സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്ത് നിന്നും ഒരു അമ്പരപ്പിക്കുന്ന വാർത്ത. സിലിക്കൺ വാലിയിലെ ടെലിമെഡിസിൻ കമ്പനിയായ മ്യൂസ്ലി (Musely) 360 മില്യൺ ഡോളർ, അതായത് ഏകദേശം 3000 കോടി രൂപ സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിലെന്താണ് ഇത്ര അത്ഭുതമെന്നാണോ? സാധാരണയായി ഇത്രയും വലിയൊരു തുക സമാഹരിക്കുമ്പോൾ കമ്പനിയുടെ ഒരു വലിയ പങ്ക് നിക്ഷേപകർക്ക് നൽകേണ്ടി വരും. എന്നാൽ ഇവിടെയാണ് കഥയിലെ ട്വിസ്റ്റ്. മ്യൂസ്ലി തങ്ങളുടെ കമ്പനിയുടെ ഒരു തരി ഓഹരി പോലും വിൽക്കാതെയാണ് ഈ ഭീമമായ തുക കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നത്.
വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ (Venture Capital) ലോകത്തെ പതിവ് രീതികളെയാകെ മാറ്റിമറിക്കുന്ന ഒരു നീക്കമാണിത്. ജനറൽ കാറ്റലിസ്റ്റ് (General Catalyst) എന്ന പ്രമുഖ നിക്ഷേപക സ്ഥാപനത്തിന്റെ കസ്റ്റമർ വാല്യൂ ഫണ്ടിൽ (CVF) നിന്നാണ് ഈ പണം മ്യൂസ്ലിക്ക് ലഭിച്ചത്. ഇത് സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഫണ്ടിംഗ് രംഗത്ത് പുതിയൊരു അധ്യായം കുറിക്കുകയാണ്.
ലാഭത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കമ്പനിക്ക് എന്തിന് പണം?
ഏതൊരു സംരംഭകനും ചോദിക്കുന്ന ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്. വർഷങ്ങളായി ലാഭത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന, കയ്യിൽ ആവശ്യത്തിന് പണമുള്ള ഒരു കമ്പനി എന്തിനാണ് ഇത്ര വലിയൊരു ഫണ്ടിംഗിന് പിന്നാലെ പോകുന്നത്? മ്യൂസ്ലിയുടെ സഹസ്ഥാപകനും സിഇഒയുമായ ജാക്ക് ജിയ ഈ ചോദ്യത്തിന് വ്യക്തമായ ഉത്തരം നൽകുന്നുണ്ട്.
2019-ൽ ചർമ്മ, മുടി സംരക്ഷണം, ആർത്തവവിരാമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചികിത്സകൾ എന്നിവയ്ക്കായി ഓൺലൈൻ കൺസൾട്ടേഷൻ നൽകുന്ന പ്ലാറ്റ്ഫോമായി മാറിയ മ്യൂസ്ലിക്ക് ഇതിനകം 12 ലക്ഷത്തിലധികം ഉപഭോക്താക്കളുണ്ട്. ഓരോ വർഷവും ശരാശരി 50% വളർച്ചയും കമ്പനി നേടുന്നു. എന്നാൽ ഡയറക്ട്-ടു-കൺസ്യൂമർ (Direct-to-Consumer) ബ്രാൻഡുകൾ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി പുതിയ ഉപഭോക്താക്കളെ കണ്ടെത്താനുള്ള ഭീമമായ ചിലവാണ്.
“നിങ്ങളുടെ വരുമാനം ഒരു ബില്യൺ ഡോളറാകുമ്പോൾ, അടുത്ത ഒരു ബില്യൺ ഡോളർ കൂടി വളരാൻ നിങ്ങൾക്ക് മറ്റൊരു ബില്യൺ ഡോളർ മാർക്കറ്റിംഗിനായി ചിലവഴിക്കേണ്ടി വരും,” ജിയ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഉപഭോക്താക്കളെ ആകർഷിക്കാനുള്ള പരസ്യങ്ങൾക്കും മറ്റുമായി വൻതോതിൽ പണം മുടക്കേണ്ടി വരുന്ന ഈ അവസ്ഥ പല കമ്പനികളെയും കടക്കെണിയിലാക്കാറുണ്ട്. ഈ ‘തലവേദന’ ഒഴിവാക്കാനാണ് മ്യൂസ്ലി പുതിയ വഴികൾ തേടിയത്.
ഫണ്ടിംഗിലെ പുത്തൻ തന്ത്രം: എന്താണ് CVF മോഡൽ?
ജനറൽ കാറ്റലിസ്റ്റിലെ നിക്ഷേപകർ കഴിഞ്ഞ വർഷം ജാക്ക് ജിയയെ സമീപിച്ചപ്പോൾ, ഫണ്ടിംഗ് കണ്ടെത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് യാതൊരു താൽപര്യവുമില്ലായിരുന്നു. കാരണം, ഓഹരികൾ വിറ്റ് കമ്പനിയിലെ സ്വന്തം ഉടമസ്ഥാവകാശം കുറയ്ക്കാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ജനറൽ കാറ്റലിസ്റ്റ് മുന്നോട്ട് വെച്ച നിർദ്ദേശം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു.
