സിലിക്കൺ വാലിയിൽ വീണ്ടും പിരിച്ചുവിടലിന്റെ കാറ്റ് വീശുന്നു. ഇത്തവണ tâm കേന്ദ്രം ഫേസ്ബുക്കിന്റെയും വാട്സ്ആപ്പിന്റെയും മാതൃകമ്പനിയായ മെറ്റയാണ്. തങ്ങളുടെ മൊത്തം ജീവനക്കാരിൽ ഏകദേശം 10 ശതമാനം പേരെ, അതായത് എണ്ണായിരത്തോളം വരുന്ന ജീവനക്കാരെ പിരിച്ചുവിടാൻ കമ്പനി ഒരുങ്ങുന്നതായാണ് ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (Artificial Intelligence) എന്ന പുതിയ സ്വപ്നത്തിലേക്ക് കുതിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള പണം കണ്ടെത്താനാണ് ഈ ഞെട്ടിക്കുന്ന നീക്കം.
കമ്പനിയുടെ ചീഫ് പീപ്പിൾ ഓഫീസർ ജാനെൽ ഗെയ്ൽ ജീവനക്കാർക്കയച്ച മെമ്മോയിലാണ് ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കുന്നത്. മെയ് മാസത്തോടെ പിരിച്ചുവിടൽ നടപടികൾ പൂർത്തിയാകുമെന്നാണ് സൂചന. സാങ്കേതിക ലോകത്ത് വലിയ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഈ വാർത്ത, മെറ്റയിലെ കൂട്ടപ്പിരിച്ചുവിടൽ ഒരു തുടർക്കഥയാവുകയാണോ എന്ന ആശങ്കയാണ് ഉയർത്തുന്നത്.
എന്തുകൊണ്ട് ഈ കടുത്ത നടപടി?
ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഇതൊരു ചെലവുചുരുക്കൽ നടപടിയായി തോന്നാമെങ്കിലും, കാര്യങ്ങൾ അത്ര ലളിതമല്ല. മെറ്റയുടെ ഭാവി നിക്ഷേപങ്ങളുടെ ദിശ മാറ്റുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ പിരിച്ചുവിടൽ. നിർമ്മിതബുദ്ധി അഥവാ AI രംഗത്ത് വൻ കുതിച്ചുചാട്ടം നടത്താൻ കമ്പനി കോടികളാണ് ഒഴുക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായാണ് നിലവിലെ ചില തസ്തികകൾക്ക് കത്തിവെക്കുന്നത്.
കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക കണക്കുകൾ ഈ യാഥാർത്ഥ്യം വിളിച്ചുപറയുന്നുണ്ട്:
- വൻകിട നിക്ഷേപം: 2026-ൽ മാത്രം 115 ബില്യൺ ഡോളർ മുതൽ 135 ബില്യൺ ഡോളർ വരെയാണ് മൂലധനച്ചെലവിനായി (Capital Expenditures) മെറ്റ നീക്കിവെക്കുന്നത്.
- വൻ വർദ്ധനവ്: 2025-ലെ 72.22 ബില്യൺ ഡോളറിൽ നിന്നുള്ള ഈ കുതിപ്പ് ഞെട്ടിക്കുന്നതാണ്.
- ലക്ഷ്യം: “മെറ്റാ സൂപ്പർ ഇന്റലിജൻസ് ലാബ്സ്” പോലുള്ള എഐ ഗവേഷണ പദ്ധതികൾക്കും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിനുമാണ് ഈ തുക പ്രധാനമായും വിനിയോഗിക്കുക.
പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യക്കായി പണം മുടക്കുമ്പോൾ, നിലവിലുള്ള ചില വിഭാഗങ്ങളിലെ ജീവനക്കാർക്ക് തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നു എന്നത് ടെക് ലോകത്തെ പുതിയൊരു പ്രതിസന്ധിയാണ്. എഐ ഗവേഷണ രംഗത്തെ തലയെടുപ്പുള്ള പ്രതിഭകളെ വൻ ശമ്പളം നൽകി കമ്പനിയിലേക്ക് ആകർഷിക്കാനും, ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ നിർമ്മിക്കാനും ഈ നീക്കം സഹായിക്കുമെന്നാണ് മെറ്റയുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ.
തുടരുന്ന പിരിച്ചുവിടൽ പരമ്പര
ഇത് ആദ്യമായല്ല മെറ്റ ജീവനക്കാരെ കൂട്ടത്തോടെ പിരിച്ചുവിടുന്നത്. കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ റിക്രൂട്ടിംഗ്, സോഷ്യൽ മീഡിയ, സെയിൽസ് വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും നൂറുകണക്കിന് പേർക്ക് തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. മെറ്റയുടെ ഭാവിയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന റിയാലിറ്റി ലാബ്സ് വിഭാഗത്തിലെ 10 ശതമാനം ജീവനക്കാരെയും നേരത്തെ ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു.
