സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഫണ്ടിംഗ് ലോകത്ത് കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറുകൾ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI) പോലുള്ള വലിയ പ്രോജക്റ്റുകളിലേക്ക് ഒഴുകുമ്പോൾ, പലപ്പോഴും കഴിവുള്ള ഒരുപാട് സംരംഭകർ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോകുന്നു. എന്നാൽ ഈ പതിവ് രീതികളെ മാറ്റിമറിച്ചുകൊണ്ട്, സിലിക്കൺ വാലിയിലെ ഒരു വനിതാ സംരംഭക പുതിയൊരു മുന്നേറ്റത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചിരിക്കുകയാണ്. മുൻ ടാസ്ക്റാബിറ്റ് സിഇഒയും ഗൂഗിൾ വിദഗ്ദ്ധയുമായ സ്റ്റേസി ബ്രൗൺ-ഫിൽപോട്ട്, തന്റെ പുതിയ വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ (Venture Capital) സ്ഥാപനമായ ചെറിറോക്ക് ക്യാപിറ്റലിലൂടെ (Cherryrock Capital) വലിയ ഫണ്ടുകൾ അവഗണിക്കുന്ന സംരംഭകർക്ക് കൈത്താങ്ങാവുകയാണ്.
ഈ പുതിയ സമീപനം കേരളത്തിലെ വളർന്നുവരുന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇക്കോസിസ്റ്റത്തിനും വലിയൊരു പ്രചോദനമാണ്. വലിയ നഗരങ്ങളിൽ നിന്നോ പ്രമുഖ കോളേജുകളിൽ നിന്നോ അല്ലാത്ത, എന്നാൽ മികച്ച ആശയങ്ങളുള്ള സംരംഭകർക്ക് പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നതാണ് ചെറിറോക്കിന്റെ ഈ യാത്ര.
ഉള്ളടക്കം
- ആരാണ് സ്റ്റേസി ബ്രൗൺ-ഫിൽപോട്ട്?
- എന്തുകൊണ്ട് ചെറിറോക്ക് ക്യാപിറ്റൽ? ഒരു പുതിയ തുടക്കം
- സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഫണ്ടിംഗ്: ചെറിറോക്കിന്റെ വ്യത്യസ്തമായ ശൈലി
- വിവാദങ്ങളെ ഭയക്കാത്ത നിക്ഷേപ തന്ത്രം
- കേരളത്തിലെ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്തിനുള്ള പാഠങ്ങൾ
- സംരംഭകർക്ക് ഇതിൽ നിന്ന് എന്ത് പഠിക്കാം?
ആരാണ് സ്റ്റേസി ബ്രൗൺ-ഫിൽപോട്ട്?
ചെറിറോക്ക് ക്യാപിറ്റലിന് പിന്നിലെ ചാലകശക്തി സ്റ്റേസി ബ്രൗൺ-ഫിൽപോട്ട് ആണ്. അവരുടെ കരിയർ ഏതൊരു സംരംഭകനും പ്രചോദനമാണ്. ഗൂഗിളിൽ ഒരു പതിറ്റാണ്ടോളം തന്ത്രപ്രധാനമായ തസ്തികകളിൽ ജോലി ചെയ്ത ശേഷമാണ് അവർ ടാസ്ക്റാബിറ്റ് (TaskRabbit) എന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പിന്റെ സിഇഒ ആയി ചുമതലയേൽക്കുന്നത്.
ടാസ്ക്റാബിറ്റ് എന്നത് വീട്ടുജോലികൾക്കും മറ്റ് ചെറിയ ജോലികൾക്കും ആളുകളെ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്ഫോമാണ്. സ്റ്റേസിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഈ കമ്പനി വലിയ വളർച്ച നേടുകയും ഒടുവിൽ ലോകപ്രശസ്ത ഫർണിച്ചർ ഭീമനായ ഐകിയ (IKEA) ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ വിജയകരമായ എക്സിറ്റിന് ശേഷം, അവർക്ക് വേണമെങ്കിൽ വിശ്രമജീവിതം നയിക്കാമായിരുന്നു. എന്നാൽ അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തത് മറ്റൊരു വഴിയായിരുന്നു.
