ടെക് ലോകത്ത് വീണ്ടും ആശങ്കയുടെ കാർമേഘങ്ങൾ ഉരുണ്ടുകൂടുന്നു. ഫേസ്ബുക്കിന്റെയും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിന്റെയും വാട്ട്സ്ആപ്പിന്റെയും മാതൃകമ്പനിയായ മെറ്റയിൽ മറ്റൊരു കൂറ്റൻ പിരിച്ചുവിടലിന് കളമൊരുങ്ങുന്നതായാണ് പുറത്തുവരുന്ന സൂചനകൾ. കമ്പനിയുടെ മൊത്തം ജീവനക്കാരിൽ 20 ശതമാനത്തോളം പേരെ ഒഴിവാക്കാനാണ് നീക്കമെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമമായ റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. ഇത് യാഥാർത്ഥ്യമായാൽ ഏകദേശം 15,800 പേരുടെ തൊഴിൽ നഷ്ടമാകും.
ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (Artificial Intelligence) രംഗത്തെ ഭീമമായ മുതൽമുടക്ക് കാരണമുണ്ടായ സാമ്പത്തിക ഭാരം ലഘൂകരിക്കാനാണ് ഈ കടുത്ത നടപടിക്ക് കമ്പനി ഒരുങ്ങുന്നതെന്നാണ് വിവരം. ഈ വാർത്ത ടെക് വ്യവസായത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. മുൻപുണ്ടായ പിരിച്ചുവിടലുകളുടെ ആഘാതത്തിൽ നിന്ന് കരകയറും മുൻപേ വരുന്ന ഈ റിപ്പോർട്ട്, മെറ്റയിലെ ജീവനക്കാർക്കിടയിൽ കടുത്ത അനിശ്ചിതത്വം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
എല്ലാം എഐക്ക് വേണ്ടി: മെറ്റാവേഴ്സ് സ്വപ്നങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നുവോ?
എന്തുകൊണ്ടാണ് മെറ്റ ഇത്ര വലിയൊരു പിരിച്ചുവിടലിന് മുതിരുന്നത്? ഉത്തരം ഒരൊറ്റ വാക്കിൽ ഒതുക്കാം: എഐ (AI). ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെ അനന്തമായ സാധ്യതകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ ശതകോടികളാണ് മാർക്ക് സക്കർബർഗിന്റെ കമ്പനി ഒഴുക്കുന്നത്. മികച്ച എഐ വിദഗ്ധരെ ഉയർന്ന ശമ്പളം നൽകി കമ്പനിയിലേക്ക് ആകർഷിക്കാനും, ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ (Data Centers) പോലുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാനും, പുതിയ എഐ കമ്പനികളെ ഏറ്റെടുക്കാനും വലിയ തോതിലുള്ള പണം ആവശ്യമാണ്.
ഈ ഭീമമായ ചെലവ് നേരിടാനാണ് മറ്റ് മേഖലകളിൽ നിന്ന് ആളുകളെ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുന്നത്. ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് മെറ്റാവേഴ്സ് (Metaverse) എന്ന വെർച്വൽ ലോകം പടുത്തുയർത്താൻ ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ട അതേ കമ്പനിയാണ് ഇപ്പോൾ ആ സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് താൽക്കാലികമായി വിരാമമിട്ട് എഐയുടെ പിന്നാലെ പായുന്നത് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. മെറ്റാവേഴ്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പല പ്രോജക്ടുകളും നിർത്തിവെക്കുകയും ബജറ്റ് വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തതായി നേരത്തെ വാർത്തകൾ വന്നിരുന്നു. ഈ പുതിയ മെറ്റാ പിരിച്ചുവിടൽ നീക്കം, കമ്പനിയുടെ മുൻഗണനകൾ പൂർണ്ണമായും മാറിയെന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണ് നൽകുന്നത്.
ഒരു കാലത്ത് ടെക് ലോകത്തിന്റെ ഭാവിയെന്ന് വാഴ്ത്തപ്പെട്ട മെറ്റാവേഴ്സ് എന്ന ആശയം ഉപേക്ഷിച്ച്, നിലവിൽ ഏറ്റവും ചർച്ചയാകുന്ന എഐ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് ഒരു ബിസിനസ് തന്ത്രമായി കാണാമെങ്കിലും, അത് ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാരുടെ ജീവിതത്തെയാണ് ബാധിക്കുന്നത്.
കണക്കുകളിലെ കളി: മുൻ പിരിച്ചുവിടലുകൾ നൽകുന്ന സൂചന
മെറ്റയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പിരിച്ചുവിടലായിരിക്കില്ല ഇത്. എന്നാൽ സമീപകാലത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായിരിക്കും. 2022 നവംബറിനും 2023 ന്റെ തുടക്കത്തിനും ഇടയിലായി ഏകദേശം 22,000 ജീവനക്കാരെയാണ് കമ്പനി പിരിച്ചുവിട്ടത്. ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ വലിയ ഞെട്ടലുണ്ടാക്കിയ ആ സംഭവത്തിന്റെ അലയൊലികൾ അടങ്ങും മുൻപാണ് പുതിയ വാൾമുനയെത്തുന്നത്.
ഇത്തവണത്തെ പിരിച്ചുവിടൽ ഏകദേശം 15,800 പേരെ ബാധിക്കുമെന്നാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. മുൻ പിരിച്ചുവിടലുകളിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഇതര റോളുകളിലുള്ളവരെയാണ് കൂടുതലായി ബാധിച്ചതെങ്കിൽ, ഇത്തവണ ഏതൊക്കെ വിഭാഗങ്ങളിലാണ് പിരിച്ചുവിടൽ നടക്കുകയെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ല. കാര്യക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്ന പേരിലാണ് ഈ നടപടികളെ കമ്പനി ന്യായീകരിക്കാൻ സാധ്യത.
