ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സംഗീത, വിനോദ പരിപാടികളുടെ ടിക്കറ്റ് വിൽപ്പന രംഗത്തെ അതികായന്മാരായ ലൈവ് നേഷൻ-ടിക്കറ്റ്മാസ്റ്ററിന് കോടതിയിൽ കനത്ത തിരിച്ചടി. അമേരിക്കൻ ജൂറി കമ്പനി കുത്തകാവകാശ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചതായി കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ വിധി കേട്ട് മിണ്ടാതിരിക്കാനോ പിന്മാറാനോ തങ്ങൾ തയ്യാറല്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് കമ്പനി. ഇതൊരു അവസാന വാക്കല്ലെന്നും നിയമപോരാട്ടം തുടരുമെന്നും ലൈവ് നേഷൻ തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റിലൂടെ ലോകത്തെ അറിയിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
ജൂറിയുടെ കണ്ടെത്തൽ താൽക്കാലികം മാത്രമാണെന്നും അന്തിമവിജയം തങ്ങൾക്കായിരിക്കുമെന്നുമുള്ള ആത്മവിശ്വാസത്തിലാണ് കമ്പനി. ഈ കേസ് ഒരു മഞ്ഞുമലയുടെ അറ്റം മാത്രമാണെന്ന സൂചനയാണ് കമ്പനിയുടെ പ്രതികരണത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്. വിനോദ വ്യവസായത്തിൽ ഒരു കമ്പനി മാത്രം വിപണി നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ചർച്ചയാകുമ്പോൾ, ഈ നിയമപോരാട്ടം വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം. ടിക്കറ്റ്മാസ്റ്റർ കുത്തക എന്ന ആരോപണം വർഷങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്.
വിധിക്ക് വഴങ്ങില്ല, വെല്ലുവിളിയുമായി ലൈവ് നേഷൻ
കോടതിമുറിയിൽ കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയെങ്കിലും ലൈവ് നേഷൻ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ ഒരുക്കമല്ല. ജൂറിയുടെ കണ്ടെത്തലിനെതിരെ ജഡ്ജി തന്നെ ഒരു വിധി പുറപ്പെടുവിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് പുതിയ ഹർജി നൽകാനാണ് കമ്പനിയുടെ തീരുമാനം. കേസ് നിയമപരമായി തെളിയിക്കുന്നതിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നാണ് കമ്പനിയുടെ പ്രധാന വാദം. ഇത് നിയമത്തിന്റെ സാങ്കേതികത്വത്തിൽ പിടിച്ചു കയറാനുള്ള ഒരു ശ്രമമായി നിയമവിദഗ്ദ്ധർ കാണുന്നു.
ഇതുകൂടാതെ, കേസിൽ നിർണായകമായ ഒരു വിദഗ്ദ്ധന്റെ മൊഴി റദ്ദാക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ടുള്ള മറ്റൊരു ഹർജിയിലും കോടതിയുടെ തീരുമാനത്തിനായി കാത്തിരിക്കുകയാണ് ലൈവ് നേഷൻ. ഈ വിദഗ്ദ്ധന്റെ സാമ്പത്തിക വിശകലനമാണ് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ഓരോ ടിക്കറ്റിലും $1.72 അധികമായി നൽകേണ്ടി വന്നു എന്ന ജൂറിയുടെ കണ്ടെത്തലിന് അടിസ്ഥാനമായത്. ഈ മൊഴിയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ, നഷ്ടപരിഹാരത്തുക ഇല്ലാതാക്കുകയോ കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുകയാണ് കമ്പനിയുടെ ലക്ഷ്യം.
“ഈ ഹർജികളിൽ പ്രതികൂലമായ വിധിയുണ്ടായാൽ, തീർച്ചയായും ലൈവ് നേഷൻ അപ്പീൽ നൽകും,” കമ്പനി ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റിൽ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു.
നഷ്ടപരിഹാരത്തിന്റെ കണക്കുകൾ
ജൂറി വിധിച്ച നഷ്ടപരിഹാരം ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ വലുതായി തോന്നാമെങ്കിലും, അതിലൊരു വലിയ കളിയുണ്ട്. ഈ വിധി ബാധകമാകുന്നത് വെറും 257 വേദികളിലെ ടിക്കറ്റ് വിൽപ്പനയ്ക്ക് മാത്രമാണ്. ഇത് കമ്പനിയുടെ മൊത്തം ടിക്കറ്റ് വിൽപ്പനയുടെ ഏകദേശം 20 ശതമാനം മാത്രമേ വരുന്നുള്ളൂ. ഈ യാഥാർത്ഥ്യം ഉയർത്തിക്കാട്ടിയാണ് കമ്പനി ജൂറി വിധിയുടെ പ്രാധാന്യം കുറയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
തങ്ങളുടെ വാദങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ലൈവ് നേഷൻ മറ്റൊരു കണക്കുകൂടി മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നുണ്ട്:
- ജൂറി വിധിച്ച നഷ്ടം: ഓരോ ടിക്കറ്റിനും $1.72 എന്ന നിരക്കിൽ, 257 വേദികളിൽ നിന്നുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം.
- സർക്കാർ ഒത്തുതീർപ്പ്: നേരത്തെ അമേരിക്കൻ നീതിന്യായ വകുപ്പുമായി (Department of Justice) ഉണ്ടാക്കിയ ഒത്തുതീർപ്പ് പ്രകാരം ഏകദേശം 280 മില്യൺ ഡോളർ നൽകാമെന്ന് കമ്പനി സമ്മതിച്ചിരുന്നു.
