ഇന്ത്യൻ രൂപയുടെ റെക്കോർഡ് തകർച്ചയ്ക്ക് കടിഞ്ഞാണിടാൻ റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ (RBI) നടത്തിയ നിർണായക ഇടപെടലിന്റെ കണക്കുകൾ പുറത്ത്. കഴിഞ്ഞ ഡിസംബറിൽ മാത്രം 1000 കോടി ഡോളറിലധികം (കൃത്യമായി $10.02 ബില്യൺ) ആർബിഐ വിദേശനാണ്യ വിപണിയിൽ വിറ്റഴിച്ചുവെന്ന് വെള്ളിയാഴ്ച പുറത്തുവിട്ട കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. രൂപയുടെ മൂല്യം പിടിച്ചുനിർത്താനുള്ള കേന്ദ്ര ബാങ്കിന്റെ ശക്തമായ ശ്രമങ്ങളിലേക്കാണ് ഇത് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.

കഴിഞ്ഞ വർഷം ഏഷ്യൻ വിപണികളിലെ ഏറ്റവും മോശം പ്രകടനം കാഴ്ചവെച്ച കറൻസികളിലൊന്നായിരുന്നു ഇന്ത്യൻ രൂപ. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ആർബിഐയുടെ ഇടപെടൽ ശക്തിപ്പെട്ടത്. പ്രതിമാസ ബുള്ളറ്റിൻ പ്രകാരം, ഡിസംബറിൽ 1833 കോടി ഡോളർ ($18.33 ബില്യൺ) ആർബിഐ വാങ്ങിയപ്പോൾ, വിറ്റഴിച്ചത് 2835 കോടി ഡോളറാണ് ($28.35 ബില്യൺ). വാങ്ങിയതിനേക്കാൾ 1002 കോടി ഡോളർ അധികം വിറ്റുവെന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം. നവംബറിലെ 970 കോടി ഡോളർ ($9.7 ബില്യൺ) വിൽപ്പനയേക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ് ഡിസംബറിലെ ഈ കണക്ക്.

എന്തുകൊണ്ടാണ് രൂപ സമ്മർദ്ദത്തിലായത്?

രൂപയുടെ മൂല്യം ഇടിയാൻ പ്രധാനമായും രണ്ട് കാരണങ്ങളാണുണ്ടായിരുന്നത്. അമേരിക്കയുമായുള്ള വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളിലെ അനിശ്ചിതത്വവും ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള വിദേശ നിക്ഷേപത്തിന്റെ ഒഴുക്കുമാണ് രൂപയ്ക്ക് തിരിച്ചടിയായത്. വിദേശ നിക്ഷേപ സ്ഥാപനങ്ങൾ (Foreign Institutional Investors) ഇന്ത്യൻ ഓഹരി വിപണിയിൽ നിന്നും കടപ്പത്ര വിപണിയിൽ നിന്നും വൻതോതിൽ പണം പിൻവലിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ ഡോളറിന് ആവശ്യകതയേറി. ഇത് സ്വാഭാവികമായും രൂപയെ ദുർബലമാക്കി.

ഈ സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ ഫലമായി ഡിസംബർ 16-ന് ഇന്ത്യൻ രൂപ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തകർച്ച നേരിട്ടു. ഒരു ഡോളറിന് 91.0750 രൂപ എന്ന നിലയിലേക്ക് വിനിമയ നിരക്ക് കൂപ്പുകുത്തി. ഡിസംബർ മാസത്തിൽ മാത്രം രൂപയുടെ മൂല്യത്തിൽ ഏകദേശം 0.4% ഇടിവുണ്ടായി. പിന്നീട് ജനുവരിയിലും ഈ തകർച്ച തുടർന്നു.

ആർബിഐയുടെ ഇടപെടൽ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു?

വിപണിയിലെ അമിതമായ ചാഞ്ചാട്ടങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുക എന്നതാണ് ആർബിഐയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്. ഇതിനായി പ്രധാനമായും രണ്ട് രീതികളാണ് കേന്ദ്ര ബാങ്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നത്:

• സ്പോട്ട് മാർക്കറ്റ് (Spot Market) ഇടപെടൽ: വിപണിയിൽ രൂപയുടെ മൂല്യം അതിവേഗം ഇടിയുമ്പോൾ, ആർബിഐ തങ്ങളുടെ കൈവശമുള്ള ഡോളർ ശേഖരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ഭാഗം വിൽക്കുന്നു. ഇത് വിപണിയിൽ ഡോളറിന്റെ ലഭ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഡിമാൻഡിനേക്കാൾ സപ്ലൈ കൂടുമ്പോൾ ഡോളറിന്റെ വില കുറയുകയും രൂപ ശക്തിപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ഡിസംബറിൽ നടന്നത് ഇത്തരത്തിലുള്ള ശക്തമായ ഇടപെടലാണ്.
• ഫോർവേഡ് മാർക്കറ്റ് (Forward Market) ഇടപാടുകൾ: ഭാവിയിലെ ഒരു നിശ്ചിത തീയതിയിൽ, മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച നിരക്കിൽ ഡോളർ വാങ്ങുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാമെന്നുള്ള കരാറുകളാണിത്. വിപണിയിലെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ കുറയ്ക്കാനും സ്ഥിരത നൽകാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു. ഡിസംബർ അവസാനത്തെ കണക്കനുസരിച്ച്, ആർബിഐയുടെ ഫോർവേഡ് ഡോളർ വിൽപ്പന 6230 കോടി ഡോളറായിരുന്നു ($62.3 ബില്യൺ). നവംബർ അവസാനമിത് 6604 കോടി ഡോളറായിരുന്നു ($66.04 ബില്യൺ).

