കള്ളനോ അഴിമതിക്കാരനായ ന്യായാധിപനോ? വലിയ പാപി ആര്?

അമാവാസിയിലെ കൂരിരുട്ട്. ഉജ്ജയിനിയിലെ മഹാശ്മശാനത്തിൽ പാതിവെന്ത ശവശരീരങ്ങളുടെ രൂക്ഷഗന്ധം പേറുന്ന കാറ്റ് അലറുകയായിരുന്നു. എങ്ങുനിന്നോ കുറുക്കന്മാരുടെ ഭയാനകമായ ഓരിയിടലുകൾ ആ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഭീകരത വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ഇരുട്ടിന്റെ മറവിൽ വന്മരങ്ങളുടെ കൊമ്പുകൾ പരസ്പരം ഉരസി ശ്വാസംമുട്ടുന്നതുപോലുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചു. എങ്കിലും, അതൊന്നും ആ മഹാരാജാവിനെ തെല്ലും ഭയപ്പെടുത്തിയില്ല. വാളും പരിചയുമേന്തി, തോളിലൊരു ശവശരീരവും ചുമന്നുകൊണ്ട് വിക്രമാദിത്യൻ മുന്നോട്ട് നടക്കുകയാണ്. കാൽക്കീഴിൽ ഉണങ്ങിയ ഇലകളും എല്ലിൻകഷ്ണങ്ങളും ഞെരിഞ്ഞമരുന്ന ശബ്ദം മാത്രം ആ നിശബ്ദതയെ ഭേദിച്ചു. തോളിലെ ശവത്തിൽ ആവേശിച്ചിരിക്കുന്ന വേതാളത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ ഇരുട്ടിലും തീക്കനൽ പോലെ തിളങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. രാജാവിന്റെ അചഞ്ചലമായ നിശ്ചയദാർഢ്യം കണ്ട വേതാളം പതിവുപോലെ പരിഹാസത്തോടെ, ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചു. എന്നിട്ട് രാജാവിന്റെ ചെവിയിൽ മന്ത്രിച്ചു: “വിക്രമാദിത്യ മഹാരാജാവേ, ഈ അർദ്ധരാത്രിയിലും ഒട്ടും വിശ്രമമില്ലാതെ നീ എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ കഷ്ടപ്പെടുന്നത്? നിന്റെ വാളിന്റെ മൂർച്ചയോ നിന്റെ ധീരതയോ എന്നെ ഒട്ടും ഭയപ്പെടുത്തുന്നില്ല. നിന്റെ ഈ യാത്രയുടെ വിരസത മാറ്റാൻ ഞാൻ പഴയൊരു കഥ പറയാം. കഥയുടെ അവസാനം ഞാൻ ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യത്തിന് ശരിയായ ഉത്തരം അറിയാമായിരുന്നിട്ടും നീ പറഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ, നിന്റെ തല ആയിരം കഷ്ണങ്ങളായി പൊട്ടിത്തെറിക്കും. ഉത്തരം പറഞ്ഞാൽ, ഞാൻ വീണ്ടും ആ മുരിങ്ങമരത്തിലേക്ക് തന്നെ പറന്നുപോകും. നീ തയ്യാറാണോ?” വിക്രമാദിത്യൻ മറുപടിയൊന്നും പറയാതെ വിയർപ്പുകണങ്ങൾ വകഞ്ഞുമാറ്റി നടത്തം തുടർന്നു. വേതാളം തന്റെ കഥ ആരംഭിച്ചു.

