ടെക് ഭീമന്മാരെ വിരട്ടി: ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന് കോടതിയുടെ പ്രഹരം

അതിരുവിട്ട അധികാര പ്രയോഗത്തിന് കനത്ത തിരിച്ചടി. അമേരിക്കൻ ടെക് ഭീമന്മാരായ ഫേസ്ബുക്കിനെയും ആപ്പിളിനെയും ഭീഷണിപ്പെടുത്തി ചില ആപ്ലിക്കേഷനുകളും ഗ്രൂപ്പുകളും നീക്കം ചെയ്യിച്ച ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നടപടി ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്ന് ഫെഡറൽ കോടതി വിധിച്ചു. പൗരന്മാരുടെ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒന്നാം ഭേദഗതിയുടെ (First Amendment) നഗ്നമായ ലംഘനമാണ് സർക്കാർ നടത്തിയതെന്ന് ഷിക്കാഗോയിലെ ഫെഡറൽ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ജഡ്ജി ജോർജ് എൽ. അലോൻസോ തന്റെ വിധിയിൽ വ്യക്തമാക്കി.

ഈ വിധി ഒരു സാധാരണ നിയമപോരാട്ടത്തിന്റെ അവസാനമല്ല, മറിച്ച് ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ സർക്കാരുകൾക്ക് എവിടെ വരെ പോകാം എന്നതിന്റെ ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. ഭരണകൂടത്തിന് ഇഷ്ടമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു എന്ന പേരിൽ ടെക് കമ്പനികളെ ഇടനിലക്കാരാക്കി പൗരന്മാരുടെ ശബ്ദം ഇല്ലാതാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന് ചേർന്നതല്ലെന്നാണ് കോടതി അടിവരയിട്ടു പറയുന്നത്.

എന്തായിരുന്നു കേസിന്റെ അടിസ്ഥാനം?

അമേരിക്കയിലെ ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് (ICE) ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ നീക്കങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുകയും ആ വിവരങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന ചില ഫേസ്ബുക്ക് ഗ്രൂപ്പുകളും മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകളുമാണ് ഈ നിയമയുദ്ധത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു. ‘ICE സൈറ്റിംഗ്സ് – ഷിക്കാഗോലാൻഡ്’ എന്ന ഫേസ്ബുക്ക് ഗ്രൂപ്പ് നടത്തുന്ന കസാന്ദ്ര റൊസാഡോയും, ‘ഐസ് അപ്പ്’ (Eyes Up) എന്ന ആപ്ലിക്കേഷൻ നിർമ്മിച്ച ക്രൈസൗ ഗ്രൂപ്പുമാണ് സർക്കാരിനെതിരെ കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

തങ്ങളുടെ ഗ്രൂപ്പുകളും ആപ്പുകളും നിയമവിരുദ്ധമായി ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ലെന്നും, കുടിയേറ്റ സമൂഹത്തിന് സുരക്ഷാ മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകുക മാത്രമാണ് ലക്ഷ്യമെന്നും ഹർജിക്കാർ വാദിച്ചു. എന്നാൽ, ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ICE ഏജന്റുമാരുടെ വ്യക്തിവിവരങ്ങൾ ചോർത്തുകയും (doxing) അവരെ ലക്ഷ്യമിടുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നായിരുന്നു ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ വാദം. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അന്നത്തെ അറ്റോർണി ജനറൽ പാം ബോണ്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നീതിന്യായ വകുപ്പ് മെറ്റയോടും (ഫേസ്ബുക്കിന്റെ മാതൃ കമ്പനി) ആപ്പിളിനോടും ഈ ഗ്രൂപ്പുകളും ആപ്പുകളും ഉടൻ നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ഈ ആവശ്യം ഒരു സാധാരണ അഭ്യർത്ഥനയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ശക്തമായ സമ്മർദ്ദവും ഭീഷണിയുമായിരുന്നുവെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

കോടതിയുടെ മൂർച്ചയേറിയ വാക്കുകൾ

ജഡ്ജി അലോൻസോയുടെ വിധി പ്രസ്താവനയിൽ സർക്കാർ നടപടിയെ രൂക്ഷമായി വിമർശിക്കുന്നുണ്ട്. “ഇവിടെ പാം ബോണ്ടിയും ക്രിസ്റ്റി നോമും ചെയ്തത് അതാണ്. അവർ ഫേസ്ബുക്കിനെയും ആപ്പിളിനെയും സമീപിച്ച്, ഹർജിക്കാരുടെ സംസാരം സെൻസർ ചെയ്യണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുകയല്ല, മറിച്ച് ആവശ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു,” വിധിയിൽ പറയുന്നു.

സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സ്വകാര്യ കമ്പനികളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി തങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമില്ലാത്ത അഭിപ്രായങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന സുപ്രധാനമായ ഒരു നിയമതത്വമാണ് കോടതി ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചത്. ഇത് അമേരിക്കൻ ഭരണഘടനയുടെ കാതലായ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന അവകാശത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന വിഷയമാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഹർജിക്കാർക്ക് അനുകൂലമായി ഒരു പ്രാഥമിക നിരോധന ഉത്തരവ് (preliminary injunction) പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്തു.

