ഒരു പരസ്യം കാണുമ്പോൾ, ‘ഇതൊക്കെ എന്ത് ഉദ്ദേശിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചത്’ എന്ന് എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ചിലപ്പോൾ പരസ്യത്തിലെ ആശയം പിടികിട്ടാതെ വരും, മറ്റുചിലപ്പോൾ അത് നമ്മെ അസ്വസ്ഥരാക്കും. ടെക് ഭീമനായ ഗൂഗിളിന്റെ പുതിയ രണ്ട് പരസ്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഇത്തരമൊരു അവസ്ഥയിലാണ് പ്രേക്ഷകരെ എത്തിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആറുമാസം മുൻപിറങ്ങിയ പിക്സൽ ഫോണുകൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഈ പരസ്യങ്ങൾ കണ്ടാൽ ആരും ചോദിച്ചുപോകും, ഗൂഗിൾ ഫോനാണോ വിൽക്കുന്നത് അതോ മറ്റെന്തെങ്കിലും ആശയങ്ങളാണോ?
സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്കാണ് ഈ ഗൂഗിൾ പിക്സൽ പരസ്യങ്ങൾ വഴിവെച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒന്ന് കള്ളം പറയാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, മറ്റൊന്ന് ഒരു സൈക്കോ കാമുകനെപ്പോലെ നമ്മളെ പിന്തുടരുന്ന അനുഭവം നൽകുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ മേന്മകൾ കാണിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ ഗൂഗിളിന് കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയോ?
കള്ളം പറയാൻ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഗൂഗിൾ?
പുതിയ പരസ്യങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത് പിക്സൽ ഫോണിന്റെ 100x സൂം (100x Zoom) കഴിവിനെക്കുറിച്ചാണ്. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ കൊള്ളാമെന്ന് തോന്നുമെങ്കിലും, അതിന്റെ ഉള്ളടക്കം അല്പം പ്രശ്നമാണ്. ഒരു ഹോട്ടൽ മുറി ബുക്ക് ചെയ്യുമ്പോൾ ‘കടലിനഭിമുഖമായ മനോഹരമായ മുറി’ എന്ന വാഗ്ദാനം കിട്ടിയാൽ ആരാണ് സന്തോഷിക്കാത്തത്? എന്നാൽ മുറിയിലെത്തി ജനലിലൂടെ നോക്കുമ്പോൾ കിലോമീറ്ററുകൾക്കപ്പുറത്താണ് കടൽ കാണുന്നതെങ്കിലോ? നമ്മൾ കബളിപ്പിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് വ്യക്തം.
ഇവിടെയാണ് ഗൂഗിളിന്റെ ‘ബുദ്ധി’ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നിരാശനാകേണ്ട, പിക്സൽ ഫോൺ കയ്യിലെടുത്ത് 100x സൂം ഉപയോഗിച്ച് ആ വിദൂര ദൃശ്യം പകർത്തു. ഫോട്ടോ കാണുന്നവർ വിചാരിക്കും നിങ്ങൾ കടലിന്റെ തൊട്ടടുത്താണെന്ന്. അതായത്, ഹോട്ടലുകാർ നിങ്ങളെ പറ്റിച്ചെങ്കിൽ, അതേ കള്ളം നിങ്ങളുടെ സുഹൃത്തുക്കളോടും കുടുംബത്തോടും പറയാൻ ഗൂഗിൾ നിങ്ങളെ സഹായിക്കുമത്രേ!
ഈ പരസ്യത്തിന്റെ യൂട്യൂബ് വിവരണം ഗൂഗിളിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്: “വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ട മനോഹരമായ കാഴ്ച മൈലുകൾ അകലെയാണെങ്കിലും, നിങ്ങൾ അവിടെത്തന്നെയാണെന്ന് തോന്നിക്കുന്ന ഒരു ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ ഇപ്പോൾ സൂം നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.”
