മെറ്റയുടെ നിയമയുദ്ധം: കുട്ടികൾക്ക് ജയമോ, എല്ലാവർക്കും തോൽവിയോ?

നിങ്ങളുടെ കുട്ടികൾ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലും യൂട്യൂബിലും എത്രമാത്രം സുരക്ഷിതരാണ്? ഈ ചോദ്യം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മാതാപിതാക്കളുടെ ഉറക്കം കെടുത്താൻ തുടങ്ങിയിട്ട് കാലം കുറച്ചായി. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ, അമേരിക്കയിലെ രണ്ട് കോടതികൾ ഈ ചോദ്യത്തിന് നൽകിയ ഉത്തരം സിലിക്കൺ വാലിയിലെ ടെക് ഭീമന്മാരുടെ നെഞ്ചിടിപ്പ് കൂട്ടിയിരിക്കുകയാണ്. ഫേസ്ബുക്കിന്റെയും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിന്റേയും മാതൃകമ്പനിയായ മെറ്റയ്ക്കും, ഗൂഗിളിന്റെ യൂട്യൂബിനും എതിരെ വന്ന നിർണായകമായ വിധികൾ ഒരു പുതിയ നിയമയുദ്ധത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

ന്യൂ മെക്സിക്കോയിലും ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലുമായി നടന്ന രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കേസുകളിൽ, കുട്ടികളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തിന് ഹാനികരമായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു എന്ന കുറ്റത്തിന് ജൂറി മെറ്റയെയും യൂട്യൂബിനെയും ഉത്തരവാദികളായി കണ്ടെത്തി. നൂറുകണക്കിന് മില്യൺ ഡോളറാണ് പിഴയായി വിധിച്ചത്. ഇതൊരു സാധാരണ നിയമവിജയം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ടെക് കമ്പനികളുടെ പ്രവർത്തനരീതിയെത്തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒന്നാണ്. ഇക്കാലമത്രയും നിയമത്തിന്റെ പഴുതുകളിൽ പിടിച്ചുനിന്ന കമ്പനികൾക്ക് കിട്ടിയ കനത്ത പ്രഹരമാണിത്. സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ അപകടങ്ങൾ ഇനി വെറും ചർച്ചാവിഷയം മാത്രമല്ല, കോടതി കയറുന്ന യാഥാർഥ്യമാണെന്ന് ഈ വിധികൾ അടിവരയിടുന്നു.

നിയമത്തിന്റെ രക്ഷാകവചം ഭേദിച്ചപ്പോൾ

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ വിധി ഇത്രയധികം പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നത്? സാധാരണഗതിയിൽ, ഇത്തരം കേസുകളിൽ നിന്ന് ടെക് കമ്പനികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ഊരിപ്പോരാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നു. അമേരിക്കൻ നിയമത്തിലെ ‘സെക്ഷൻ 230’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു നിയമം അവർക്ക് ശക്തമായ ഒരു രക്ഷാകവചം നൽകിയിരുന്നു. ഉപയോക്താക്കൾ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്ന ഉള്ളടക്കത്തിന് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ഉത്തരവാദികളല്ല എന്നതായിരുന്നു ഈ നിയമത്തിന്റെ കാതൽ. എന്നാൽ ഇത്തവണ കാര്യങ്ങൾ മാറിമറിഞ്ഞു.

ഉപയോക്താക്കളുടെ ഉള്ളടക്കത്തെക്കുറിച്ചല്ല, മറിച്ച് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ ഡിസൈനിനെയും പ്രവർത്തനരീതിയെയും കുറിച്ചാണ് പരാതിക്കാർ കോടതിയിൽ വാദിച്ചത്. ഒരു കാർ നിർമ്മാതാവ് സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഒരു വാഹനം വിപണിയിലിറക്കിയാൽ അവർക്ക് എങ്ങനെയാണോ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടാകുന്നത്, അതുപോലെ സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളും ഒരു ‘കേടായ ഉൽപ്പന്നം’ (Defective Product) ആണെന്നായിരുന്നു വാദം. ഈ പുതിയ നിയമതന്ത്രം കോടതി അംഗീകരിച്ചതോടെ, സെക്ഷൻ 230 എന്ന വൻമതിലാണ് തകർന്നുവീണത്.