ഇതൊരു സാധാരണ വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ നിക്ഷേപമല്ല. കമ്പനിയുടെ ഓഹരികൾ (Equity) അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടില്ല. ഇതൊരു ബാങ്ക് ലോണുമല്ല, അതിനാൽ ഭീമമായ പലിശയുമില്ല. പകരം, ഇതൊരുതരം വരുമാനം പങ്കുവെക്കൽ കരാറാണ്. ഇതിനെ സാങ്കേതികമായി നോൺ-ഡില്യൂട്ടീവ് ക്യാപിറ്റൽ (Non-dilutive Capital) എന്ന് പറയുന്നു. ഈ രീതിയുടെ പ്രത്യേകതകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
- ഓഹരി നൽകേണ്ടതില്ല: കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം പൂർണ്ണമായും സ്ഥാപകരുടെ കയ്യിൽ ഭദ്രമായിരിക്കും.
- വരുമാനത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പങ്ക്: ജനറൽ കാറ്റലിസ്റ്റ് നൽകുന്ന പണം ഉപയോഗിച്ച് മ്യൂസ്ലി നേടുന്ന പുതിയ വരുമാനത്തിന്റെ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച, ചെറിയൊരു ശതമാനം അവർക്ക് തിരികെ നൽകണം.
- നിശ്ചിത പരിധി: എത്ര തുക വരെയാണ് ഇങ്ങനെ തിരികെ നൽകേണ്ടത് എന്നതിനും കൃത്യമായ ഒരു പരിധിയുണ്ട്. അതായത്, നിക്ഷേപകർക്ക് അമിതലാഭം കൊയ്യാനാകില്ല.
ആദ്യമൊന്ന് സംശയിച്ചെങ്കിലും, ഈ രീതിയുടെ ഗണിതശാസ്ത്രം പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ഇതിലെ നേട്ടം വളരെ വലുതാണെന്ന് ജിയക്ക് ബോധ്യമായി. ഒരു ബാങ്ക് വായ്പയേക്കാൾ മികച്ചതും ഓഹരി വിൽക്കുന്നതിനേക്കാൾ എത്രയോ ലാഭകരവുമായിരുന്നു ഈ ഇടപാട്.
കൈപൊള്ളാതെ വളരാനുള്ള അവസരം
മാർക്കറ്റിംഗിനും പുതിയ ഉപഭോക്താക്കളെ കണ്ടെത്താനുമായിരിക്കും ഈ 360 മില്യൺ ഡോളറും പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുക. ഇത് മ്യൂസ്ലിക്ക് അവരുടെ വളർച്ചയുടെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കാൻ വലിയൊരു ഊർജ്ജം നൽകും. ഗ്രാമർലി (Grammarly), ലെമണേഡ് (Lemonade), റോ (Ro) തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളും ജനറൽ കാറ്റലിസ്റ്റിന്റെ ഈ ഫണ്ടിംഗ് മാതൃക പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
2014-ൽ 20 മില്യൺ ഡോളർ സമാഹരിച്ചതിന് ശേഷം മ്യൂസ്ലി മറ്റൊരു ഇക്വിറ്റി ഫണ്ടിംഗും നടത്തിയിട്ടില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. വളരെ കുറഞ്ഞ മൂലധനം ഉപയോഗിച്ച് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന കമ്പനിയാണിത്. ഈ പുതിയ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഫണ്ടിംഗ് രീതിയിലൂടെ, സ്വന്തം നിയന്ത്രണം കൈവിടാതെ തന്നെ ആഗോളതലത്തിൽ വളരാനുള്ള അവസരമാണ് അവർക്ക് കൈവന്നിരിക്കുന്നത്.
സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്തെ പുതിയ പാത
മ്യൂസ്ലിയുടെ ഈ നീക്കം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യയിലെയും കേരളത്തിലെയും സംരംഭകർക്ക് ഒരു പുതിയ ദിശാബോധം നൽകുന്നുണ്ട്. എപ്പോഴും വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ നിക്ഷേപകരുടെ പുറകെ പോയി കമ്പനിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം അവർക്ക് അടിയറവ് വെക്കുന്നത് മാത്രമാണ് വളരാനുള്ള ഏക വഴിയെന്ന ധാരണയെ ഇത് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു.
മികച്ച രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും സ്ഥിരമായ വരുമാനം നേടുകയും ചെയ്യുന്ന കമ്പനികൾക്ക്, വളർച്ചയുടെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കാൻ ഓഹരികൾ വിൽക്കാതെ തന്നെ മൂലധനം കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കുമെന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമായി മ്യൂസ്ലിയുടെ ഈ ഇടപാട് മാറുകയാണ്. ഇത് വെറും ഒരു വാർത്തയല്ല, മറിച്ച് ലോകത്തെ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഫണ്ടിംഗ് രംഗത്തെ മാറുന്ന സമവാക്യങ്ങളുടെ സൂചനയാണ്. സംരംഭകർക്ക് പ്രതീക്ഷ നൽകുന്ന, കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ പാത.