ഇപ്പോൾ എണ്ണായിരം പേരെ പിരിച്ചുവിടുന്നതിനൊപ്പം, നിലവിൽ ഒഴിവുള്ള 6,000 തസ്തികകളിലേക്ക് പുതിയ നിയമനങ്ങൾ നടത്തേണ്ടെന്നും കമ്പനി തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. കമ്പനിയെ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ കടുത്ത തീരുമാനമെന്ന് ജാനെൽ ഗെയ്ൽ പറയുന്നു. “ഇതൊരു എളുപ്പമുള്ള തീരുമാനമല്ല. മെറ്റയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് വിലപ്പെട്ട സംഭാവനകൾ നൽകിയവരെയാണ് നമുക്ക് നഷ്ടമാകുന്നത്,” അവർ മെമ്മോയിൽ കുറിച്ചു.
ജീവനക്കാർക്കിടയിൽ കടുത്ത ആശങ്ക
പിരിച്ചുവിടൽ വാർത്ത പുറത്തുവന്നതോടെ മെറ്റയിലെ ജീവനക്കാർ കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തിലാണ്. ആർക്കൊക്കെ തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് അറിയാൻ മെയ് 20 വരെ കാത്തിരിക്കണം. ഒരു മാസത്തോളം നീളുന്ന ഈ അനിശ്ചിതത്വം ജീവനക്കാരിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന അസ്വസ്ഥത ചെറുതല്ലെന്ന് കമ്പനി നേതൃത്വം തന്നെ സമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്.
ഈ തീരുമാനം സിലിക്കൺ വാലിയിൽ മാത്രമല്ല, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ടെക് ഹബ്ബുകളിലും ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. മെറ്റയുടെ ഇന്ത്യൻ ഓഫീസുകളിലും, പ്രത്യേകിച്ച് ഹൈദരാബാദിലും ഗുരുഗ്രാമിലും ജോലി ചെയ്യുന്ന നിരവധി ഇന്ത്യക്കാർക്കിടയിലും ഇത് ആശങ്ക പടർത്തുന്നുണ്ട്. മെറ്റയിലെ കൂട്ടപ്പിരിച്ചുവിടൽ ആഗോളതലത്തിൽ ടെക് ജീവനക്കാരുടെ തൊഴിൽ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ വീണ്ടും ഉയർത്തുകയാണ്.
ചില റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, 2026-ന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിലും കൂടുതൽ പിരിച്ചുവിടലുകൾക്ക് സാധ്യതയുണ്ട്. കമ്പനിയുടെ 20 ശതമാനത്തോളം ജീവനക്കാരെ ഒഴിവാക്കാൻ പോലും ആലോചനകൾ നടന്നിരുന്നതായി നേരത്തെ അഭ്യൂഹങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.
ഭാവി എങ്ങോട്ട്? AI എന്ന വാൾമുന
മെറ്റയുടെ ഈ നീക്കം ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു: കമ്പനിയുടെ ഭാവി ഇനി പൂർണ്ണമായും ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിൽ അധിഷ്ഠിതമായിരിക്കും. മാർക്ക് സക്കർബർഗിന്റെ മെറ്റാവേഴ്സ് എന്ന സ്വപ്നത്തിൽ നിന്ന് കമ്പനി പതിയെ എഐയിലേക്ക് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയാണോ എന്ന സംശയവും ശക്തമാണ്.
ഒരു വശത്ത്, എഐ സാങ്കേതികവിദ്യ പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് പറയുമ്പോഴും, മറുവശത്ത് നിലവിലുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് ജോലികൾ അത് ഇല്ലാതാക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് മെറ്റയിലെ കൂട്ടപ്പിരിച്ചുവിടൽ. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ കുതിപ്പിൽ മനുഷ്യർക്ക് എവിടെയാണ് സ്ഥാനം എന്ന ചോദ്യം കൂടുതൽ പ്രസക്തമാവുകയാണ്. എഐയുടെ പേരിൽ നടക്കുന്ന ഈ പുനഃസംഘടന മെറ്റയെ വിജയത്തിലേക്ക് നയിക്കുമോ അതോ കൂടുതൽ പ്രതിസന്ധികളിലേക്ക് തള്ളിവിടുമോ എന്ന് കണ്ടറിയേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.
