മഞ്ഞുമൂടിയ ഹിമാലയന് താഴ്വരകളിലൂടെ ഒരു വന്യമായ ഓട്ടം നടക്കുകയാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ താളത്തെപ്പോലും നിശ്ചലമാക്കുന്ന ഒരു ഭയാനകമായ കാഴ്ച! ലോകങ്ങളുടെ മുഴുവന് സംഹാരകനായ, സാക്ഷാല് പരമശിവന് തന്റെ പ്രാണനുംകൊണ്ട് ഓടുന്നു! പിന്നാലെ, കണ്ണുകളില് തീപാറുന്ന അഹങ്കാരവുമായി, വലതുകൈ ആകാശത്തേക്ക് ഉയര്ത്തിപ്പിടിച്ച് ഒരു ഭീമാകാരനായ അസുരനും. കാറ്റിലും വേഗത്തില് പായുന്ന മഹാദേവന്റെ ഓരോ കാല്വെപ്പിലും ഭൂമി വലിയ ശബ്ദത്തോടെ കുലുങ്ങി. കാട്ടിലെ വന്യമൃഗങ്ങള് ഭയന്നോടി. പര്വ്വതങ്ങള് വിറകൊണ്ടു. എങ്കിലും പിന്നാലെ വരുന്ന അസുരന്റെ അട്ടഹാസങ്ങളും കാലൊച്ചകളും അടുത്തടുത്തുവരികയാണ്. പ്രപഞ്ചനാഥന് എന്തിനാണ് ഈ ഭയം? ആരെ ഭയന്നാണ് അദ്ദേഹം ഈ പലായനം ചെയ്യുന്നത്? ഉത്തരം ഒന്നേയുള്ളൂ—തന്റെ തന്നെ അമിതമായ കരുണയെ. വിവേകമില്ലാതെ താന് തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചെടുത്ത ഒരു ഭീകരസത്വത്തെ. അതാണ് ഭസ്മാസുരന്. അധികാരത്തിന്റെ ലഹരി തലയ്ക്ക് പിടിച്ചാല്, തന്നെ വളര്ത്തിയവന്റെ നെഞ്ചില് തന്നെ കത്തിയിറക്കാന് മടിക്കാത്ത അഹങ്കാരത്തിന്റെ പര്യായം.
ഇതൊരു വെറും പുരാണ അസുരകഥയല്ല. ഇന്നത്തെ കാലത്തും നമുക്ക് ചുറ്റും കാണുന്ന, അര്ഹതയില്ലാത്ത അധികാരങ്ങള് നേടിയെടുത്ത് സ്വയം നശിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ കഥയാണിത്. മനുഷ്യന്റെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ശത്രുവായ സ്വന്തം അഹങ്കാരത്തിന്റെ കഥ.
തപസ്സിന്റെ അഗ്നിയും വരത്തിന്റെ അഹങ്കാരവും
ഭസ്മാസുരന് ഒരു സാധാരണ അസുരനായിരുന്നില്ല. ലോകം മുഴുവന് തന്റെ കാല്ക്കീഴില് കൊണ്ടുവരണമെന്ന അടങ്ങാത്ത ആഗ്രഹമായിരുന്നു അവന്റെ ഉള്ളില്. അതിനായി അവന് തിരഞ്ഞെടുത്ത വഴി അതികഠിനമായ തപസ്സായിരുന്നു. ആരെ പ്രീതിപ്പെടുത്തിയാലാണ് പെട്ടെന്ന് വരം ലഭിക്കുക എന്ന് അവനറിയാമായിരുന്നു—ആശുതോഷിയായ (ക്ഷിപ്രപ്രസാദിയായ) സാക്ഷാല് പരമശിവനെ. വർഷങ്ങളോളം നീണ്ട കഠിനതപസ്സ്. കൊടും വേനലില് ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന പഞ്ചാഗ്നി മധ്യത്തില് ഇരുന്നും, ശൈത്യകാലത്ത് രക്തം മരവിപ്പിക്കുന്ന ഹിമജലത്തില് കഴുത്തറ്റം മുങ്ങിക്കിടന്നും അവന് ശിവനെ ധ്യാനിച്ചു. അവന്റെ തപസ്സിന്റെ ചൂടില് കൈലാസത്തിലെ മഞ്ഞുപാളികള് വരെ ഉരുകാന് തുടങ്ങി. പ്രപഞ്ചം ആ തപോബലത്തില് വിറകൊണ്ടു.