മുൻവിധി സർക്കാരിന് എതിരായിരുന്നു

ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന് ഈ കേസിൽ കാര്യങ്ങൾ എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. സമാനമായ ഒരു കേസിൽ 2024-ൽ അമേരിക്കൻ സുപ്രീം കോടതി ഏകകണ്ഠമായി പുറപ്പെടുവിച്ച ഒരു വിധി നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. നാഷണൽ റൈഫിൾ അസോസിയേഷനും (NRA) ന്യൂയോർക്കിലെ ഒരു സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥയും തമ്മിലുള്ള കേസായിരുന്നു അത്. NRA-യുമായുള്ള ബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ കമ്പനികളെ പ്രേരിപ്പിച്ച സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥയുടെ നടപടി ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്നായിരുന്നു സുപ്രീം കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ.

ഈ സുപ്രധാന വിധി, ജഡ്ജി അലോൻസോ തന്റെ ഉത്തരവിൽ എടുത്തുപറഞ്ഞു. സർക്കാരിന്റെ ഇഷ്ടക്കേടുകൾ നടപ്പിലാക്കാനുള്ള ആയുധങ്ങളായി സ്വകാര്യ കമ്പനികളെ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് ആ വിധി നൽകിയത്. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നടപടിക്ക് നിയമപരമായ നിലനിൽപ്പില്ലെന്ന് വ്യക്തമായിരുന്നു.

വിരട്ടൽ തന്ത്രവും പരസ്യമായ ഭീഷണിയും

സർക്കാർ എത്രത്തോളം സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തി എന്നതിന്റെ തെളിവുകൾ ഞെട്ടിക്കുന്നതായിരുന്നു. അന്നത്തെ അറ്റോർണി ജനറൽ പാം ബോണ്ടി, ഒരു ഫേസ്ബുക്ക് ഗ്രൂപ്പ് പൂട്ടിച്ച കാര്യം എക്സ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ (അന്നത്തെ ട്വിറ്റർ) അഭിമാനത്തോടെ പങ്കുവെച്ചിരുന്നു. ICE ഏജന്റുമാരെ ലക്ഷ്യം വെക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പിനെതിരെ നീതിന്യായ വകുപ്പ് മെറ്റയെ സമീപിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് നടപടിയെന്ന് അവർ അവകാശപ്പെട്ടു.

സമ്മർദ്ദം ആപ്പുകൾക്ക് മേലും ശക്തമായിരുന്നു.

• ഐസ് അപ്പ് (Eyes Up)
• ഐസ്ബ്ലോക്ക് (ICEBlock)
• റെഡ് ഡോട്ട് (Red Dot)

തുടങ്ങിയ നിരവധി ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ആപ്പ് സ്റ്റോറുകളിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഈ ആപ്പുകളെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതിന് സിഎൻഎൻ പോലുള്ള മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കെതിരെ പോലും കേസെടുക്കുമെന്ന് പരസ്യമായി ഭീഷണി മുഴക്കിയിരുന്നു. ഇത് കേവലം ഒരു ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള അഭ്യർത്ഥനയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു വിരട്ടൽ തന്ത്രം തന്നെയായിരുന്നുവെന്ന് വ്യക്തം.

ഇനി എന്ത് സംഭവിക്കും?

ഈ വിധിക്കെതിരെ സർക്കാർ അപ്പീൽ പോകാനാണ് സാധ്യത. നിയമപോരാട്ടം ഇനിയും തുടർന്നേക്കാം. എന്നാൽ, സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഏകകണ്ഠമായ മുൻവിധി നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ, സർക്കാരിന്റെ മുന്നോട്ടുള്ള വഴി അത്ര എളുപ്പമാകില്ല. ഒരുപക്ഷേ, ഈ കേസ് ടെക് ലോകത്ത് സർക്കാരുകളുടെ ഇടപെടലിന്റെ അതിർവരമ്പുകൾ എവിടെയായിരിക്കണം എന്ന് നിർവചിക്കുന്ന ഒരു നാഴികക്കല്ലായി മാറിയേക്കാം.

അമേരിക്കയിൽ നടക്കുന്ന ഈ നിയമയുദ്ധം ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളിലെ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോക്താക്കൾക്കും ഭരണകൂടങ്ങൾക്കും ഒരു പാഠമാണ്. സർക്കാരിന് ഹിതകരമല്ലാത്ത ശബ്ദങ്ങളെ നിശ്ശബ്ദമാക്കാൻ ടെക് കമ്പനികളുടെ മേലുള്ള അധികാരം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആഗോളതലത്തിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന ഒരു പ്രവണതയാണ്. അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ പൗരന്റെ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ പങ്ക് എത്ര വലുതാണെന്ന് ഈ വിധി നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.