തന്റെ കരിയറിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, സ്റ്റാൻഫോർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ ഒരു വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റലിസ്റ്റ് ആകാനായിരുന്നു സ്റ്റേസി ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നത്. വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ഗൂഗിളിലെയും ടാസ്ക്റാബിറ്റിലെയും അനുഭവസമ്പത്തുമായി അവർ തന്റെ പഴയ സ്വപ്നത്തിലേക്ക് തിരികെയെത്തിയിരിക്കുകയാണ്.
എന്തുകൊണ്ട് ചെറിറോക്ക് ക്യാപിറ്റൽ? ഒരു പുതിയ തുടക്കം
ടാസ്ക്റാബിറ്റ് വിറ്റതിന് ശേഷം എന്തുചെയ്യണം എന്ന ചിന്തയിലായിരുന്നു സ്റ്റേസി. അപ്പോഴാണ് വിപണിയിലെ ഒരു വലിയ വിടവ് അവരുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടത്. കഴിവുറ്റ സംരംഭകർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് മാറ്റിനിർത്തപ്പെട്ടവർക്ക്, ആവശ്യമായ മൂലധനം ലഭിക്കുന്നില്ല എന്നതായിരുന്നു ആ വിടവ്. ഈ തിരിച്ചറിവാണ് ചെറിറോക്ക് ക്യാപിറ്റൽ എന്ന ആശയത്തിലേക്ക് അവരെ നയിച്ചത്.
ഈ ആശയം പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഒന്നല്ല. ചെറിറോക്ക് തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ്, സോഫ്റ്റ്ബാങ്കിന്റെ (SoftBank) ഓപ്പർച്യുണിറ്റി ഫണ്ടിന്റെ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായിരുന്നു സ്റ്റേസി. 100 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ ഈ ഫണ്ട്, പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സംരംഭകരെ സഹായിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ളതായിരുന്നു. ആ അനുഭവത്തിലൂടെ, അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കാത്ത എത്രയോ മികച്ച സംരംഭകർ പുറത്തുണ്ടെന്ന് അവർക്ക് നേരിട്ട് ബോധ്യമായി.
പിന്നീട് സോഫ്റ്റ്ബാങ്ക് ഈ ഫണ്ടിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയപ്പോൾ, സ്റ്റേസി ആ ദൗത്യം സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുകയും സ്വന്തമായി ഒരു ഫണ്ട് ആരംഭിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ചെറിറോക്ക് ക്യാപിറ്റൽ പിറവിയെടുക്കുന്നത്. ഫണ്ട് ആരംഭിച്ച ആദ്യ വർഷം തന്നെ 2000-ൽ അധികം കമ്പനികളാണ് നിക്ഷേപത്തിനായി അവരെ സമീപിച്ചത്. ഇത് വിപണിയിലെ ആവശ്യകത എത്ര വലുതാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.
സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഫണ്ടിംഗ്: ചെറിറോക്കിന്റെ വ്യത്യസ്തമായ ശൈലി
ഇന്നത്തെ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഫണ്ടിംഗ് രീതികളിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ് ചെറിറോക്കിന്റെ ശൈലി. ഭീമൻ ഫണ്ടുകൾ കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ഒറ്റ നിക്ഷേപങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ, ചെറിറോക്ക് ചെയ്യുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്. അവരുടെ പ്രവർത്തന രീതികളെ നമുക്ക് ഇങ്ങനെ തരംതിരിക്കാം:
1. ചെറിയ നിക്ഷേപങ്ങൾ, വലിയ ശ്രദ്ധ
ചെറിറോക്ക് പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് സീരീസ് എ (Series A), സീരീസ് ബി (Series B) ഘട്ടങ്ങളിലുള്ള സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിലാണ്. അതായത്, ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പ് അതിന്റെ പ്രാരംഭഘട്ടം കഴിഞ്ഞ് വളർച്ചയുടെ പാതയിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ ആവശ്യമായ ഫണ്ടിംഗ് ആണിത്. നൂറുകണക്കിന് കമ്പനികളിൽ പണം മുടക്കുന്നതിന് പകരം, 12 മുതൽ 15 വരെ കമ്പനികളിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് അവരെ വളർത്താനാണ് ചെറിറോക്ക് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
2. വേഗതയല്ല, നിലവാരമാണ് പ്രധാനം
പല വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ ഫണ്ടുകളും എത്രയും പെട്ടെന്ന് പണം നിക്ഷേപിച്ച് തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, സ്റ്റേസിയും സംഘവും വളരെ ശ്രദ്ധയോടെയാണ് ഓരോ ചുവടും വെക്കുന്നത്. ഫണ്ട് ആരംഭിച്ച് ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞിട്ടും അവർ വെറും അഞ്ച് കമ്പനികളിൽ മാത്രമാണ് നിക്ഷേപം നടത്തിയത്. ഇത് ഓരോ കമ്പനിക്കും ആവശ്യമായ പിന്തുണയും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും നൽകാൻ അവരെ സഹായിക്കുന്നു.
