ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി വാക്സിൻ നവജാത ശിശുക്കളുടെ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിലെ ഒരു നിർണായക ഘടകമാണെന്നിരിക്കെ, ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമായ ഗിനി-ബിസാവുവിൽ നടത്താൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്ന ഒരു പഠനം വലിയ വിവാദങ്ങൾക്കും ആശങ്കകൾക്കും വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. ജീവൻരക്ഷാ വാക്സിൻ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് നൽകാതെ നടത്തുന്ന ഈ പരീക്ഷണത്തിനെതിരെ ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO) ശക്തമായ നിലപാടുമായി രംഗത്തെത്തി. പഠനത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറ, ധാർമ്മികത, ഗവേഷണ തത്വങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഗുരുതരമായ ആശങ്കകളുണ്ടെന്ന് WHO വ്യക്തമാക്കി.

എന്താണ് ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി? എന്തുകൊണ്ട് ജനന ഡോസ് പ്രധാനം?

കരളിനെ ബാധിക്കുന്ന ഒരു വൈറസ് അണുബാധയാണ് ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി. ഇത് ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. രോഗം ബാധിച്ച അമ്മയിൽ നിന്ന് പ്രസവസമയത്ത് കുഞ്ഞിലേക്ക് പകരാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. ഈ രീതിയിലുള്ള സംക്രമണം തടയുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗമാണ് ജനിച്ച ഉടൻ, ആദ്യത്തെ 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ നൽകുന്ന ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി വാക്സിൻ ജനന ഡോസ് (Birth Dose).

ഈ വാക്സിൻ പതിറ്റാണ്ടുകളായി ലോകമെമ്പാടും ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. ഇതിന്റെ സുരക്ഷയും ഫലപ്രാപ്തിയും ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടതാണ്. അമ്മയിൽ നിന്ന് കുഞ്ഞിലേക്ക് രോഗം പകരുന്നത് 70 മുതൽ 95 ശതമാനം വരെ തടയാൻ ഈ ഒറ്റ ഡോസിന് സാധിക്കും. ഇത് കുഞ്ഞിന് വ്യക്തിപരമായ സംരക്ഷണം നൽകുക മാത്രമല്ല, ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യാനുള്ള ആഗോള ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗം കൂടിയാണ്. ഇന്ത്യയുൾപ്പെടെ 115-ൽ അധികം രാജ്യങ്ങൾ അവരുടെ ദേശീയ പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പ് പട്ടികയിൽ ഈ സുപ്രധാന വാക്സിൻ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഗിനി-ബിസാവുവിലെ വിവാദ പരീക്ഷണം

ഗിനി-ബിസാവുവിൽ നടത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട പഠനം ഒരു റാൻഡമൈസ്ഡ് കൺട്രോൾഡ് ട്രയൽ (Randomized Controlled Trial – RCT) ആണ്. ഈ പഠനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഒരു വിഭാഗം നവജാത ശിശുക്കൾക്ക് ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി വാക്സിൻ നൽകുമ്പോൾ, കൺട്രോൾ ഗ്രൂപ്പിലുള്ള മറ്റൊരു വിഭാഗം കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ഈ ജീവൻരക്ഷാ വാക്സിൻ നൽകാതിരിക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതി. അതായത്, ഒരു വിഭാഗത്തിന് ചികിത്സ നൽകാതിരിക്കുന്ന ‘നോ-ട്രീറ്റ്മെന്റ്’ രീതിയാണ് ഇവിടെ പിന്തുടരാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത്.

ഫലപ്രാപ്തി തെളിയിക്കപ്പെട്ട ഒരു ചികിത്സ നിലവിലില്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിലോ, പുതിയ മരുന്നിന്റെയോ വാക്സിന്റെയോ യഥാർത്ഥ ഫലം മനസ്സിലാക്കാൻ മറ്റ് വഴികളില്ലാത്തപ്പോഴോ ആണ് സാധാരണയായി ഇത്തരം പഠനങ്ങൾ നടത്താറുള്ളത്. എന്നാൽ ദശാബ്ദങ്ങളായി സുരക്ഷിതവും ഫലപ്രദവുമാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ട ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി വാക്സിൻ വിഷയത്തിൽ ഇത്തരമൊരു പഠനത്തിന്റെ ആവശ്യകതയെയാണ് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്.

ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ ആശങ്കകൾ: എന്തുകൊണ്ട് ഈ പരീക്ഷണം അധാർമ്മികം?