വിശപ്പിന്റെ വിളി, നിസ്സഹായനായ മോഷ്ടാവ്

വേതാളം പറഞ്ഞു തുടങ്ങി: “രാജാവേ, പണ്ട് വിദർഭ രാജ്യത്തെ ഒരു നഗരത്തിൽ രാമു എന്ന് പേരുള്ള ഒരു പാവം കർഷകനുണ്ടായിരുന്നു. അതിരാവിലെ മുതൽ അന്തിമയങ്ങും വരെ മണ്ണിൽ പണിയെടുക്കുന്ന കഠിനാധ്വാനിയായ അവൻ തന്റെ ഭാര്യയും മൂന്ന് മക്കളുമടങ്ങുന്ന കുടുംബത്തെ പോറ്റിയിരുന്നത് വളരെ കഷ്ടപ്പെട്ടാണ്. എന്നാൽ പ്രകൃതി അവരോട് കരുണ കാണിച്ചില്ല. തുടർച്ചയായി മൂന്ന് വർഷം ആ നാട്ടിൽ ഒരു തുള്ളി മഴ പെയ്തില്ല. പാടങ്ങൾ വിണ്ടുകീറി വരണ്ടു. പച്ചപ്പ് എന്നൊന്ന് ആ നാട്ടിൽ ഇല്ലാതായി. കർഷകർ കൊടിയ പട്ടിണിയിലായി. രാമുവിന് ജോലിയില്ലാതായി. ദിവസങ്ങളോളം അവനും കുടുംബവും പച്ചവെള്ളം മാത്രം കുടിച്ച് ജീവൻ നിലനിർത്തി. കുട്ടികളുടെ വാടിയ മുഖം കാണാൻ കഴിയാതെ അവൻ പലപ്പോഴും വീടിന് പുറത്ത് പോയി കരഞ്ഞു.”

“ഒരു രാത്രി, ഇളയ കുട്ടി വിശപ്പ് സഹിക്കാനാവാതെ, വയറുപിടിച്ച് നിലവിളിച്ച് ബോധം കെട്ടു വീണു. ഭാര്യയുടെ കണ്ണീരും കുട്ടിയുടെ ദയനീയമായ അവസ്ഥയും രാമുവിന്റെ ഹൃദയം പിളർന്നു. ഒരു പിതാവ് എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ നിസ്സഹായത അവനെ വല്ലാതെ വേട്ടയാടി. അവന് മുന്നിൽ വേറെ വഴികളുണ്ടായിരുന്നില്ല. ആരോടെങ്കിലും കടം ചോദിക്കാമെന്നുവെച്ചാൽ ആരുടേയും കയ്യിൽ ഒന്നുമില്ല. എല്ലാവരും സമാനമായ ദാരിദ്ര്യത്തിലാണ്. അന്ന് അർദ്ധരാത്രിയിൽ, തന്റെ പിതാക്കന്മാർ പഠിപ്പിച്ച ധർമ്മബോധങ്ങളെല്ലാം മാറ്റിവെച്ച്, വിറയ്ക്കുന്ന കൈകളോടെ അവൻ ആ നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പണക്കാരനായ വ്യാപാരിയുടെ വീടിന്റെ പിൻവാതിൽ പൊളിച്ചു. അകത്തുകടന്ന അവന്റെ കണ്ണുകൾ പരതിയത് സ്വർണ്ണമോ പണമോ ആയിരുന്നില്ല. വിലപിടിപ്പുള്ള പല വസ്തുക്കളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നിട്ടും അവൻ തൊട്ടില്ല. പകരം, അടുക്കളയിൽ ഇരുന്ന ഒരു ചെറിയ ചാക്ക് ധാന്യവും കുറച്ച് നാണയത്തുട്ടുകളും മാത്രം എടുത്തു. തന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഇതുമാത്രം മതിയല്ലോ എന്നവൻ ആശ്വസിച്ചു. എന്നാൽ പുറത്തിറങ്ങും മുമ്പ് അവിടുത്തെ കാവൽക്കാർ അവനെ പിടികൂടി. ക്രൂരമായി മർദ്ദിച്ച ശേഷം അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ രാമുവിനെ നഗരത്തിലെ ന്യായാധിപന് മുന്നിൽ ഹാജരാക്കി.”

സ്വർണ്ണത്തിന്റെ കിലുക്കം, നീതിപീഠത്തിന്റെ വഞ്ചന

വേതാളം തുടർന്നു: “ഇനി നമുക്ക് ആ ന്യായാധിപനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാം. ധർമ്മദത്തൻ എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര്. നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും ബഹുമാന്യനായ വ്യക്തി. വലിയ കൊട്ടാരം പോലുള്ള വീട്, ഡസൻ കണക്കിന് സേവകർ, വേണ്ടുവോളം സമ്പത്ത്, പട്ടുനൂലിൽ നെയ്ത വസ്ത്രങ്ങൾ. സമൂഹത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിരുന്ന ആദരവ് ചെറുതായിരുന്നില്ല. എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തെ നീതിയുടെ കാവൽക്കാരനായി കണ്ടു.”

