നിങ്ങളുടെ ജീവൻ ഒരു ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിനെ ഏൽപ്പിക്കാൻ നിങ്ങൾ തയ്യാറാണോ? ഒരു ഡോക്ടറുടെ സ്ഥാനത്ത് ഒരു അൽഗോരിതം നിങ്ങളുടെ രോഗം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ഇതൊരു സയൻസ് ഫിക്ഷൻ സിനിമയിലെ ചോദ്യം പോലെ തോന്നാമെങ്കിലും, ഇന്ന് യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്ക് അതിവേഗം നടന്നടുക്കുന്ന ഒരു വിഷയമാണിത്. എച്ച്ബിഒയുടെ ജനപ്രിയ മെഡിക്കൽ ഡ്രാമ സീരീസായ ‘ദി പിറ്റ്’ (The Pitt) ഈ ചോദ്യത്തെ വളരെ ഗൗരവത്തോടെ സമീപിക്കുകയാണ്.

കേവലം ഒരു വിനോദ പരമ്പര എന്നതിലുപരി, ആരോഗ്യരംഗത്തെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (Artificial intelligence) കടന്നുകയറ്റത്തിന്റെ അപകടങ്ങളെയും സാധ്യതകളെയും ഈ സീരീസ് കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്ന രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യയെ വാരിപ്പുണരുമ്പോൾ നാം കാണാതെ പോകുന്ന ചതിക്കുഴികളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ശക്തമായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ് ‘ദി പിറ്റ്’.

എന്താണ് ‘ദി പിറ്റ്’ പറയുന്നത്?

പിറ്റ്സ്ബർഗിലെ ഒരു ട്രോമ സെന്ററിലെ അതിതീവ്രമായ 15 മണിക്കൂർ ഡ്യൂട്ടിയിലൂടെയാണ് സീരീസിന്റെ ഓരോ എപ്പിസോഡും കടന്നുപോകുന്നത്. ഡോക്ടർമാരും നഴ്‌സുമാരും നേരിടുന്ന മാനസിക സംഘർഷങ്ങൾ, രോഗികളുടെ വേദന, അത്യാഹിത വിഭാഗത്തിലെ തിരക്ക്… ഇതെല്ലാം ചേർന്ന് ഒരു ഹൊറർ സിനിമയുടെ പ്രതീതിയാണ് പലപ്പോഴും ‘ദി പിറ്റ്’ നൽകുന്നത്. എന്നാൽ ചോരയും പരിക്കുകളും നിറഞ്ഞ കാഴ്ചകളേക്കാൾ ഭയാനകമായി ഈ സീരീസ് വരച്ചുകാട്ടുന്നത് ആശുപത്രിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് പതുക്കെ നുഴഞ്ഞുകയറുന്ന ജനറേറ്റീവ് എഐ (Generative AI) എന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയെയാണ്.

സീരീസിന്റെ രണ്ടാം സീസണിലാണ് ഈ വിഷയം കൂടുതൽ ചർച്ചയാകുന്നത്. ആശുപത്രിയിലെ സീനിയർ ഡോക്ടറായ മൈക്കിൾ റോബിനാവിച്ച് ഒരു നീണ്ട അവധിക്ക് പോകുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള അവസാന ഡ്യൂട്ടിയിലാണ് കഥ പുരോഗമിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭാവത്തിൽ ചുമതലയേൽക്കാൻ ഡോ. ബാരൻ അൽ-ഹാഷിമി എത്തുന്നു. പുതിയ ഡോക്ടർ എഐ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ശക്തയായ വക്താവാണ്. ഡോക്ടർമാർ രോഗികളുമായി സംസാരിക്കുന്നത് കേട്ട്, അവരുടെ വിവരങ്ങൾ തനിയെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു എഐ ട്രാൻസ്ക്രിപ്ഷൻ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ആശുപത്രിയിൽ നടപ്പിലാക്കണമെന്ന് അവർ വാദിക്കുന്നു.

