എഐയുടെ ഇരുണ്ട രഹസ്യം: ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ ഊർജ്ജപ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുന്നുവോ?

നിങ്ങൾ ചാറ്റ്ജിപിടിയോടോ ഗൂഗിൾ ജെമിനിയോടോ ഒരു നിസ്സാര ചോദ്യം ചോദിക്കുമ്പോൾ ആ ഉത്തരം എവിടെ നിന്നാണ് വരുന്നതെന്ന് ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ആകാശത്ത് എവിടെയോ ഉള്ള ഒരു ‘ക്ലൗഡിൽ’ നിന്നല്ല, മറിച്ച് ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയങ്ങളുടെ വലുപ്പമുള്ള, ആയിരക്കണക്കിന് കമ്പ്യൂട്ടർ സെർവറുകൾ രാവും പകലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഭീമാകാരമായ കെട്ടിടങ്ങളിൽ നിന്നാണ്. ഇവയാണ് ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെ തലച്ചോറും ഹൃദയവും എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ. എന്നാൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഈ പുരോഗതിക്ക് നാം നൽകുന്ന വില വളരെ വലുതാണെന്ന സത്യം ഇപ്പോൾ പുറത്തുവന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

ലോകമെമ്പാടും ടെക് കമ്പനികൾ തങ്ങളുടെ എഐ സ്വപ്നങ്ങൾ സാക്ഷാത്കരിക്കാനായി മത്സരിച്ച് പുതിയ എഐ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ നിർമ്മിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ ഇവയുടെ അടങ്ങാത്ത ഊർജ്ജവിശപ്പ് പല രാജ്യങ്ങളിലെയും സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതം ദുസ്സഹമാക്കുന്നു. വൈദ്യുതി ബില്ലുകൾ കുതിച്ചുയരുന്നു, ഊർജ്ജ ഗ്രിഡുകൾ തകരാറിന്റെ വക്കിലെത്തുന്നു, പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ വലിയ തോതിൽ ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഒരുവശത്ത് എഐയുടെ അത്ഭുതലോകം, മറുവശത്ത് അതിന്റെ ഇരുണ്ട യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ. ഈ പോരാട്ടം ഇപ്പോൾ ഒരു നിർണ്ണായക ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുകയാണ്.

ഊർജ്ജം കുടിക്കുന്ന ഭീമന്മാർ

ഒരു സാധാരണ ഡാറ്റാ സെന്റർ ഉപയോഗിക്കുന്ന വൈദ്യുതി ഒരു ചെറിയ നഗരത്തിന് വേണ്ടിവരുന്നതിലും അധികമാണ്. എഐ മോഡലുകളെ പരിശീലിപ്പിക്കാനും പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും സാധാരണയിലും പതിന്മടങ്ങ് ശേഷിയുള്ള കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ (GPUs) വേണം. ഇവ പുറന്തള്ളുന്ന ചൂട് നിയന്ത്രിക്കാൻ ലക്ഷക്കണക്കിന് ലിറ്റർ വെള്ളവും കൂളിംഗ് സംവിധാനങ്ങളും ആവശ്യമാണ്. കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോകുന്നതിന്റെ സൂചനകൾ അമേരിക്കയിൽ നിന്നും യൂറോപ്പിൽ നിന്നും വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പവർ ഗ്രിഡ് സിസ്റ്റം, എഐ ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യം കാരണം ‘റോളിംഗ് ബ്ലാക്ക്ഔട്ടുകൾ’ (പ്രദേശങ്ങൾ തിരിച്ച് വൈദ്യുതി നിയന്ത്രിക്കൽ) ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ചിലയിടങ്ങളിൽ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ വന്നതിന് ശേഷം വൈദ്യുതി ബില്ലിൽ 250 ശതമാനത്തിലധികം വർധനവുണ്ടായതായി നാട്ടുകാർ പരാതിപ്പെടുന്നു. അമേരിക്കയിൽ പത്തിൽ നാലുപേരും വൈദ്യുതി ബിൽ കൂടുന്നതിന് പ്രധാന കാരണമായി വിരൽചൂണ്ടുന്നത് ഈ ഡാറ്റാ സെന്ററുകളിലേക്കാണ്. ഇത് ഇന്ത്യയെപ്പോലുള്ള, പ്രത്യേകിച്ച് കേരളം പോലെ ജനസാന്ദ്രതയേറിയ ഒരു സംസ്ഥാനത്ത് എന്ത് പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാക്കുമെന്ന് ചിന്തിക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ.