ഒടുവില് ഭക്തന്റെ വിളി കേട്ട് സാക്ഷാല് കൈലാസനാഥന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഡമരുവിന്റെ നാദത്തോടെ, ചന്ദ്രക്കലയുടെ ശോഭയോടെ പരമശിവന് അവന്റെ മുന്നില് നിന്നു. “ഭസ്മാസുരാ, കണ്ണുകള് തുറക്കുക. നിന്റെ കഠിനമായ തപസ്സില് ഞാന് പ്രസന്നനായിരിക്കുന്നു. ചോദിച്ചുകൊള്ളുക, നിനക്കെന്ത് വരമാണ് വേണ്ടത്?” ശിവന്റെ ശാന്തമായ വാക്കുകള് കേട്ടതും അസുരന്റെ കണ്ണുകളില് കുടിലത മിന്നിമറഞ്ഞു. മരണം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ (Immortality) ചോദിച്ചാല് അത് പ്രകൃതിവിരുദ്ധമായതിനാല് ഭഗവാന് തരില്ലെന്ന് അവനറിയാം. അതുകൊണ്ട് മറ്റാരെക്കാളും വലിയവനാകാനുള്ള ഒരു കുറുക്കുവഴിയാണ് അവന്റെ കുടിലബുദ്ധി ചിന്തിച്ചത്.
“ഭഗവാനേ, അങ്ങ് കനിഞ്ഞുവെങ്കില് എനിക്ക് മറ്റൊന്നും വേണ്ട. എന്റെ വലതുകൈയ്ക്ക് അപാരമായ ശക്തി നല്കിയാലും. ഞാന് ആരുടെ തലയില് ഈ വലതുകൈ വെക്കുന്നുവോ, ആ നിമിഷം അവര് കത്തിച്ചാമ്പലായി ഭസ്മമായിത്തീരണം. ദേവന്മാരോ അസുരന്മാരോ മൃഗങ്ങളോ ആരായാലും എന്റെ മുന്നില് എരിയാന് ഈയൊരു വരം മാത്രം മതി. ഇതാണ് എനിക്കാവശ്യം.”
അവന്റെ ഉള്ളിലെ ദുഷ്ടലാക്ക് തിരിച്ചറിയാതെ, ഒരു ഭക്തന്റെ ആഗ്രഹമല്ലേ എന്ന് കരുതി പരമശിവന് ആ വരം നല്കി—”തഥാസ്തു!” (അങ്ങനെ തന്നെ സംഭവിക്കട്ടെ). ആ നിമിഷം ഭസ്മാസുരന്റെ വലതുകൈത്തലത്തില് അദൃശ്യമായ ഒരു അഗ്നിഗോളം ജ്വലിച്ചു.
വേട്ടക്കാരനായി മാറിയ ഭക്തന്
വരം കിട്ടിയ നിമിഷം, ഭസ്മാസുരന്റെ ഭാവം മാറി. അവന്റെ കണ്ണുകളിലെ ഭക്തി അപ്രത്യക്ഷമായി, പകരം ക്രൂരമായ ഒരു ചിരി അവിടെ നിറഞ്ഞു. അവന് തന്റെ വലതുകൈകളിലേക്ക് നോക്കി. പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി, മരണത്തിന്റെ താക്കോല്, ഇപ്പോള് തന്റെ കൈവെള്ളയിലാണ്. അവന് ചുറ്റും നോക്കി. കൈലാസനാഥന്റെ അരികില് നില്ക്കുന്ന സാക്ഷാല് ലോകമാതാവായ പാര്വ്വതി ദേവിയെ അവന്റെ കണ്ണിലുടക്കി. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ സ്ത്രീ. അവള് തനിക്ക് സ്വന്തമാകണം! അതിന് എന്ത് ചെയ്യണം? ശിവനെ ഇല്ലാതാക്കണം. തന്റെ മുന്നില് നില്ക്കുന്ന ഈ ദൈവത്തെക്കാള് വലിയവനാണ് താനിപ്പോള് എന്ന് അവന് അഹങ്കരിച്ചു.