തമാശ അതല്ല. ഇങ്ങനെയൊരു ആശയം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്ന പരസ്യത്തിന്റെ അവസാനം ചെറിയ അക്ഷരത്തിൽ ഗൂഗിൾ തന്നെ സമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്, ഈ കാണുന്ന ദൃശ്യങ്ങളെല്ലാം “ചിത്രീകരണത്തിനായി മാത്രം” ഉള്ളതാണെന്നും, യഥാർത്ഥമല്ലെന്നും. കള്ളം പറയാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പരസ്യം നിർമ്മിക്കാൻ കള്ളം പറഞ്ഞ ഗൂഗിളിന്റെ ഈ സത്യസന്ധതയെ അഭിനന്ദിക്കാതെ വയ്യ!
വിട്ടുപോകാത്ത കാമുകനോ ഈ ഫോൺ?
ആദ്യത്തെ പരസ്യം ആശയക്കുഴപ്പമാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നതെങ്കിൽ, രണ്ടാമത്തേത് അല്പം പേടിപ്പെടുത്തുന്നതാണ്. ‘മൂവിങ് ഓൺ’ (Moving on) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഈ പരസ്യം ഒരു ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഫോണിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിലാണ് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരു യുവതി പുതിയ ഫോൺ ഉപയോഗിച്ച് സന്തോഷവതിയായിരിക്കുന്നതാണ് ദൃശ്യം. എന്നാൽ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഒരു പുരുഷ ശബ്ദം കേൾക്കാം.
ആ ശബ്ദത്തിന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചാൽ ആർക്കും ഒന്നു പന്തികേട് തോന്നും. അത് ഇങ്ങനെയാണ്:
“നമ്മൾ കണ്ടുമുട്ടിയ നിമിഷം മുതൽ എല്ലായിടത്തും ഒരുമിച്ചായിരുന്നു… രാത്രികളിലും, യാത്രകളിലും, എല്ലായിടത്തും. ഞാൻ നിന്റെ ലോകമാണെന്നാണ് കരുതിയത്. പക്ഷെ പിന്നെ നിനക്ക് തോന്നി, ഞാൻ നിന്നെ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ലെന്ന്. നീ പുതിയൊന്നിന്റെ സാധ്യതകൾ തേടിത്തുടങ്ങി. ഇപ്പോൾ നീ വീണ്ടും തിളങ്ങുന്നു. നിനക്കിഷ്ടമുള്ളത് നീ കണ്ടെത്തുന്നു. നിന്റെ കൂട്ടുകാരുടെ മുന്നിൽ അതൊക്കെ കാണിച്ചു നടക്കുന്നു. നിനക്ക് കൂടുതൽ ‘സ്മാർട്ട്’ ആയ ഒന്നിനെയായിരുന്നു വേണ്ടത്… എനിക്കിത് ഇപ്പോഴും ഉൾക്കൊള്ളാനായിട്ടില്ല.”
ഈ വാക്കുകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ ഒരു പഴയ ഫോൺ സംസാരിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നുണ്ടോ? അതോ, ഉപേക്ഷിച്ചുപോയ ഒരു കാമുകി എന്തുചെയ്യുന്നു എന്ന് ഒളിഞ്ഞുനോക്കുന്ന ഒരു സൈക്കോ കാമുകന്റെ വാക്കുകളായി തോന്നുന്നുണ്ടോ? നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിലെ ‘You’ എന്ന പ്രശസ്തമായ വെബ് സീരീസിലെ ജോ ഗോൾഡ്ബെർഗ് എന്ന സൈക്കോ സ്റ്റോക്കർ കഥാപാത്രത്തെയാണ് ഈ പരസ്യം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്. ഉപേക്ഷിച്ചുപോയ കാമുകിയെ അവളുടെ പുതിയ ഫോണിലൂടെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഒരു ഭ്രാന്തൻ!