3. “അണ്ടർ ഇൻവെസ്റ്റഡ്” സംരംഭകർക്ക് മുൻഗണന
സ്റ്റേസി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു വാക്കാണ് “അണ്ടർ ഇൻവെസ്റ്റഡ് സംരംഭകർ” (Underinvested Entrepreneurs). അതായത്, കഴിവുണ്ടായിട്ടും വേണ്ടത്ര നിക്ഷേപം ലഭിക്കാത്തവർ. ഇത് ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരെ ഉദ്ദേശിച്ചല്ല, മറിച്ച് സിലിക്കൺ വാലിയുടെ പരമ്പരാഗത നിക്ഷേപ സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് പുറത്തുള്ളവരെയാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, വലിയ ടെക് ഹബ്ബുകൾക്ക് പുറത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പഠിക്കാത്തവർ.
ഈ സമീപനം സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഫണ്ടിംഗ് രംഗത്ത് ഒരു പുതിയ സംസ്കാരത്തിന് തുടക്കമിടുകയാണ്. കേവലം കണക്കുകൾക്ക് അപ്പുറം, സംരംഭകന്റെ കഴിവും ബിസിനസിന്റെ ഭാവിയും കണ്ടറിഞ്ഞ് നിക്ഷേപം നടത്തുന്ന ഒരു പഴയകാല രീതിയുടെ തിരിച്ചു വരവാണിത്.
വിവാദങ്ങളെ ഭയക്കാത്ത നിക്ഷേപ തന്ത്രം
നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ഡൈവേഴ്സിറ്റി, ഇക്വിറ്റി, ഇൻക്ലൂഷൻ (DEI) പോലുള്ള ആശയങ്ങൾ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത്തരം വിവാദങ്ങളൊന്നും തങ്ങളുടെ നിക്ഷേപ തന്ത്രത്തെ ബാധിക്കില്ലെന്ന് സ്റ്റേസി ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. “ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം നിക്ഷേപകർക്ക് നല്ലൊരു സാമ്പത്തിക നേട്ടം ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കുക എന്നതാണ്. അതിൽ ഒരു മാറ്റവുമില്ല,” അവർ പറയുന്നു.
അവരുടെ ഈ നിലപാടിനെ വലിയ സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങൾ പോലും അംഗീകരിക്കുന്നു. ജെപി മോർഗൻ, ബാങ്ക് ഓഫ് അമേരിക്ക, ഗോൾഡ്മാൻ സാക്സ്, മെലിൻഡ ഗേറ്റ്സിന്റെ പിവോട്ടൽ വെഞ്ച്വേഴ്സ് തുടങ്ങിയ ലോകോത്തര സ്ഥാപനങ്ങൾ ചെറിറോക്കിൽ നിക്ഷേപം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് സ്റ്റേസിയുടെ ബിസിനസ്സ് മോഡലിന്റെ വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും സാമ്പത്തിക വിജയവും ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിക്കുമെന്നതിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണിത്.
കേരളത്തിലെ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്തിനുള്ള പാഠങ്ങൾ
ചെറിറോക്ക് ക്യാപിറ്റലിന്റെ കഥ കേരളത്തിലെ സംരംഭകർക്കും നിക്ഷേപകർക്കും ചില പ്രധാന പാഠങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. കേരള സ്റ്റാർട്ടപ്പ് മിഷന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ആയിരക്കണക്കിന് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളാണ് ഇവിടെ ഓരോ വർഷവും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ ഇവയിൽ എത്രയെണ്ണത്തിന് ആവശ്യമായ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഫണ്ടിംഗ് ലഭിക്കുന്നുണ്ട്?