ലഭിച്ച വരം സത്യമാണോ എന്ന് പരീക്ഷിക്കാന് ഇതിലും നല്ലൊരു അവസരമില്ല. ഭസ്മാസുരന് പതുക്കെ ശിവന്റെ നേര്ക്ക് നടന്നു. അവന്റെ ശബ്ദത്തില് ഒരു പരിഹാസമുണ്ടായിരുന്നു. “ഭഗവാനേ, അങ്ങ് തന്ന വരം ഫലിക്കുമോ എന്ന് എനിക്കൊന്നു പരീക്ഷിക്കണം. അങ്ങയുടെ തലയില് തന്നെ ഞാന് ആദ്യം കൈവെക്കട്ടെ? അങ്ങ് ഭസ്മമായാല് ഈ കൈലാസവും ഈ ദേവിയും എനിക്ക് സ്വന്തമാകും!”
അതുകേട്ട് ശിവന് ഞെട്ടിപ്പോയി. സ്വന്തം ഭക്തന് തന്നെ കൊല്ലാനായി വരുന്നു. താന് നല്കിയ വരത്തിന്റെ ശക്തി തനിക്ക് നന്നായി അറിയാം. ഭസ്മാസുരന് കൈവെച്ചാല് താനും ഭസ്മമാകും. പ്രകൃതിയുടെ നിയമങ്ങള് തെറ്റിക്കാനാകില്ല. പിന്നെ അവിടെ നടന്നത് ജീവനുംകൊണ്ടുള്ള പരമശിവന്റെ ഓട്ടമാണ്. കാടുകളും മലകളും പുഴകളും കടന്ന് പ്രപഞ്ചനാഥന് ഓടി. പിന്നാലെ ലോകം കീഴടക്കാന് പോകുന്നെന്ന അഹങ്കാരത്തോടെ, ഉറക്കെ പൊട്ടിച്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഭസ്മാസുരനും പാഞ്ഞു.
മോഹിനിയുടെ മായാനൃത്തം
ശിവന്റെ ദുരവസ്ഥ കണ്ട് വൈകുണ്ഠത്തില് സാക്ഷാല് മഹാവിഷ്ണുവിന് ചിരിവന്നു. അര്ഹതയില്ലാത്തവന് അധികാരം കൊടുത്താല് ഇതാണ് സംഭവിക്കുക എന്ന് വിഷ്ണുവിന് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. അഹങ്കാരം കൊണ്ട് അന്ധനായവനെ വീഴ്ത്താന് ആയുധം ആവശ്യമില്ല, അവന്റെ തന്നെ അഹങ്കാരം മതി എന്ന് ഭഗവാന് തീരുമാനിച്ചു. ശിവനെ രക്ഷിക്കാന് വിഷ്ണു ഒരു ഉപായം കണ്ടു. ലോകത്തിലെ ഏത് പുരുഷന്റെയും സമനില തെറ്റിക്കുന്ന അത്യപൂര്വ്വമായ ഒരു മായാവേഷം അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചു—’മോഹിനി’.
ഭസ്മാസുരന് കാട്ടിലൂടെ കിതച്ചുകൊണ്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴാണ് പെട്ടെന്ന് അവന് ആ കാഴ്ച കണ്ടത്. കാട്ടിലെ ഒരു മരച്ചുവട്ടില്, കാല്ച്ചിലമ്പുകളുടെ നൂപുര ധ്വനികളോടെ ഒരു സുന്ദരി നൃത്തം ചെയ്യുന്നു. അവളുടെ കാല്പ്പാടുകളില് പൂക്കള് വിരിയുന്നു. അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിന് മുന്നില് വസന്തം പോലും നാണിച്ചു തലതാഴ്ത്തും. ഭസ്മാസുരന് ഓട്ടം നിറുത്തി. അധികാരത്തോടുള്ള ആര്ത്തിയേക്കാള് വലിയ മറ്റൊരു വികാരം അവനെ പിടികൂടി—കാമം. ശിവനെ കൊല്ലാന് പോകുന്ന കാര്യം അവന് പൂര്ണ്ണമായും മറന്നു. അവന് മോഹിനിയുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു.
