ഖജനാവ് നിറയുമ്പോൾ രാജാവ് ഭയക്കേണ്ടതുണ്ടോ? ചാണക്യന്റെ താക്കീത്

മഗധയിലെ അതിവിശാലമായ രാജസദസ്സ് അന്ന് അസാധാരണമായ ഒരു നിശബ്ദതയിലായിരുന്നു. കൊത്തുപണികൾ ചെയ്ത സ്വർണ്ണത്തൂണുകൾക്കിടയിലൂടെ കടന്നുവരുന്ന ഇളംകാറ്റിനുപോലും എന്തോ ഭയമുള്ളതുപോലെ തോന്നി. കുന്തിരിക്കത്തിന്റെയും അഗരുവിന്റെയും സുഗന്ധം വായുവിൽ നിറഞ്ഞു നിന്നിട്ടും, സിംഹാസനത്തിൽ ഉപവിഷ്ടനായ ചക്രവർത്തി ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യന്റെ മുഖത്ത് കടുത്ത ഉത്കണ്ഠ നിഴലിച്ചു നിന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ സദസ്സിന്റെ മധ്യത്തിലേക്ക് നീണ്ടു. അവിടെ, സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വരവുചെലവ് കണക്കുകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയ താളിയോലകൾ നിരത്തിവെച്ച് ഖജനാവ് സൂക്ഷിപ്പുകാരനായ മന്ത്രി തലകുനിച്ചു നിൽപ്പുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ കുറെ നാളുകളായി പെയ്ത അനുഗ്രഹീതമായ മഴയും, മികച്ച വിളവും, അന്യദേശങ്ങളുമായുള്ള ലാഭകരമായ വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളും (Trade Relations) കാരണം മഗധയുടെ ഖജനാവ് സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും അമൂല്യ രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞു കവിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. പത്തായങ്ങൾ ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സമ്പത്ത് വർദ്ധിച്ചാൽ ഏതൊരു ഭരണാധികാരിയും സന്തോഷിക്കുകയല്ലേ വേണ്ടത്? എന്നാൽ ചന്ദ്രഗുപ്തനെ അലട്ടുന്നത് ആ ചിന്തയായിരുന്നില്ല. ഈ വൻസമ്പത്ത് എന്തുചെയ്യണം? എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യണം? യുദ്ധക്കളത്തിൽ വാളെടുത്ത് ശത്രുക്കളെ നേരിടുന്നത്ര എളുപ്പമല്ല ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് എന്ന് ആ യുവ ചക്രവർത്തിക്ക് മനസ്സിലായിത്തുടങ്ങിയിരുന്നു. ഭരണമെന്നത് വെറുമൊരു അധികാരപ്രയോഗമല്ല, അതൊരു വലിയ ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്ന തിരിച്ചറിവ് അദ്ദേഹത്തെ അസ്വസ്ഥനാക്കി.

അമാത്യന്മാരുടെ തർക്കം

വിസ്തൃതമായ ആ സഭയിൽ വലിയൊരു വാദപ്രതിവാദം നടക്കുകയാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ നാനാഭാഗത്തുനിന്നും വന്ന മന്ത്രിമാരും ഉപദേഷ്ടാക്കളും രണ്ടു തട്ടിലായി തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അനുഭവസമ്പന്നനായ, നരച്ച താടിയുള്ള പ്രായം ചെന്ന ഒരു മന്ത്രി തന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്നും എഴുന്നേറ്റു നിന്ന് ഗാംഭീര്യത്തോടെ പറഞ്ഞു: “മഹാരാജാവേ, ഈ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ വരും കാലത്തെ യുദ്ധങ്ങൾക്കും ക്ഷാമങ്ങൾക്കും വേണ്ടി നാം ഭദ്രമായി പൂട്ടിവെക്കണം. ഭൂമിക്കടിയിൽ പുതിയ അറകൾ പണിയണം. ഖജനാവിന് ചുറ്റും കാവൽ ശക്തമാക്കണം. ഒരു നാണയം പോലും അനാവശ്യമായി പുറത്തുപോകാൻ അനുവദിക്കരുത്. പ്രകൃതിയുടെ മാറ്റങ്ങളോ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണമോ എപ്പോഴാണ് വരുന്നതെന്ന് ആർക്കും പ്രവചിക്കാനാവില്ല. ഇന്നത്തെ ഈ സമൃദ്ധി നാളെയും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല. അതിനാൽ ഈ സമ്പത്ത് നമ്മുടെ വരുംതലമുറകൾക്കായി നാം പൂഴ്ത്തിവെക്കേണ്ടതുണ്ട്.”

