രക്തത്തിൽ കുളിച്ച ശരീരങ്ങൾ, ഭയാനകമായ മുറിവുകൾ, ജീവനുവേണ്ടി പിടയുന്ന മനുഷ്യർ. ഒരു മെഡിക്കൽ ഡ്രാമ സീരീസിൽ നിന്ന് പ്രേക്ഷകർ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതെല്ലാം എച്ച്ബിഒ (HBO) യുടെ ‘ദി പിറ്റ്’ എന്ന പരമ്പരയിലുണ്ട്. ഓരോ എപ്പിസോഡും ഒരു ഹൊറർ സിനിമയുടെ പ്രതീതിയാണ് സമ്മാനിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഈ ചോരക്കളിക്ക് അപ്പുറം, പ്രേക്ഷകരുടെ ഉറക്കം കെടുത്തുന്ന മറ്റൊരു ഭീഷണി ഈ പരമ്പരയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. സാവധാനം പുകയുന്ന ഒരു അഗ്നിപർവ്വതം പോലെ, ആശുപത്രികളിലെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (Artificial intelligence) ഉപയോഗം സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളാണ് ‘ദി പിറ്റ്’ ഇപ്പോൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്.

സാധാരണ സിനിമകളിലെ പോലെ യന്ത്രങ്ങൾ മനുഷ്യരെ ആക്രമിക്കുന്ന രംഗങ്ങളല്ല ഇവിടെയുള്ളത്. മറിച്ച്, നമ്മുടെ കൺമുന്നിൽ, നമുക്ക് ഏറ്റവും വിശ്വാസമുള്ള ഒരിടത്ത്, ഒരു ആശുപത്രിയിൽ, ഒരു ചെറിയ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പിഴവ് വരുത്തിവെക്കാവുന്ന വലിയ വിപത്തിനെക്കുറിച്ചാണ് ഈ പരമ്പര നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്.

ജോലിഭാരം കുറയ്ക്കാൻ വന്ന ‘രക്ഷകൻ’

പിറ്റ്സ്ബർഗ് ട്രോമ മെഡിക്കൽ സെന്ററിലെ ഒരു സാധാരണ ദിവസത്തിന്റെ കഥയാണ് ‘ദി പിറ്റ്’ പറയുന്നത്. രണ്ടാം സീസണിൽ, കഥ നടക്കുന്നത് അമേരിക്കയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യദിനമായ ജൂലൈ നാലിനാണ്. ആശുപത്രികളെ സംബന്ധിച്ച് ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ ദിവസങ്ങളിലൊന്ന്. സീനിയർ ഡോക്ടറായ മൈക്കിൾ റോബിനാവിച്ച് ഒരു നീണ്ട അവധിക്ക് പോകുന്നതിന്റെ അവസാന ദിവസമാണത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭാവത്തിൽ കാര്യങ്ങൾ നോക്കാൻ ഡോ. ബാരൻ അൽ-ഹാഷിമി എന്ന പുതിയ ഡോക്ടർ എത്തുന്നു.

ഡോ. റോബിനാവിച്ച് പഴയ തലമുറയുടെ പ്രതിനിധിയാണ്, മനുഷ്യന്റെ കഴിവിനും അനുഭവപരിചയത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്നയാൾ. എന്നാൽ ഡോ. ഹാഷിമി തികച്ചും വ്യത്യസ്തയാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ കാര്യങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കാമെന്ന് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ആശുപത്രിയിലെ ഡോക്ടർമാരുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് ജൂനിയർ ഡോക്ടർമാരുടെ ജോലിഭാരം കുറയ്ക്കാൻ ഒരു എഐ (AI) സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് അവർ വാദിക്കുന്നു.

