മഗധയുടെ അന്തപ്പുരത്തിലെ നിലവിളികൾക്ക് ആ രാത്രി കനം കൂടുതലായിരുന്നു. എണ്ണവിളക്കുകളുടെ മങ്ങിയ വെളിച്ചത്തിൽ, ചുവരുകളിൽ നിഴലുകൾ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രൂപങ്ങളായി നൃത്തം ചെയ്തു. കൊട്ടാരവൈദ്യന്മാർ അരച്ച ഔഷധങ്ങളുടെ രൂക്ഷഗന്ധം അന്തരീക്ഷത്തിൽ തങ്ങിനിന്നു. ചക്രവർത്തിയുടെ അത്താഴത്തിൽ നിന്നും ഒരു പങ്ക് കഴിച്ച ഗർഭിണിയായ രാജ്ഞി, ദുർധര, നീലിച്ച ശരീരവുമായി മാർബിൾ തറയിൽ കിടന്നു പിടയുകയായിരുന്നു. അവരുടെ ശ്വാസം ഓരോ നിമിഷവും നേർത്തുവന്നു. കൊട്ടാരവൈദ്യന്മാർ നിസ്സഹായരായി മന്ത്രങ്ങൾ ഉരുവിട്ടും വേരുകൾ അരച്ചുകൊടുത്തും നെട്ടോട്ടമോടുന്നു. ദാസിമാർ നിലവിട്ട് തലതല്ലിക്കരയുന്നു. സർവ്വസൈന്യാധിപനായ ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ, ഒരു സാമ്രാജ്യത്തെ കാൽക്കീഴിലാക്കിയ ആ വീരൻ, ആദ്യമായി തോറ്റുപോയവനെപ്പോലെ രാജ്ഞിയുടെ ശിരസ്സ് മടിയിൽ വെച്ച് സ്തബ്ധനായി ഇരുന്നു. “ദുർധരേ, കണ്ണുതുറക്കൂ,” എന്ന് അദ്ദേഹം യാചിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷെ ആ ശബ്ദം തൊണ്ടയിൽ കുരുങ്ങി പുറത്തുവന്നില്ല.

എന്നാൽ ആ കോലാഹലങ്ങൾക്കിടയിലും ഒരാൾ മാത്രം പാറപോലെ ഉറച്ചുനിന്നു. ആചാര്യ ചാണക്വൻ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖത്ത് ഭയത്തിന്റെയോ ദുഃഖത്തിന്റെയോ ഒരു കണിക പോലുമില്ലായിരുന്നു. ചുറ്റുമുള്ളവരുടെ കണ്ണീരോ നിലവിളിയോ അദ്ദേഹത്തെ സ്പർശിക്കുന്നതേയില്ലായിരുന്നു. കണ്ണുകളിൽ കത്തുന്ന ഒരു ലക്ഷ്യം മാത്രം – രാജ്ഞിയുടെ മങ്ങിത്തുടങ്ങുന്ന ജീവനല്ല, അവരുടെ ഉദരത്തിൽ തുടിക്കുന്ന പുതിയ ജീവൻ. മൗര്യവംശത്തിന്റെ ഭാവി.

ആ നിമിഷം കൊട്ടാരത്തിലുള്ളവർ ചാണക്യനെ ഒരു രാക്ഷസനായി കണ്ടിരിക്കണം. സ്നേഹനിധിയായ രാജ്ഞി മരണത്തോട് മല്ലടിക്കുമ്പോൾ യാതൊരു ഭാവഭേദവുമില്ലാതെ നിൽക്കുന്ന ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ മനസ്സിലിരുപ്പ് ആർക്കും മനസ്സിലായില്ല. പക്ഷെ ചാണക്വൻ കാണുന്നത് മറ്റുള്ളവർ കാണുന്നതിനും അപ്പുറമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം കാണുന്നത് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപേ താൻ നട്ടുനനച്ച ഒരു പ്രതിരോധത്തിന്റെ ഭീകരമായ വിളവെടുപ്പായിരുന്നു.

