ഇന്റർനെറ്റിൽ ചില തരംഗങ്ങളുണ്ട്. മിന്നിമറയുന്ന കൊള്ളിയാൻ പോലെ അവ വരും, ലോകത്തെ മുഴുവൻ തങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കും, പിന്നെ വന്നതിലും വേഗത്തിൽ ഓർമ്മയുടെ задворках എവിടെയോ പോയി മറയും. ഓർkut ഉം Vine ഉം ഒക്കെ അത്തരം ഓർമ്മകളാണ്. ആ കൂട്ടത്തിലേക്ക് അധികം വൈകാതെ ചേക്കേറിയ ഒരു പേരായിരുന്നു എച്ച്ക്യു ട്രിവിയ (HQ Trivia).

ഏഴ് വർഷം മുൻപത്തെ കാര്യം. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഓഫീസുകളും വീടുകളും ദിവസത്തിൽ രണ്ടുതവണ നിശ്ചലമാകുമായിരുന്നു. എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ സ്മാർട്ട്ഫോണുകളിലേക്ക് തലതാഴ്ത്തിയിരിക്കും. സ്ക്രീനിൽ നിറചിരിയോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ആ താടിക്കാരൻ ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ശരിയുത്തരം നൽകി പണം നേടാൻ ശ്രമിക്കും. ആ താടിക്കാരന്റെ പേര് സ്കോട്ട് റോഗോവ്സ്കി. ഇന്റർനെറ്റ് ലോകം സ്നേഹത്തോടെ വിളിച്ച പേര് ‘ക്വിസ് ഡാഡി’.

എന്നാൽ കാലം മാറി. എച്ച്ക്യു ട്രിവിയയുടെ പ്രതാപം അസ്തമിച്ചു. ആ മുഖവും ആളുകൾ പതിയെ മറന്നു. അടുത്തിടെ ന്യൂയോർക്കിലെ തെരുവുകളിൽ സ്വന്തം ഫോട്ടോ ഒരു ‘Wanted’ പോസ്റ്റർ പോലെ കയ്യിൽ പിടിച്ച് റോഗോവ്സ്കി ആളുകളോട് ചോദിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു, “ഈ മനുഷ്യനെ നിങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുണ്ടോ?” പലർക്കും ആളെ പിടികിട്ടിയില്ല. “മുഖം നല്ല പരിചയമുണ്ട്, പക്ഷെ എവിടെയാണ് കണ്ടതെന്ന് ഓർമ്മയില്ല,” എന്നായിരുന്നു പലരുടെയും മറുപടി. ഒടുവിൽ ഒരാൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, “നിങ്ങൾ പണ്ട് രാത്രി ഓൺലൈനിൽ ഒരു ഗെയിം ഷോ നടത്തിയിരുന്നില്ലേ?”

താനൊരു വിസ്മരിക്കപ്പെട്ട ഇന്റർനെറ്റ് താരമാണെന്ന് സ്വയം അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു തമാശയായിരുന്നു അത്. പക്ഷെ, ആ കാലം കഴിഞ്ഞെന്ന് കരുതിയവർക്ക് തെറ്റി. ‘ക്വിസ് ഡാഡി’ ഒരു പുതിയ അവതാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തുകയാണ്. എച്ച്ക്യു ട്രിവിയയുടെ അതേ ആവേശവുമായി, എന്നാൽ പുതിയ രൂപത്തിലും ഭാവത്തിലും ഒരു പുത്തൻ മൊബൈൽ ഗെയിം ഷോയുമായി. അതിന്റെ പേരാണ് ‘ടെക്സ്റ്റ്സാവി’ (TextSavvy).

എന്തായിരുന്നു എച്ച്ക്യു ട്രിവിയയുടെ ആ സുവർണ്ണ കാലം?

എന്തുകൊണ്ടാണ് എച്ച്ക്യു ട്രിവിയ ഇത്രയധികം ചർച്ചയാകുന്നത് എന്ന് പുതുതലമുറയ്ക്ക് സംശയം തോന്നാം. 2017-നും 2019-നും ഇടയിൽ അതൊരു സാധാരണ ആപ്പ് ആയിരുന്നില്ല, ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രതിഭാസം തന്നെയായിരുന്നു. ടിക് ടോക്കിന് മുൻപ് തരംഗമായിരുന്ന Vine എന്ന വീഡിയോ ആപ്പിന്റെ നിർമ്മാതാക്കളാണ് എച്ച്ക്യു ട്രിവിയയ്ക്ക് പിന്നിലും പ്രവർത്തിച്ചത്.

