ബാറ്ററി ഭീമൻ പാപ്പരായി; ഇവി സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടിയോ?

ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങളുടെ (EVs) ഹരിത ലോകത്ത് മുഴങ്ങിക്കേട്ടത് ഒരു അശുഭവാർത്തയാണ്. ഭാവിയിലെ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിക്കും പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണത്തിനും പരിഹാരമാകുമെന്ന് കരുതിയ ഒരു സ്വപ്നത്തിന് കനത്ത പ്രഹരമേറ്റിരിക്കുന്നു. അമേരിക്കയിലെ പ്രമുഖ ബാറ്ററി റീസൈക്ലിംഗ് സ്റ്റാർട്ടപ്പായ അസെൻഡ് എലമെന്റ്സ് (Ascend Elements) പാപ്പരായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

നിക്ഷേപകരിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 900 മില്യൺ ഡോളർ (ഏകദേശം 7500 കോടി രൂപ) സമാഹരിച്ച ഒരു കമ്പനിയാണ് ഇപ്പോൾ കടക്കെണിയിൽപ്പെട്ട് പ്രവർത്തനം നിർത്താനൊരുങ്ങുന്നത്. കമ്പനി അമേരിക്കൻ നിയമപ്രകാരം ചാപ്റ്റർ 11 പാപ്പരത്ത നടപടികൾക്ക് (Chapter 11 bankruptcy) അപേക്ഷ നൽകിയതായി സിഇഒ ലിൻ ഓസ്റ്റിൻ സ്ഥിരീകരിച്ചു. “അതിജീവിക്കാൻ കഴിയാത്ത” സാമ്പത്തിക വെല്ലുവിളികളാണ് ഈ തീരുമാനത്തിന് പിന്നിലെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഇതൊരു ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമല്ല, മറിച്ച് ഇലക്ട്രിക് വാഹന വ്യവസായം നേരിടുന്ന വലിയ പ്രതിസന്ധികളുടെ സൂചനയാണ്.

അടിതെറ്റിയത് എവിടെ?

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്രയധികം പ്രതീക്ഷ നൽകിയ ഒരു കമ്പനിക്ക് ഈ ഗതി വന്നത്? ഒറ്റവാക്കിൽ ഉത്തരം പറയാൻ സാധിക്കില്ല. പല ഘടകങ്ങൾ ഒരുമിച്ചു ചേർന്നപ്പോഴാണ് അസെൻഡിന്റെ അടിത്തറയിളകിയത്.

വിപണിയിലെ മാന്ദ്യം ഒരു വില്ലൻ

അമേരിക്കൻ ഇലക്ട്രിക് വാഹന വിപണി ഒരു ചെറിയ മാന്ദ്യത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. കഴിഞ്ഞ വർഷം സർക്കാർ നൽകിയിരുന്ന നികുതിയിളവുകൾ അവസാനിച്ചതോടെ വാഹന വിൽപ്പനയിൽ കാര്യമായ ഇടിവുണ്ടായി. ഇളവുകൾ അവസാനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വാങ്ങാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നവർ നേരത്തെ തന്നെ വാഹനം സ്വന്തമാക്കി. ഇത് പിന്നീടുള്ള മാസങ്ങളിൽ വിൽപ്പന കുറയാൻ കാരണമായി.

ഈ സാഹചര്യം വാഹന നിർമ്മാതാക്കളെയും ആശങ്കയിലാഴ്ത്തി. ഫോക്‌സ്‌വാഗൺ പോലുള്ള വമ്പന്മാർ അവരുടെ ചില ഇവി മോഡലുകളുടെ ഉത്പാദനം നിർത്തിവെച്ച് പെട്രോൾ കാറുകളിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇവി വിപണിയിലെ ഈ തളർച്ച സ്വാഭാവികമായും ബാറ്ററി റീസൈക്ലിംഗ് പോലുള്ള അനുബന്ധ വ്യവസായങ്ങളെയും സാരമായി ബാധിച്ചു.

സർക്കാർ കൈവിട്ടപ്പോൾ

ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഒരു സുപ്രധാന തീരുമാനം അസെൻഡിന്റെ ശവപ്പെട്ടിയിലെ അവസാനത്തെ ആണിയായി മാറി. കെന്റക്കിയിൽ നിർമ്മാണത്തിലിരുന്ന കൂറ്റൻ ഫാക്ടറിക്കായി സർക്കാർ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത 316 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ ഗ്രാന്റിൽ വലിയൊരു ഭാഗം റദ്ദാക്കി. ഇതിനകം 204 മില്യൺ ഡോളർ ലഭിച്ചെങ്കിലും, ബാക്കി തുക കൂടി ലഭിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലായിരുന്നു കമ്പനി മുന്നോട്ട് പോയിരുന്നത്. ഈ ഫണ്ട് നിലച്ചത് കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തന മൂലധനത്തെ സാരമായി ബാധിക്കുകയും പുതിയ നിക്ഷേപങ്ങൾക്കായി നെട്ടോട്ടമോടേണ്ട അവസ്ഥയുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു.