ഇത് കേട്ടപ്പോൾ വിലയേറിയ പട്ടു വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച യുവാവായ മറ്റൊരു മന്ത്രി തന്റെ വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ശക്തമായി എതിർത്തു: “മഹാരാജാവേ, ക്ഷമിക്കണം. ആ വാദത്തോട് എനിക്ക് യോജിക്കാനാവില്ല. നമ്മുടെ സാമ്രാജ്യം ഇപ്പോൾ സുരക്ഷിതമാണ്. നമ്മുടെ സൈന്യത്തെ വെല്ലുവിളിക്കാൻ ഇന്ന് മറ്റൊരു ശക്തിയില്ല. ഈ സമ്പത്ത് ഉപയോഗിച്ച് നമുക്ക് പടുകൂറ്റൻ കൊട്ടാരങ്ങൾ പണിയാം. അന്യരാജ്യങ്ങളെപ്പോലും അസൂയപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിൽ വലിയ ആഘോഷങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കാം. മാസങ്ങൾ നീളുന്ന വിരുന്നുകൾ നടത്താം. സ്വർണ്ണരഥങ്ങളിൽ ചക്രവർത്തിക്ക് നഗരപ്രദക്ഷിണം നടത്താം. സമ്പത്ത് ചിലവാക്കാനുള്ളതാണ്, അല്ലാതെ ഇരുട്ടറകളിൽ എലികൾക്ക് തിന്നാൻ വിട്ടുകൊടുക്കാനുള്ളതല്ല. മഗധയുടെ പ്രൗഢി ലോകമെമ്പാടും അറിയപ്പെടണം.”

തർക്കം മൂർച്ഛിച്ചു. പൂട്ടിവെക്കണമെന്നും, ആഘോഷിച്ചു തീർക്കണമെന്നും രണ്ടു പക്ഷങ്ങൾ വാദിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. സദസ്സ് ഒരു യുദ്ധക്കളം പോലെ ശബ്ദായമാനമായി. എന്നാൽ സദസ്സിന്റെ ഒരു മൂലയിൽ, ഈ ബഹളങ്ങളൊന്നും തന്നെ ഒട്ടും ബാധിക്കുന്നില്ലെന്ന മട്ടിൽ, ഒരു സാധാരണ കാവി വസ്ത്രം മാത്രം ധരിച്ച് കണ്ണുകൾ അടച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു ആചാര്യ ചാണക്യൻ. മഗധയുടെ തലച്ചോറ്. അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിന്റെ പിതാവ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖത്തെ ശാന്തത ആ സദസ്സിലെ ബഹളങ്ങൾക്ക് നേർവിപരീതമായിരുന്നു. ചന്ദ്രഗുപ്തൻ സിംഹാസനത്തിൽ നിന്നെഴുന്നേറ്റ് പതുക്കെ ആചാര്യന്റെ അടുത്തേക്ക് നടന്നു. സദസ്സ് പെട്ടെന്ന് നിശബ്ദമായി. “ഗുരുദേവാ, അങ്ങ് മൗനത്തിലാണല്ലോ. ഈ സന്ദിഗ്ദ്ധ ഘട്ടത്തിൽ എന്ത് തീരുമാനമാണ് ഞാൻ എടുക്കേണ്ടത്? എന്റെ മന്ത്രിമാരുടെ വാദങ്ങളിൽ ഏതാണ് ശരി?”

തടാകക്കരയിലെ പാഠം

ചാണക്യൻ പതിയെ കണ്ണുകൾ തുറന്നു. ആ കണ്ണുകളിൽ അഗാധമായ ശാന്തതയും ലോകത്തിന്റെ മുഴുവൻ അറിവും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതായി ചന്ദ്രഗുപ്തന് തോന്നി. അദ്ദേഹം പതുക്കെ എഴുന്നേറ്റു, ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: “ചന്ദ്രഗുപ്താ, ഈ തർക്കങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരം ഈ കൊട്ടാരത്തിന്റെ ചുവരുകൾക്കുള്ളിലോ ഈ താളിയോലകളിലോ നിനക്ക് ലഭിക്കില്ല. പ്രായോഗികമായ അറിവുകൾ പ്രകൃതിയിലാണ് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. നാളെ പ്രഭാതത്തിൽ എന്റെ കൂടെ വരിക. നിനക്കുള്ള ഉത്തരം പ്രകൃതി തന്നെ നൽകും.”