ഇത് ഒരു പുതിയ യുഗത്തിന്റെ തുടക്കമാണെന്നാണ് നിയമവിദഗ്ദ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്. “ഇതാദ്യമായാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയ കമ്പനികൾക്ക് ഒരു ജൂറിയുടെ മുന്നിൽ നിന്ന് തങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നം വരുത്തിവെച്ച ദോഷങ്ങൾക്ക് കണക്കു പറയേണ്ടി വരുന്നത്,” പ്രമുഖ അഭിഭാഷകയായ കാരി ഗോൾഡ്ബെർഗ് പറയുന്നു.

മെറ്റയ്ക്കും യൂട്യൂബിനും പിഴച്ചതെവിടെ?

രണ്ട് കേസുകളിലും കമ്പനികൾക്കെതിരെ ഉയർന്ന ആരോപണങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. എന്നാൽ രണ്ടിന്റെയും കാതൽ ഒന്നുതന്നെയായിരുന്നു – കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷയെക്കാൾ ലാഭത്തിന് മുൻഗണന നൽകി.

• ന്യൂ മെക്സിക്കോ കേസ്: ഇവിടെ മെറ്റയ്ക്കെതിരെയുള്ള പ്രധാന ആരോപണം ഉപയോക്താക്കളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിച്ചു എന്നതായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ കുട്ടികൾക്ക് എത്രത്തോളം സുരക്ഷിതമാണ് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കമ്പനി നൽകിയ പ്രസ്താവനകൾ സത്യസന്ധമായിരുന്നില്ലെന്ന് ജൂറി കണ്ടെത്തി. സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് പൊള്ളയായ വാഗ്ദാനങ്ങൾ നൽകി മാതാപിതാക്കളെയും കുട്ടികളെയും ഒരുപോലെ കബളിപ്പിച്ചു എന്ന വാദം കോടതി അംഗീകരിച്ചു.
• ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കേസ്: ഇവിടെ വിഷയം കുറച്ചുകൂടി ഗൗരവമേറിയതായിരുന്നു. ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമും യൂട്യൂബും കുട്ടികളിൽ അഡിക്ഷൻ (Addiction) ഉണ്ടാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത് എന്നായിരുന്നു പ്രധാന വാദം. ഒരു കൗമാരക്കാരിയായ പെൺകുട്ടിയുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെ ഇത് സാരമായി ബാധിച്ചു. ലൈക്കുകൾക്കും കമന്റുകൾക്കും വേണ്ടി നിരന്തരം ഫോണിൽ സമയം ചെലവഴിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഫീച്ചറുകൾ, കുട്ടികളെ ഒരുതരം ഡിജിറ്റൽ ലഹരിക്ക് അടിമകളാക്കുന്നുവെന്ന് പരാതിക്കാർ തെളിവുസഹിതം സ്ഥാപിച്ചു.

ഈ രണ്ട് കണ്ടെത്തലുകളും കമ്പനികളെ ശരിക്കും വെട്ടിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. കാരണം, ഇത് ഏതെങ്കിലും ഒരു പോസ്റ്റിന്റെ പ്രശ്നമല്ല, മറിച്ച് അവരുടെ ബിസിനസ് മോഡലിന്റെ അടിത്തറയെത്തന്നെയാണ് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്.

ഇനിയെന്ത്? ആശങ്കകളും സാധ്യതകളും

മെറ്റയും ഗൂഗിളും ഈ വിധിക്കെതിരെ അപ്പീൽ നൽകുമെന്ന് ഇതിനകം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ നിയമപോരാട്ടം അവസാനിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ, ഈ വിധികൾ സമൂഹത്തിലും നിയമരംഗത്തും വലിയ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചുകഴിഞ്ഞു.