സിംഹാസനത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള നിഴലുകൾ

ചന്ദ്രഗുപ്തൻ മഗധയുടെ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, അതൊരു പൂമെത്തയല്ലെന്ന് ചാണക്യന് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. ആയിരം തലയുള്ള സർപ്പത്തെപ്പോലെയാണ് അധികാരം. ഓരോ തലയിലും വിഷമുണ്ട്. നന്ദവംശത്തെ വേരോടെ പിഴുതെറിഞ്ഞ് സ്ഥാപിച്ച സാമ്രാജ്യമാണ്. അവരുടെ വിശ്വസ്തർ ഇപ്പോഴും നിഴലുകളിൽ പതിയിരിപ്പുണ്ട്. അവർക്കുവേണ്ടി വാളെടുക്കാൻ ആളുണ്ട്, ചതിപ്രയോഗിക്കാൻ ബുദ്ധിയുണ്ട്. ഒരു ചക്രവർത്തിയെ ഇല്ലാതാക്കാൻ ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ള മാർഗ്ഗം യുദ്ധമല്ല, ഭക്ഷണത്തിൽ കലർത്തുന്ന ഒരു തുള്ളി വിഷമാണെന്ന് ചാണക്വൻ എന്ന രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞൻ മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. ശത്രുക്കൾ കൊട്ടാരത്തിനകത്തു തന്നെയുണ്ടാകാം.

അദ്ദേഹം ഒരുക്കിയ പ്രതിവിധി ക്രൂരവും എന്നാൽ അസാധാരണമായ ദീർഘവീക്ഷണമുള്ളതുമായിരുന്നു. ചന്ദ്രഗുപ്തന്റെ ശരീരത്തെ വിഷത്തിനെതിരെ ഒരു കോട്ടയാക്കി മാറ്റുക. അതിനായി, ചക്രവർത്തി അറിയാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്ഷണത്തിൽ അതിമാരകമായ വിഷം നേരിയ അളവിൽ ചേർക്കാൻ തുടങ്ങി. അതിവിശ്വസ്തനായ പാചകക്കാരനും ചാണക്യനും മാത്രം അറിയാവുന്ന ആ രഹസ്യം ഓരോ ദിവസവും തുടർന്നു. ഓരോ ദിവസവും അല്പാല്പമായി, ശരീരം ആ വിഷത്തെ തിരിച്ചറിയാനും അതിജീവിക്കാനും പഠിക്കും. കാലക്രമേണ, മറ്റൊരാളെ തൽക്ഷണം കൊല്ലാൻ പര്യാപ്തമായ അളവ് വിഷം പോലും ചന്ദ്രഗുപ്തന്റെ ശരീരത്തിൽ ഏൽക്കാത്ത അവസ്ഥ വരും. ‘വിഷം കൊണ്ട് വിഷത്തെ കൊല്ലുക’ (Vishena Visham Oushadham) എന്നതായിരുന്നു ചാണക്യന്റെ തന്ത്രം.

ഇതൊരു സാധാരണ സുരക്ഷാ മുൻകരുതലായിരുന്നില്ല. അത് ചാണക്യന്റെ തത്വശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. “അപകടം വരുന്നതും കാത്തിരിക്കരുത്, അതിനെ നേരിടാൻ സ്വയം തയ്യാറെടുക്കുക.” ചന്ദ്രഗുപ്തൻ കഴിക്കുന്ന ഓരോ ഉരുളയിലും ചാണക്യന്റെ കരുതലും ക്രൂരമായ സ്നേഹവും കലർന്നിരുന്നു. ചക്രവർത്തിയുടെ ജീവൻ ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രമല്ല, ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഭാഗധേയമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. ആ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി ഉറപ്പിക്കാൻ ആ ഗുരു ഏതറ്റം വരെയും പോകുമായിരുന്നു.

വിധിയുടെ അത്താഴം

അന്നൊരു സാധാരണ ദിവസമായിട്ടാണ് തുടങ്ങിയത്. ഭരണകാര്യങ്ങളുടെ തിരക്കുകൾ കഴിഞ്ഞ് ക്ഷീണിതനായി ചന്ദ്രഗുപ്തൻ അത്താഴം കഴിക്കാനിരുന്നു. പൂർണ്ണഗർഭിണിയായ ദുർധര രാജ്ഞി സ്നേഹത്തോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അരികിലെത്തി. അവരുടെ മുഖത്ത് വരാനിരിക്കുന്ന മാതൃത്വത്തിന്റെ ശോഭയുണ്ടായിരുന്നു. കുഞ്ഞിന്റെ ചലനങ്ങളെക്കുറിച്ചും കൊട്ടാരത്തിലെ വിശേഷങ്ങളെക്കുറിച്ചും അവർ സംസാരിച്ചിരുന്നു.