“സുന്ദരീ, നീ ആരാണ്? നിന്റെ ഈ അഴക് എന്നെ ഭ്രാന്തുപിടിപ്പിക്കുന്നു. നിന്റെ കാല്ച്ചിലമ്പൊച്ചകള് എന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പായി മാറുന്നു. ഞാന് ഈ ലോകത്തിന്റെ അധിപനാണ്. ഏത് ദേവനെയും ഭസ്മമാക്കാന് കഴിവുള്ളവന്. നീ എന്റെ ഭാര്യയാകുമോ?” അവന് ചോദിച്ചു.
മോഹിനി ഒരു കള്ളച്ചിരിയോടെ അവനെ കടാക്ഷിച്ചു. “അങ്ങ് വലിയ കരുത്തനാണെന്ന് എനിക്കറിയാം. പക്ഷേ, എനിക്കൊരു വ്രതമുണ്ട്. എന്നെക്കാള് നന്നായി നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ഒരാളെ മാത്രമേ ഞാന് വിവാഹം കഴിക്കൂ. അങ്ങേയ്ക്ക് എന്നോടൊപ്പം നൃത്തം ചെയ്യാന് സാധിക്കുമോ? എന്റെ ചുവടുകള്ക്ക് ഒപ്പം ചുവടുവെക്കാന് കഴിഞ്ഞാല് ഞാന് അങ്ങയെ വിവാഹം കഴിക്കാം.”
അഹങ്കാരവും കാമവും കണ്ണുകളെ അന്ധമാക്കിയ ഭസ്മാസുരന് അത് സമ്മതിച്ചു. മോഹിനി നൃത്തം ആരംഭിച്ചു. അവള് വെക്കുന്ന ഓരോ ചുവടും, കാണിക്കുന്ന ഓരോ മുദ്രകളും ഭസ്മാസുരന് അതുപോലെ അനുകരിച്ചു. നൃത്തത്തിന്റെ വേഗത കൂടിവന്നു. താളവും ലയവും അവനെ ഒരു മായാലോകത്ത് എത്തിച്ചു. അവന്റെ ശ്രദ്ധ മുഴുവന് അവളുടെ ചലനങ്ങളിലും, അവളെ സ്വന്തമാക്കണമെന്ന മോഹത്തിലും മാത്രമായി ചുരുങ്ങി. തനിക്ക് ലഭിച്ച വരത്തെക്കുറിച്ചോ, തന്റെ വലതുകൈകളിലെ സകലതും ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നിയെക്കുറിച്ചോ അവന് പൂര്ണ്ണമായും മറന്നു.
പെട്ടെന്ന്, നൃത്തത്തിന്റെ ഒരു അതിവേഗ താളത്തില്, മോഹിനി തന്റെ വലതുകൈ സ്വന്തം തലയില് വെച്ചു. സ്വബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട് നൃത്തത്തില് ലയിച്ചിരുന്ന ഭസ്മാസുരന്, ഒട്ടും ചിന്തിക്കാതെ തന്റെ വലതുകൈ സ്വന്തം തലയില് വെച്ചു.
അടുത്ത നിമിഷം വന് ശബ്ദത്തോടെ ഒരു അഗ്നിഗോളം ആകാശത്തേക്ക് ഉയര്ന്നു. ലോകത്തെ മുഴുവന് ഭസ്മമാക്കാന് ഇറങ്ങിത്തിരിച്ച ഭസ്മാസുരന്, തന്റെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട്, തന്റെ തന്നെ ചിതയൊരുക്കി ഒരു പിടി ചാരമായി മാറി. അഹങ്കാരത്തിന്റെ അവസാനത്തെ ചിരി മോഹിനിയുടെ ചുണ്ടുകളില് വിരിഞ്ഞു.
കഥയ്ക്ക് പിന്നിലെ കാണാപ്പുറങ്ങള്
ഈ കഥ വെറുമൊരു പുരാണകഥയായി വായിച്ചുപോകാന് എളുപ്പമാണ്. എന്നാല് ഇതില് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദാര്ശനികമായ ചില സത്യങ്ങളുണ്ട്. ഭസ്മാസുരന് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് നമ്മുടെയൊക്കെ ഉള്ളിലെ അതിമോഹങ്ങളെയും അഹങ്കാരത്തെയുമാണ്. അധ്വാനിക്കാനും തപസ്സ് ചെയ്യാനും അവന് തയ്യാറായിരുന്നു. പക്ഷേ, ആ തപസ്സിലൂടെ അവന് നേടിയെടുത്തത് എന്താണ്? സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള കഴിവല്ല, മറിച്ച് നശിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവ്.

