ലോകമെമ്പാടും ആരോഗ്യപരിപാലനത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗമായി യോഗ മാറിയിരിക്കുന്നു. കേരളത്തിലും യോഗാ സ്റ്റുഡിയോകളും പരിശീലകരും ദിനംപ്രതി വർധിച്ചുവരികയാണ്. എന്നാൽ പലർക്കും സാധാരണയായി ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു സംശയമാണ് ഹഠയോഗവും (Hatha Yoga) ഇന്ന് പ്രചാരത്തിലുള്ള മോഡേൺ യോഗയും (Modern Yoga) തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം. കാഴ്ചയിൽ സാമ്യമുണ്ടെങ്കിലും ഇവയുടെ ലക്ഷ്യത്തിലും പരിശീലന രീതിയിലും കാര്യമായ അന്തരമുണ്ട്. ഒരു യോഗാ പരിശീലകൻ ആകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ തീർച്ചയായും ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
എന്താണ് ഹഠയോഗം? പാരമ്പര്യത്തിന്റെ വഴി
പുരാതന ഭാരതീയ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വേരുകളുള്ള ഒരു ആത്മീയ സാധനയാണ് ഹഠയോഗം. ‘ഹ’ എന്നാൽ സൂര്യൻ എന്നും ‘ഠ’ എന്നാൽ ചന്ദ്രൻ എന്നുമാണ് അർത്ഥം. ശരീരത്തിലെ സൂര്യ-ചന്ദ്ര നാഡികളെ ഏകോപിപ്പിച്ച് ഊർജ്ജത്തെ സന്തുലിതമാക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യം. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ‘ഹഠയോഗപ്രദീപിക’ പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളാണ് ഇതിന് ആധാരം.
ഹഠയോഗത്തിലെ ആസനങ്ങൾ വളരെ സാവധാനത്തിലും സ്ഥിരതയോടെയുമാണ് അഭ്യസിക്കുന്നത്. ഓരോ ആസനത്തിലും കൂടുതൽ നേരം തുടരുകയും ശ്വാസഗതിയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തിരക്കിട്ട ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കി, ശരീരത്തെ ദീർഘനേരമുള്ള ധ്യാനത്തിനായി ഒരുക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പരമ്പരാഗതമായ ഉദ്ദേശ്യം. ശാരീരിക വ്യായാമം എന്നതിലുപരി, മനസ്സിന്റെയും ശരീരത്തിന്റെയും ഒരുമിക്കലിനാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യം.
ഹഠയോഗത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ
- സാവധാനത്തിലുള്ള ചലനങ്ങൾ: ഓരോ ആസനവും സാവധാനം ചെയ്ത്, ഒന്നോ രണ്ടോ മിനിറ്റ് മുതൽ അഞ്ച് മിനിറ്റ് വരെ അതിൽ തുടരുന്നു.
- ശ്വാസത്തിനുള്ള പ്രാധാന്യം: ശരിയായ ശ്വാസോച്ഛ്വാസ ക്രമീകരണത്തിന് (Pranayama) വലിയ പങ്കുണ്ട്.
- സ്ഥിരതയും സന്തുലിതാവസ്ഥയും: ശരീരത്തിന് സ്ഥിരതയും മനസ്സിന് സന്തുലിതാവസ്ഥയും നൽകുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.
- ആന്തരികമായ ശ്രദ്ധ: ഓരോ ആസനത്തിലും ശരീരത്തിനുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളെയും ശ്വാസഗതിയെയും ശ്രദ്ധയോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
മോഡേൺ യോഗ: ഫിറ്റ്നസിന്റെ പുതിയ മുഖം
ഹഠയോഗത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട്, പാശ്ചാത്യ വ്യായാമ രീതികളുമായി സമന്വയിപ്പിച്ച് രൂപപ്പെട്ടതാണ് ഇന്നത്തെ മോഡേൺ യോഗ. വിന്യാസ യോഗ (Vinyasa Yoga), പവർ യോഗ (Power Yoga), അഷ്ടാംഗ യോഗ (Ashtanga Yoga) തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഇവിടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ശാരീരികക്ഷമതയും ആരോഗ്യപരിപാലനവുമാണ്.
മോഡേൺ യോഗാ ക്ലാസുകൾ വളരെ ഊർജ്ജസ്വലമായിരിക്കും. വേഗതയേറിയ ചലനങ്ങളിലൂടെ ഒരു ആസനത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് തുടർച്ചയായി മാറുന്ന രീതിയാണ് ഇവിടെ കാണുന്നത്. ഇത് ഹൃദയമിടിപ്പ് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ശരീരത്തിന് നല്ലൊരു വ്യായാമം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്നത്തെ ഫിറ്റ്നസ് സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായി ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കാനും മസിലുകൾക്ക് ബലം നൽകാനും മാനസിക പിരിമുറുക്കം കുറയ്ക്കാനുമാണ് പലരും മോഡേൺ യോഗ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.
മോഡേൺ യോഗയുടെ സവിശേഷതകൾ
- വേഗതയേറിയ ഒഴുക്ക് (Flow): ആസനങ്ങൾ ഒരു നൃത്തം പോലെ ഒന്നിന് പുറകെ ഒന്നായി തുടർച്ചയായി ചെയ്യുന്നു.