ഭർത്താവിനോടുള്ള അടങ്ങാത്ത വാത്സല്യം കൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ഉരുള ഭക്ഷണം കയ്യിലെടുത്തു. “സ്വാമി, ഇന്ന് അങ്ങയുടെ വിഭവങ്ങൾക്ക് എന്തൊരു സുഗന്ധം. നമ്മുടെ കുഞ്ഞിനും ഇത് ഇഷ്ടമാകും,” ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ അവർ പറഞ്ഞു.

“വേണ്ട ദേവി, ഇത് അങ്ങേയ്ക്കുള്ളതല്ല,” എന്ന് പറയാൻ ചക്രവർത്തിക്ക് തോന്നിയില്ല. അത് സ്നേഹത്തിന്റെ നിമിഷമായിരുന്നു. ആരും ഒരു ചതിയും പ്രതീക്ഷിച്ചില്ല. ആ ഒരു ഉരുളയിൽ മൗര്യവംശത്തിന്റെ തലമുറയെ സംരക്ഷിക്കാൻ ചാണക്വൻ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച മാരകമായ വിഷമുണ്ടായിരുന്നു. ചന്ദ്രഗുപ്തന്റെ ശരീരം ശീലിച്ച ആ വിഷം, ദുർധരയുടെ ദുർബലമായ ഗർഭിണിയായ ശരീരത്തിന് താങ്ങാനാവുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു.

ഭക്ഷണം കഴിച്ച് നിമിഷങ്ങൾക്കകം രാജ്ഞിക്ക് അസ്വസ്ഥത തോന്നിത്തുടങ്ങി. ആദ്യം അതൊരു സാധാരണ ക്ഷീണമാണെന്ന് കരുതി. പക്ഷെ ശരീരം പതുക്കെ നീലിച്ചു തുടങ്ങിയപ്പോൾ, ചുണ്ടുകൾ വരണ്ടുണങ്ങിയപ്പോൾ, ശ്വാസം വിലങ്ങാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ, അപകടം എല്ലാവരും തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ചക്രവർത്തിയുടെ മടിയിലേക്ക് അവർ തളർന്നുവീണു.

കൊട്ടാരവൈദ്യന്മാർക്ക് ഒന്നും ചെയ്യാനായില്ല. ഏത് വിഷമാണ് ഉള്ളിൽ ചെന്നതെന്ന് അവർക്കറിയില്ലായിരുന്നു. അതിന്റെ പ്രതിവിഷവും അവരുടെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. ചന്ദ്രഗുപ്തന്റെ ഭക്ഷണത്തിലാണ് വിഷമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ പാചകക്കാരൻ ഭയന്നുവിറച്ച് ചാണക്യന്റെ കാൽക്കൽ വീണു. അപ്പോഴേക്കും എല്ലാം കൈവിട്ടുപോയിരുന്നു.

മരണത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പിറവി

രാജ്ഞിയുടെ മുറിയിലെത്തിയ ചാണക്യൻ ഒരു നിമിഷം പോലും പാഴാക്കിയില്ല. വൈദ്യന്മാരോട് മാറിനിൽക്കാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു. ദുർധരയുടെ നാഡിമിടിപ്പ് പരിശോധിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു കാര്യം ഉറപ്പായി – രാജ്ഞിയെ രക്ഷിക്കാനാവില്ല. വിഷം അവരുടെ രക്തത്തിൽ പൂർണ്ണമായി കലർന്നിരിക്കുന്നു. അവരുടെ ഹൃദയം നിലയ്ക്കാറായിരിക്കുന്നു.

പക്ഷേ, ഒരു ജീവൻ കൂടി അവിടെ മിടിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അമ്മയുടെ ശരീരത്തിലൂടെ ദിവസവും നേരിയ അളവിൽ വിഷം ലഭിച്ച ആ ഗർഭസ്ഥശിശുവിന് അതിജീവനത്തിനുള്ള ഒരു നേരിയ സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്നു. അമ്മയുടെ ശരീരം തളരുമ്പോഴും ആ കുഞ്ഞ് മരണത്തെ ചെറുത്തുനിൽക്കുകയായിരുന്നു.

“ഒരു വാൾ ഇങ്ങ് തരൂ,” ചാണക്വൻ അലറി.

അന്തരീക്ഷം നിശ്ചലമായി. ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ, ഒരു ഗുരു, വാൾ ചോദിക്കുന്നു. അതും മരണാസന്നയായി കിടക്കുന്ന രാജ്ഞിയുടെ മുന്നിൽ വെച്ച്. ചന്ദ്രഗുപ്തൻ ഞെട്ടിത്തരിച്ചു. “ആചാര്യാ, ഇതെന്തു ഭാവിച്ചാണ്? അങ്ങേക്ക് ഭ്രാന്ത് പിടിച്ചോ?”

