കോവിഡ് പാഠങ്ങൾ: ഭീമൻ തുക മുടക്കി ബ്രിട്ടൻ പഠിക്കുന്നതെന്ത്?

ഓക്സിജൻ കിട്ടാതെ പിടഞ്ഞ ശ്വാസങ്ങൾ, അടച്ചിട്ട വീടുകളിലെ നിസ്സഹായത, തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട് കിലോമീറ്ററുകളോളം നടന്നുപോയ മനുഷ്യർ… കോവിഡ് മഹാമാരി നമ്മുടെ ഓർമ്മകളിൽ നിന്നും മാഞ്ഞു തുടങ്ങിയിരിക്കാം. എന്നാൽ, അന്ന് സംഭവിച്ച പാളിച്ചകളെക്കുറിച്ചും ഭാവിയിൽ സമാനമായൊരു ദുരന്തം ഒഴിവാക്കാൻ എന്തുചെയ്യണമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചർച്ചകൾ ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും സജീവമാണ്. ഇതിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത് യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിൽ (യുകെ) നടക്കുന്ന കോവിഡ് അന്വേഷണമാണ്.

നാലുവർഷത്തോളം നീണ്ട, ഏകദേശം 2100 കോടി രൂപയിലധികം (200 മില്യൺ പൗണ്ട്) ചെലവുവരുന്ന ഈ ബൃഹത്തായ അന്വേഷണം അതിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ ഉയരുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ പലതാണ്. ഇത്രയും വലിയൊരു തുക മുടക്കി ഒരു ഭൂതകാലത്തെ കീറിമുറിക്കേണ്ടതുണ്ടോ? അതോ, ഭാവിയിലേക്കുള്ള സുരക്ഷയ്ക്ക് ഈ വില കൊടുത്തേ മതിയാകൂ എന്നാണോ?

എന്താണ് യുകെയിലെ കോവിഡ് അന്വേഷണം?

ഒരു രാജ്യം എന്ന നിലയിൽ കോവിഡ് മഹാമാരിയെ നേരിട്ടതിൽ എവിടെയൊക്കെ പിഴച്ചു എന്ന് കണ്ടെത്താനുള്ള ഔദ്യോഗിക ശ്രമമാണിത്. 2022-ൽ ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ച അന്വേഷണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത് മുൻ ജഡ്ജി ബറോണസ് ഹെതർ ഹാലറ്റാണ്. സർക്കാരിന്റെ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ, ലോക്ക്ഡൗൺ (Lockdown) തീരുമാനങ്ങൾ, ആരോഗ്യമേഖലയുടെ പ്രതികരണം, വാക്സിൻ വിതരണം, സാമ്പത്തിക ആഘാതം തുടങ്ങി എല്ലാ വിഷയങ്ങളും ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരും.

വെറും കണക്കെടുപ്പല്ല ഇത്. പ്രധാനമന്ത്രിമാർ, മന്ത്രിമാർ, ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ, ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ തുടങ്ങി 350-ൽ അധികം സാക്ഷികളെ വിസ്തരിച്ചു. ആറുലക്ഷത്തിലധികം രേഖകൾ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കി. രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വിപുലമായ പൊതു അന്വേഷണങ്ങളിലൊന്നാണിത്.

അന്വേഷണത്തിന്റെ ചില പ്രാഥമിക റിപ്പോർട്ടുകൾ ഇതിനകം പുറത്തുവന്നു കഴിഞ്ഞു. സർക്കാരിന്റെ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ അപര്യാപ്തമായിരുന്നുവെന്നും, നിർണായക തീരുമാനങ്ങൾ വൈകിയതുവഴി ആയിരക്കണക്കിന് അധികമരണങ്ങൾ സംഭവിച്ചുവെന്നും ഈ റിപ്പോർട്ടുകൾ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. “വളരെ കുറച്ചു കാര്യങ്ങൾ, വളരെ വൈകി” (too little, too late) എന്നായിരുന്നു സർക്കാർ നടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണത്തിന്റെ ഒരു സുപ്രധാന നിരീക്ഷണം.

ചെലവിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള വിമർശനങ്ങളും മറുപടിയും

ഏകദേശം 2100 കോടി രൂപ അന്വേഷണത്തിനും, രേഖകൾ സമർപ്പിക്കാനും മറ്റുമായി സർക്കാർ വകുപ്പുകൾക്ക് 1000 കോടി രൂപ വേറെയും ചെലവായി. ഇത്ര ഭീമമായ തുക ചെലവഴിക്കുന്നതിനെതിരെ കടുത്ത വിമർശനങ്ങളും ഉയർന്നിരുന്നു. “കഴിഞ്ഞുപോയ കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാൻ എന്തിനാണ് ഇത്രയും പണം തുലയ്ക്കുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യം പല കോണുകളിൽ നിന്നും ഉയർന്നു.

എന്നാൽ, അന്വേഷണ കമ്മീഷൻ അധ്യക്ഷ ഹെതർ ഹാലറ്റ് ഈ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ മറുപടി നൽകുന്നു. “മഹാമാരി കാരണം പ്രിയപ്പെട്ടവരെ നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെയും ജീവിതം വഴിമുട്ടിയവരുടെയും വേദന നാം കാണണം. അവരുടെ ദുരിതത്തിന്റെ ആഴം മനസ്സിലാക്കുമ്പോഴാണ് എന്തിനാണ് ഈ അന്വേഷണം എന്ന് ബോധ്യമാവുക,” അവർ പറഞ്ഞു. ഓരോ ജീവനും വിലയുണ്ടെന്നും, ഭാവിയിൽ ഒരാളുടെയെങ്കിലും ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഈ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് കഴിഞ്ഞാൽ ഈ ചെലവ് ന്യായീകരിക്കപ്പെടുമെന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

അവരുടെ വാക്കുകളിൽ ഒരു താക്കീതുമുണ്ട്. “ഞാൻ നൽകുന്ന ശുപാർശകൾ നടപ്പിലാക്കാൻ പൊതുജനം സർക്കാരുകളിൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തണം. എങ്കിൽ മാത്രമേ അടുത്തൊരു മഹാമാരി വരുമ്പോൾ മരണനിരക്കും ദുരിതവും കുറയ്ക്കാൻ നമുക്ക് സാധിക്കൂ.”