ഈ കഥയില് ശിവന് എന്നത് പ്രകൃതിയാണ്, അല്ലെങ്കില് നമുക്ക് ലഭിക്കുന്ന അവസരങ്ങളാണ്. പ്രകൃതി എല്ലാവര്ക്കും അവസരങ്ങള് നല്കും. പക്ഷേ ആ അവസരങ്ങള് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നത് നിങ്ങളുടെ വിവേകത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ഭസ്മാസുരന് ലഭിച്ച വരം ഒരു ശാപമായിരുന്നില്ല. അവന് ആ വരം ഉപയോഗിച്ച് ലോകത്തെ ദുഷ്ട ശക്തികളെ ഇല്ലാതാക്കാമായിരുന്നു. എന്നാല് അവനത് പ്രയോഗിക്കാന് ശ്രമിച്ചത് അവന് ആ വരം നല്കിയവന്റെ മേല് തന്നെയാണ്. നന്ദിയില്ലായ്മയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണിത്.
മോഹിനി ഇവിടെ പ്രതീകവല്ക്കരിക്കുന്നത് മായയെയാണ് (Illusion). അധികാരത്തിന്റെ ഉന്നതിയില് നില്ക്കുമ്പോള് നമ്മെ വീഴ്ത്താന് എത്തുന്ന പ്രലോഭനങ്ങള്. അര്ഹതയില്ലാത്ത അധികാരം കയ്യിലുള്ളവന് എളുപ്പത്തില് ഇത്തരം പ്രലോഭനങ്ങളില് വീണുപോകും. തനിക്ക് എന്താണ് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന ബോധം അവന് നഷ്ടപ്പെടുന്നു. സ്വന്തം കൈ തന്നെയാണ് തന്നെ ഇല്ലാതാക്കാന് പോകുന്നതെന്ന തിരിച്ചറിവ് അവനുണ്ടാകുന്നില്ല. അഹങ്കാരം മനുഷ്യന്റെ വിവേകത്തിന്റെ കണ്ണുകള് കെട്ടുന്നു.
ആധുനിക ലോകത്തിലെ ഭസ്മാസുരന്മാര്
പുരാണങ്ങളിലെ ഭസ്മാസുരന് മരിച്ചുകഴിഞ്ഞു, പക്ഷേ ഇന്നത്തെ ലോകത്ത് പല രൂപങ്ങളില് ഭസ്മാസുരന്മാര് ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ട്. വിവേകമില്ലാതെ അധികാരം കയ്യിലെത്തുന്ന ഏതൊരു വ്യക്തിയും ഒരു ഭസ്മാസുരനായി മാറാം.
- കോര്പ്പറേറ്റ് ലോകം: പെട്ടെന്ന് ഒരു വലിയ സ്ഥാനത്ത് എത്തുന്ന ചില മാനേജര്മാരുണ്ട്. അനുഭവസമ്പത്തോ മാനുഷിക മൂല്യങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത അവര്ക്ക് പവര് (Power) കിട്ടുമ്പോള്, അവര് ആദ്യം ചെയ്യുന്നത് തങ്ങളെ വളര്ത്തിക്കൊണ്ടുവന്ന കമ്പനിയെത്തന്നെ നശിപ്പിക്കുക എന്നതായിരിക്കും. സ്വന്തം ടീമിലെ ആളുകളെ ദ്രോഹിച്ചും, അഹങ്കാരം കാണിച്ചും അവര് സ്വയം ഒരു കുഴി തോണ്ടുന്നു. ഒടുവില് അവരുടെ തന്നെ തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങള് അവരെ പുറത്തേക്ക് വഴികാണിക്കുന്നു.