ഈ രണ്ട് മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ വിപണിയിലെ പണലഭ്യതയും വിനിമയ നിരക്കും നിയന്ത്രിക്കാൻ ആർബിഐക്ക് സാധിക്കുന്നു.

സാധാരണക്കാരെ ഇത് എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു?

രൂപയുടെ മൂല്യത്തിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ കേവലം സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരെ മാത്രം ബാധിക്കുന്ന ഒന്നല്ല. സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തിലും ഇതിന് നേരിട്ട് സ്വാധീനമുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും മറ്റ് വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും പണമയക്കുന്ന പ്രവാസികളെ ഇത് കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കും.

രൂപ ദുർബലമാകുമ്പോൾ:

• പ്രവാസികൾക്ക് നേട്ടം: വിദേശത്ത് നിന്ന് പണമയക്കുന്നവർക്ക് ഓരോ ഡോളറിനും ദിർഹത്തിനും കൂടുതൽ രൂപ നാട്ടിൽ ലഭിക്കും. ഇത് പ്രവാസി കുടുംബങ്ങൾക്ക് താൽക്കാലികമായി നേട്ടമാണ്.
• ഇറക്കുമതി ചെലവേറും: ഇന്ത്യ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന ക്രൂഡ് ഓയിൽ, ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ, സ്വർണ്ണം എന്നിവയ്ക്ക് കൂടുതൽ രൂപ നൽകേണ്ടി വരും. ഇത് രാജ്യത്ത് പെട്രോൾ, ഡീസൽ വില വർദ്ധിക്കാനും വിലക്കയറ്റത്തിനും കാരണമാകും.
• വിദേശ വിദ്യാഭ്യാസം ചെലവേറിയതാകും: വിദേശത്ത് പഠിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ട്യൂഷൻ ഫീസും ജീവിതച്ചെലവും കുത്തനെ ഉയരും.

രൂപ ശക്തിപ്പെടുമ്പോൾ:

• പ്രവാസികൾക്ക് നഷ്ടം: നാട്ടിലേക്ക് പണമയക്കുമ്പോൾ കിട്ടുന്ന തുകയിൽ കുറവുണ്ടാകും.
• വിലക്കയറ്റം കുറയാം: ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന സാധനങ്ങൾക്ക് വില കുറയുന്നത് രാജ്യത്തെ പണപ്പെരുപ്പം നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കും.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ, അമിതമായ ചാഞ്ചാട്ടങ്ങളില്ലാതെ രൂപയുടെ മൂല്യം ഒരു പരിധിക്കുള്ളിൽ സ്ഥിരമായി നിലനിർത്താനാണ് ആർബിഐ എപ്പോഴും ശ്രമിക്കുന്നത്.

നിലവിലെ സ്ഥിതിയും മുന്നോട്ടുള്ള വഴിയും

ആർബിഐയുടെ ശക്തമായ ഇടപെടലും ഫെബ്രുവരി ആദ്യം അമേരിക്കയുമായി ഒരു വ്യാപാര കരാർ സംബന്ധിച്ച പ്രഖ്യാപനം വന്നതും രൂപയ്ക്ക് ആശ്വാസം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. 91 എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് രൂപ അല്പം മെച്ചപ്പെട്ടു. എങ്കിലും, ആഗോളതലത്തിൽ സാമ്പത്തിക രംഗത്തുള്ള അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾ തുടരുന്നതിനാൽ രൂപയുടെ മേലുള്ള സമ്മർദ്ദം പൂർണ്ണമായി ഒഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.

കഴിഞ്ഞ ആഴ്ചയിൽ ഒരു മാസത്തിനിടയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിവാര ഇടിവാണ് രൂപ രേഖപ്പെടുത്തിയത്. വെള്ളിയാഴ്ച വിപണി അടച്ചപ്പോൾ ഡോളറിനെതിരെ 90.9825 എന്ന നിലയിലായിരുന്നു രൂപ. ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, വിദേശനാണ്യ വിപണിയിൽ ആർബിഐയുടെ ജാഗ്രത തുടരേണ്ടിവരുമെന്നാണ്. ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ആരോഗ്യവും വിദേശ നിക്ഷേപത്തിന്റെ വരവും രൂപയുടെ മൂല്യം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ വരും മാസങ്ങളിൽ നിർണായകമാകും.