ഒരുപക്ഷേ ഗൂഗിൾ ഉദ്ദേശിച്ചത് പഴയ ഫോണിന്റെ ‘വേദന’ കാണിക്കാനായിരിക്കാം. എന്നാൽ അത് പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിയത് തികച്ചും വിപരീതമായ അർത്ഥത്തിലാണ്. ഇത് ഗൂഗിളിന്റെ മാർക്കറ്റിംഗ് ടീമിന്റെ ഒരു വൻ പരാജയമായി പലരും കാണുന്നു.
തന്ത്രം പാളിയോ, അതോ ഇതാണോ പുതിയ രീതി?
എന്തിനാണ് ഗൂഗിൾ ഇങ്ങനെയുള്ള പരസ്യങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചത്? പിക്സൽ ഫോണുകൾ വിപണിയിലെത്തി മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു. ഒരുപക്ഷേ ഫോണിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ സജീവമാക്കി നിർത്താനുള്ള ഒരു തന്ത്രമായിരിക്കാം ഇത്. വിവാദങ്ങളുണ്ടായാലും ഉൽപ്പന്നം വാർത്തകളിൽ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുമല്ലോ. ‘ചീത്തപ്പേരാണെങ്കിലും ഒരു പേര് കിട്ടിയല്ലോ’ എന്ന ചിന്തയാകാം ഇതിന് പിന്നിൽ.
നമ്മുടെ നാട്ടിലും വിചിത്രമായ പരസ്യങ്ങൾ കാണാറുണ്ടെങ്കിലും, ഗൂഗിൾ പോലൊരു ആഗോള കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ഇത്തരം ആശയങ്ങൾ വരുമ്പോൾ അത് കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്നതാണ്. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (Artificial Intelligence) പോലുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഫോണുകളെ എത്രത്തോളം സ്മാർട്ട് ആക്കുന്നു എന്ന് കാണിക്കാനാണ് ഗൂഗിൾ ശ്രമിച്ചത്. എന്നാൽ ആ ശ്രമത്തിൽ, അവർക്ക് മാനുഷികമായ വികാരങ്ങളെയും സാമൂഹികമായ ശരിതെറ്റുകളെയും കുറിച്ച് ധാരണയില്ലാതെ പോയി.
പുതിയ ഗൂഗിൾ പിക്സൽ പരസ്യങ്ങൾ അതിന്റെ ഫീച്ചറുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്, സംശയമില്ല. എന്നാൽ അത് പറയുന്ന രീതിയാണ് തലവേദന സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
പരസ്യം കൊള്ളാം, പക്ഷെ ആശയം?
ഒരു ഉൽപ്പന്നം വിൽക്കാൻ അതിന്റെ മേന്മകൾ മാത്രം പറഞ്ഞാൽ പോരാ, അത് ഉപഭോക്താവിന്റെ മനസ്സിൽ എങ്ങനെ പ്രതിഫലിക്കുമെന്നും ചിന്തിക്കണം. ഇവിടെയാണ് ഗൂഗിളിന് പിഴച്ചത്. സൂം ക്യാമറയുടെ ശക്തി കാണിക്കാൻ കള്ളം പറയാൻ പ്രേരിപ്പിക്കണോ? എഐയുടെ കഴിവുകൾ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ ഒരു സ്റ്റോക്കറുടെ ഭാഷ ഉപയോഗിക്കണോ?
ഈ പരസ്യങ്ങൾ ഒരുപക്ഷേ കുറച്ചുകാലം ചർച്ചയാകും, മറന്നുപോകും. പക്ഷെ ഇത് സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ലോകത്തെ വലിയൊരു ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. സാങ്കേതികവിദ്യ മുന്നോട്ട് കുതിക്കുമ്പോൾ, അത് വിപണനം ചെയ്യുന്ന രീതികൾ മനുഷ്യത്വപരവും ധാർമ്മികവുമാകേണ്ടതല്ലേ? ഗൂഗിൾ അടുത്ത തവണ പരസ്യം നിർമ്മിക്കുമ്പോൾ ഈ ചോദ്യം സ്വയം ചോദിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാം.