ഇന്ത്യൻ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ പ്രസക്തി

യുകെയിലെ ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ നമ്മൾ കേരളത്തിലുള്ളവരും ഇന്ത്യക്കാരും ശ്രദ്ധയോടെ കാണേണ്ടതുണ്ട്. ലോകത്ത് കോവിഡ് ഏറ്റവും രൂക്ഷമായി ബാധിച്ച രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇന്ത്യ. നമ്മൾ നേരിട്ട വെല്ലുവിളികൾ യുകെയിലേതിനേക്കാൾ എത്രയോ സങ്കീർണ്ണമായിരുന്നു. അപ്രതീക്ഷിത ലോക്ക്ഡൗൺ മൂലം കുടുങ്ങിപ്പോയ അതിഥി തൊഴിലാളികളുടെ പലായനം, രണ്ടാം തരംഗത്തിലെ ഓക്സിജൻ ക്ഷാമം, ആശുപത്രി കിടക്കകൾക്കായുള്ള നെട്ടോട്ടം എന്നിവയെല്ലാം നമ്മുടെ കണ്മുന്നിൽ നടന്നതാണ്.

ഇവിടെയാണ് പ്രസക്തമായ ചോദ്യം ഉയരുന്നത്: ഇന്ത്യയിൽ ഇത്തരമൊരു സുതാര്യമായ അന്വേഷണം സാധ്യമാണോ?

നമ്മുടെ രാജ്യത്ത് കോവിഡ് പ്രതിരോധത്തെയും അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെയും കുറിച്ച് പാർലമെന്ററി സമിതികൾ പഠിക്കുകയും റിപ്പോർട്ടുകൾ സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, യുകെയിലേതുപോലെ ഒരു സ്വതന്ത്ര പബ്ലിക് ഇൻക്വയറി (Public Inquiry) അതിൽനിന്നും ഏറെ വ്യത്യസ്തമാണ്. അതിന് കൂടുതൽ അധികാരങ്ങളുണ്ട്, സർക്കാരിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും തെളിവുകൾ വിളിച്ചുവരുത്താനും സാധിക്കും.

ഒരുപക്ഷേ, ഇന്ത്യയുടെ വൈവിധ്യവും വിസ്തൃതിയും കാരണം യുകെ മാതൃകയിലുള്ള ഒരൊറ്റ അന്വേഷണം പ്രായോഗികമായിരിക്കില്ല. എന്നാൽ, സംസ്ഥാനതലത്തിലെങ്കിലും നടന്ന കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് സത്യസന്ധമായ ഒരു വിലയിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്.

• നമ്മുടെ ആരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങൾ എത്രത്തോളം സജ്ജമായിരുന്നു?
• ലോക്ക്ഡൗൺ തീരുമാനങ്ങൾ സാധാരണക്കാരെ എങ്ങനെ ബാധിച്ചു?
• ഓക്സിജൻ വിതരണ ശൃംഖലയിൽ സംഭവിച്ച പാളിച്ചകൾക്ക് ആരാണ് ഉത്തരവാദി?
• കോവിഡ് മഹാമാരി കാലത്ത് പ്രചരിച്ച വ്യാജവാർത്തകളും അശാസ്ത്രീയമായ ചികിത്സാരീതികളും എത്രത്തോളം ദോഷം ചെയ്തു?

ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്തുന്നത് ആരെയെങ്കിലും കുറ്റപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടി മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഭാവിയിൽ കൂടുതൽ മികച്ച രീതിയിൽ പ്രതികരിക്കാനാണ്.

പഠിക്കേണ്ട പാഠങ്ങൾ, മറക്കരുതാത്ത ഓർമ്മകൾ

യുകെയിലെ കോവിഡ് അന്വേഷണം ഒരു രാജ്യത്തിന് നൽകുന്ന പാഠങ്ങൾ സാർവത്രികമാണ്. ഭരണാധികാരികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം, ശാസ്ത്രീയ ഉപദേശങ്ങളുടെ പങ്ക്, പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങളുടെ (Public Health Systems) പ്രാധാന്യം എന്നിവയെല്ലാം അത് അടിവരയിടുന്നു. ചെലവേറിയതും സമയമെടുക്കുന്നതുമാണെങ്കിലും, സത്യം കണ്ടെത്താനുള്ള ഇത്തരം ശ്രമങ്ങൾ ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

ഓരോ ദുരന്തവും ഒരു പാഠപുസ്തകമാണ്. ആ പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങൾ വായിക്കാനും പഠിക്കാനും തയ്യാറാകുമ്പോഴാണ് ഒരു സമൂഹം എന്ന നിലയിൽ നമ്മൾ വളരുന്നത്. കോവിഡ് മഹാമാരി നമ്മെ പഠിപ്പിച്ച പാഠങ്ങൾ മറക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ് യുകെയിൽ ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയാകുന്ന ഈ അന്വേഷണം. അത് വെറുമൊരു രാജ്യത്തിന്റെ മാത്രം കഥയല്ല, ആധുനിക ലോകം ഒരു മഹാമാരിക്ക് മുന്നിൽ പകച്ചുനിന്നതിന്റെയും അതിൽ നിന്ന് കരകയറാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന്റെയും നേർസാക്ഷ്യമാണ്.