സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ് പ്രവർത്തനം നിർത്തി; പ്രതിസന്ധി

ആകാശത്ത് നിന്ന് ഒരു വിമാനക്കമ്പനി അപ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്നു. അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ അൾട്രാ-ലോ-കോസ്റ്റ് വിമാനക്കമ്പനികളിലൊന്നായ സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ് ശനിയാഴ്ച പുലർച്ചെ 3 മണിയോടെ തങ്ങളുടെ എല്ലാ സർവീസുകളും നിർത്തിവെച്ചു. 34 വർഷത്തെ സേവനം അവസാനിപ്പിച്ച ഈ തീരുമാനം പതിനായിരക്കണക്കിന് യാത്രക്കാരെയും ജീവനക്കാരെയും ഒരുപോലെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. കമ്പനിയുടെ വെബ്സൈറ്റ് ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തനരഹിതമാണ്. പകരം, യാത്രക്കാർ വിമാനത്താവളങ്ങളിലേക്ക് വരരുതെന്നും ടിക്കറ്റ് തുക തിരികെ നൽകുമെന്നും അറിയിക്കുന്ന ഒരു സന്ദേശം മാത്രമാണ് കാണാൻ കഴിയുന്നത്.

അവസാനത്തെ സ്പിരിറ്റ് വിമാനം ലാൻഡ് ചെയ്യുമ്പോൾ എയർ ട്രാഫിക് കൺട്രോളർമാരും പൈലറ്റുമാരും തമ്മിൽ നടത്തിയ വിടവാങ്ങൽ സംഭാഷണങ്ങൾ വ്യോമയാന രംഗത്ത് ഒരു നൊമ്പരമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ഒരു കാലത്ത് കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ആകാശയാത്ര എന്ന സ്വപ്നം സാധ്യമാക്കിയ ഒരു ഭീമന്റെ പതനത്തിനാണ് ലോകം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്.

പ്രതിസന്ധിയുടെ കാണാച്ചരടുകൾ

പെട്ടെന്നൊരു സുപ്രഭാതത്തിൽ സംഭവിച്ച ഒന്നല്ല ഈ തകർച്ച. വർഷങ്ങളായി സാമ്പത്തികമായി ഉലഞ്ഞാടുകയായിരുന്നു സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ്. എന്നാൽ, കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോകാൻ കാരണമായത് അടുത്തിടെയുണ്ടായ ഇന്ധനവിലയിലെ അപ്രതീക്ഷിതവും ഭീമവുമായ വർധനവാണ്. ഇറാനെതിരെ ട്രംപ് ഭരണകൂടം സ്വീകരിച്ച പുതിയ സൈനിക നടപടികളാണ് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ എണ്ണവില കുതിച്ചുയരാൻ കാരണമെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇതോടെ ജെറ്റ് ഫ്യൂവൽ (Jet Fuel) വില ഇരട്ടിയായി. ഇത് കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തനച്ചെലവ് താങ്ങാനാവാത്ത വിധം ഉയർത്തി.

കമ്പനിയുടെ സി.ഇ.ഒ ഡേവ് ഡേവിസ് പുറത്തിറക്കിയ പ്രസ്താവനയിൽ നിരാശ വ്യക്തമാണ്. “കഴിഞ്ഞ 30 വർഷത്തിലേറെയായി, കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ യാത്ര സാധ്യമാക്കുന്നതിൽ സ്പിരിറ്റ് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. കമ്പനിയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ ഞങ്ങൾ പരമാവധി ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ ഇന്ധനവിലയിലെ വർധനവ് ഞങ്ങളുടെ എല്ലാ കണക്കുകൂട്ടലുകളും തെറ്റിച്ചു. മുന്നോട്ട് പോകാൻ ആവശ്യമായ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ കണ്ടെത്താൻ ഞങ്ങൾക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ഈയൊരു സാഹചര്യത്തിൽ പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിക്കുകയല്ലാതെ മറ്റ് മാർഗ്ഗങ്ങളൊന്നും മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നില്ല,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

അവസാനത്തെ അടയാളങ്ങൾ

കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ ഇത് രണ്ടാം തവണയാണ് കമ്പനി പാപ്പരത്തത്തിനായി (Bankruptcy) അപേക്ഷിക്കുന്നത്. 2019-ന് ശേഷം ലാഭത്തിന്റെ മുഖം കാണാൻ സ്പിരിറ്റിന് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. കോവിഡിന് തൊട്ടുമുൻപ്, 2019-ൽ പുതിയ വിമാനങ്ങൾ വാങ്ങാനും റൂട്ടുകൾ വികസിപ്പിക്കാനുമായി കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ കടമെടുത്തത് വലിയൊരു തിരിച്ചടിയായി. മഹാമാരി വന്നതോടെ വ്യോമയാന മേഖല നിശ്ചലമാവുകയും കടം പെരുകുകയും ചെയ്തു.

2022-ൽ ജെറ്റ്ബ്ലൂ (JetBlue) എന്ന മറ്റൊരു വിമാനക്കമ്പനി സ്പിരിറ്റിനെ ഏറ്റെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും നിയമപരമായ കാരണങ്ങളാൽ അത് നടന്നില്ല. ഫ്രോണ്ടിയർ എയർലൈൻസുമായുള്ള ലയന ചർച്ചകളും പരാജയപ്പെട്ടു. രക്ഷപ്പെടാനുള്ള എല്ലാ വാതിലുകളും അടഞ്ഞതോടെയാണ് സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ് തങ്ങളുടെ ചിറകുകൾ എന്നന്നേക്കുമായി മടക്കിയത്.