പിറ്റേന്ന് അതിരാവിലെ. സൂര്യൻ ഉദിച്ചു വരുന്നതേയുള്ളു. കൊടുംമഞ്ഞും നേരിയ തണുത്ത കാറ്റും. കൊട്ടാരത്തിന് പുറത്തുള്ള അതിവിശാലമായ ഒരു വലിയ കൃത്രിമ തടാകത്തിന്റെ കരയിൽ ചാണക്യനും ചന്ദ്രഗുപ്തനും മന്ത്രിമാരും എത്തിച്ചേർന്നു. ദിവസങ്ങളോളം നിർത്താതെ പെയ്ത മഴയിൽ തടാകം പൂർണ്ണമായും നിറഞ്ഞു കവിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത വലിയ അണക്കെട്ടിന്റെ ഷട്ടറുകൾക്ക് മുകളിലൂടെ വെള്ളം താഴേക്ക് കുതിച്ചൊഴുകാൻ വെമ്പൽ കൊള്ളുന്നു. വെള്ളത്തിന്റെ ഇരമ്പൽ അവിടെ നിൽക്കുന്നവരുടെ സംസാരത്തെപ്പോലും മുക്കിക്കളയുന്നത്ര ശക്തമായിരുന്നു.

ചാണക്യൻ മന്ത്രിമാരോടായി ചോദിച്ചു: “അമാത്യന്മാരെ, ഈ അണക്കെട്ടിന്റെ എല്ലാ ഷട്ടറുകളും ഇപ്പോൾ ഒന്നിച്ചു തുറന്നാൽ എന്ത് സംഭവിക്കും?”

“ആചാര്യാ, അത് വലിയ അപകടമുണ്ടാക്കും,” സമ്പത്ത് ചിലവാക്കണമെന്ന് വാദിച്ച യുവമന്ത്രി ഭയത്തോടെ പറഞ്ഞു. “ലക്ഷക്കണക്കിന് ഘനയടി വെള്ളം ഒറ്റയടിക്ക് കുത്തിയൊലിച്ച് താഴെയുള്ള ഗ്രാമങ്ങളെയും കൃഷിയിടങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിക്കും. വീടുകൾ ഒലിച്ചുപോകും. ജീവഹാനിയുണ്ടാകും. വലിയൊരു പ്രളയമായിരിക്കും ഫലം.”

ചാണക്യൻ തലകുലുക്കി. എന്നിട്ട് സമ്പത്ത് പൂട്ടിവെക്കണമെന്ന് വാദിച്ച പ്രായം ചെന്ന മന്ത്രിയോട് ചോദിച്ചു: “അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ഈ അണക്കെട്ട് എന്നെന്നേക്കുമായി അടച്ചിട്ടാലോ? ഒരു തുള്ളി വെള്ളം പോലും പുറത്തുപോകാതെ, കൂടുതൽ കൂടുതൽ വെള്ളം ഇതിലേക്ക് വന്നു നിറയാൻ അനുവദിച്ചാൽ എന്ത് സംഭവിക്കും?”

അതിനും കൃത്യമായ മറുപടിയുണ്ടായിരുന്നു: “അതും വലിയ വിഡ്ഢിത്തമാണ് ആചാര്യാ. വെള്ളം മാസങ്ങളോളം കെട്ടിക്കിടന്ന് മലിനമാകും. അതിൽ കൊതുകുകളും രോഗാണുക്കളും പെരുകും. ദുർഗന്ധം വമിക്കും. മാത്രമല്ല, ദിവസങ്ങൾ കഴിയുമ്പോൾ പുതിയതായി വരുന്ന വെള്ളത്തിന്റെ അതിസമ്മർദ്ദം താങ്ങാനാവാതെ അണക്കെട്ടിന്റെ ഭിത്തികൾ പൊട്ടിത്തകരുകയും സങ്കൽപ്പിക്കാനാവാത്തത്ര വലിയ നാശമുണ്ടാകുകയും ചെയ്യും.”