ലഭ്യമായ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, നിർദ്ദിഷ്ട പഠനം ശാസ്ത്രീയമായും ധാർമ്മികമായും തെറ്റാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന ശക്തമായി വാദിക്കുന്നു. സംഘടന മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന പ്രധാന ആശങ്കകൾ ഇവയാണ്:

തെളിയിക്കപ്പെട്ട പ്രയോജനം, മുൻകൂട്ടി കാണാവുന്ന ദോഷം

ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി വാക്സിൻ സുരക്ഷിതവും ഫലപ്രദവുമാണെന്ന് ലോകത്തിന് ബോധ്യമുള്ള കാര്യമാണ്. ഇത് നൽകാതിരിക്കുന്നത് നവജാത ശിശുക്കളെ ഗുരുതരമായ അപകടത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നതിന് തുല്യമാണ്. അമ്മയിൽ നിന്ന് രോഗം പകർന്നാൽ അത് വിട്ടുമാറാത്ത അണുബാധ (Chronic Infection), സിറോസിസ് (Cirrhosis), കരൾ അർബുദം (Liver Cancer) തുടങ്ങിയ മാരകമായ അവസ്ഥകളിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. ഇത് പൂർണ്ണമായും തടയാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സാഹചര്യത്തിൽ, പരീക്ഷണത്തിന്റെ പേരിൽ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് സംരക്ഷണം നിഷേധിക്കുന്നത് കടുത്ത മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനമാണ്.

ശാസ്ത്രീയമായ അനിവാര്യതയില്ലായ്മ

ഫലപ്രദമായ ഒരു പ്രതിവിധി നിലവിലുള്ളപ്പോൾ, ഒരു വിഭാഗത്തിന് അത് നൽകാതെ പരീക്ഷണം നടത്തുന്നത് ശാസ്ത്രീയമായി ന്യായീകരിക്കാനാവില്ല. വാക്സിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയെക്കുറിച്ചോ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചോ ഗുരുതരമായ എന്തെങ്കിലും ചോദ്യങ്ങൾ ഉത്തരം കണ്ടെത്താനായിരുന്നെങ്കിൽ ഒരുപക്ഷേ ഇതിന് പ്രസക്തിയുണ്ടായേനെ. എന്നാൽ ഈ പഠനത്തിന്റെ രൂപരേഖ അത്തരം നിർണായക ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നൽകാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നില്ല. അതിനാൽ, വാക്സിൻ നൽകാതെയുള്ള ഒരു കൺട്രോൾ ഗ്രൂപ്പിന് ഇവിടെ യാതൊരു ശാസ്ത്രീയ പ്രസക്തിയുമില്ല.

ദുർബലമായ ശാസ്ത്രീയ ന്യായീകരണം

പഠനത്തെക്കുറിച്ച് പരസ്യമായി ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, വാക്സിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയല്ല പഠനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. പകരം, വാക്സിന്റെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് ചില സാങ്കൽപ്പിക ആശങ്കകൾ ഉന്നയിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ ഈ ആശങ്കകളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ശക്തമായ ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകളൊന്നും ഹാജരാക്കിയിട്ടുമില്ല. ദുർബലമായ അനുമാനങ്ങളുടെ പേരിൽ നവജാത ശിശുക്കളെ അപകടത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നത് ഒരു തരത്തിലും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല.

പക്ഷപാതപരമായ പഠന രൂപകൽപ്പന

പഠനത്തിന്റെ രൂപകൽപ്പനയിൽ തന്നെ പക്ഷപാതത്തിനുള്ള (Bias) വലിയ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇത് പഠനഫലങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനത്തെയും വിശ്വാസ്യതയെയും കാര്യമായി ബാധിക്കും. ഇത്തരത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾക്ക് നയപരമായ പ്രസക്തിയോ ശാസ്ത്രീയമായ മൂല്യമോ ഉണ്ടാകില്ല. ശാസ്ത്രീയമായി മൂല്യമില്ലാത്ത ഒരു പഠനത്തിനായി മനുഷ്യരെ, പ്രത്യേകിച്ചും കുഞ്ഞുങ്ങളെ, അപകടപ്പെടുത്തുന്നത് ഗവേഷണ ധാർമ്മികതയുടെ നഗ്നമായ ലംഘനമാണ്.