നിയമവിദഗ്ദ്ധനായ എറിക് ഗോൾഡ്മാന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, പത്തുവർഷം മുൻപത്തെ സാഹചര്യമല്ല ഇന്നുള്ളത്. “സോഷ്യൽ മീഡിയ അഡിക്ഷൻ പോലുള്ള വാദങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വലിയ ബാധ്യതകൾ ചുമത്താൻ ജൂറികൾ തയ്യാറാണെന്ന് ഈ വിധികൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ജഡ്ജിമാർ പോലും ഇപ്പോൾ ടെക് കമ്പനികൾക്ക് സംശയത്തിന്റെ ആനുകൂല്യം നൽകാൻ മടിക്കുകയാണ്,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

കോടതിവിധികൾക്ക് പുറമെ, സർക്കാരുകളും ഈ വിഷയത്തിൽ ഇടപെട്ടു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ന്യൂയോർക്ക്, കാലിഫോർണിയ തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങൾ കൗമാരക്കാർക്കായി “അഡിക്റ്റീവ്” ഫീഡുകൾ നിരോധിക്കുന്ന നിയമങ്ങൾ പാസാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. അതായത്, അപ്പീലിൽ കമ്പനികൾ ജയിച്ചാൽ പോലും, പുതിയ നിയമങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ അവർക്ക് കൂടുതൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവരും.

ഈ സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ ഫലമായി കമ്പനികൾ ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താൻ നിർബന്ധിതരായേക്കാം. ഉദാഹരണത്തിന്:

• സുരക്ഷാ ഫീച്ചറുകൾ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താം.
• ഉപയോക്താക്കൾക്ക് നൽകുന്ന വിവരങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യത പുലർത്താം.
• കുട്ടികളെ ആകർഷിക്കുന്ന അൽഗോരിതങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്താം.

ഒരു നാണയത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങൾ

കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഈ നീക്കങ്ങൾ സ്വാഗതാർഹമാണെങ്കിലും, ഇതിന് ചില മറുപുറങ്ങളുമുണ്ട്. ഈ നിയമവിധികൾ ഇന്റർനെറ്റിന്റെ ഭാവിയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ഉയരുന്നുണ്ട്. അമിതമായ നിയമ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഹനിക്കുമോ? പുതിയ ആശയങ്ങളുമായി വരുന്ന ചെറിയ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെ ഇത് ഭയപ്പെടുത്തുമോ? ഓരോ ഫീച്ചർ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോഴും നിയമനടപടികളെ ഭയന്ന് കമ്പനികൾ സ്വയം സെൻസർ ചെയ്യാൻ തുടങ്ങുമോ?

ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പെട്ടെന്ന് ഒരു ഉത്തരമില്ല. സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ അപകടങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റിന്റെ തുറന്ന സ്വഭാവത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിലേക്ക് നയിക്കരുത്. കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷയും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ സ്വാതന്ത്ര്യവും തമ്മിലുള്ള ഒരു സന്തുലിതാവസ്ഥ കണ്ടെത്തുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി.

ഈ കോടതി വിധികൾ ഒരു തുടക്കം മാത്രമാണ്. മെറ്റയ്ക്കും ഗൂഗിളിനും എതിരെയുള്ള ഈ നിയമപോരാട്ടത്തിന്റെ അലയൊലികൾ വരും വർഷങ്ങളിലും ടെക് ലോകത്ത് മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കും. കുട്ടികളുടെ ഡിജിറ്റൽ ഭാവി സുരക്ഷിതമാക്കാനുള്ള ഈ വടംവലി എവിടെച്ചെന്ന് അവസാനിക്കുമെന്ന് കാത്തിരുന്നു കാണേണ്ടിവരും.