ഒഴുകുന്ന ജലവും വളരുന്ന സമ്പത്തും

ഒരു മന്ദഹാസത്തോടെ ചാണക്യൻ ചന്ദ്രഗുപ്തന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞു. “മഹാരാജാവേ, സമ്പത്തും ഈ തടാകത്തിലെ ജലം പോലെയാണ്. അത് എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലായിക്കാണുമല്ലോ.”

അദ്ദേഹം തുടർന്നു: “സമ്പത്ത് ഒരുപാട് കാലം ഇരുട്ടറകളിൽ അടച്ചു പൂട്ടി വെക്കുന്നത് (Hoarding), ഈ അണക്കെട്ട് അടച്ചിടുന്നതിന് തുല്യമാണ്. പണം ചലിക്കാതിരുന്നാൽ അത് രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെ മുരടിപ്പിക്കും. കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന വെള്ളം പോലെ അത് അഴുകിത്തുടങ്ങും. രാജാവിനും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും അലസത ബാധിക്കും. വിപണിയിൽ പണമില്ലാതാകുമ്പോൾ ജനങ്ങൾക്ക് പുതിയ തൊഴിലുകൾ ഇല്ലാതാകും. വ്യാപാരികൾ രാജ്യം വിട്ടുപോകും. ഒടുവിൽ ദാരിദ്ര്യവും പട്ടിണിയും വർദ്ധിച്ച് അത് രാജ്യത്തിന്റെ തന്നെ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമാകും.”

“അതുപോലെ തന്നെ, കിട്ടിയ പണം മുഴുവൻ യാതൊരു ദീർഘവീക്ഷണവുമില്ലാതെ ആഘോഷങ്ങൾക്കും ആർഭാടങ്ങൾക്കുമായി ഒറ്റയടിക്ക് ചിലവാക്കുന്നത് അണക്കെട്ട് ഒന്നിച്ചു തുറന്നു വിടുന്നതിന് തുല്യമാണ്. അത് ഖജനാവിനെ പെട്ടെന്ന് കാലിയാക്കും എന്ന് മാത്രമല്ല, സമൂഹത്തിൽ സാമ്പത്തിക അരാജകത്വവും വിലക്കയറ്റമെന്ന പ്രളയവും സൃഷ്ടിക്കും. അദ്ധ്വാനിക്കാതെ പണം ലഭിക്കുമ്പോൾ ജനങ്ങളുടെ കർമ്മശേഷി നശിക്കും.”

ചന്ദ്രഗുപ്തൻ വിനയത്തോടെ, കൂപ്പുകൈകളോടെ ചോദിച്ചു: “അങ്ങനെയെങ്കിൽ ധർമ്മമെന്താണ് ആചാര്യാ? ഈ സമ്പത്ത് എങ്ങനെ വിനിയോഗിക്കാനാണ് അങ്ങ് ഉപദേശിക്കുന്നത്?”

ചാണക്യൻ ദൂരെയുള്ള, ഉഴുതുമറിച്ചിട്ടിരിക്കുന്ന വിശാലമായ പാടങ്ങളിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടി. “ചെറിയ കനാലുകളിലൂടെ ഈ വെള്ളം നിയന്ത്രിതമായ അളവിൽ കൃഷിയിടങ്ങളിലേക്ക് തുറന്നു വിടുക. അത് മണ്ണിലെ വിത്തുകളെ മുളപ്പിക്കും, വിളവെടുപ്പ് പതിന്മടങ്ങ് വർദ്ധിപ്പിക്കും. ദാഹിക്കുന്നവർക്ക് കുടിനീരാകും. ഒടുവിൽ ആ പാടങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന വിളവ് രാജ്യത്തിന്റെ പത്തായങ്ങളെയും ഖജനാവിനെയും വീണ്ടും നിറയ്ക്കും. അതുപോലെ, ഖജനാവിലെ പണം അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും, ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും, വാണിജ്യത്തിനും, സൈനിക ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനുമായി ബുദ്ധിപൂർവ്വം നിക്ഷേപിക്കുക. സമ്പത്ത് എപ്പോഴും ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കണം. അത് ഒരു കൈയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു കൈയിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ പുതിയ തൊഴിലുകൾ ഉണ്ടാകും, പുതിയ ആശയങ്ങൾ ജനിക്കും. അപ്പോൾ മാത്രമാണ് രാജ്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ സമ്പന്നമാകുന്നത്.”

