സൗരയൂഥത്തിന്റെ വിദൂരതയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് എന്ന മഞ്ഞുമൂടിയ ലോകത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്താൻ ശാസ്ത്രലോകം ഒരുങ്ങുന്നു. നെപ്ട്യൂൺ ഗ്രഹത്തിനപ്പുറം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ മേഖല, പുരാതന കാലത്തെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, ചലനാത്മകമായ പ്രഹേളികകൾ, ഒരുപക്ഷേ ഒന്നോ അതിലധികമോ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഒരു വലിയ ശേഖരമാണ്. പുതിയ തലമുറ ദൂരദർശിനികളുടെ സഹായത്തോടെ ഈ നിഗൂഢ മേഖലയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ അറിവിൽ ഒരു കുതിച്ചുചാട്ടം തന്നെ സംഭവിക്കാൻ പോവുകയാണ്.

ഭൂമിയിൽ നിന്ന് സൂര്യനിലേക്കുള്ള ദൂരത്തിന്റെ 30 മുതൽ 50 മടങ്ങ് വരെ അകലെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ പ്രദേശം 1990-കളിലാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ ആദ്യമായി കണ്ടെത്തുന്നത്. അന്നുമുതൽ ഇങ്ങോട്ട്, സൗരയൂഥത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെയും പരിണാമത്തെയും കുറിച്ചുള്ള വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടെന്ന് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ, അതിനൂതന സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ ആ രഹസ്യങ്ങളുടെ ചുരുളഴിക്കാൻ സമയമായിരിക്കുന്നു.

ഉള്ളടക്കം

• എന്താണ് കൈപ്പർ ബെൽറ്റ്?
• പുതിയ ദൂരദർശിനികൾ നൽകുന്ന പ്രതീക്ഷകൾ
• കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് രഹസ്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതെങ്ങനെ?
• ചരിത്രത്തിന്റെ താക്കോൽ: ‘ജമ്പിംഗ് നെപ്ട്യൂൺ’ സിദ്ധാന്തം
• ഒൻപതാം ഗ്രഹം ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടോ?
• ഭാവിയിലെ കണ്ടെത്തലുകൾ നൽകുന്ന സൂചനകൾ

എന്താണ് കൈപ്പർ ബെൽറ്റ്?

ഏകദേശം 460 കോടി വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സൗരയൂഥം രൂപപ്പെട്ടപ്പോൾ ചിതറിത്തെറിച്ചുപോയ ഗ്രഹങ്ങളുടെയും മറ്റ് ആകാശവസ്തുക്കളുടെയും ശീതീകരിച്ച അവശിഷ്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു ശ്മശാനമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കൈപ്പർ ബെൽറ്റ്. സൂര്യനിൽ നിന്ന് വളരെ അകലെയായതിനാൽ, ഇവിടുത്തെ വസ്തുക്കൾ കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി വലിയ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ നിലനിൽക്കുന്നു. അതിനാൽ, സൗരയൂഥത്തിന്റെ ശൈശവദശയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിന് ഇതൊരു ‘ടൈം ക്യാപ്സ്യൂൾ’ (Time Capsule) ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

പ്ലൂട്ടോയാണ് ആദ്യമായി കണ്ടെത്തിയ കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് (KBO). എന്നാൽ പ്ലൂട്ടോയെ കണ്ടെത്തി അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെ കഴിഞ്ഞാണ് ഈ മേഖലയെ മൊത്തത്തിൽ ‘കൈപ്പർ ബെൽറ്റ്’ എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. കഴിഞ്ഞ 30 വർഷത്തിനിടെ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഏകദേശം 4,000 കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് വസ്തുക്കളെ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ പ്ലൂട്ടോയെപ്പോലുള്ള കുള്ളൻ ഗ്രഹങ്ങളും, മഞ്ഞുമൂടിയ വാൽനക്ഷത്രങ്ങളും, ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

എന്നാൽ ഇത് മഞ്ഞുമലയുടെ ഒരറ്റം മാത്രമാണെന്നാണ് വിദഗ്ദ്ധർ പറയുന്നത്. വരും വർഷങ്ങളിൽ ഈ സംഖ്യ പത്തിരട്ടിയായി വർദ്ധിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. ഇത് സൗരയൂഥത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ധാരണകളെ മാറ്റിമറിച്ചേക്കാം.

