ചൈനീസ് ടെക് ഭീമനായ അലിബാബയുടെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് വിഭാഗത്തിൽ കാര്യങ്ങൾ അത്ര പന്തിയല്ല. ഓപ്പൺഎഐയുടെ ജിപിടി-4, ഗൂഗിളിന്റെ ജെമിനി എന്നിവയോട് കിടപിടിക്കാൻ കെൽപ്പുള്ള പുതിയ എഐ മോഡൽ പുറത്തിറക്കി ലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, പദ്ധതിയുടെ അമരക്കാരിലൊരാൾ പടിയിറങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇത് ടെക് ലോകത്ത് വലിയ കോളിളക്കമാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്.
അലിബാബയുടെ അഭിമാന പദ്ധതിയായ **അലിബാബ ക്വെൻ AI** (Qwen AI) ടീമിലെ പ്രധാന ടെക്നിക്കൽ ലീഡർമാരിലൊരാളായ ജുൻയാങ് ലിൻ ആണ് താൻ സ്ഥാനമൊഴിയുകയാണെന്ന് എക്സ് (പഴയ ട്വിറ്റർ) പ്ലാറ്റ്ഫോമിലൂടെ അറിയിച്ചത്. ഒരു വിശദീകരണവും നൽകാതെയുള്ള ഈ അപ്രതീക്ഷിത രാജി, സഹപ്രവർത്തകരിലും എഐ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലും ഒരുപോലെ ഞെട്ടലുണ്ടാക്കി.
പുതിയ മോഡലിന് പിന്നാലെ ഞെട്ടിക്കുന്ന രാജി
രാജിപ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ സമയം ഏറെ സംശയങ്ങൾക്കിട നൽകുന്നു. അലിബാബ തങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പുതിയതും ശക്തവുമായ ക്വെൻ 3.5 സ്മോൾ മോഡൽ സീരീസ് അവതരിപ്പിച്ച് 24 മണിക്കൂർ തികയും മുൻപായിരുന്നു ലിന്നിന്റെ പിന്മാറ്റം. എഐ രംഗത്ത് ആഗോളതലത്തിൽ മത്സരം കനക്കുന്ന ഈ സമയത്ത്, ഇത്തരമൊരു നീക്കം കമ്പനിക്ക് കനത്ത തിരിച്ചടിയാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
2019-ൽ അലിബാബയിൽ ചേർന്ന ലിൻ, 2023 ഏപ്രിലിലാണ് ക്വെൻ ടീമിന്റെ ഭാഗമാകുന്നത്. ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ട് തന്നെ ഈ പദ്ധതിയുടെ മുഖമായി മാറാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു. ചൈനയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഓപ്പൺ-വെയ്റ്റ് എഐ സംരംഭങ്ങളിലൊന്നാണ് ക്വെൻ. പലപ്പോഴും അമേരിക്കൻ ടെക് ഭീമന്മാരുടെ മോഡലുകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവെക്കാൻ ക്വെൻ മോഡലുകൾക്ക് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പുറത്തിറങ്ങിയ ക്വെൻ 3.5 മോഡലുകളുടെ ഇന്റലിജൻസ് ഡെൻസിറ്റി കണ്ട് ഇലോൺ മസ്ക് പോലും പ്രശംസിച്ചിരുന്നു. ഇത്രയേറെ പ്രതീക്ഷ നൽകുന്ന ഒരു പ്രോജക്റ്റിൽ നിന്നാണ് അതിന്റെ പ്രധാന ശില്പികളിലൊരാൾ ഇറങ്ങിപ്പോകുന്നത്.
“ഒരു യുഗത്തിന്റെ അന്ത്യം”
ജുൻയാങ് ലിന്നിന്റെ രാജി ഒരു സാധാരണ കൊഴിഞ്ഞുപോക്കല്ലെന്ന് സഹപ്രവർത്തകരുടെ പ്രതികരണങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാണ്. ക്വെൻ ടീമിലെ തന്നെ ഒരു റിസർച്ച് സയന്റിസ്റ്റായ വെൻറിങ് ഷാവോ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത് “ഒരു യുഗത്തിന്റെ അന്ത്യം” എന്നാണ്. ഓപ്പൺ സോഴ്സ് എഐ രംഗത്തും എഞ്ചിനീയറിംഗിലും പദ്ധതിയെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചതിന് അവർ ലിന്നിന് നന്ദി പറഞ്ഞു.
ക്വെൻ ടീമിനെ ആഗോള ഡെവലപ്പർ സമൂഹവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ലിൻ വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുതായിരുന്നുവെന്ന് എഐ ഇൻഫ്രാസ്റ്റ്രക്ചർ സ്റ്റാർട്ടപ്പായ ഹൈപ്പർബോളിക്കിന്റെ സിടിഒ യുചെൻ ജിൻ ഓർമ്മിക്കുന്നു. മോഡൽ ലോഞ്ചുകളുടെ സമയത്ത് രാത്രി വൈകിയും ടീമുമായി സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ച കാര്യങ്ങൾ അദ്ദേഹം അനുസ്മരിച്ചു.
ലിന്നിന്റെ വിടവാങ്ങൽ ക്വെൻ പദ്ധതിക്ക് “വമ്പിച്ച നഷ്ടം” ആണെന്നായിരുന്നു ഹഗ്ഗിംഗ് ഫേസിലെ ഏഷ്യാ-പസഫിക് ഇക്കോസിസ്റ്റം മേധാവി ടൈഷെൻ വാങ്ങിന്റെ പ്രതികരണം. ഈ പ്രതികരണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ലിൻ വെറുമൊരു ജീവനക്കാരനായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് പദ്ധതിയുടെ നെടുംതൂണായിരുന്നു എന്നാണ്.