ചാണക്യൻ ചക്രവർത്തിയെ തീക്ഷ്ണമായി നോക്കി. ആ കണ്ണുകളിൽ സഹതാപമായിരുന്നില്ല, കർത്തവ്യബോധമായിരുന്നു. “ചക്രവർത്തീ, രാജ്ഞി നമ്മെ വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. പക്ഷെ മൗര്യവംശത്തിന്റെ അടുത്ത കിരീടാവകാശി ഉദരത്തിൽ ജീവനോടെയുണ്ട്. ഓരോ നിമിഷവും വിലപ്പെട്ടതാണ്. അമ്മയുടെ ജീവൻ പൂർണ്ണമായി നിലച്ചാൽ ആ കുഞ്ഞും മരിക്കും. അങ്ങ് ഇപ്പോൾ ഒരു ഭർത്താവല്ല, മഗധയുടെ ചക്രവർത്തിയാണ്. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിയാണ് അങ്ങയുടെ കൈകളിൽ. എനിക്ക് സമ്മതം തരൂ.”

ആ വാക്കുകളിലെ ദൃഢനിശ്ചയത്തിന് മുന്നിൽ ചന്ദ്രഗുപ്തൻ തളർന്നുപോയി. കണ്ണുനീരിനിടയിലൂടെ, തകർന്ന ഹൃദയത്തോടെ അദ്ദേഹം തലയാട്ടി. മറ്റൊന്നും ചിന്തിക്കാതെ, ചാണക്വൻ കാവൽക്കാരന്റെ കയ്യിൽ നിന്ന് മൂർച്ചയേറിയ വാൾ വാങ്ങി രാജ്ഞിയുടെ ഉദരം പിളർന്നു. അതൊരു ശസ്ത്രക്രിയയായിരുന്നില്ല, ഒരു രക്ഷാപ്രവർത്തനമായിരുന്നു. ചോരയിൽ കുളിച്ചു കിടന്ന ആ പിഞ്ചുകുഞ്ഞിനെ അദ്ദേഹം പുറത്തെടുത്തു.

ഒരു നിമിഷത്തെ നിശ്ശബ്ദതയ്ക്ക് ശേഷം, ആ കുഞ്ഞ് ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു. ആ കരച്ചിൽ മരണത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയെ ഭേദിച്ചു. മഗധയുടെ ഭാവി സുരക്ഷിതമായിരുന്നു.

പുറത്തെടുത്ത കുഞ്ഞിന്റെ നെറ്റിയിൽ ഒരു തുള്ളി (ബിന്ദു) വിഷം പറ്റിപ്പിടിച്ചിരുന്നു. ആ തുള്ളിയാണ് അവന്റെ അമ്മയുടെ ജീവനെടുത്തതും, അതേസമയം അവന്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ചതും. ആ ഓർമ്മയ്ക്കായി ചാണക്വൻ ആ കുഞ്ഞിന് പേരിട്ടു – ബിന്ദുസാരൻ.

ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന പാഠം: ദീർഘവീക്ഷണത്തിന്റെ ഭാരം

ചാണക്യന്റെ ഈ കഥ കേൾക്കുമ്പോൾ പലരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബുദ്ധിയെയും ദീർഘവീക്ഷണത്തെയും പുകഴ്ത്തും. എന്നാൽ ഈ കഥയുടെ ആഴങ്ങളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന പാഠം അതല്ല. അത് ദീർഘവീക്ഷണം എന്ന അനുഗ്രഹം എത്ര വലിയ ഭാരമാണെന്നതാണ്.

ചാണക്യൻ ഒരു രാജ്ഞിയെ കൊന്നുവെന്ന് പറയാം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവൃത്തിയാണ് ദുർധരയുടെ മരണത്തിന് കാരണമായത്. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അതേ പ്രവൃത്തിയാണ് ബിന്ദുസാരന്റെയും ഒരുപക്ഷേ മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തന്നെയും നിലനിൽപ്പിന് കാരണമായത്. ഇവിടെ ശരിയും തെറ്റുമില്ല. സാഹചര്യങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്ന കഠിനമായ തീരുമാനങ്ങൾ മാത്രമേയുള്ളൂ.