പുതിയ ദൂരദർശിനികൾ നൽകുന്ന പ്രതീക്ഷകൾ

ഈ മുന്നേറ്റത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന ചാലകശക്തി ചിലിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള വെരാ സി. റൂബിൻ ഒബ്സർവേറ്ററിയാണ് (Vera C. Rubin Observatory). ഇതിന്റെ പ്രധാന പ്രോജക്റ്റായ ‘ലെഗസി സർവേ ഓഫ് സ്പേസ് ആൻഡ് ടൈം’ (LSST) കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് മേഖലയുടെ വിശദമായ ഒരു മാപ്പ് തന്നെ തയ്യാറാക്കും. ഇതുവരെ കാണാത്ത പതിനായിരക്കണക്കിന് പുതിയ വസ്തുക്കളെ കണ്ടെത്താൻ ഈ സർവേ സഹായിക്കും.

അരിസോണ സർവകലാശാലയിലെ റീജന്റ്സ് പ്രൊഫസറായ രേണു മൽഹോത്രയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, “നെപ്ട്യൂണിനപ്പുറം സൗരയൂഥത്തിൽ എന്തെല്ലാമുണ്ടെന്നതിനെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് ഭാഗികമായ അറിവ് മാത്രമേയുള്ളൂ. പല സർവേകളും പൂർണ്ണമല്ലാത്തതിനാൽ ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ നമ്മുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടാതെ പോയിരിക്കാം. റൂബിൻ ഒബ്സർവേറ്ററി ഈ വിടവുകൾ നികത്തുകയും സൗരയൂഥത്തിലെ വസ്തുക്കളുടെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ കണക്കെടുപ്പ് നടത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യും.”

വെരാ റൂബിൻ ഒബ്സർവേറ്ററിക്ക് പുറമെ, ജെയിംസ് വെബ് ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി (JWST) പോലുള്ള മറ്റ് നിരീക്ഷണാലയങ്ങളും ഈ മേഖലയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾക്ക് ആക്കം കൂട്ടും. ഈ ദൂരദർശിനികൾക്ക് പുതിയതായി കണ്ടെത്തുന്ന വസ്തുക്കളുടെ ഘടനയും മറ്റ് ഭൗതിക സവിശേഷതകളും വിശദമായി പഠിക്കാൻ സാധിക്കും.

കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് രഹസ്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതെങ്ങനെ?

പുതിയ കണ്ടെത്തലുകളുടെ ഈ പ്രവാഹം സൗരയൂഥത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിരവധി ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നൽകാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നു. അവയിൽ ചില പ്രധാന ചോദ്യങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

• പുതിയ ഗ്രഹങ്ങൾ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടോ?: കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് മേഖലയിലോ അതിനപ്പുറമോ പുതിയ ഗ്രഹങ്ങൾ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം ശാസ്ത്രലോകത്ത് സജീവമാണ്. ‘പ്ലാനറ്റ് നയൻ’ (Planet Nine) എന്ന സാങ്കൽപ്പിക ഗ്രഹത്തെ കണ്ടെത്താൻ ഈ പുതിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ സഹായിച്ചേക്കാം.
• മേഖലയുടെ വ്യാപ്തി: ഈ മഞ്ഞുപാളികളുടെ വലയം എത്ര ദൂരം വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് നിലവിൽ വ്യക്തതയില്ല. പുതിയ സർവേകൾ ഇതിനൊരു ഉത്തരം നൽകും.
• സൗരയൂഥത്തിന്റെ ഭൂതകാലം: സൗരയൂഥത്തിന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഗ്രഹങ്ങൾ തമ്മിലുണ്ടായ കൂട്ടിയിടികളുടെയും സ്ഥാനമാറ്റങ്ങളുടെയും തെളിവുകൾ കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് വസ്തുക്കളുടെ വിതരണത്തിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും.