ജോലിഭാരം കൊണ്ട് വീർപ്പുമുട്ടുന്ന ഡോക്ടർമാർക്ക് ഇത് വലിയൊരു ആശ്വാസമാകുമെന്നായിരുന്നു അവരുടെ വാദം. എന്നാൽ കാര്യങ്ങൾ അത്ര ലളിതമായിരുന്നില്ല.

സഹായിയോ അതോ ശത്രുവോ?

ജോലിഭാരം കൊണ്ട് വലയുന്ന യുവ ഡോക്ടറായ ട്രിനിറ്റി സാന്റോസാണ് ഈ എഐയുടെ ആദ്യത്തെ ‘ഇര’ എന്ന് പറയാം. രോഗികളെ പരിശോധിക്കാനും അവരുടെ വിവരങ്ങൾ ചാർട്ടിൽ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താനും സമയം തികയാതെ കഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു അവർ. ഡോ. അൽ-ഹാഷിമിയുടെ നിർബന്ധപ്രകാരം ട്രിനിറ്റി ഈ പുതിയ എഐ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി.

അത്ഭുതമെന്നു പറയട്ടെ, സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അതിന്റെ ജോലി ഭംഗിയായി ചെയ്തു. ട്രിനിറ്റി പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ മിക്കവാറും കൃത്യമായി അത് രേഖപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ “മിക്കവാറും” എന്ന വാക്കിലാണ് അപകടം പതിയിരുന്നത്. ഒരു സർജൻ ദേഷ്യപ്പെട്ട് എമർജൻസി റൂമിലേക്ക് പാഞ്ഞെത്തിയപ്പോഴാണ് എല്ലാവരും ഞെട്ടിയത്. എഐ തയ്യാറാക്കിയ ഒരു രോഗിയുടെ ചാർട്ടിൽ വളരെ ഗുരുതരമായ ചില പിഴവുകൾ കടന്നുകൂടിയിരുന്നു. ആ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ വെച്ച് ചികിത്സിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ഒരുപക്ഷേ ആ രോഗിയുടെ ജീവൻ തന്നെ അപകടത്തിലായേനെ!

ഇവിടെയാണ് ‘ദി പിറ്റ്’ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ജനറേറ്റീവ് എഐ മോശമാണ് എന്ന് ഒറ്റയടിക്ക് പറയുന്നതിന് പകരം, എന്തുകൊണ്ട് മനുഷ്യർ അതിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു എന്നും, എന്തുകൊണ്ട് അതിനെ സംശയത്തോടെ വീക്ഷിക്കണമെന്നും സീരീസ് വിശദീകരിക്കുന്നു.

സ്‌ക്രീനിലെ കഥയും ജീവിതത്തിലെ യാഥാർത്ഥ്യവും

ഡോ. അൽ-ഹാഷിമി തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളോട് എഐ ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് എപ്പോഴും നൽകുന്നുണ്ട്: “എഐ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഓരോ വാക്കും നിങ്ങൾ രണ്ടുതവണ പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പുവരുത്തണം. കാരണം, ചികിത്സയുടെ പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം നിങ്ങൾക്കാണ്, നിങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണത്തിനല്ല.”

ഇതൊരു സാങ്കൽപ്പിക കഥാപാത്രത്തിന്റെ സംഭാഷണം മാത്രമല്ല. ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടും നടക്കുന്ന ചർച്ചകളുടെ പ്രതിഫലനം കൂടിയാണിത്.

