് ഓഫീസിൽ സ്ഥാപിച്ചു. മത്സരത്തിൽ മുന്നിലെത്താനായിരുന്നു ആ യുദ്ധകാലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനം. “വളർച്ചയും ഉപയോക്താക്കളുടെ പങ്കാളിത്തവും (engagement) ഉറപ്പാക്കുക എന്നതായിരുന്നു എൻജിനീയർമാർക്ക് നൽകിയിരുന്ന പ്രധാന നിർദ്ദേശം,” ബോളണ്ട് പറയുന്നു.
എന്നാൽ അദ്ദേഹം ചോദിക്കുന്ന ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്.
കമ്പനിയിൽ ജോലി ചെയ്ത 11 വർഷത്തിനിടയിൽ ഒരിക്കൽ പോലും ഉപയോക്താക്കളുടെ സുരക്ഷ മുൻനിർത്തി ഇത്തരമൊരു ‘ലോക്ക്ഡൗൺ’ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല! ഇത് മെറ്റയുടെ വളർച്ചാതന്ത്രങ്ങൾ എത്രത്തോളം ഏകപക്ഷീയമായിരുന്നു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ്.
മെറ്റയുടെ വാദവും ബോളണ്ടിന്റെ മറുപടിയും
തീർച്ചയായും മെറ്റ ഈ ആരോപണങ്ങളെല്ലാം നിഷേധിക്കുന്നു. കുറച്ചുദിവസങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സക്കർബർഗും ഇൻസ്റ്റഗ്രാം മേധാവി ആദം മൊസ്സേരിയും കോടതിയിൽ മൊഴി നൽകിയിരുന്നു. അവരുടെ വാദം ഇതായിരുന്നു:
- ഉപയോക്താക്കൾക്ക് സന്തോഷവും നല്ല അനുഭവവും നൽകുന്ന പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ നിർമ്മിക്കുക എന്നതാണ് ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ കമ്പനിക്ക് ഗുണം ചെയ്യുക.
- അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഉപയോക്താക്കളുടെ ക്ഷേമത്തിനാണ് തങ്ങൾ മുൻഗണന നൽകുന്നത്. വരുമാനം അതിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണ്.
എന്നാൽ ബോളണ്ട് ഈ വാദത്തെ പുച്ഛിച്ചുതള്ളുന്നു. “എന്റെ അനുഭവം നേരെ മറിച്ചായിരുന്നു. ഞങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ലോകത്ത് എന്ത് ദോഷമാണ് വരുത്തിവെക്കുന്നതെന്ന് പഠിക്കാനും മനസ്സിലാക്കാനും അവസരങ്ങൾ വന്നപ്പോൾ, അതൊരിക്കലും കമ്പനിയുടെ മുൻഗണനയായിരുന്നില്ല,” അദ്ദേഹം തറപ്പിച്ചുപറഞ്ഞു. കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ട പോലെയായപ്പോഴാണ് താൻ കമ്പനി വിടാൻ തീരുമാനിച്ചതെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഇനി എന്ത്?
ബ്രയാൻ ബോളണ്ടിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം അനുഭവമല്ല. ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ രൂപകൽപ്പനയ്ക്ക് പിന്നിലെ മനഃശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്ന വിവരങ്ങളാണ് ഇത് നൽകുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ കോടിക്കണക്കിന് ഉപയോക്താക്കൾ ദിവസവും മണിക്കൂറുകളോളം ചെലവഴിക്കുന്ന ഈ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തിന്റെ അണിയറ രഹസ്യങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്നത്.
ഈ കേസിന്റെ വിധി എന്തുതന്നെയായാലും, ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്: ടെക് ഭീമന്മാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യതയും നിയന്ത്രണങ്ങളും ആവശ്യമാണെന്ന വാദത്തിന് ശക്തികൂടുകയാണ്. ബോളണ്ടിനെപ്പോലുള്ള മുൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ തന്നെ രംഗത്തുവരുമ്പോൾ, മെറ്റയുടെ വളർച്ചാതന്ത്രങ്ങൾ ഇനിയും കൂടുതൽ പരിശോധനകൾക്ക് വിധേയമാകും. ഉപയോക്താക്കളുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റാനുള്ള അൽഗോരിതങ്ങൾ അവരുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ഇതോടെ കൂടുതൽ സജീവമാകും.