കഥയ്ക്ക് പിന്നിലെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ

പലപ്പോഴും അർത്ഥശാസ്ത്രത്തെ (Arthashastra) കേവലം ഒരു സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്ര പുസ്തകമായി മാത്രമാണ് നാം കാണാറുള്ളത്. എന്നാൽ ചാണക്യന്റെ ഈ തത്വത്തിൽ വളരെ വലിയൊരു മനഃശാസ്ത്രമുണ്ട്. പണം നഷ്ടപ്പെടുമോ എന്ന അടിസ്ഥാന ഭയത്തിൽ നിന്നാണ് (Fear) പൂഴ്ത്തിവെപ്പ് എന്ന പ്രവണത ഉണ്ടാകുന്നത്. തനിക്കെല്ലാം തികഞ്ഞു, താൻ മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ വലിയവനാണ് എന്ന അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നാണ് (Ego) അമിത വ്യയം അഥവാ ആർഭാടം ഉണ്ടാകുന്നത്. ഈ ഭയവും അഹങ്കാരവും വിട്ട്, പണത്തെ കേവലം ഒരു ഉപകരണമായി (Tool) കാണാൻ കഴിയുക എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ബുദ്ധി. പണം യജമാനനാകുമ്പോഴാണ് മനുഷ്യൻ ദുർബലനാകുന്നത്.

ലക്ഷ്മീദേവിയെ ‘ചഞ്ചല’ എന്നാണ് പുരാണങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ലക്ഷ്മി ഒരിക്കലും ഒരിടത്ത് ഉറച്ചു നിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അവൾ നിരന്തരം ചലിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. ആ ചലനത്തെ ബലമായി തടഞ്ഞു നിർത്താൻ ശ്രമിച്ചാൽ അവൾ അവിടെ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷയാകും. സമ്പത്തിനെ വളർത്താനുള്ള ഒരേയൊരു മാർഗ്ഗം അതിനെ ക്രിയാത്മകമായി ഉപയോഗിക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ്. പണം ഒരിക്കലും ഒരു അന്തിമ ലക്ഷ്യമല്ല, മറിച്ച് സമൂഹത്തിൽ പുതിയ മൂല്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ഒരു ഊർജ്ജം മാത്രമാണ്. അതാണ് ചാണക്യൻ അന്ന് മഗധയിലെ യുവചക്രവർത്തിയെ പഠിപ്പിച്ചത്.

ആധുനിക ജീവിതത്തിലെ പ്രതിഫലനങ്ങൾ

നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് പറയപ്പെട്ട ഈ തത്വം ഇന്നത്തെ ആധുനിക ലോകത്ത് എത്രത്തോളം പ്രസക്തമാണെന്ന് ചിന്തിച്ചു നോക്കുക. ഇന്നത്തെ കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തേക്ക് (Corporate World) നോക്കിയാൽ ചാണക്യന്റെ അമാത്യന്മാരെ നമുക്ക് അവിടെ വ്യക്തമായി കാണാം. വമ്പൻ ടെക് കമ്പനികൾ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറുകൾ ബാങ്കുകളിൽ നിക്ഷേപിച്ചു വെച്ചിരിക്കുന്നു. പുതിയ ഗവേഷണങ്ങൾക്കോ (R&D) ജീവനക്കാരുടെ ഉന്നമനത്തിനോ അത് ഉപയോഗിക്കാതെ, കേവലം അക്കങ്ങളിൽ മാത്രം അഭിരമിക്കുന്ന ഈ കമ്പനികൾ ഒടുവിൽ വിപണിയിലെ പുതിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളാനാവാതെ തകർന്നു പോകാറുണ്ട്. പഴയകാലത്തെ പല വമ്പൻ കമ്പനികളും കാലയവനികയ്ക്കുള്ളിൽ മറഞ്ഞത് സമ്പത്തില്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല, അത് ശരിയായി ഉപയോഗിക്കാത്തതുകൊണ്ടാണ്.