രാജിക്ക് പിന്നിൽ അണിയറ നാടകങ്ങളോ?
എന്തുകൊണ്ടാണ് ജുൻയാങ് ലിൻ രാജിവെച്ചത്? ഈ ചോദ്യത്തിന് ഔദ്യോഗികമായി ഒരു ഉത്തരവുമില്ല. അലിബാബയോ ലിൻ തന്നെയോ ഇതേക്കുറിച്ച് പ്രതികരിക്കാൻ തയ്യാറായിട്ടില്ല. എന്നാൽ സഹപ്രവർത്തകരുടെ ചില പോസ്റ്റുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഇതൊരു സ്വമേധയാ ഉള്ള തീരുമാനമായിരുന്നില്ല എന്നാണ്.
ക്വെൻ പ്രോജക്റ്റിലെ മറ്റൊരു പ്രധാനിയായ ചെൻ ചെങ്, വാർത്ത കേട്ട് താൻ “ഹൃദയം തകർന്നിരിക്കുന്നു” എന്ന് കുറിച്ചു. ലിന്നിനെ നേരിട്ട് അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതുപോലെയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ: “പോകുന്നത് നിങ്ങളുടെ തീരുമാനമായിരുന്നില്ലെന്ന് എനിക്കറിയാം”. രാജിക്ക് മണിക്കൂറുകൾക്ക് മുൻപ് പോലും തങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് മോഡൽ ലോഞ്ചിന്റെ തിരക്കിലായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഇത് ഈ രാജിക്ക് പിന്നിൽ കമ്പനിക്കുള്ളിലെ അധികാര വടംവലികളോ മറ്റ് അസ്വാരസ്യങ്ങളോ ഉണ്ടാകാം എന്ന സംശയം ബലപ്പെടുത്തുന്നു. കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കിക്കൊണ്ട്, ക്വെൻ ടീമിലെ മറ്റൊരു അംഗമായ ബിൻയുവാൻ ഹുയി, തന്റെ എക്സ് പ്രൊഫൈലിൽ “മുൻപ് അലിബാബ ക്വെനിൽ” (formerly MTS @Alibaba_Qwen) എന്ന് തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇദ്ദേഹവും കമ്പനി വിട്ടോ എന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയില്ല. ഇത് ഒരൊറ്റപ്പെട്ട സംഭവമല്ല, മറിച്ച് ഒരു കൂട്ടക്കൊഴിഞ്ഞുപോക്കിന്റെ സൂചനയാണോ എന്നും നിരീക്ഷകർ സംശയിക്കുന്നു.
എന്താണ് ക്വെൻ 3.5?
ഈ വിവാദങ്ങൾക്കിടയിലും ക്വെൻ 3.5 മോഡലുകൾ സാങ്കേതികമായി ഏറെ മുന്നിലാണ്. അലിബാബയുടെ തുറുപ്പുചീട്ടാണിത്.
- ചെറുതും ശക്തവും: 0.8 ബില്യൺ മുതൽ 9 ബില്യൺ വരെ പാരാമീറ്ററുകളുള്ള നാല് വ്യത്യസ്ത മോഡലുകളാണ് ഈ സീരീസിലുള്ളത്.
- മൾട്ടിമോഡൽ: ഇവയ്ക്ക് ടെക്സ്റ്റ് മാത്രമല്ല, ചിത്രങ്ങളും മറ്റ് ഡാറ്റയും ഒരുപോലെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സാധിക്കും (Native Multimodal).
- ഉപയോഗങ്ങൾ: സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ പോലുള്ള ഉപകരണങ്ങളിൽ നേരിട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും (On-device AI) ചെറിയ എഐ ഏജന്റുമാർ നിർമ്മിക്കാനും ഇവ അനുയോജ്യമാണ്.
ഇത്രയേറെ സാധ്യതകളുള്ള ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഭാവി, അതിന്റെ നേതൃനിരയിലെ അസ്ഥിരത കാരണം ചോദ്യചിഹ്നത്തിലാകുമോ എന്ന ആശങ്കയാണ് ഇപ്പോൾ ഉയരുന്നത്.
ചൈനയുടെ AI സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടിയോ?
ഈ സംഭവം വെറുമൊരു കമ്പനിയുടെ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നമായി കാണാനാവില്ല. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് രംഗത്ത് അമേരിക്കൻ ആധിപത്യത്തെ വെല്ലുവിളിക്കാൻ ചൈന നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങളിലെ ഒരു പ്രധാന കണ്ണിയാണ് **അലിബാബ ക്വെൻ AI**. ഗൂഗിൾ, ഓപ്പൺഎഐ, ആന്ത്രോപിക് തുടങ്ങിയ കമ്പനികൾ എഐ വിപണി കീഴടക്കുമ്പോൾ, ചൈനയുടെ ഏറ്റവും ശക്തമായ മറുപടികളിലൊന്നായിരുന്നു ക്വെൻ.
ഇപ്പോൾ പദ്ധതിയുടെ നേതൃനിരയിൽ വിള്ളലുണ്ടായത് ചൈനയുടെ വിശാലമായ എഐ ലക്ഷ്യങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്ന് കണ്ടറിയണം. ഒരു പ്രമുഖന്റെ രാജി ഒരു പ്രോജക്റ്റിനെ തകർക്കണമെന്നില്ല. പക്ഷേ, അത് ശരിയായ സമയത്തല്ലെങ്കിൽ, വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നത്തെ പിന്നോട്ടടിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അലിബാബ ഈ പ്രതിസന്ധിയെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുമെന്നും ക്വെൻ ടീമിന്റെ അടുത്ത നേതൃത്വം ആരായിരിക്കുമെന്നും ഉറ്റുനോക്കുകയാണ് ടെക് ലോകം.