ദൗർലഭ്യം ചൂഷണം ചെയ്യുന്നത് ശരിയല്ല

ഒരു പ്രദേശത്ത് ആരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പരിമിതികളുണ്ടെന്നോ, വാക്സിൻ ലഭ്യത കുറവാണെന്നോ ഉള്ള കാരണം പറഞ്ഞ്, തെളിയിക്കപ്പെട്ട ചികിത്സ ഗവേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി നിഷേധിക്കാൻ പാടില്ല. ഗവേഷണത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ അപകടസാധ്യതകൾ പരമാവധി കുറയ്ക്കുകയും അവർക്ക് പ്രയോജനം ലഭിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് ഗവേഷകരുടെ ധാർമ്മിക ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. ഈ പഠനത്തിൽ, ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി പോസിറ്റീവായ ഗർഭിണികളെ കണ്ടെത്തി അവരുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കെങ്കിലും വാക്സിൻ നൽകുന്നതുപോലുള്ള குறைந்தபட்ச സുരക്ഷാ നടപടികൾ പോലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല എന്നത് ആശങ്ക വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി വാക്സിൻ: ഇന്ത്യയിലെ പ്രാധാന്യം

ഇന്ത്യയുടെ സാർവത്രിക പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പ് പരിപാടിയുടെ (Universal Immunization Programme – UIP) അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ് ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി വാക്സിൻ. രാജ്യത്ത് ജനിക്കുന്ന ഓരോ കുഞ്ഞിനും ജനിച്ച ഉടൻ തന്നെ ഈ വാക്സിന്റെ ആദ്യ ഡോസ് സൗജന്യമായി നൽകുന്നു. തുടർന്ന് ആറ്, പത്ത്, പതിനാല് ആഴ്ചകളിലായി അടുത്ത ഡോസുകളും നൽകിവരുന്നു. കേരളത്തിലെ ആരോഗ്യ സംവിധാനം ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏറെ മുന്നിലാണ്.

ഇന്ത്യയിൽ ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി അണുബാധയുടെ വ്യാപനം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ ഈ പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പ് പരിപാടിക്ക് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് കുട്ടികളെയാണ് കരൾ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും അർബുദത്തിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കാൻ ഇതിലൂടെ കഴിഞ്ഞത്. അതിനാൽ, ഗിനി-ബിസാവുവിലെ വിവാദ പരീക്ഷണം പോലുള്ള നീക്കങ്ങൾ ആഗോളതലത്തിൽ വാക്സിനേഷനോടുള്ള വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കുമോ എന്ന ആശങ്കയും ആരോഗ്യ വിദഗ്ദ്ധർ പങ്കുവെക്കുന്നുണ്ട്.

പഠനത്തിന് താൽക്കാലിക വിലക്ക്; തുടർനടപടികൾ

ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയും മറ്റ് അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസികളും ഉന്നയിച്ച ഗുരുതരമായ ആശങ്കകളെ തുടർന്ന്, ഗിനി-ബിസാവു സർക്കാർ നിർദ്ദിഷ്ട പഠനം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടുതൽ സാങ്കേതിക പരിശോധനകൾക്ക് ശേഷമേ ഇക്കാര്യത്തിൽ അന്തിമ തീരുമാനം ഉണ്ടാകൂ. ഈ വിഷയത്തിൽ ഗിനി-ബിസാവുവിന് ആവശ്യമായ എല്ലാ പിന്തുണയും നൽകാൻ തയ്യാറാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന അറിയിച്ചു.

രാജ്യത്തെ ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി വാക്സിൻ വിതരണ സംവിധാനം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും ജനന ഡോസ് എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാക്കുന്നതിനും WHO സഹായം വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ ഇവയാണ്:

• വീടുകളിലും ആശുപത്രികളിലും നടക്കുന്ന പ്രസവങ്ങളിൽ, ജനിച്ച കുഞ്ഞിന് 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ വാക്സിൻ നൽകുന്നത് ഉറപ്പാക്കുക.
• ഗർഭിണികളിൽ ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി പരിശോധന (HBsAg screening) നടത്തുകയും ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് ചികിത്സയും അവരുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് പ്രതിരോധവും ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുക.
• വാക്സിൻ ശരിയായ താപനിലയിൽ സൂക്ഷിക്കാനുള്ള കോൾഡ് ചെയിൻ സംവിധാനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർക്ക് പരിശീലനം നൽകുകയും ചെയ്യുക.
• വാക്സിൻ വിതരണത്തിന്റെ കൃത്യതയും വ്യാപ്തിയും നിരീക്ഷിക്കുകയും വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പദ്ധതി മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക.

ഗിനി-ബിസാവുവിലും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള എല്ലാ നവജാത ശിശുക്കൾക്കും ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി യിൽ നിന്ന് സമയബന്ധിതവും ശാസ്ത്രീയവുമായ സംരക്ഷണം ലഭിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന ആവർത്തിച്ചു. ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണങ്ങൾ എപ്പോഴും മനുഷ്യന്റെ നന്മയ്ക്കും ഉയർന്ന ധാർമ്മിക നിലവാരം പുലർത്തിക്കൊണ്ടുമായിരിക്കണം എന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് ഈ സംഭവത്തിലൂടെ WHO ലോകത്തിന് നൽകുന്നത്.