വഴിയിലായ യാത്രക്കാരും തൊഴിൽരഹിതരായ ജീവനക്കാരും

ഏകദേശം 17,000 ജീവനക്കാർക്കാണ് ഈ അടച്ചുപൂട്ടൽ മൂലം തൊഴിൽ നഷ്ടമായേക്കുക. പൈലറ്റുമാർ, ഫ്ലൈറ്റ് അറ്റൻഡന്റുമാർ, മെക്കാനിക്കുകൾ, ഗ്രൗണ്ട് സ്റ്റാഫ് തുടങ്ങി വലിയൊരു വിഭാഗം ആളുകളുടെ ഭാവിയാണ് അനിശ്ചിതത്വത്തിലായത്. “ഞങ്ങളുടെ ജീവനക്കാർ ഇതിലും മികച്ച ഒരു യാത്രയയപ്പ് അർഹിച്ചിരുന്നു,” എയർ ലൈൻ പൈലറ്റ്സ് അസോസിയേഷൻ പ്രതികരിച്ചു.

അതിലും വലിയ പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്നത് ടിക്കറ്റ് ബുക്ക് ചെയ്ത് യാത്രക്കായി കാത്തിരുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളാണ്. ഇവരുടെ സഹായത്തിനായി മറ്റ് പ്രമുഖ വിമാനക്കമ്പനികൾ ഇപ്പോൾ രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

• സൗത്ത് വെസ്റ്റ്: സ്പിരിറ്റ് ടിക്കറ്റുള്ള യാത്രക്കാർക്ക് പ്രത്യേക ‘റെസ്ക്യൂ ഫെയറുകൾ’ (Rescue Fares) പ്രഖ്യാപിച്ചു.
• ജെറ്റ്ബ്ലൂ: സ്പിരിറ്റ് യാത്ര ചെയ്യുന്ന അതേ റൂട്ടിൽ 99 ഡോളറിന് ഒറ്റത്തവണ യാത്ര വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
• അമേരിക്കൻ എയർലൈൻസ്: സ്പിരിറ്റ് സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന റൂട്ടുകളിൽ കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ടിക്കറ്റുകൾ നൽകുമെന്നും ആവശ്യമെങ്കിൽ വലിയ വിമാനങ്ങൾ സർവീസിനിറക്കുമെന്നും അറിയിച്ചു.
• യുണൈറ്റഡ്, ഫ്രോണ്ടിയർ: ഈ കമ്പനികളും സമാനമായ രീതിയിൽ കുറഞ്ഞ നിരക്കിലുള്ള ടിക്കറ്റുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് രംഗത്തുണ്ട്.

ഈ നീക്കങ്ങൾ വഴിയിലായ യാത്രക്കാർക്ക് താൽക്കാലിക ആശ്വാസം നൽകുമെങ്കിലും, ബജറ്റ് എയർലൈൻ രംഗത്തെ ഒരു വലിയ ശക്തിയുടെ അഭാവം ഭാവിയിൽ ടിക്കറ്റ് നിരക്കുകൾ വർധിക്കാൻ കാരണമായേക്കുമോ എന്ന ആശങ്കയും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.

ഇന്ത്യൻ വിപണിക്കുള്ള പാഠം

സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസിന്റെ പതനം ഇന്ത്യയിലെ വ്യോമയാന മേഖലയ്ക്ക് ഒരു വലിയ മുന്നറിയിപ്പാണ് നൽകുന്നത്. ഇന്ത്യയിലും യാത്രക്കാരിൽ ഭൂരിഭാഗവും ആശ്രയിക്കുന്നത് ഇൻഡിഗോ, സ്പൈസ്ജെറ്റ്, എയർ ഇന്ത്യ എക്സ്പ്രസ് പോലുള്ള ബജറ്റ് എയർലൈനുകളെയാണ്. ഇന്ധനവിലയിലുണ്ടാകുന്ന ചെറിയൊരു വർധനവ് പോലും ഇവിടുത്തെ കമ്പനികളുടെ ലാഭക്ഷമതയെ കാര്യമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്.

കിംഗ്ഫിഷർ, ജെറ്റ് എയർവേസ് തുടങ്ങിയ വമ്പൻമാർക്ക് സംഭവിച്ച സാമ്പത്തിക തകർച്ച നാം കണ്ടതാണ്. ആഗോളതലത്തിലുണ്ടാകുന്ന രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവുമായ മാറ്റങ്ങൾ എത്ര പെട്ടെന്നാണ് ഒരു വ്യവസായത്തെ ഒന്നാകെ പിടിച്ചുലയ്ക്കുന്നതെന്നതിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉദാഹരണമാണ് സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ്. ഭാവിയിൽ സമാനമായ പ്രതിസന്ധികൾ ഒഴിവാക്കാൻ ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾ ശക്തമായ സാമ്പത്തിക ആസൂത്രണം നടത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയിലേക്കാണ് ഈ സംഭവം വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. അല്ലെങ്കിൽ, ഇവിടെയും യാത്രക്കാർ പാതിവഴിയിലാകുന്ന ഒരു കാലം വിദൂരമായിരിക്കില്ല.