- രാഷ്ട്രീയ രംഗം: രാഷ്ട്രീയത്തില് ഇത് വളരെ വ്യക്തമാണ്. ജനങ്ങള് നല്കുന്ന വോട്ടാണ് ശിവന് നല്കിയ വരം. ആ വരം കിട്ടിക്കഴിഞ്ഞാല് ജനാധിപത്യത്തെയും ജനങ്ങളെത്തന്നെയും ഇല്ലാതാക്കാന് ശ്രമിക്കുന്ന ഭരണാധികാരികളെ ചരിത്രത്തില് ഉടനീളം കാണാം. ഹിറ്റ്ലര് മുതല് പല സ്വേച്ഛാധിപതികളും ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. ഒടുവില് അവരുടെ തന്നെ അധികാരഗര്വ്വ് അവരെയും അവരുടെ സാമ്രാജ്യങ്ങളെയും നശിപ്പിച്ചു.
- സാങ്കേതികവിദ്യയും പ്രകൃതിയും: മനുഷ്യന് ഇന്ന് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആര്ട്ടിഫിഷ്യല് ഇന്റലിജന്സ് (AI), ആണവായുധങ്ങള് എന്നിവയൊക്കെ ഭസ്മാസുരന് ലഭിച്ച വരങ്ങള്ക്ക് തുല്യമാണ്. അതിരുകളില്ലാത്ത ശക്തിയാണ് ഈ സാങ്കേതികവിദ്യകള്ക്കുള്ളത്. പക്ഷേ, അത് ഉപയോഗിക്കാനുള്ള മാനുഷികമായ വിവേകവും നൈതികതയും (Ethics) നമുക്കില്ലെങ്കില്, ആ സാങ്കേതികവിദ്യകള് നമ്മുടെ തന്നെ തലയില് കൈവെക്കുന്ന കാലം വിദൂരമല്ല. അതുപോലെ, പ്രകൃതിയെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന് സ്വന്തം ബുദ്ധികൊണ്ട് സ്വന്തം വംശനാശത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്ന നൃത്തത്തിലാണ് ഇന്ന് ഏര്പ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
- സമ്പത്തും പ്രശസ്തിയും: പണം പെട്ടെന്ന് കയ്യിലെത്തുന്നവരും ഈ ഗണത്തില് പെടും. ലോട്ടറി അടിക്കുന്ന പലരും ചുരുങ്ങിയ കാലംകൊണ്ട് വലിയ കടക്കാരായി മാറുന്നതിന്റെ കാരണം മറ്റൊന്നുമല്ല. പണം എന്ന അധികാരം കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള വിവേകം അവര്ക്കില്ലായിരുന്നു. ആ പണം തന്നെ അവരെ ഭസ്മമാക്കി.
നമ്മുടെ നിത്യജീവിതത്തിലും ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങള് ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. നമ്മള് ഒരുപാട് കഷ്ടപ്പെട്ട് ഒരു നേട്ടം സ്വന്തമാക്കുന്നു. പക്ഷേ ആ നേട്ടം നമ്മളില് അഹങ്കാരം വളര്ത്തുന്നുവെങ്കില്, നമ്മള് മറ്റുള്ളവരെ പുച്ഛിക്കാന് തുടങ്ങുന്നുവെങ്കില്, നമ്മെ സഹായിച്ചവരെ നമ്മള് മറക്കുന്നുവെങ്കില് ഓര്ക്കുക—നമ്മുടെ വലതുകൈ നമ്മളറിയാതെ നമ്മുടെ തലയിലേക്ക് അടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അധികാരവും കഴിവുകളും സമ്പത്തും വലിയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളാണ്. വിവേകം എന്ന സംരക്ഷണകവചം ഇല്ലെങ്കില്, അവ നമ്മെത്തന്നെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നിയായി മാറും. സ്വന്തം കഴിവുകളില് അമിതമായി അഹങ്കരിക്കുമ്പോഴും, പ്രലോഭനങ്ങളുടെ മോഹിനിയാട്ടത്തില് സ്വയം മറന്ന് ലയിക്കുമ്പോഴും, നമ്മുടെ സ്വന്തം കൈകള് എവിടെയാണെന്ന് ഇടയ്ക്കൊന്ന് പരിശോധിക്കുന്നത് എപ്പോഴും നന്നായിരിക്കും.