• സുരക്ഷയ്ക്ക് ഒരു വിലയുണ്ട്: സമ്പൂർണ്ണ സുരക്ഷ എന്നൊന്ന് ലോകത്തില്ല. വലിയൊരു വിപത്തിനെ ഒഴിവാക്കാൻ ചെറിയ നഷ്ടങ്ങൾ സഹിക്കാൻ തയ്യാറാകണം. ചാണക്വൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത വഴി ഒരു ജീവൻ ബലി നൽകേണ്ടി വന്നു, പക്ഷെ അത് ഒരു സാമ്രാജ്യത്തെ ശത്രുക്കളുടെ വിഷലിപ്തമായ കൈകളിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ചു.
• നേതാവിന്റെ ഏകാന്തത: ദീർഘവീക്ഷണമുള്ള ഒരു നേതാവ് പലപ്പോഴും ഒറ്റയ്ക്കായിരിക്കും. അവർ എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളുടെ ഭവിഷ്യത്തുകൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് മനസ്സിലാകണമെന്നില്ല. ചാണക്യൻ ആ കൊട്ടാരത്തിൽ ഒരു കൊലപാതകിയായി മുദ്രകുത്തപ്പെടുമായിരുന്നു. പക്ഷെ ഫലം കണ്ടപ്പോൾ ലോകം അദ്ദേഹത്തെ ഒരു രക്ഷകനായി വാഴ്ത്തി. ഈ യാത്രയിലെ ഏകാന്തതയും, താൻ കാരണം ഒരു നിരപരാധി മരിച്ചുവെന്ന മാനസിക സംഘർഷവുമാണ് യഥാർത്ഥ നേതാവിന്റെ പരീക്ഷണം.
• പ്രതിരോധമാണ് ഏറ്റവും വലിയ ആയുധം: പ്രശ്നം വന്നതിന് ശേഷം പരിഹാരം തേടുന്നവനല്ല ബുദ്ധിമാൻ. പ്രശ്നം വരാതിരിക്കാനുള്ള വഴികൾ ഒരുക്കുന്നവനാണ്. ചാണക്യൻ ശത്രു വിഷം പ്രയോഗിക്കാൻ കാത്തുനിന്നില്ല; അതിനെ അതിജീവിക്കാൻ സ്വന്തം ചക്രവർത്തിയെ സജ്ജനാക്കുകയാണ് ചെയ്തത്.
• നിയന്ത്രണത്തിന്റെ മിഥ്യാബോധം: ചക്രവർത്തിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ ചാണക്വൻ എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ സ്നേഹത്തിന്റെ പ്രവചനാതീതമായ ഒരു നിമിഷം ആ പദ്ധതിയെ മുഴുവൻ തകിടം മറിച്ചു. ഇത് നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്, ഏറ്റവും മികച്ച പദ്ധതികൾ പോലും അപ്രതീക്ഷിതമായ സംഭവങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ പരാജയപ്പെടാമെന്നാണ്. യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം എന്നത് പതറാതെ ആ സാഹചര്യത്തോട് പ്രതികരിക്കാനുള്ള കഴിവാണ്.

ഈ കഥ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്, ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും നല്ലതും ചീത്തയും തമ്മിലുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പല്ല, മറിച്ച് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നഷ്ടം ഏതാണെന്നുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ്.

ഈ പാഠം ഇന്നത്തെ ലോകത്ത്

രണ്ടായിരം വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം ചാണക്യന്റെ ഈ തന്ത്രം നമ്മുടെ നിത്യജീവിതത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്. രൂപം മാറിയെന്നേയുള്ളൂ, തത്വം ഒന്നുതന്നെ.

വാക്സിനേഷൻ (Vaccination)

ചാണക്യന്റെ വിഷപ്രയോഗത്തിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ആധുനിക ഉദാഹരണമാണ് വാക്സിനുകൾ. രോഗം വന്ന് ചികിത്സിക്കുന്നതിന് പകരം, രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്ന വൈറസിന്റെയോ ബാക്ടീരിയയുടെയോ നിർവീര്യമാക്കപ്പെട്ട രൂപം ശരീരത്തിലേക്ക് കുത്തിവെക്കുന്നു. ഈ ‘ചെറിയ വിഷം’ ശരീരത്തിന്റെ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തെ ഉണർത്തുകയും യഥാർത്ഥ രോഗം വരുമ്പോൾ അതിനെ ചെറുക്കാൻ സജ്ജമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചെറിയൊരു വേദനയും അസ്വസ്ഥതയും സഹിച്ച് നമ്മൾ വലിയൊരു മഹാമാരിയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നേടുന്നു. ചാണക്യൻ ചന്ദ്രഗുപ്തന്റെ ശരീരത്തെ ഒരു മഹാമാരിക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കുകയായിരുന്നു.