ജൂറി വിധിച്ച തുകയെക്കാൾ വളരെ വലുതാണ് തങ്ങൾ നീതിന്യായ വകുപ്പിന് നൽകാമെന്നേറ്റ തുകയെന്ന് കമ്പനി അവകാശപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, അന്തിമ വിധി വരുമ്പോൾ കാര്യങ്ങൾ തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമാകുമെന്നും, നീതിന്യായ വകുപ്പുമായുള്ള ഒത്തുതീർപ്പിന് സമാനമായ ഒരു തീരുമാനത്തിൽ എത്തുമെന്നും അവർ പ്രത്യാശിക്കുന്നു.
ഇനി എന്ത്? ഭീമൻ വിഘടിക്കപ്പെടുമോ?
ഈ കേസിന്റെ ഭാവി ഇന്ത്യൻ വംശജനായ ജഡ്ജി അരുൺ സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ കൈകളിലാണ്. ജൂറിയുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ, കമ്പനിയുടെ പുതിയ ഹർജികൾ, നഷ്ടപരിഹാരത്തുക എന്നിവയെല്ലാം പരിഗണിച്ച് അന്തിമ വിധി പ്രസ്താവിക്കേണ്ടത് അദ്ദേഹമാണ്. വെറുമൊരു പിഴയിൽ ഒതുങ്ങുമോ അതോ കമ്പനിയെ വിഘടിപ്പിക്കാൻ വരെ ഉത്തരവിടുമോ എന്നതാണ് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
ടിക്കറ്റ്മാസ്റ്റർ, ലൈവ് നേഷൻ എന്നീ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ലയനമാണ് ഇത്ര വലിയൊരു കുത്തകയ്ക്ക് വഴിവെച്ചതെന്നാണ് പ്രധാന ആരോപണം. അതിനാൽ, ഈ ലയനം റദ്ദാക്കി കമ്പനിയെ രണ്ടായി വിഭജിക്കണമെന്ന ആവശ്യം ശക്തമാണ്. അങ്ങനെയൊരു വിധി വന്നാൽ അത് വിനോദ വ്യവസായത്തിൽ ഒരു ഭൂകമ്പം തന്നെ സൃഷ്ടിക്കും. എന്നാൽ തങ്ങൾക്കെതിരെ അത്തരമൊരു കടുത്ത നടപടി ഉണ്ടാകില്ലെന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസത്തിലാണ് ലൈവ് നേഷൻ.
ഇന്ത്യൻ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ഇതിൽ എന്ത് കാര്യം?
അമേരിക്കയിൽ നടക്കുന്ന ഒരു നിയമപോരാട്ടം കേരളത്തിലെയും ഇന്ത്യയിലെയും സാധാരണക്കാരെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്ന് ചിന്തിച്ചേക്കാം. ഉത്തരം വളരെ ലളിതമാണ്. ഓൺലൈൻ ടിക്കറ്റ് ബുക്ക് ചെയ്യുമ്പോൾ നാം നൽകുന്ന ‘കൺവീനിയൻസ് ഫീ’, ‘പ്രോസസ്സിംഗ് ഫീ’ തുടങ്ങിയ അധിക ചാർജുകളെക്കുറിച്ച് ഓർക്കുക. ഒരു കമ്പോളത്തിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ കമ്പനികൾ മാത്രം ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ എന്തു സംഭവിക്കുമെന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് ടിക്കറ്റ്മാസ്റ്റർ കുത്തക വിഷയം.
മത്സരമില്ലാതാകുമ്പോൾ സേവനത്തിന്റെ ഗുണമേന്മ കുറയുകയും വിലകൾ കുതിച്ചുയരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉപഭോക്താവിന് മറ്റ് വഴികളില്ലാതെ വരുന്നു. സിനിമ ടിക്കറ്റുകൾ മുതൽ വലിയ സംഗീത പരിപാടികൾ വരെ, ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിക്കഴിഞ്ഞു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, അമേരിക്കയിൽ നടക്കുന്ന ഈ പോരാട്ടം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കുത്തകകൾക്കെതിരെയുള്ള ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. ഇത്തരം ഭീമൻ കമ്പനികളെ നിയമത്തിന്റെ വഴിക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയുമോ എന്ന ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം കൂടിയാണിത്.
അന്തിമവിധിക്ക് കാതോർത്ത് ലോകം
ലൈവ് നേഷൻ-ടിക്കറ്റ്മാസ്റ്റർ കേസ് ഇപ്പോൾ ഒരു നിർണായക ഘട്ടത്തിലാണ്. ഒരു വശത്ത് തങ്ങൾ കുത്തകയാണെന്ന് വിധിച്ച ജൂറി. മറുവശത്ത്, നിയമത്തിന്റെ എല്ലാ പഴുതുകളും ഉപയോഗിച്ച് പൊരുതാനുറച്ച ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് ഭീമൻ. പണം മാത്രമല്ല, വിനോദ വ്യവസായത്തിന്റെ ഭാവിയെത്തന്നെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള അവകാശമാണ് ഇവിടെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.
വരും മാസങ്ങളിൽ ജഡ്ജി അരുൺ സുബ്രഹ്മണ്യൻ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന വിധി, കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തും നിയമവൃത്തങ്ങളിലും വലിയ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. അതുവരെ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ടിക്കറ്റിംഗ് ഭീമന്റെ ഭാവി അനിശ്ചിതത്വത്തിൽ തുടരും. ഒരു കാര്യം ഉറപ്പാണ്, ഈ പോരാട്ടം അത്ര പെട്ടെന്നൊന്നും അവസാനിക്കാൻ പോകുന്നില്ല.