• തെറ്റായ രോഗനിർണ്ണയം: എഐ ടൂളുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നടത്തിയ ശസ്ത്രക്രിയകളിലെ പിഴവുകൾ കാരണം രോഗികൾ ആശുപത്രികൾക്കെതിരെ കേസുകൊടുത്ത നിരവധി സംഭവങ്ങൾ അമേരിക്കയിലും യൂറോപ്പിലുമുണ്ട്.
• വിശ്വസനീയമല്ലാത്ത ഡാറ്റ: ലാർജ് ലാംഗ്വേജ് മോഡലുകൾക്ക് (LLMs) രോഗികളുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി കൃത്യമായി പ്രവചിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് പല പഠനങ്ങളും തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവ പലപ്പോഴും തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നൽകാം.
• ജോലിഭാരം കൂട്ടുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യ: ജോലി എളുപ്പമാക്കാൻ കൊണ്ടുവന്ന എഐ, അവസാനം കൂടുതൽ തലവേദന സൃഷ്ടിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് കാണുന്നത്. എഐ ചെയ്ത ജോലി ശരിയാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കാൻ കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കേണ്ടി വരുന്നു. ഇത് ഡോക്ടർമാരിലെ ‘ബേൺഔട്ട്’ (Burnout) അഥവാ മാനസിക പിരിമുറുക്കം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

സീരീസിലെ ഡോക്ടർമാർ ഈ അവസ്ഥയിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, അത് വെറുമൊരു കഥയല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ആശുപത്രികളിലടക്കം നാളെ സംഭവിച്ചേക്കാവുന്ന ഒരു യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ നേർക്കാഴ്ചയാണെന്ന് പ്രേക്ഷകർ തിരിച്ചറിയുന്നു.

മനുഷ്യന്റെ സ്ഥാനത്ത് യന്ത്രം വരുമ്പോൾ

തുടക്കത്തിൽ എഐയുടെ വക്താവായിരുന്ന ഡോ. ട്രിനിറ്റി പോലും പിന്നീട് അതിനെ സംശയത്തോടെ കാണാൻ തുടങ്ങുന്നു. രോഗികളുമായി നേരിട്ട് സംസാരിക്കുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന മാനുഷികമായ അടുപ്പവും സഹാനുഭൂതിയും എഐ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്ന് അവൾ തിരിച്ചറിയുന്നു. ഒരു രോഗിയുടെ ഭയവും വേദനയും യന്ത്രത്തിന് എത്രത്തോളം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും?

ചികിത്സയെന്നത് കേവലം വിവരങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തൽ മാത്രമല്ല. അത് മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള ഒരു ബന്ധം കൂടിയാണ്. ആ ബന്ധത്തിൽ വിള്ളൽ വീഴ്ത്താൻ ആരോഗ്യരംഗത്തെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് കാരണമാകുമോ എന്ന സുപ്രധാനമായ ചോദ്യവും ‘ദി പിറ്റ്’ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്.

ഒരു മുന്നറിയിപ്പിന്റെ അവസാന വാക്ക്

‘ദി പിറ്റ്’ ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യാ വിരുദ്ധ സീരീസല്ല. എഐയുടെ സാധ്യതകളെ അത് തള്ളിക്കളയുന്നുമില്ല. എന്നാൽ, മനുഷ്യന്റെ ജീവൻ പന്താടുന്ന ആരോഗ്യരംഗം പോലുള്ള മേഖലകളിൽ ഇത്തരം സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എത്രത്തോളം ശ്രദ്ധയോടെയും വിമർശനാത്മകമായും ഉപയോഗിക്കണം എന്നതിന്റെ ശക്തമായ ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണിത്.

ജോലി എളുപ്പമാക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം നല്ലതാണ്. എന്നാൽ ആ എളുപ്പവഴി ഒരു ദുരന്തത്തിലേക്ക് നയിക്കരുത്. സാങ്കേതികവിദ്യ മനുഷ്യന് മുകളിലല്ല, മനുഷ്യന്റെ സഹായത്തിനായി മാത്രമുള്ളതാണെന്ന അടിസ്ഥാന തത്വം മറക്കുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്ന അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പാഠപുസ്തകമാണ് ഈ എച്ച്ബിഒ സീരീസ്. ഓരോ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ വരുമ്പോഴും അതിന്റെ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ച് മാത്രം വാചാലരാകുന്നവർ തീർച്ചയായും കണ്ടിരിക്കേണ്ട ഒരു പരമ്പരയാണിത്. കാരണം, ആത്യന്തികമായി ഉത്തരവാദിത്തം മനുഷ്യന് തന്നെയാണ്; യന്ത്രത്തിനല്ല.