സൈബർ സുരക്ഷ (Cyber Security)

വലിയ കമ്പനികളും സർക്കാരുകളും അവരുടെ കമ്പ്യൂട്ടർ നെറ്റ്‌വർക്കുകളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ ‘എത്തിക്കൽ ഹാക്കർമാരെ’ (Ethical Hackers) നിയമിക്കാറുണ്ട്. ഇവർ യഥാർത്ഥ ഹാക്കർമാരെപ്പോലെ സിസ്റ്റം ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഈ നിയന്ത്രിത ആക്രമണത്തിലൂടെ സിസ്റ്റത്തിലെ പിഴവുകൾ (vulnerabilities) കണ്ടെത്താനും അവ അടക്കാനും സാധിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ ശത്രു ആക്രമിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, ഒരു ‘നല്ല ശത്രുവിനെ’ ഉപയോഗിച്ച് പ്രതിരോധം ശക്തമാക്കുന്ന അതേ ചാണക്യ തന്ത്രം.

വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ

കുട്ടികളെ എല്ലാ വീഴ്ചകളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിച്ച് ഒരു പളുങ്ക് പാത്രത്തിൽ വളർത്തുന്ന മാതാപിതാക്കൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ അവരെ ദുർബലരാക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ചെറിയ പരാജയങ്ങൾ, ചെറിയ നിരാശകൾ, കൂട്ടുകാരുമായുള്ള പിണക്കങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ജീവിതത്തിലെ ‘വിഷത്തിന്റെ ചെറിയ ഡോസുകളാണ്’. അവ കുട്ടികളെ മാനസികമായി ശക്തരാക്കാനും വലിയ പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടാൻ അവരെ പഠിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. അതുപോലെ, സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കം പാലിച്ച് വരുമാനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം സമ്പാദ്യത്തിനായി മാറ്റിവെക്കുന്നത് ഇപ്പോഴത്തെ ചെറിയ സുഖങ്ങൾ ത്യജിക്കലാണ്. എന്നാൽ ഭാവിയിലെ വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളിൽ നിന്ന് അത് നമ്മെ രക്ഷിക്കും. അഗ്നിയിൽ കുരുത്ത പൊന്നിനേ തിളക്കമുണ്ടാവൂ എന്ന് പറയുന്നത് വെറുതെയല്ല.

ചാണക്യൻ നമ്മോട് പറയുന്നത് ഇതാണ്: സുഖപ്രദമായ അവസ്ഥയിൽ ഒതുങ്ങിക്കൂടരുത്. നാളത്തെ വലിയ കൊടുങ്കാറ്റിനെ അതിജീവിക്കണമെങ്കിൽ, ഇന്നത്തെ ചെറിയ ചാറ്റൽമഴയെ നേരിടാൻ പഠിക്കണം. ചെറിയ വെല്ലുവിളികളെ സ്വയം ഏറ്റെടുത്ത് നമ്മുടെ കഴിവിനെയും പ്രതിരോധശേഷിയെയും നിരന്തരം പരീക്ഷിക്കണം.

ചാണക്യന്റെ കൈകളിൽ ഒരു രാജ്ഞിയുടെ രക്തം പുരണ്ടിരിക്കാം. എന്നാൽ ആ കൈകൾ ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രമാണ് എഴുതിയത്. ചിലപ്പോൾ, ഭാവിക്ക് വേണ്ടി വർത്തമാനകാലം കഠിനമായ വില നൽകേണ്ടി വരും. ആ സത്യം മനസ്സിലാക്കുന്നിടത്താണ് ഒരു വ്യക്തിയും ഒരു സമൂഹവും വളരുന്നത്. നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലും അത്തരം തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടത്തേണ്ട സന്ദർഭങ്ങൾ വരും. വലിയ നേട്ടത്തിനായി ചെറിയ സുഖങ്ങൾ ത്യജിക്കാൻ, വലിയ വിപത്തൊഴിവാക്കാൻ ചെറിയ നഷ്ടങ്ങൾ സഹിക്കാൻ നമുക്ക് ധൈര്യമുണ്ടോ എന്നതാണ് ചോദ്യം.