നമ്മൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്മാർട്ട്ഫോൺ മുതൽ ഇലക്ട്രിക് കാറുകൾ വരെ, എന്തിന് രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമായ മിസൈലുകളിൽ പോലും ഒരു പൊതു ഘടകമുണ്ട്. നിക്കൽ, കോബാൾട്ട് പോലുള്ള ചില ലോഹങ്ങൾ. ഇവയെയാണ് ലോകം ഇന്ന് നിര്ണായക ധാതുക്കള് (Critical Minerals) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഈ ധാതുക്കളുടെ ശുദ്ധീകരണത്തിലും വിതരണത്തിലും ചൈനയും ഇന്തോനേഷ്യയും അടക്കിവാഴുന്ന ഒരു ലോകത്താണ് നമ്മൾ ജീവിക്കുന്നത്. ഈ ആശ്രിതത്വം അമേരിക്കയ്ക്കും യൂറോപ്പിനും സൃഷ്ടിക്കുന്ന തലവേദന ചെറുതൊന്നുമല്ല.
ഈ കുത്തക തകർക്കാനുള്ള ഒരു വലിയ ചുവടുവെപ്പാണ് ഇപ്പോൾ അമേരിക്കയിൽ നടക്കുന്നത്. എൻത് സൈക്കിൾ (Nth Cycle) എന്ന ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പ്, 1.1 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ (ഏകദേശം 9100 കോടി രൂപ) ഒരു കൂറ്റൻ കരാറിലൂടെ ഈ രംഗത്ത് പുതിയൊരു ചരിത്രം കുറിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്.
ചൈനയുടെ ഉരുക്കുമുഷ്ടിയിൽ ഒരു ലോകം
എന്തുകൊണ്ടാണ് അമേരിക്കയും യൂറോപ്പും ഇത്രയധികം ആശങ്കപ്പെടുന്നത്? കണക്കുകൾ കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്നതാണ്. ലോകത്ത് ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന നിക്കലിന്റെ പകുതിയിലേറെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ചൈനയാണ്. ഇന്തോനേഷ്യയാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന ഉത്പാദകർ. എന്നാൽ കൗതുകകരമായ വസ്തുത, ഇന്തോനേഷ്യയിലെ നിക്കൽ ശുദ്ധീകരണ ശാലകളിൽ 75 ശതമാനവും ചൈനീസ് കമ്പനികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണെന്നതാണ്. ചുരുക്കത്തിൽ, ലോകത്തിനാവശ്യമായ ഈ നിര്ണായക ധാതുക്കള് വിതരണം ചെയ്യണോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ ചൈനയ്ക്ക് സാധിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥിതിവിശേഷം.
ചൈനയുമായുള്ള രാഷ്ട്രീയ ബന്ധങ്ങൾ വഷളായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഇക്കാലത്ത്, ഇത് ഒരു വ്യാപാര പ്രശ്നം മാത്രമല്ല, ഒരു സുരക്ഷാ ഭീഷണി കൂടിയായി മാറുകയാണ്. “ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് അമേരിക്കയിലെ കമ്പനികൾ സ്വന്തം രാജ്യത്ത് തന്നെ ധാതുക്കൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായി ചിന്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്,” എൻത് സൈക്കിളിന്റെ സഹസ്ഥാപകയും സി.ഇ.ഒയുമായ മേഗൻ ഓ’കോണർ പറയുന്നു.
പുതിയ കളിക്കാരന്റെ വരവ്
ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് ഒരു പരിഹാരവുമായാണ് എൻത് സൈക്കിൾ എന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പ് രംഗപ്രവേശം ചെയ്യുന്നത്. നിക്കൽ, കോബാൾട്ട്, ചെമ്പ് തുടങ്ങിയ നിര്ണായക ധാതുക്കള് വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരു പുതിയ ഇലക്ട്രോകെമിക്കൽ സംവിധാനമാണ് ഇവരുടെ തുറുപ്പുചീട്ട്. ഒരു വർഷം മുൻപ് ഒഹായോയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച ഇവരുടെ പ്ലാന്റിന് 3,100 മെട്രിക് ടൺ വരെ സംസ്കരിക്കാൻ ശേഷിയുണ്ടായിരുന്നു.
ഇപ്പോഴിതാ, ലോകത്തിലെ പ്രമുഖ കമ്മോഡിറ്റി ട്രേഡിംഗ് കമ്പനിയായ ട്രാഫിഗുരയുമായി (Trafigura) 1.1 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടതോടെ കാര്യങ്ങൾ മാറിമറിയുകയാണ്. നിലവിലുള്ളതിന്റെ നാലിരട്ടി ഉത്പാദന ശേഷിയാണ് ഈ കരാറിലൂടെ കമ്പനി ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇത് വെറുമൊരു വ്യാപാര കരാർ എന്നതിലുപരി, അമേരിക്കയുടെ വ്യാവസായിക വിതരണ ശൃംഖലയെക്കുറിച്ചുള്ള കാഴ്ചപ്പാടിൽ വരുന്ന വലിയൊരു മാറ്റത്തിന്റെ സൂചന കൂടിയാണ്.
സാങ്കേതികവിദ്യയിലെ വിപ്ലവം
എന്താണ് എൻത് സൈക്കിളിന്റെ സാങ്കേതികവിദ്യയെ ഇത്ര സവിശേഷമാക്കുന്നത്? പരമ്പരാഗത ശുദ്ധീകരണ ശാലകൾക്ക് ഏക്കറുകണക്കിന് സ്ഥലവും ഭീമമായ മൂലധനച്ചെലവും ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ എൻത് സൈക്കിളിന്റെ സംവിധാനം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്.