ഡോക്ടർമാർ രോഗികളോട് സംസാരിക്കുന്നത് കേട്ട്, രോഗവിവരങ്ങൾ തനിയെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ട്രാൻസ്ക്രിപ്ഷൻ സോഫ്റ്റ്‌വെയറാണിത്. ഡോക്ടർമാർക്ക് ചാർട്ടിങ്ങിനായി മണിക്കൂറുകൾ കളയേണ്ടി വരില്ല. ആ സമയം രോഗികളെ പരിചരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാം. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഇതൊരു മികച്ച ആശയമായി തോന്നാം. എന്നാൽ കാര്യങ്ങൾ അത്ര ലളിതമല്ലെന്ന് സീരീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

എളുപ്പവഴിയിലെ ചതിക്കുഴി

ജൂനിയർ റെസിഡന്റായ ഡോ. ട്രിനിറ്റി സാന്റോസ് ജോലിഭാരം കൊണ്ട് വീർപ്പുമുട്ടുകയാണ്. ഒരേ സമയം നിരവധി രോഗികളെ പരിചരിക്കണം, അവരുടെയെല്ലാം വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തണം. സമയം ഒട്ടും തികയുന്നില്ല. ഡോ. ഹാഷിമി അവളെയാണ് എഐ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പരീക്ഷിക്കാൻ ഏൽപ്പിക്കുന്നത്. ഡോ. സാന്റോസ് പറയുന്ന കാര്യങ്ങളെല്ലാം സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു, മിക്കപ്പോഴും.

പ്രശ്നം തുടങ്ങിയത് ആ ‘മിക്കപ്പോഴും’ എന്ന വാക്കിലാണ്.

ഒരു ദിവസം, ഒരു സർജൻ ദേഷ്യപ്പെട്ട് അത്യാഹിത വിഭാഗത്തിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറി. ഡോ. സാന്റോസ് തയ്യാറാക്കിയ ഒരു രോഗിയുടെ ചാർട്ടിലെ ഗുരുതരമായ പിഴവായിരുന്നു കാരണം. എഐ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ വരുത്തിയ ഒരു ചെറിയ തെറ്റ് രോഗിയുടെ ചികിത്സയെത്തന്നെ മാറ്റിമറിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളതായിരുന്നു. ഭാഗ്യം കൊണ്ട് സമയത്തിന് അത് കണ്ടുപിടിച്ചു. അല്ലെങ്കിൽ എന്ത് സംഭവിക്കുമായിരുന്നു? ആ ചോദ്യം ആശുപത്രിയിലെ എല്ലാവരെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്നു.

എഐ വില്ലനോ, അതോ ഉപകരണമോ?

‘ദി പിറ്റ്’ സീരീസിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അത് എഐയെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ വില്ലനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നില്ല എന്നതാണ്. മറിച്ച്, അതിന്റെ സാധ്യതകളും പരിമിതികളും ഒരുപോലെ തുറന്നുകാട്ടുന്നു. ആശുപത്രികളിലെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ഒരു സന്ദേശം ഈ പരമ്പര നൽകുന്നുണ്ട്.

ഡോ. ഹാഷിമി എഐയുടെ വക്താവാണെങ്കിലും, അവർ ഒരു കാര്യം കൂടെക്കൂടെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു: “എഐ തയ്യാറാക്കിയ എന്ത് രേഖയും രണ്ടുതവണ പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പുവരുത്തണം. കാരണം, അവസാനം ഉത്തരവാദിത്വം നിങ്ങൾക്കാണ്, യന്ത്രത്തിനല്ല.”

ഇതൊരു സാങ്കൽപ്പിക കഥയിലെ സംഭാഷണം മാത്രമല്ല. ലോകമെമ്പാടും നടക്കുന്ന സംഭവങ്ങളുടെ ഒരു പ്രതിഫലനം കൂടിയാണ്.