“രാമുവിന്റെ കേസ് പരിഗണിക്കുന്നതിന് വെറും രണ്ട് ദിവസം മുമ്പ്, ധർമ്മദത്തന്റെ മുന്നിൽ മറ്റൊരു കേസ് വന്നിരുന്നു. നഗരത്തിലെ ഒരു പ്രമുഖ ധനികൻ സ്വന്തം സാമ്പത്തിക ലാഭത്തിന് വേണ്ടി തന്റെ പങ്കാളിയെ ക്രൂരമായി വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസായിരുന്നു അത്. എല്ലാ തെളിവുകളും സാക്ഷികളും ആ ധനികന് എതിരായിരുന്നു. കൊലക്കയർ ഉറപ്പായ ആ ധനികൻ അന്ന് രാത്രി ഇരുട്ടിന്റെ മറവിൽ രഹസ്യമായി ധർമ്മദത്തന്റെ വീട്ടിലെത്തി. ഒരു വലിയ പെട്ടി നിറയെ തിളങ്ങുന്ന സ്വർണ്ണനാണയങ്ങൾ ന്യായാധിപന് മുന്നിൽ വെച്ചുകൊണ്ട് അവൻ പറഞ്ഞു: ‘പ്രഭോ, ഈ തെളിവുകളെല്ലാം എനിക്കെതിരല്ല എന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കണം. ഈ സ്വർണ്ണം താങ്കൾക്കുള്ളതാണ്. എന്നെ രക്ഷിച്ചാൽ ഇതിന്റെ ഇരട്ടി ഞാൻ തരാം.’ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ തിളക്കത്തിൽ ധർമ്മദത്തന്റെ നീതിബോധം അന്ധമായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആർത്തി ധർമ്മത്തെ കീഴടക്കി. പിറ്റേന്ന് കോടതിയിൽ, നിയമത്തിലെ പഴുതുകൾ അതിവിദഗ്ദ്ധമായി ഉപയോഗിച്ച് ധർമ്മദത്തൻ ആ ക്രൂരനായ കൊലപാതകിയെ പൂർണ്ണമായും നിരപരാധിയായി പ്രഖ്യാപിച്ച് വെറുതെവിട്ടു. സത്യമറിയാവുന്ന നാട്ടുകാർ നിസ്സഹായരായി നോക്കിനിന്നു.”

“അതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ്, വിശപ്പടക്കാൻ ഒരു ചാക്ക് ധാന്യം മോഷ്ടിച്ച രാമു കുറ്റവാളിക്കൂട്ടിൽ ഭയന്ന് വിറച്ചു നിൽക്കുന്നത്. ന്യായാധിപൻ ധർമ്മദത്തൻ വളരെ കർക്കശമായി, യാതൊരു ദയയുമില്ലാതെ അവനെ നോക്കി. രാജ്യത്തെ നിയമം തെറ്റിച്ചതിന്, മറ്റൊരാളുടെ മുതൽ അപഹരിച്ചതിന് അവനെ മാസങ്ങളോളം ഇരുട്ടറയിലിടാനും കഠിനതടവിനും അദ്ദേഹം വിധിച്ചു. രാമുവിന്റെ ഭാര്യയുടെ നിലവിളി ആ കോടതിമുറിയിൽ മുഴങ്ങിനിന്നു.”

വേതാളത്തിന്റെ ചോദ്യം

കഥ നിർത്തിക്കൊണ്ട് വേതാളം വിക്രമാദിത്യന്റെ കഴുത്തിൽ ഒന്നുകൂടി ഇറുകെപ്പിടിച്ചു. ശ്മശാനത്തിലെ കാറ്റിന്റെ ശക്തി ഒന്നുകൂടി വർദ്ധിച്ചു. “രാജാവേ, എന്റെ കഥ ഇവിടെ കഴിയുന്നു. ഇപ്പോൾ നീ നിന്റെ ബുദ്ധിയുപയോഗിച്ച് പറയ്. ഈ കഥയിൽ രണ്ടുപേർ തെറ്റ് ചെയ്തു. ഒരാൾ മറ്റൊരാളുടെ മുതൽ മോഷ്ടിച്ച രാമു. രണ്ടാമത്തെയാൾ കൈക്കൂലി വാങ്ങി കൊലപാതകിയെ രക്ഷിച്ച ന്യായാധിപൻ. ഇവരിൽ ആരാണ് വലിയ പാപി? രാമു ചെയ്തത് മോഷണമാണ്, അത് വ്യക്തമായ നിയമലംഘനമാണ്. ന്യായാധിപൻ ചെയ്തത് നിയമത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കുക മാത്രമാണ്. ഓർക്കുക രാജാവേ, ഉത്തരം അറിഞ്ഞിട്ടും നീ മൗനം പാലിച്ചാൽ നിന്റെ ശിരസ്സ് ആയിരം കഷ്ണങ്ങളായി ചിതറി ഈ ശ്മശാനത്തിൽ വീഴും!”