കൊച്ചി, തിരുവനന്തപുരം പോലുള്ള നഗരങ്ങൾക്കപ്പുറം, ചെറിയ പട്ടണങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും മികച്ച ആശയങ്ങളുള്ള സംരംഭകരുണ്ട്. എന്നാൽ പലപ്പോഴും അവർക്ക് വലിയ നിക്ഷേപകരുടെ മുന്നിലെത്താൻ സാധിക്കുന്നില്ല. ഇവിടെയാണ് ചെറിറോക്കിന്റെ മോഡൽ പ്രസക്തമാകുന്നത്.
കേരളത്തിലെ നിക്ഷേപകർക്കും ഈ മാതൃക പിന്തുടരാവുന്നതാണ്. ഐഐടി, ഐഐഎം ബിരുദങ്ങൾക്കോ നഗരത്തിലെ മേൽവിലാസത്തിനോ അപ്പുറം, ഒരു ബിസിനസ്സിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളിലും സംരംഭകന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിലും വിശ്വസിച്ച് നിക്ഷേപം നടത്താൻ തയ്യാറാകണം. പ്രാദേശികമായ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണുന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് വലിയ വളർച്ചാ സാധ്യതയുണ്ട്. അത്തരം സംരംഭങ്ങളെ കണ്ടെത്തി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.
സംരംഭകർക്ക് ഇതിൽ നിന്ന് എന്ത് പഠിക്കാം?
നിങ്ങളൊരു സംരംഭകനാണെങ്കിൽ, സ്റ്റേസി ബ്രൗൺ-ഫിൽപോട്ടിന്റെ യാത്രയിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾക്ക് ചില കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാനാകും:
- അടിസ്ഥാനം ശക്തമാക്കുക: വലിയ ഫണ്ടിംഗ് റൗണ്ടുകൾക്ക് പിന്നാലെ പോകുന്നതിന് മുൻപ് നിങ്ങളുടെ ബിസിനസ്സിന്റെ അടിസ്ഥാനം ശക്തമാക്കുക. മികച്ച ഉൽപ്പന്നം, വ്യക്തമായ വരുമാന മാർഗ്ഗം, സംതൃപ്തരായ ഉപഭോക്താക്കൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാനം.
- ശരിയായ നിക്ഷേപകരെ കണ്ടെത്തുക: പണം തരുന്ന ആരെയും സ്വീകരിക്കുന്നതിന് പകരം, നിങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകളുമായി യോജിച്ചുപോകുന്ന നിക്ഷേപകരെ കണ്ടെത്തുക. ദീർഘകാലത്തേക്ക് നിങ്ങൾക്ക് പിന്തുണ നൽകാൻ കഴിയുന്നവരാകണം അവർ.
- ഒരിക്കലും പ്രതീക്ഷ കൈവിടാതിരിക്കുക: പലതവണ നിക്ഷേപകർ നിരസിച്ചെന്നുവരാം. എന്നാൽ നിങ്ങളുടെ ആശയത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് വിശ്വാസമുണ്ടെങ്കിൽ ശ്രമം തുടരുക. ചെറിറോക്ക് പോലുള്ള ഫണ്ടുകൾ ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗത്തും ഉയർന്നുവരുന്നുണ്ട്.
- കഴിവ് തെളിയിക്കുക: നിങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം എന്തുതന്നെയായാലും, ബിസിനസ്സ് വളർത്തിക്കൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ കഴിവ് തെളിയിക്കുക. വിജയകരമായ ഒരു ബിസിനസ്സിന് മുന്നിൽ എല്ലാ വാതിലുകളും തുറക്കപ്പെടും.
ചുരുക്കത്തിൽ, സ്റ്റേസി ബ്രൗൺ-ഫിൽപോട്ടിന്റെ ചെറിറോക്ക് ക്യാപിറ്റൽ വെറുമൊരു വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ സ്ഥാപനമല്ല. അത് സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഫണ്ടിംഗ് രംഗത്തെ മാറുന്ന ചിന്തകളുടെ പ്രതീകമാണ്. കഴിവുണ്ടായിട്ടും അവസരങ്ങൾ നിഷേധിക്കപ്പെട്ട ആയിരക്കണക്കിന് സംരംഭകർക്ക് ഇതൊരു പുതിയ പ്രതീക്ഷയാണ്. സിലിക്കൺ വാലിയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ മാറ്റത്തിന്റെ അലകൾ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്തും, പ്രത്യേകിച്ച് നമ്മുടെ കേരളത്തിലും, വലിയ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് നമുക്ക് പ്രത്യാശിക്കാം.