പ്രിൻസ്റ്റൺ സർവകലാശാലയിലെ ഗവേഷകനായ അമീർ സിരാജ് പറയുന്നത്, “എൽഎസ്എസ്ടി വരുന്നതോടെ ഈ രംഗം വളരെ സജീവമാകും. കണ്ടെത്തലുകളുടെ ഒരു പുതിയ യുഗത്തിനാണ് നാം സാക്ഷ്യം വഹിക്കാൻ പോകുന്നത്.”

ചരിത്രത്തിന്റെ താക്കോൽ: ‘ജമ്പിംഗ് നെപ്ട്യൂൺ’ സിദ്ധാന്തം

കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് മേഖലയിൽ ചില വിചിത്രമായ ഘടനകൾ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 44 അസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ് (AU) അകലെയായി ഒരുകൂട്ടം വസ്തുക്കൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. ഒരു അസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ് എന്നാൽ ഭൂമിയും സൂര്യനും തമ്മിലുള്ള ശരാശരി ദൂരമാണ്. ഈ കൂട്ടത്തെ ‘കേർണൽ’ (Kernel) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.

ഈ കേർണലിന്റെ ഉത്ഭവം ഇപ്പോഴും ഒരു രഹസ്യമാണ്. എന്നാൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള ഒരു സിദ്ധാന്തം ‘ജമ്പിംഗ് നെപ്ട്യൂൺ’ (Jumping Neptune) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ സിദ്ധാന്തം മുന്നോട്ട് വെച്ചത് ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഡേവിഡ് നെസ്വോർണിയാണ്. ഏകദേശം 400 കോടി വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്, നെപ്ട്യൂൺ ഗ്രഹം അതിന്റെ ഇന്നത്തെ ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങുന്നതിനിടെ സംഭവിച്ച ഒരു വലിയ സ്ഥാനചലനമാണ് ഇതിന് കാരണമെന്നാണ് ഈ സിദ്ധാന്തം പറയുന്നത്.

കാനഡയിലെ ഡൊമിനിയൻ ആസ്ട്രോഫിസിക്കൽ ഒബ്സർവേറ്ററിയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ വെസ് ഫ്രേസർ ഇതിനെ ഒരു മഞ്ഞുമാറ്റുന്ന യന്ത്രത്തോട് (Snowplow) ഉപമിക്കുന്നു. “ഒരു ഹൈവേയിലൂടെ പോകുന്ന മഞ്ഞുമാറ്റുന്ന യന്ത്രം അതിന്റെ ബ്ലേഡ് പെട്ടെന്ന് ഉയർത്തുമ്പോൾ, ഒരു കൂട്ടം മഞ്ഞ് ഒരിടത്ത് അടിഞ്ഞുകൂടും. ഏതാണ്ട് ഇതേ രീതിയിലാണ് നെപ്ട്യൂൺ പുറത്തേക്ക് നീങ്ങിയപ്പോൾ ഈ വസ്തുക്കളുടെ കൂട്ടത്തെ പിന്നിൽ ഉപേക്ഷിച്ചത്,” അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നു.

നെപ്ട്യൂൺ അതിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണം ഉപയോഗിച്ച് ഈ വസ്തുക്കളെ തന്നോടൊപ്പം പുറത്തേക്ക് വലിച്ചുകൊണ്ടുപോവുകയും, പിന്നീട് അതിന്റെ സ്വാധീനം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ അവ ഒരിടത്ത് ഒരു കൂട്ടമായി രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ സിദ്ധാന്തം ശരിയാണെങ്കിൽ, സൗരയൂഥത്തിലെ ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥാനചലനങ്ങളെക്കുറിച്ച് നിർണായകമായ വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് പഠനങ്ങൾക്ക് സാധിക്കും.