വിക്രമാദിത്യന്റെ ധർമ്മവിചാരം

ശ്മശാനത്തിലെ നിശബ്ദതയെ ഭേദിച്ചുകൊണ്ട്, ഒട്ടും പതറാത്ത ശബ്ദത്തിൽ വിക്രമാദിത്യൻ തന്റെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു തുടങ്ങി: “വേതാളമേ, നിന്റെ ചോദ്യം വളരെ ലളിതമാണ്. ഇതിൽ ഒരു സംശയവുമില്ല, ന്യായാധിപനായ ധർമ്മദത്തൻ തന്നെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ പാപി.”

“എന്തുകൊണ്ട്? നിയമം ലംഘിച്ചത് രാമുവല്ലേ?” എന്ന് വേതാളം അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു.

രാജാവ് വിശദീകരിച്ചു: “ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രവൃത്തികളെ അളക്കേണ്ടത് ആ പ്രവൃത്തിയുടെ ബാഹ്യമായ രൂപം വെച്ചല്ല, മറിച്ച് ആ പ്രവൃത്തിക്ക് പിന്നിലെ സാഹചര്യങ്ങളും ആ വ്യക്തിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തവും (Intent and Responsibility) വെച്ചുകൊണ്ടാണ്. രാമു എന്ന കർഷകൻ ജന്മനാ മോഷ്ടാവല്ല, അവൻ സാഹചര്യങ്ങളുടെ ഇരയാണ്. തന്റെ കുഞ്ഞ് വിശന്നു മരിക്കുന്നത് കാണാൻ കഴിയാത്ത ഒരു പിതാവിന്റെ ഗതികേടാണ് അവനെക്കൊണ്ട് തെറ്റ് ചെയ്യിപ്പിച്ചത്. അവൻ ആരുടേയും ജീവനെടുത്തില്ല, അത്യാഗ്രഹത്തിന് വേണ്ടിയല്ല അവൻ മോഷ്ടിച്ചത്. പ്രകൃതിയും സമൂഹവും ഭരണകൂടവും അവനെ പട്ടിണിക്കിട്ടപ്പോൾ, ജീവൻ നിലനിർത്തുക എന്ന അടിസ്ഥാന ധർമ്മം മാത്രമാണ് അവൻ നിറവേറ്റിയത്. അവന്റെ പ്രവൃത്തി നിയമവിരുദ്ധമായിരിക്കാം, എന്നാൽ അതിൽ ധാർമ്മികമായ ഒരു നീതീകരണമുണ്ട്.”

“എന്നാൽ ന്യായാധിപനായ ധർമ്മദത്തന്റെ കാര്യം അങ്ങനെയല്ല. അദ്ദേഹത്തിന് വിശപ്പോ ദാരിദ്ര്യമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സമൂഹത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ സ്ഥാനവും ബഹുമാനവും ലഭിച്ചിരുന്ന ആളാണ് അദ്ദേഹം. ജനങ്ങൾ അവരുടെ ജീവനും സ്വത്തും നീതിയും സംരക്ഷിക്കാൻ ഏൽപ്പിച്ച വിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് നീതിപീഠം. പണത്തിന് വേണ്ടി ഒരു കൊലപാതകിയെ രക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ധർമ്മദത്തൻ ഒറ്റിക്കൊടുത്തത് ആ സമൂഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ വിശ്വാസത്തെയാണ്. ഒരു പാവപ്പെട്ടവൻ മോഷ്ടിക്കുമ്പോൾ അവന് മാത്രമേ അതിന്റെ പാപഭാരം ഉള്ളൂ, എന്നാൽ ഒരു ന്യായാധിപൻ അഴിമതി കാണിക്കുമ്പോൾ അത് രാജ്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ ധർമ്മത്തെയും നശിപ്പിക്കുന്നു. പദവി കൂടുന്തോറും ഉത്തരവാദിത്തവും ധാർമ്മികതയും കൂടണം. അത്യാഗ്രഹത്താൽ നീതിപീഠത്തെ വിറ്റ ധർമ്മദത്തൻ തന്നെയാണ് ഈ കഥയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാപി.”