സ്വന്തം നിലനിൽപ്പിനായി പുതിയ വഴികൾ

ഈ പ്രതിസന്ധി തിരിച്ചറിഞ്ഞ ടെക് കമ്പനികൾ ഇപ്പോൾ സ്വന്തമായി വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള വഴികൾ തേടുകയാണ്. ഗൂഗിൾ പോലുള്ള കമ്പനികൾ തങ്ങളുടെ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾക്ക് സമീപം ഗ്യാസ് പവർ പ്ലാന്റുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇത് “ക്ലീൻ എനർജി” എന്ന അവരുടെ വാഗ്ദാനങ്ങൾക്ക് എത്രത്തോളം വിപരീതമാണെന്ന ചോദ്യം ഉയരുന്നുണ്ട്. ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമായതോടെ, സ്വന്തമായി വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാമെന്ന് ഓപ്പൺഎഐ പോലുള്ള കമ്പനികൾ സർക്കാരുകൾക്ക് ഉറപ്പുനൽകേണ്ട അവസ്ഥയിലെത്തി.

നാട്ടുകാരുടെ പ്രതിഷേധം ആളിക്കത്തുന്നു

വൈദ്യുതി ബില്ല് മാത്രമല്ല സാധാരണക്കാരെ അലട്ടുന്ന പ്രശ്നം. ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതങ്ങളും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്കയിലെ യൂട്ടായിൽ 40,000 ഏക്കറിൽ ഒരു ഡാറ്റാ സെന്റർ പദ്ധതിക്ക് അനുമതി നൽകിയത് വലിയ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്കിടയാക്കി. ഒറിഗോണിലെ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ കാൻസർ, ഗർഭം അലസൽ തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾ വർധിക്കുന്നതിന് കാരണം ഡാറ്റാ സെന്ററുകളിൽ നിന്നുള്ള മലിനീകരണമാണോ എന്ന സംശയം ശക്തമാണ്.

“ഒരു ഡാറ്റാ സെന്റർ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യത്തിനുള്ള മരണ വാറണ്ട് ആകരുത്” എന്ന ഒരു സാമൂഹിക പ്രവർത്തകന്റെ വാക്കുകൾ ഈ ആശങ്കയുടെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു. പലയിടത്തും സാധാരണക്കാർ സംഘടിച്ച് ഇത്തരം പദ്ധതികൾക്കെതിരെ നിയമപോരാട്ടങ്ങൾ നടത്തുകയും ചില വിജയങ്ങൾ നേടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. തങ്ങളുടെ വീടിന്റെ തൊട്ടടുത്ത് രാവും പകലും മുഴങ്ങുന്ന ജനറേറ്ററുകളുടെ ശബ്ദവും വായുവിലേക്കും വെള്ളത്തിലേക്കും പുറന്തള്ളുന്ന മാലിന്യങ്ങളും സഹിച്ച് ജീവിക്കാൻ ജനങ്ങൾ തയ്യാറല്ല.

മെറ്റാ (ഫേസ്ബുക്ക്) പോലുള്ള കമ്പനികൾ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറാണ് ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ “കൂൾ” ആണെന്നും അത് നാടിന് ഗുണകരമാണെന്നും ജനങ്ങളെ വിശ്വസിപ്പിക്കാനുള്ള പരസ്യങ്ങൾക്കായി ചിലവഴിക്കുന്നത്. എന്നാൽ യാഥാർത്ഥ്യം അതല്ലെന്ന് അനുഭവം കൊണ്ട് പഠിക്കുകയാണ് പലരും.

ടെക് ഭീമന്മാരുടെ വാഗ്ദാനങ്ങളും തലവേദനകളും

പ്രതിഷേധങ്ങൾ ശക്തമായതോടെ ടെക് ഭീമന്മാർ പുതിയ വാഗ്ദാനങ്ങളുമായി രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. തങ്ങളുടെ എഐ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ പൂർണ്ണമായും പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജത്തിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുമെന്നും, ജല ഉപയോഗം പരിമിതപ്പെടുത്തുമെന്നും അവർ അവകാശപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ വാഗ്ദാനങ്ങൾ എത്രത്തോളം പ്രായോഗികമാണെന്നതിൽ സംശയങ്ങളുണ്ട്.