ഒൻപതാം ഗ്രഹം ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടോ?

കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് പഠനങ്ങളിലെ ഏറ്റവും ആവേശകരമായ സാധ്യതകളിലൊന്ന് ഒൻപതാമതൊരു ഗ്രഹത്തെ കണ്ടെത്താനുള്ള അവസരമാണ്. ചില കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് വസ്തുക്കളുടെ വിചിത്രമായ ഭ്രമണപഥങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാൻ, ഭൂമിയേക്കാൾ പിണ്ഡമുള്ള ഒരു വലിയ ഗ്രഹം സൗരയൂഥത്തിന്റെ വിദൂരതയിൽ എവിടെയോ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടെന്ന് ഒരു വിഭാഗം ശാസ്ത്രജ്ഞർ വാദിക്കുന്നു.

ഈ സാങ്കൽപ്പിക ഗ്രഹത്തെ കണ്ടെത്താൻ ഇതുവരെ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. എന്നാൽ വെരാ റൂബിൻ ഒബ്സർവേറ്ററിയുടെ സർവേ ഈ ഗ്രഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം സ്ഥിരീകരിക്കാനോ തള്ളിക്കളയാനോ സഹായിക്കും. അത്തരമൊരു ഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, അത് സൗരയൂഥത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ പുസ്തകങ്ങൾ മാറ്റിയെഴുതാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വലിയ കണ്ടെത്തലായിരിക്കും.

ഭാവിയിലെ കണ്ടെത്തലുകൾ നൽകുന്ന സൂചനകൾ

വരും ദശകങ്ങളിൽ ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ആവേശകരമായ ഗവേഷണ മേഖലകളിലൊന്നായി കൈപ്പർ ബെൽറ്റ് മാറുമെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയമില്ല. ഓരോ പുതിയ കണ്ടെത്തലും സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തെയും അതിന്റെ സങ്കീർണ്ണമായ ചരിത്രത്തെയും കുറിച്ചുള്ള പുതിയ അറിവുകൾ നൽകും.

പ്ലൂട്ടോയെ ഒരു ഗ്രഹമായി കണക്കാക്കിയിരുന്ന കാലം മാറി, അതിനെ ഒരു കുള്ളൻ ഗ്രഹമായും കൈപ്പർ ബെൽറ്റിലെ ഏറ്റവും വലിയ വസ്തുക്കളിലൊന്നായും തരംതിരിച്ചതുപോലെ, പുതിയ കണ്ടെത്തലുകൾ സൗരയൂഥത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകളെ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചേക്കാം. ഭൂമിയിലെ ജീവന്റെ ഉത്ഭവത്തിന് കാരണമായ ജലവും മറ്റ് ജൈവതന്മാത്രകളും ഇത്തരം മഞ്ഞുമൂടിയ വസ്തുക്കളിൽ നിന്നാണോ എത്തിയതെന്ന ചോദ്യത്തിനും ഒരുപക്ഷേ ഇവിടെ ഉത്തരം ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടാകാം.

ചുരുക്കത്തിൽ, സൗരയൂഥത്തിന്റെ задворках ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കൈപ്പർ ബെൽറ്റ്, നമ്മുടെ ഭൂതകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അമൂല്യമായ വിവരങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന ഒരു നിധിപേടകമാണ്. ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ താക്കോൽ ഉപയോഗിച്ച് ആ പേടകം തുറക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് ശാസ്ത്രലോകം. ആ ശ്രമങ്ങൾ ഫലം കാണുമ്പോൾ, പ്രപഞ്ചത്തിലെ നമ്മുടെ സ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ മനസ്സിലാക്കാൻ നമുക്ക് സാധിക്കും.