  • എഐ സഹായത്തോടെ നടത്തിയ ശസ്ത്രക്രിയകളിലെ പിഴവുകൾക്ക് ആശുപത്രികൾക്കെതിരെ കേസുകൾ വരുന്നത് ഇന്ന് സാധാരണമാണ്.
  • രോഗികളുടെ ആരോഗ്യനില പ്രവചിക്കാൻ ലാർജ് ലാംഗ്വേജ് മോഡലുകൾക്ക് (Large Language Models) എത്രത്തോളം സാധിക്കുമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ പലപ്പോഴും നിരാശാജനകമായ ഫലങ്ങളാണ് നൽകുന്നത്.
  • ജോലി എളുപ്പമാക്കാൻ കൊണ്ടുവരുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യ, അത് പരിശോധിക്കാനും തിരുത്താനും ഇരട്ടിപ്പണിയുണ്ടാക്കുന്ന വിരോധാഭാസവും നിലനിൽക്കുന്നു.

ഡോക്ടർമാർ ചാർട്ടിങ്ങിന് ചെലവഴിക്കുന്ന സമയം ലാഭിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, എഐ ഉണ്ടാക്കിയ തെറ്റുകൾ കണ്ടെത്താൻ അതിലേറെ സമയം ചെലവഴിക്കേണ്ടി വരുന്നു. ഇത് അവരുടെ മാനസിക സമ്മർദ്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയേയുള്ളൂ.

മനുഷ്യന്റെ സ്ഥാനവും ഉത്തരവാദിത്വവും

സീരീസ് മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ, ഡോക്ടർമാർക്കിടയിൽ ഈ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയെക്കുറിച്ച് വലിയ ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. ചിലർ ഇതിനെ പൂർണ്ണമായി എതിർക്കുമ്പോൾ, മറ്റു ചിലർ ഇതിന്റെ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. രോഗിയുടെ ജീവൻ പന്താടുന്ന ഒരു മേഖലയിൽ, പൂർണ്ണമായി ഒരു യന്ത്രത്തെ വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം.

ഡോക്ടറുടെ അനുഭവപരിചയം, രോഗിയുടെ മുഖഭാവങ്ങളിൽ നിന്ന് കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ്, സഹാനുഭൂതി – ഇവയൊന്നും ഒരു അൽഗോരിതത്തിന് പകരം വെക്കാൻ സാധിക്കില്ല. ഒരു രോഗിയുടെ വാക്കുകൾ അതേപടി പകർത്താൻ എഐക്ക് കഴിഞ്ഞേക്കാം. എന്നാൽ ആ വാക്കുകൾക്കിടയിലെ നിശ്ശബ്ദത മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു മനുഷ്യനേ കഴിയൂ.

‘ദി പിറ്റ്’ നൽകുന്ന പാഠം

‘ദി പിറ്റ്’ ഒരു മെഡിക്കൽ ഡ്രാമ എന്നതിലുപരി, സാങ്കേതികവിദ്യ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ ഇടപെടുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. പ്രത്യേകിച്ച്, ആശുപത്രികളിലെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് പോലുള്ള നിർണ്ണായക വിഷയങ്ങളിൽ. സാങ്കേതികവിദ്യ ഒരു ഉപകരണം മാത്രമാണ്. അതിന്റെ ഉപയോഗം മനുഷ്യന്റെ കൈകളിലാണ്. അത് അനുഗ്രഹമാകണോ അതോ ശാപമാകണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് നമ്മളാണ്.

കേരളത്തിലെ ആശുപത്രികളിലും ആരോഗ്യരംഗത്തും എഐയുടെ സാധ്യതകൾ വലിയ തോതിൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഒരു കാലഘട്ടമാണിത്. കാര്യക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കാനും രോഗനിർണയം എളുപ്പമാക്കാനും ഇതിന് സാധിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ ‘ദി പിറ്റ്’ സീരീസ് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യന്റെ മേൽനോട്ടത്തിനും വിവേചനബുദ്ധിക്കും പകരമാവാൻ ലോകത്തൊരു സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കും സാധിക്കില്ല. ആത്യന്തികമായി, ഒരു യന്ത്രത്തിന്റെ സ്ക്രീനിലെ അക്ഷരങ്ങളല്ല, ഒരു ഡോക്ടറുടെ വാക്കാണ് ഒരു രോഗിക്ക് ആശ്വാസം നൽകുന്നത്.