ഉത്തരം പൂർണ്ണമായും ശരിയായിരുന്നു. വിക്രമാദിത്യന്റെ ബുദ്ധിസാമർത്ഥ്യത്തെയും അഗാധമായ നീതിബോധത്തെയും പ്രശംസിച്ചുകൊണ്ട്, മുൻനിശ്ചയപ്രകാരം വേതാളം രാജാവിന്റെ തോളിൽ നിന്നും വഴുതിമാറി ആ ഇരുട്ടിലൂടെ പറന്ന് മുരിങ്ങമരത്തിന്റെ കൊമ്പിൽ പോയി തൂങ്ങി. രാജാവ് ഒട്ടും തളരാതെ, തന്റെ ലക്ഷ്യത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറാതെ വേതാളത്തെ വീണ്ടെടുക്കാൻ മരത്തിനടുത്തേക്ക് വീണ്ടും നടന്നു.

കാണാതെ പോകുന്ന പൊരുൾ

ഈ ഇതിഹാസ കഥ വെറുമൊരു മോഷണത്തിന്റെയോ അഴിമതിയുടെയോ മാത്രം കഥയല്ല. ഇതിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന വലിയൊരു തത്ത്വചിന്തയുണ്ട്. കുറ്റകൃത്യങ്ങളെല്ലാം ഒരുപോലെയല്ല (Degrees of guilt). തെറ്റുകളുടെ തീവ്രത നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നത് ആ തെറ്റ് ചെയ്ത വ്യക്തി സമൂഹത്തിൽ വഹിക്കുന്ന പദവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ്. അധികാരവും സമ്പത്തും പ്രിവിലേജും (Privilege) ഉള്ളവർ ചെയ്യുന്ന ചെറിയ തെറ്റുകൾ പോലും സമൂഹത്തിൽ വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും. കാരണം അവർക്ക് തെറ്റ് ചെയ്യാതിരിക്കാനുള്ള എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ തെറ്റ് ചെയ്യുന്നത് ഗതികേടുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് ആർത്തി കൊണ്ടാണ്.

നമ്മുടെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ പലപ്പോഴും അന്ധമാണ് എന്ന് പറയാറുണ്ട്. നിയമത്തിന്റെ കണ്ണിൽ വിശക്കുന്നവനും അത്യാഗ്രഹിയും ഒരുപോലെ കുറ്റവാളികളാകാം. എന്നാൽ ഉന്നതമായ ധർമ്മത്തിന്റെ (Dharma) കണ്ണിൽ അങ്ങനെയല്ല. ധർമ്മം സാഹചര്യങ്ങളെ പരിഗണിക്കുന്നു, മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായതയെ മനസ്സിലാക്കുന്നു. അധികാരത്തിലിരിക്കുന്നവർ കാണിക്കുന്ന വഞ്ചനയാണ് ഒരു സമൂഹത്തെ അരാജകത്വത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നത് എന്നാണ് വിക്രമാദിത്യന്റെ ഉത്തരം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്. നീതിപീഠം കളങ്കപ്പെട്ടാൽ പിന്നെ ആ സമൂഹത്തിന് നിലനിൽപ്പില്ല.

ഇന്നത്തെ ലോകവും നീതിയുടെ ത്രാസും

ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് പറയപ്പെട്ട ഈ കഥ ഇന്നത്തെ ആധുനിക സമൂഹത്തിന് എത്രത്തോളം പ്രസക്തമാണെന്ന് ചിന്തിച്ചുനോക്കൂ. ഇന്നത്തെ ലോകത്ത് നമ്മൾ എന്നും കാണുന്ന കാഴ്ചകളാണിത്. കുഞ്ഞിന് പാൽപ്പൊടി വാങ്ങാൻ പണമില്ലാതെ അത് കടയിൽ നിന്ന് മോഷ്ടിക്കുന്ന ഒരമ്മയെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും സമൂഹമാധ്യമങ്ങൾ അവരെ ക്രൂരമായി വിചാരണ ചെയ്യുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അവരെ വർഷങ്ങളോളം ജയിലിലടക്കാൻ നിയമത്തിന് ഒരു മടിയുമില്ല. സമൂഹത്തിന്റെ കണ്ണിൽ അവർ വലിയ കുറ്റവാളികളാണ്.