അഭ്യൂഹം മാത്രം? മെറ്റയുടെ മറുപടിയും മറ്റ് തലവേദനകളും
ഈ റിപ്പോർട്ടുകളോട് മെറ്റ ഇതുവരെ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരണം നൽകിയിട്ടില്ല. വാർത്തയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ, “ഇതൊക്കെ വെറും ഊഹാപോഹങ്ങൾ മാത്രമാണ്” എന്നായിരുന്നു മെറ്റയുടെ വക്താവായ ആൻഡി സ്റ്റോണിന്റെ പ്രതികരണം. ഇത്തരം വലിയ പിരിച്ചുവിടലുകൾക്ക് മുൻപ് കമ്പനികൾ വാർത്തകൾ നിഷേധിക്കുന്നത് സാധാരണമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ മറുപടിയെ ടെക് ലോകം പൂർണ്ണമായി വിശ്വാസത്തിലെടുത്തിട്ടില്ല.
ഈ മെറ്റാ പിരിച്ചുവിടൽ വാർത്തകൾക്ക് പുറമെ മറ്റ് പല പ്രതിസന്ധികളും കമ്പനിയെ അലട്ടുന്നുണ്ട്. അവയിൽ ചിലത് താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
- സ്മാർട്ട് ഗ്ലാസുകൾ: സ്വകാര്യതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കകൾ കാരണം മെറ്റയുടെ സ്മാർട്ട് ഗ്ലാസുകൾ പലപ്പോഴും വിവാദങ്ങളിൽ ഇടംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
- ചാറ്റ്ബോട്ടുകൾ: കമ്പനിയുടെ എഐ ചാറ്റ്ബോട്ടുകൾ പലപ്പോഴും തെറ്റായതും വിദ്വേഷപരവുമായ മറുപടികൾ നൽകുന്നത് വലിയ തലവേദന സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
- കൗമാരക്കാരിലെ സ്വാധീനം: ഇൻസ്റ്റഗ്രാം പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ കൗമാരക്കാരുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്നുവെന്ന ആരോപണങ്ങളും നിയമനടപടികളും കമ്പനി നേരിടുന്നുണ്ട്.
ഇങ്ങനെ ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളെ ഒരേസമയം നേരിടുമ്പോൾ, ചെലവ് ചുരുക്കി പ്രധാനപ്പെട്ട മേഖലയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ പിരിച്ചുവിടലിനെ നിരീക്ഷകർ കാണുന്നത്.
ടെക് ലോകത്തെ ‘പിരിച്ചുവിടൽ കാലം’: ഇന്ത്യൻ യുവത്വത്തിന്റെ ആശങ്ക
മെറ്റയിലെ സാഹചര്യം ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമല്ല. ഗൂഗിൾ, ആമസോൺ, മൈക്രോസോഫ്റ്റ് തുടങ്ങിയ ആഗോള ടെക് ഭീമന്മാരെല്ലാം കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാരെയാണ് പിരിച്ചുവിട്ടത്. ലോകമെമ്പാടും പടരുന്ന ഈ ‘പിരിച്ചുവിടൽ കാലം’ ഇന്ത്യൻ ഐടി മേഖലയിലും വലിയ ആശങ്ക പടർത്തുന്നുണ്ട്.
ഇത്തരം ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികളിൽ ഒരു ജോലി എന്നത് ഇന്ത്യയിലെയും കേരളത്തിലെയും ലക്ഷക്കണക്കിന് യുവതീയുവാക്കളുടെ സ്വപ്നമാണ്. എന്നാൽ സ്ഥിരമായി പുറത്തുവരുന്ന ഇത്തരം വാർത്തകൾ അവരുടെ പ്രതീക്ഷകൾക്ക് മങ്ങലേൽപ്പിക്കുന്നു. എഐയുടെ വളർച്ച ഒരു വശത്ത് പുതിയ അവസരങ്ങൾ തുറക്കുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് പരമ്പരാഗത ടെക് ജോലികളുടെ സുരക്ഷിതത്വം ഇല്ലാതാക്കുകയാണോ എന്ന ഭയം ശക്തമാണ്. പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ കഴിവുകൾ നവീകരിക്കേണ്ടതിന്റെയും എഐ അനുബന്ധ കോഴ്സുകൾ പഠിക്കേണ്ടതിന്റെയും ആവശ്യകതയിലേക്കാണ് ഇത് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.
ഭാവി എങ്ങോട്ട്? എഐ യുഗത്തിലെ തൊഴിൽ സുരക്ഷ
മെറ്റയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു: ടെക് ലോകം ഒരു വലിയ മാറ്റത്തിന്റെ പാതയിലാണ്. എഐ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള മത്സരത്തിൽ കമ്പനികൾ മനുഷ്യവിഭവശേഷിയെക്കാൾ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത് മെഷീനുകൾക്കും ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾക്കുമാണ്.
ഒരു വശത്ത് എഐ പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് പറയുമ്പോഴും, മറുവശത്ത് നിലവിലുള്ള പതിനായിരക്കണക്കിന് ജോലികൾ ഇല്ലാതാക്കുന്ന കാഴ്ച വിരോധാഭാസമല്ലേ? ഈ പുതിയ എഐ യുഗത്തിൽ തൊഴിൽ സുരക്ഷ എന്നത് എങ്ങനെയായിരിക്കും നിർവചിക്കപ്പെടുക എന്നത് വരും കാലങ്ങളിൽ കണ്ടറിയേണ്ടി വരും. മെറ്റയിൽ നിന്ന് വരുന്ന വാർത്തകൾ ആ വലിയ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഒരു ആമുഖം മാത്രമാണ്.