ദിവസവും രണ്ട് നേരം ലൈവായി നടക്കുന്ന ഈ ക്വിസ് മത്സരത്തിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് ഒരേസമയം പങ്കെടുത്തിരുന്നത്. അതിന്റെ പ്രതാപകാലത്ത്, ഒരേസമയം 24 ലക്ഷം ആളുകൾ വരെ കളിച്ചിരുന്നു! 2 കോടിയിലധികം ഡൗൺലോഡുകളും ആപ്പിന് ലഭിച്ചു. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഒരു ജനപ്രിയ ടിവി സീരിയലിനോ റിയാലിറ്റി ഷോക്കോ വേണ്ടി ആളുകൾ കാത്തിരിക്കുന്നത് പോലെയായിരുന്നു ലോകം എച്ച്ക്യു ട്രിവിയക്ക് വേണ്ടി കാത്തിരുന്നത്. മൊബൈൽ ഫോണിൽ ഒരു ‘അപ്പോയിന്റ്മെന്റ് എന്റർടെയ്ൻമെന്റ്’ എന്ന പുതിയ ശൈലിക്ക് തന്നെ അത് തുടക്കമിട്ടു.

ആവേശത്തിൽ നിന്ന് പതനത്തിലേക്ക്

അതിവേഗത്തിലുള്ള വളർച്ച പോലെ തന്നെയായിരുന്നു എച്ച്ക്യുവിന്റെ പതനവും. കണ്ണടച്ചു തുറക്കുന്ന വേഗത്തിൽ കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയി. ഒരു മികച്ച സ്റ്റാർട്ടപ്പ് എങ്ങനെ തകരാം എന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമായി എച്ച്ക്യു മാറി. അതിന്റെ കാരണങ്ങൾ പലതായിരുന്നു:

• സ്ഥാപകന്റെ മരണം: സഹസ്ഥാപകനായ കോളിൻ ക്രോളിന്റെ അപ്രതീക്ഷിത മരണം കമ്പനിയെ പിടിച്ചുലച്ചു.
• നേതൃത്വത്തിലെ പാളിച്ചകൾ: മറ്റൊരു സ്ഥാപകനായ റസ് യൂസുപോവിന്റെ പല തീരുമാനങ്ങളും ജീവനക്കാർക്കിടയിൽ വലിയ എതിർപ്പുകൾക്ക് കാരണമായി. ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ റോഗോവ്സ്കി ഒരു സാലഡ് ബ്രാൻഡിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചതിന് അദ്ദേഹത്തെ പിരിച്ചുവിടുമെന്ന് യൂസുപോവ് ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയ സംഭവം വരെ ഉണ്ടായി.
• ബിസിനസ് മോഡലിന്റെ അഭാവം: ഇതായിരുന്നു ഏറ്റവും വലിയ തിരിച്ചടി. 100 മില്യൺ ഡോളർ മൂല്യത്തിൽ 15 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപം സമാഹരിച്ചെങ്കിലും, പണം എങ്ങനെ സമ്പാദിക്കാം എന്നതിന് കമ്പനിക്ക് വ്യക്തമായ ഒരു പദ്ധതിയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സമ്മാനമായി പണം നൽകുക എന്നല്ലാതെ, സുസ്ഥിരമായ ഒരു വരുമാന മാർഗ്ഗം കണ്ടെത്താൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല.

ഒടുവിൽ, 2020 ഫെബ്രുവരിയിൽ കമ്പനി പാപ്പരത്തത്തിനായി അപേക്ഷ നൽകി. ഒരു കാലത്ത് ലോകം കീഴടക്കിയ ആപ്പ് ഓർമ്മയായി. പിന്നീട് എച്ച്ക്യുവിന്റെ взлетом-പതനവും പ്രമേയമാക്കി നിരവധി ഡോക്യുമെന്ററികളും പോഡ്‌കാസ്റ്റുകളും പുറത്തിറങ്ങി.

പുതിയ തുടക്കം: എന്താണ് ടെക്സ്റ്റ്സാവി?

വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം, സ്കോട്ട് റോഗോവ്സ്കി ‘സാവി’ (Savvy) എന്ന സ്വന്തം ആപ്പുമായി എത്തുകയാണ്. അതിന്റെ ആദ്യത്തെ ഗെയിമാണ് ‘ടെക്സ്റ്റ്സാവി’. കാഴ്ചയിൽ എച്ച്ക്യുവിന്റെ ഒരു പിൻഗാമിയായി തോന്നാമെങ്കിലും, കളിയിൽ കാര്യമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്.

ഇതൊരു ട്രിവിയ ഗെയിമല്ല. പകരം, വേർഡ്‌ലി (Wordle), കണക്ഷൻസ് (Connections) തുടങ്ങിയ ജനപ്രിയ വേർഡ് പസിൽ ഗെയിമുകളുടെ ഒരു സങ്കരരൂപമാണിത്. ഇവിടെ കളിക്കാർ മത്സരിക്കുന്നത് പരസ്പരമല്ല, മറിച്ച് അവതാരകനായ റോഗോവ്സ്കിയോട് നേരിട്ടാണ്. “ഇതാണ് എന്റെ നിയോഗം എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു,” റോഗോവ്സ്കി പറയുന്നു. “ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ എന്നെ കാണുമ്പോൾ, എല്ലാം താനേ സംഭവിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.”

ഒരു പഴയകാല ഹിറ്റ് സിനിമയുടെ രണ്ടാം ഭാഗം പോലെയാണ് ഈ പുതിയ മൊബൈൽ ഗെയിം ഷോ. ആദ്യ ഭാഗത്തെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടവർക്ക് പ്രതീക്ഷകളുണ്ടാകും, എന്നാൽ അത് ആദ്യത്തേതിന്റെ അത്ര മികച്ചതാകുമോ എന്ന സംശയവും സ്വാഭാവികമാണ്.

രണ്ടാം വരവ് വിജയിക്കുമോ?

ഇവിടെയാണ് പ്രധാന ചോദ്യം ഉയരുന്നത്. എച്ച്ക്യു ട്രിവിയയുടെ അതേ മാജിക് വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കാൻ ടെക്സ്റ്റ്സാവിക്ക് കഴിയുമോ? സാഹചര്യങ്ങൾ ഒരുപാട് മാറിയിരിക്കുന്നു.

ഇന്ന് ആളുകളുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റാൻ ടിക് ടോക്കും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം റീൽസും പോലുള്ള ഷോർട്ട്-ഫോം വീഡിയോ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ മത്സരിക്കുകയാണ്. നീണ്ട ലൈവ് ഷോകൾക്കായി ആളുകൾ സമയം മാറ്റിവെക്കുമോ എന്നത് കണ്ടറിയണം. എച്ച്ക്യു വന്നപ്പോൾ അതൊരു പുതിയ അനുഭവമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് ലൈവ് ഗെയിമുകൾ സാധാരണമായിക്കഴിഞ്ഞു.

എങ്കിലും, റോഗോവ്സ്കിയുടെ വ്യക്തിപ്രഭാവം ഒരു വലിയ ഘടകമാണ്. അദ്ദേഹത്തെ ‘ക്വിസ് ഡാഡി’ ആയി ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു വലിയ വിഭാഗം ആളുകളുണ്ട്. അവരെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞേക്കും. പൊതുവിജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് മാറി, വേർഡ് പസിലുകളിലേക്ക് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചതും ഒരു മികച്ച നീക്കമാണ്. വേർഡ്‌ലി പോലുള്ള ഗെയിമുകളുടെ ജനപ്രീതി ഇതിന് സഹായകമാകും.

ഇതൊരു ഗൃഹാതുരത്വം ഉണർത്താനുള്ള ശ്രമം മാത്രമാണോ, അതോ അടുത്ത വലിയ തരംഗത്തിന്റെ തുടക്കമാണോ എന്ന് കാലം തെളിയിക്കും. എന്തായാലും, ഇന്റർനെറ്റിന്റെ ഒരു കാലഘട്ടത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തിയ ആ ശബ്ദവും ചിരിയും വീണ്ടും മൊബൈൽ സ്ക്രീനുകളിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുന്നത് പഴയ കളിക്കാർക്ക് ഒരു നൊസ്റ്റാൾജിക് അനുഭവം തന്നെയായിരിക്കും. ഈ പുതിയ മൊബൈൽ ഗെയിം ഷോ വിജയിച്ചാൽ, അത് ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച തിരിച്ചുവരവുകളിൽ ഒന്നായി ചരിത്രത്തിൽ ഇടംപിടിക്കും.