- ശാരീരികക്ഷമതയിൽ ഊന്നൽ: ശരീരത്തിന് ബലം, വഴക്കം, സ്റ്റാമിന എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
- വൈവിധ്യമാർന്ന ആസനങ്ങൾ: പരമ്പരാഗത ആസനങ്ങളുടെ പുതിയ വകഭേദങ്ങളും നൂതനമായ പോസുകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
- ക്ലാസുകളിലെ ആകർഷണീയത: പലപ്പോഴും സംഗീതത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെയും പുതിയ ഉപകരണങ്ങളുടെ (Props) സഹായത്തോടെയുമാണ് ക്ലാസുകൾ നടക്കുന്നത്.
പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
ഹഠയോഗവും മോഡേൺ യോഗയും തമ്മിലുള്ള അന്തരം അവയുടെ ലക്ഷ്യത്തിലും ശൈലിയിലുമാണ് വ്യക്തമാകുന്നത്.
വേഗതയും ഘടനയും
ഹഠയോഗത്തിൽ ഓരോ ആസനത്തിലും ദീർഘനേരം നിൽക്കുമ്പോൾ, മോഡേൺ യോഗയിൽ ഒരു ശ്വാസത്തിന് ഒരു ചലനം എന്ന രീതിയിൽ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു. ഹഠയോഗം സ്ഥിരതയ്ക്ക് ഊന്നൽ നൽകുമ്പോൾ, മോഡേൺ യോഗ ചലനാത്മകതയ്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. ഹഠയോഗ ക്ലാസുകൾ സാധാരണയായി ശാന്തവും ധ്യാനാത്മകവുമാണ്. എന്നാൽ മോഡേൺ യോഗാ ക്ലാസുകൾ കൂടുതൽ ഊർജ്ജസ്വലവും ഒരു വർക്ക്ഔട്ടിന് സമാനവുമാണ്.
ലക്ഷ്യം: ആത്മീയതയോ ആരോഗ്യപരിപാലനമോ?
ഹഠയോഗത്തിന്റെ ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യം ധ്യാനത്തിലൂടെ ആത്മീയമായ ഉന്നതി കൈവരിക്കാൻ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും പാകപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ്. എന്നാൽ മോഡേൺ യോഗയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുക, ഫിറ്റ്നസ് നേടുക, സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കുക എന്നിവയാണ്.
ശ്വസനത്തിന്റെ പങ്ക്
രണ്ട് രീതികളിലും ശ്വസനത്തിന് പ്രാധാന്യമുണ്ടെങ്കിലും അവയുടെ പ്രയോഗത്തിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഹഠയോഗത്തിൽ പ്രാണായാമം എന്നത് ഊർജ്ജത്തെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള ഒരു പ്രധാന సాధനയാണ്. ഓരോ ആസനത്തിലും ശ്വാസം സാവധാനത്തിലും ആഴത്തിലുമായിരിക്കും. മോഡേൺ യോഗയിലാകട്ടെ, ചലനങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു താളമായിട്ടാണ് ശ്വാസത്തെ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
യോഗ ഒരു കരിയർ ആക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കാൻ
യോഗാ പരിശീലനം ഒരു കരിയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവർ ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ആവശ്യം വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും.
ഉദാഹരണത്തിന്, മാനസിക സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാനും ശാന്തത നേടാനും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു ഐടി പ്രൊഫഷണലിന് ഹഠയോഗം കൂടുതൽ അനുയോജ്യമായേക്കാം. എന്നാൽ, ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കാനും ഫിറ്റ്നസ് നേടാനും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു യുവതിക്ക് പവർ യോഗയോ വിന്യാസ യോഗയോ ആയിരിക്കും താല്പര്യം. പ്രായമായവർക്കും തുടക്കക്കാർക്കും ഹഠയോഗം സുരക്ഷിതവും എളുപ്പവുമാണ്.
ഒരു നല്ല യോഗാ ഇൻസ്ട്രക്ടർക്ക് ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ശാരീരികവും മാനസികവുമായ അവസ്ഥകൾ മനസ്സിലാക്കി അവർക്ക് അനുയോജ്യമായ ശൈലി നിർദ്ദേശിക്കാൻ കഴിയണം. അതിനാൽ, വിവിധ യോഗാ രീതികളെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിൽ പഠിക്കുന്നത് ഈ രംഗത്ത് ശോഭിക്കാൻ അനിവാര്യമാണ്. ഏത് യോഗാ രീതിയാണ് പഠിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും നിങ്ങളുടെ പരിശീലനവും സർട്ടിഫിക്കേഷനും.
ചുരുക്കത്തിൽ, ഹഠയോഗം പാരമ്പര്യത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ആത്മീയ പാത തുറന്നുതരുമ്പോൾ, മോഡേൺ യോഗ ഇന്നത്തെ ജീവിതശൈലിക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു ഫിറ്റ്നസ് മാർഗ്ഗം നൽകുന്നു. ഒന്ന് മറ്റൊന്നിനേക്കാൾ മികച്ചതാണെന്ന് പറയാനാവില്ല. നിങ്ങളുടെ വ്യക്തിപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ എന്താണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അനുയോജ്യമായ ശൈലി തിരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനം.