അസെൻഡിന്റെ സ്വപ്ന പദ്ധതികൾ

പഴയതും ഉപയോഗശൂന്യവുമായ ബാറ്ററികളിൽ നിന്ന് ലിഥിയം, കോബാൾട്ട്, നിക്കൽ തുടങ്ങിയ അമൂല്യ ധാതുക്കൾ വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന നൂതന സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് അസെൻഡ് വികസിപ്പിച്ചത്. സാധാരണ റീസൈക്ലിംഗ് പ്രക്രിയകളിലെ സങ്കീർണ്ണമായ പല ഘട്ടങ്ങളും ഒഴിവാക്കി, കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ പുതിയ ബാറ്ററികളുടെ കാഥോഡ് നിർമ്മിക്കാനുള്ള അസംസ്‌കൃത വസ്തുക്കൾ ഉണ്ടാക്കാമെന്നതായിരുന്നു ഇവരുടെ പ്രധാന വാഗ്ദാനം.

കെന്റക്കിയിൽ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങിയ 1 മില്യൺ ചതുരശ്ര അടി വിസ്തീർണ്ണമുള്ള പ്ലാന്റ് ഈ രംഗത്തെ ഒരു നാഴികക്കല്ലാവേണ്ടതായിരുന്നു. എന്നാൽ, നിയമപരമായ തടസ്സങ്ങളും നിർമ്മാണത്തിലെ കാലതാമസവും ഈ പദ്ധതിക്ക് തുടക്കം മുതലേ തലവേദന സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു.

ചൈനീസ് ആധിപത്യവും കടുത്ത മത്സരവും

ബാറ്ററി നിർമ്മാണ, റീസൈക്ലിംഗ് രംഗത്ത് ചൈനീസ് കമ്പനികൾക്ക് വലിയ ആധിപത്യമാണുള്ളത്. സർക്കാർ സഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ ഭീമന്മാർക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ഉത്പാദനം നടത്താൻ സാധിക്കും. ഇത് അസെൻഡ് പോലുള്ള പാശ്ചാത്യ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. വാഹന നിർമ്മാതാക്കൾ ബാറ്ററികൾക്കായി ദീർഘകാല കരാറുകളാണ് നൽകുന്നത്. അവരുടെ ആവശ്യകതകൾ മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ മാറ്റം വരുത്താനും ചൈനീസ് കമ്പനികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ സാധിക്കുന്നു.

മറ്റൊരു വഴി തിരഞ്ഞെടുത്ത റെഡ്‌വുഡ്

അസെൻഡ് പ്രതിസന്ധിയിലായപ്പോൾ, ഇതേ രംഗത്തുള്ള മറ്റൊരു സ്റ്റാർട്ടപ്പായ റെഡ്‌വുഡ് മെറ്റീരിയൽസ് (Redwood Materials) വ്യത്യസ്തമായ ഒരു തന്ത്രം പയറ്റി വിജയിച്ചത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. കേവലം വാഹന ബാറ്ററികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കാതെ, വലിയ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾക്കും ഊർജ്ജ സംഭരണ ശാലകൾക്കും (Grid-scale batteries) ആവശ്യമായ സ്റ്റേഷനറി ബാറ്ററികൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിലേക്ക് അവർ ശ്രദ്ധ തിരിച്ചു.

ഇവയുടെ വിപണി സമീപകാലത്ത് വൻതോതിൽ വളർന്നത് റെഡ്‌വുഡിന് പെട്ടെന്ന് വരുമാനം നേടാൻ സഹായകമായി. ഈ വരുമാനം ഉപയോഗിച്ച് അവരുടെ പ്രധാന ബിസിനസ്സായ ബാറ്ററി റീസൈക്ലിംഗ് രംഗത്ത് കൂടുതൽ ഗവേഷണങ്ങൾ നടത്താനും അവർക്ക് സാധിച്ചു. വിപണിയിലെ മാറ്റങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് തന്ത്രങ്ങൾ മാറ്റുന്നത് എത്രത്തോളം പ്രധാനമാണെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഹരിത സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് മങ്ങലേറ്റുവോ?

അസെൻഡ് എലമെന്റ്സിന്റെ പതനം ഇലക്ട്രിക് വാഹന വ്യവസായത്തിനും സുസ്ഥിര ഊർജ്ജ മേഖലയ്ക്കും ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. വലിയ നിക്ഷേപവും മികച്ച സാങ്കേതികവിദ്യയും മാത്രം ഒരു കമ്പനിയെ വിജയത്തിലെത്തിക്കില്ല. വിപണിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ, സർക്കാർ നയങ്ങൾ, ആഗോള മത്സരം തുടങ്ങിയ ബാഹ്യഘടകങ്ങൾ അതിനിർണ്ണായകമാണ്.

കേരളം ഉൾപ്പെടെ ഇന്ത്യയിൽ ഇലക്ട്രിക് വാഹന വിപണി പിച്ചവെച്ച് വരുന്നതേയുള്ളൂ. ഭാവിയിൽ ഇവിടെയും ഉപയോഗശൂന്യമായ ബാറ്ററികൾ ഒരു വലിയ പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമായി മാറും. അന്ന് ബാറ്ററി റീസൈക്ലിംഗ് രംഗത്ത് വലിയ സാധ്യതകളുണ്ടാകും. എന്നാൽ അസെൻഡിന്റെ അനുഭവം പഠിപ്പിക്കുന്ന പാഠം, ഈ രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നവർക്ക് കൃത്യമായ ബിസിനസ്സ് പ്ലാനും പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിക്കാനുള്ള തന്ത്രങ്ങളും വേണമെന്നതാണ്. ഹരിത സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പാത പൂക്കൾ വിരിച്ചതല്ല, മുള്ളുകളും കല്ലുകളും നിറഞ്ഞതാണെന്ന് ഈ സംഭവം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.