- ചെറിയ പ്ലാന്റ്: പരമ്പരാഗത ശാലകളെക്കാൾ അഞ്ചോ പത്തോ മടങ്ങ് വലിപ്പം കുറവാണ് ഇവരുടെ മോഡുലാർ പ്ലാന്റുകൾക്ക്.
- കുറഞ്ഞ മുതൽമുടക്ക്: വലിപ്പം കുറവായതിനാൽ നിർമ്മാണച്ചെലവ് ഗണ്യമായി കുറയുന്നു. ഇത് വേഗത്തിൽ ലാഭത്തിലെത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.
- ലാഭക്ഷമത: ഓ’കോണറുടെ വാക്കുകളിൽ, “വർഷം 6,000 മെട്രിക് ടൺ സംസ്കരിച്ചാൽ പോലും ഞങ്ങളുടെ സിസ്റ്റത്തിന് ലാഭകരമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയും.”
ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ വിജയകരമായ കൂറ്റൻ കേന്ദ്രീകൃത ശുദ്ധീകരണ ശാലകളുടെ മാതൃക അമേരിക്കയിൽ പ്രായോഗികമല്ലെന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അതിനൊരു ബദലാണ് ഈ പുതിയ മോഡുലാർ രീതി.
അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ എവിടെ നിന്ന്?
പുതിയ പ്ലാന്റുകൾ വരുന്നു, പക്ഷെ ശുദ്ധീകരിക്കാനുള്ള ധാതുക്കൾ എവിടെ നിന്ന് കിട്ടും? ഇവിടെയാണ് റീസൈക്ലിംഗിന്റെ പ്രാധാന്യം വരുന്നത്.
പഴയ ബാറ്ററികൾ പൊടിച്ച് വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന ലോഹമിശ്രിതമായ ‘ബ്ലാക്ക് മാസ്’ (Black Mass), എണ്ണ-വാതക വ്യവസായത്തിൽ നിന്നുള്ള കാറ്റലിസ്റ്റുകൾ തുടങ്ങിയവയാണ് എൻത് സൈക്കിൾ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇന്ന് സംഭവിക്കുന്നത് എന്താണെന്നാൽ, അമേരിക്കയിലും യൂറോപ്പിലും ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞ ബാറ്ററികൾ പോലും റീസൈക്കിൾ ചെയ്യാനായി കപ്പൽ കയറ്റി ചൈനയിലേക്ക് അയക്കുകയാണ്. “നമ്മുടെ വിലയേറിയ വിഭവങ്ങൾ മറ്റൊരാൾക്ക് നൽകി, പിന്നീട് അവരിൽ നിന്ന് തന്നെ കൂടിയ വിലയ്ക്ക് തിരികെ വാങ്ങുന്ന വിചിത്രമായ ഒരവസ്ഥയാണിത്,” ഓ’കോണർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഈ പ്രവണതയ്ക്ക് തടയിടുകയാണ് എൻത് സൈക്കിളിന്റെ ലക്ഷ്യം. അമേരിക്കയിലും യൂറോപ്പിലും നിർമ്മിക്കുന്ന പുതിയ പ്ലാന്റുകളിലേക്ക് ആവശ്യമായ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ അവിടെത്തന്നെ ലഭ്യമാണെന്ന് കമ്പനി ഉറച്ചു വിശ്വസിക്കുന്നു.
തന്ത്രപരമായ മാറ്റവും ഭാവിയും
എല്ലാം ശുഭകരമാണെന്ന് പറയാൻ വരട്ടെ. ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങളുടെ ഒരു കുത്തൊഴുക്ക് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, റീസൈക്കിൾ ചെയ്യാനായി ലക്ഷക്കണക്കിന് ബാറ്ററികൾ വിപണിയിലെത്താൻ ഇനിയും ഏതാനും വർഷങ്ങൾ കൂടി എടുത്തേക്കാം. പ്രമുഖ ബാറ്ററി റീസൈക്ലിംഗ് കമ്പനിയായ റെഡ്വുഡ് മെറ്റീരിയൽസ് പോലും, പല ബാറ്ററികൾക്കും ഇനിയും ആയുസ്സുണ്ടെന്ന് കണ്ട് അവ റീസൈക്കിൾ ചെയ്യുന്നതിന് പകരം പുനരുപയോഗിക്കാൻ ഒരു പുതിയ വിഭാഗം തന്നെ തുടങ്ങിയിരുന്നു.
എങ്കിലും, എൻത് സൈക്കിളിന്റെ ഈ ചുവടുവെപ്പ് നിർണായകമാണ്. ഇത് കേവലം നിര്ണായക ധാതുക്കള് ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ കമ്പനിയുടെ കഥയല്ല. മറിച്ച്, ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയിലെ അപകടകരമായ ആശ്രിതത്വം കുറയ്ക്കാനും, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ സ്വന്തം കാലിൽ നിൽക്കാനുമുള്ള ഒരു വലിയ രാജ്യത്തിന്റെ ശ്രമമാണ്. ഈ $1.1 ബില്യൺ ഡോളർ കരാർ ആ യാത്രയിലെ ഒരു സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ല് മാത്രമാണ്.