എന്നാൽ മറുഭാഗത്ത്, ബാങ്കുകളിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് കോടി രൂപ വായ്പയെടുത്ത് തിരിച്ചടയ്ക്കാതെ രാജ്യം വിടുന്ന കോടീശ്വരന്മാരും, നിയമത്തിലെ പഴുതുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നികുതി വെട്ടിക്കുന്ന വൻകിട കോർപ്പറേറ്റുകളും (White-collar criminals) നമ്മുടെ മുന്നിലുണ്ട്. കോടിക്കണക്കിന് ജനങ്ങളുടെ നികുതിപ്പണമാണ് അവർ യാതൊരു മനസ്സാക്ഷിക്കുത്തുമില്ലാതെ കൊള്ളയടിക്കുന്നത്. എന്നാൽ അവർക്ക് ഏറ്റവും മികച്ച അഭിഭാഷകരെ വെക്കാനും, നിയമത്തെ വിലയ്ക്കെടുക്കാനും സാധിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും അവർ മാന്യന്മാരായി സമൂഹത്തിൽ വിലസുന്നു. അവരുടെ തട്ടിപ്പുകൾക്ക് മുന്നിൽ നിയമം പലപ്പോഴും വഴിമാറിക്കൊടുക്കുന്നു.

ഒരു ഓഫീസിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന സാധാരണക്കാരനായ ഒരു ക്ലാർക്ക് നൂറു രൂപ കൈക്കൂലി വാങ്ങിയാൽ അയാളെ ജോലിയിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിടുകയും ജയിലിൽ അടയ്ക്കുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ കോടികളുടെ അഴിമതി നടത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും രാഷ്ട്രീയക്കാർക്കും പലപ്പോഴും നിയമത്തിന്റെ മുന്നിൽ നിന്ന് എളുപ്പത്തിൽ ഊരിപ്പോരാൻ കഴിയുന്നു. നിയമം ദുർബ്ബലനായവന്റെ മേൽ മാത്രം പ്രയോഗിക്കാനുള്ളതാണോ എന്ന ചോദ്യം ഇന്നും അവശേഷിക്കുന്നു. ഉന്നത സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരിക്കുന്നവർ തങ്ങളുടെ അധികാരം ദുർവിനിയോഗം ചെയ്യുമ്പോൾ അത് ഒരു വ്യക്തിയോട് ചെയ്യുന്ന തെറ്റല്ല, മറിച്ച് മുഴുവൻ സിസ്റ്റത്തോടും ചെയ്യുന്ന വലിയ ദ്രോഹമാണ്. അത് തലമുറകളെ ബാധിക്കുന്ന പാപമാണ്.

ആരാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ വലിയ പാപി? സാഹചര്യങ്ങളുടെ സമ്മർദ്ദം കൊണ്ടും ദാരിദ്ര്യം കൊണ്ടും വീണുപോകുന്നവനോ, അതോ എല്ലാം ഉണ്ടായിട്ടും ആർത്തി തീരാതെ മറ്റുള്ളവരുടെ അവകാശങ്ങൾ കൂടി കവർന്നെടുക്കുന്നവനോ? വിക്രമാദിത്യൻ അന്ന് നൽകിയ ഉത്തരം ഇന്നും ഓരോ കോടതിമുറികളിലും ഭരണസിരാകേന്ദ്രങ്ങളിലും മുഴങ്ങിക്കേൾക്കേണ്ടതുണ്ട്. പദവികൾ വലിയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളാണ്, അവ കേവലം സ്വാർത്ഥലാഭത്തിനും ധനസമ്പാദനത്തിനുമുള്ള ഉപകരണങ്ങളല്ല. തെറ്റുകളുടെ ഭാരം അളക്കാൻ നീതിദേവതയുടെ കണ്ണ് മൂടിക്കെട്ടിയ തുലാസ് മാത്രം പോരാ, സാഹചര്യങ്ങളെയും മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായതയെയും കാണാൻ കഴിയുന്ന മൂന്നാം കണ്ണ് കൂടി തുറക്കേണ്ടതുണ്ട്. എങ്കിൽ മാത്രമേ യഥാർത്ഥ നീതി നടപ്പിലാകൂ.