മറുവശത്ത്, യാതൊരു ലക്ഷ്യവുമില്ലാതെ കോടികൾ വാരിക്കോരി ചിലവാക്കുന്ന പുത്തൻ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെയും (Startups) നാം കാണുന്നുണ്ട്. വലിയ പരസ്യങ്ങൾക്കും ആർഭാടങ്ങൾക്കും, അത്യാഡംബര ഓഫീസുകൾക്കുമായി കിട്ടുന്ന ഫണ്ടിംഗ് മുഴുവൻ കത്തിച്ചു കളയുന്ന ഇവർ, ഒടുവിൽ ഒന്നുമില്ലായ്മയിലേക്ക് കൂപ്പുകുത്തുന്നു. അണക്കെട്ട് ഒറ്റയടിക്ക് തുറന്നു വിട്ടത് പോലെയാണത്. വെള്ളം പെട്ടെന്ന് തീരും, ബാക്കിയാവുന്നത് വരണ്ട ഭൂമി മാത്രം.

ഇത് വലിയ കമ്പനികളുടെ മാത്രം കാര്യമല്ല. നമ്മുടെ ഓരോരുത്തരുടെയും വ്യക്തിജീവിതത്തിലും ഈ തത്വം വളരെ പ്രസക്തമാണ്. കഷ്ടപ്പെട്ട് സമ്പാദിക്കുന്ന പണം പലിശ പോലും കിട്ടാതെ അലമാരയിൽ പൂട്ടിവെക്കുന്നവരുണ്ട്. പണപ്പെരുപ്പം (Inflation) എന്ന അദൃശ്യനായ ശത്രു ആ പണത്തിന്റെ മൂല്യം ദിനംപ്രതി കാർന്നു തിന്നുന്നത് അവർ അറിയുന്നില്ല. അതുപോലെ, ഭാവിയിലേക്ക് യാതൊരു കരുതലും വെക്കാതെ, കിട്ടുന്ന ശമ്പളം മുഴുവൻ വിലകൂടിയ ഫോണുകൾക്കും ആഡംബര യാത്രകൾക്കുമായി ചിലവാക്കുന്നവരും ഒടുവിൽ ഒരു പ്രതിസന്ധി വരുമ്പോൾ ദുഃഖിക്കേണ്ടി വരുന്നു.

ചാണക്യന്റെ സാമ്പത്തിക തത്വങ്ങൾ

ബുദ്ധിമാനായ ഒരു വ്യക്തി ചാണക്യന്റെ പാത പിന്തുടർന്ന് തന്റെ സമ്പത്ത് താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ക്രമീകരിക്കുന്നു:

• വരുമാനത്തിന്റെ ഒരു നിശ്ചിത ഭാഗം അത്യാവശ്യ ജീവിതച്ചെലവുകൾക്കായി മാറ്റിവെക്കുന്നു.
• മറ്റൊരു ഭാഗം ജീവിതം സന്തോഷത്തോടെ ആസ്വദിക്കാനും നല്ല അനുഭവങ്ങൾക്കുമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
• ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, ബാക്കി വരുന്ന ഭാഗം തന്റെ അറിവ് വർദ്ധിപ്പിക്കാനും പുതിയ വരുമാന മാർഗ്ഗങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുമായി നിക്ഷേപിക്കുന്നു (Invest).

സമ്പത്ത് ഒരു മൂർച്ചയേറിയ കത്തി പോലെയാണ്. അത് വെറുതെ വെച്ചാൽ ഉപയോഗശൂന്യമായി തുരുമ്പെടുക്കും; അശ്രദ്ധമായി അലക്ഷ്യമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ സ്വന്തം കൈ തന്നെ മുറിയും. എന്നാൽ വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ ഉപയോഗിച്ചാൽ അത് ഉപജീവനത്തിനുള്ള മികച്ച ഒരു ആയുധമാകും. പണം നിങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നിടത്ത് നിങ്ങൾ തോൽക്കുന്നു. എന്നാൽ നിങ്ങൾ പണത്തെ നിയന്ത്രിക്കുകയും അതിനെ ലക്ഷ്യബോധത്തോടെ നയിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ ചാണക്യൻ വിഭാവനം ചെയ്ത ആ യഥാർത്ഥ ചക്രവർത്തിയായി മാറുന്നു. നിങ്ങളുടെ സമ്പത്തിന്റെ അണക്കെട്ട് ഇപ്പോൾ അടഞ്ഞു കിടക്കുകയാണോ, അതോ അനിയന്ത്രിതമായി കുത്തിയൊഴുകുകയാണോ എന്ന് ഇന്ന് തന്നെ സ്വയം ചോദിക്കുക.