• മൈക്രോസോഫ്റ്റ്: വിസ്കോൺസിനിൽ മാത്രം 15 പുതിയ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ മൈക്രോസോഫ്റ്റിന് അനുമതി ലഭിച്ചു. ഊർജ്ജക്ഷമത വർധിപ്പിക്കാൻ പുതിയ കൂളിംഗ് രീതികൾ പരീക്ഷിക്കുന്നതായി അവർ പറയുന്നു.
• ഓപ്പൺഎഐ: ഒറാക്കിൾ, സോഫ്റ്റ്ബാങ്ക് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുമായി ചേർന്ന് ‘സ്റ്റാർഗേറ്റ്’ എന്ന പേരിൽ അഞ്ച് പുതിയ എഐ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇവയ്ക്ക് ആവശ്യമായ ഊർജ്ജം സ്വയം കണ്ടെത്തുമെന്നാണ് വാഗ്ദാനം.
• മെറ്റാ: ഐസ് മഴയും ശീതക്കാറ്റും കാരണം മെറ്റായുടെ ഒരു വലിയ ഡാറ്റാ സെന്റർ പദ്ധതി പ്രതിസന്ധിയിലായത് ഈയിടെ വാർത്തയായിരുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ മുന്നിൽ ഇത്തരം ഭീമൻ നിർമ്മിതികൾ എത്രത്തോളം ദുർബലമാണെന്ന് ഇത് തെളിയിക്കുന്നു.
• ആമസോൺ: ചെമ്പ് (Copper) പോലുള്ള അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളുടെ ആവശ്യം വർധിച്ചതോടെ, ബാക്ടീരിയ ഉപയോഗിച്ച് ചെമ്പ് വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വരെ ആമസോൺ പണം മുടക്കുന്നു.

ബഹിരാകാശത്തേക്ക് നീളുന്ന കണ്ണുകൾ

ഭൂമിയിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് കണ്ണുനടുന്ന ഒരു പ്രവണതയുണ്ട്. എഐ ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുടെ കാര്യത്തിലും ഇതാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. ഇലോൺ മസ്കിന്റെ സ്പേസ്എക്സും എക്സ്എഐയും (xAI) ചേർന്ന് ബഹിരാകാശത്ത് ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതായി അഭ്യൂഹങ്ങളുണ്ട്. ഗൂഗിളിനും സമാനമായ ‘മൂൺഷോട്ട്’ പദ്ധതികളുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.

ഭൂമിയിലെ ഊർജ്ജപ്രതിസന്ധിക്കും പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഇതൊരു പരിഹാരമാകുമോ? അതോ ഇത് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ പുതിയ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് വഴിതുറക്കുമോ? കാലം തന്നെ അതിന് ഉത്തരം നൽകണം.

പരിഹാരമെന്ത്? മുന്നോട്ടുള്ള വഴി

ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ ഒരുപാട് നല്ല മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ സാധ്യതയുള്ള ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യയാണ്. എന്നാൽ അതിന്റെ വളർച്ച പരിസ്ഥിതിയെയും സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തെയും തകർത്തുകൊണ്ടാകരുത്. ഊർജ്ജക്ഷമത കൂടിയ എഐ ചിപ്പുകൾ, നൂതനമായ കൂളിംഗ് സംവിധാനങ്ങൾ, സുതാര്യമായ പ്രവർത്തനരീതികൾ എന്നിവ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

ഒരുവശത്ത് സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ കുതിച്ചുചാട്ടം, മറുവശത്ത് അതിന്റെ നിലനിൽപ്പിനായുള്ള പോരാട്ടം. എഐയുടെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്നത് ഈ രണ്ടു ശക്തികളും തമ്മിലുള്ള ഒരു സന്തുലിതാവസ്ഥയായിരിക്കും. ആ സന്തുലിതാവസ്ഥ കണ്ടെത്താൻ നമുക്ക് കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ, എഐ നമുക്ക് നൽകുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ നമ്മിൽ നിന്ന് കവർന്നെടുക്കുന്ന ഒരു കാലം വിദൂരമായിരിക്കില്ല.