പിരിച്ചുവിടലിന് ശേഷം തിരിച്ചുവരവ്: അഞ്ജുനയുടെ കഥ

സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകം ഒരു റോളർകോസ്റ്റർ യാത്ര പോലെയാണ്. ഇന്നലെ ആകാശത്തോളം വളർന്ന ഒരു കമ്പനി നാളെ നിലംപൊത്തുന്നത് അസാധാരണമല്ല. അതിവേഗ വളർച്ചയുടെയും വലിയ നിക്ഷേപങ്ങളുടെയും കഥകൾക്കിടയിൽ, പലപ്പോഴും പറയാതെ പോകുന്ന ചില യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുണ്ട്. വിപണിയിലെ ചെറിയൊരു മാറ്റം പോലും ഒരു സ്ഥാപനത്തെ എങ്ങനെ തകർത്തെറിയാമെന്നതിന്റെയും, അത്തരം വീഴ്ചകളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ കരകയറാമെന്നതിന്റെയും നേർസാക്ഷ്യമാണ് സൈബർ സുരക്ഷാ (Cybersecurity) രംഗത്തെ സ്റ്റാർട്ടപ്പായ ‘അഞ്ജുന സെക്യൂരിറ്റി’യുടെ കഥ.

2021-ൽ അഞ്ജുനയുടെ സുവർണ്ണ കാലമായിരുന്നു. വിപണി അനുകൂലമായപ്പോൾ ധൈര്യപൂർവ്വം അവർ മുന്നോട്ട് കുതിച്ചു. വലിയ തോതിൽ ജീവനക്കാരെ നിയമിച്ചു. വില്പനയും ഉപഭോക്തൃ സേവനവും മെച്ചപ്പെടുത്താൻ പുതിയ ടീമുകളെ സജ്ജമാക്കി. വർഷാവസാനമായപ്പോഴേക്കും ഏകദേശം 75 ജീവനക്കാരുമായി കമ്പനി വളർച്ചയുടെ പടവുകൾ കയറുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ, ഈ കുതിപ്പ് അധികനാൾ നീണ്ടുനിന്നില്ല. ഏതൊരു സംരംഭകനും ഭയക്കുന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പ് പ്രതിസന്ധി അവരുടെ വാതിലിൽ മുട്ടിവിളിക്കുകയായിരുന്നു.

കാർമേഘങ്ങൾ ഉരുണ്ടുകൂടിയപ്പോൾ

2022 പിറന്നതോടെ കാര്യങ്ങൾ കീഴ്മേൽ മറിഞ്ഞു. ആഗോള സാമ്പത്തിക രംഗത്തുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ ടെക് ലോകത്തെ പിടിച്ചുകുലുക്കി. പുതിയ ഉപഭോക്താക്കളെ കണ്ടെത്തുന്നത് അഞ്ജുനയ്ക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയായി. പ്രതീക്ഷിച്ച വരുമാനം ലഭിക്കാതെ വന്നതോടെ കമ്പനി സാമ്പത്തികമായി ഞെരുക്കത്തിലായി. വരവിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ചിലവുള്ള ഒരു അവസ്ഥ. പല സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളും നേരിടുന്ന അതേ പ്രതിസന്ധി.

സ്ഥാപനം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ മറ്റു വഴികളില്ലാതെ വന്നപ്പോൾ, മാനേജ്മെന്റ് ആ കടുത്ത തീരുമാനമെടുത്തു – പിരിച്ചുവിടൽ (Layoff). ജീവനക്കാരിൽ ഒരു വിഭാഗത്തോട് യാത്ര പറയേണ്ടി വന്നു. ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം വീണ്ടും ഒരു പിരിച്ചുവിടൽ കൂടി വേണ്ടിവന്നു. ഇത് കമ്പനിക്കുള്ളിൽ സൃഷ്ടിച്ച അനിശ്ചിതത്വം ചെറുതായിരുന്നില്ല.

ചിലവ് ചുരുക്കൽ മാത്രമായിരുന്നില്ല അഞ്ജുനയുടെ മുന്നിലെ പ്രധാന വെല്ലുവിളി. അതിനേക്കാൾ വലുത്, ശേഷിക്കുന്ന ജീവനക്കാരുടെ മനോവീര്യം തകരാതെ മുന്നോട്ട് പോകുക എന്നതായിരുന്നു. പിരിച്ചുവിടലിന്റെ ആഘാതത്തിൽ നിന്ന് കമ്പനിയെ എങ്ങനെ കരകയറ്റും? തകർന്ന വിശ്വാസം എങ്ങനെ വീണ്ടെടുക്കും? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് അഞ്ജുനയുടെ സി.ഇ.ഒയും സഹസ്ഥാപകനുമായ അയാൽ യോഗേവ് നൽകുന്ന മറുപടികൾ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സംരംഭകർക്ക് ഒരു പാഠപുസ്തകമാണ്.

താങ്ങായി മാറിയ ‘കരുതൽ’

രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളിലായി നടന്ന പിരിച്ചുവിടലുകളെ അതിജീവിക്കാൻ അഞ്ജുനയെ സഹായിച്ചത് അവർ നേരത്തെ തന്നെ കെട്ടിപ്പടുത്ത ഒരു സ്ഥാപന സംസ്കാരമായിരുന്നു. ആ സംസ്കാരത്തിന്റെ കാതൽ ഒരൊറ്റ വാക്കിൽ ഒതുക്കാം – കരുതൽ.

“ഞങ്ങളുടെ ജീവനക്കാരെ ഞങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു, ഞങ്ങളുടെ ഉപഭോക്താക്കളെയും ഞങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനം,” യോഗേവ് പറയുന്നു. ഇത് വെറുമൊരു വാക്കിലൊതുങ്ങുന്ന ഒന്നായിരുന്നില്ല. പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിൽ അത് പ്രവൃത്തിയിലൂടെ തെളിയിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു.

സാധാരണയായി പിരിച്ചുവിടൽ സമയത്ത് കമ്പനികൾ കാണിക്കുന്ന ചില പിഴവുകൾ അഞ്ജുന ആവർത്തിച്ചില്ല. അവ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് നോക്കാം:

• സുതാര്യത: എന്തുകൊണ്ടാണ് പിരിച്ചുവിടൽ വേണ്ടിവന്നതെന്ന് ജീവനക്കാരോട് അവർ തുറന്നുപറഞ്ഞു. കാര്യങ്ങൾ മറച്ചുവെക്കുന്നതിന് പകരം യാഥാർത്ഥ്യം അവരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി.
• വേഗത: തീരുമാനങ്ങൾ വളരെ വേഗമെടുത്തു. ആരെയാണ് പിരിച്ചുവിടുന്നത്, ആര് തുടരും എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അനിശ്ചിതത്വം ദീർഘനേരം നിലനിർത്തുന്നത് ജീവനക്കാരുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുമെന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
• വ്യക്തിപരമായ സമീപനം: ഇ-മെയിലുകളിലൂടെയോ പൊതു അറിയിപ്പുകളിലൂടെയോ ആയിരുന്നില്ല പിരിച്ചുവിടൽ വാർത്ത അറിയിച്ചത്. ഓരോ ജീവനക്കാരനുമായി നേരിട്ട് സംസാരിച്ച്, കാര്യങ്ങൾ വിശദീകരിച്ച്, അവരുടെ വിഷമത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു.
• പിന്തുണ: പിരിഞ്ഞുപോകുന്നവർക്ക് നിയമപ്രകാരമുള്ള ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകി കൈയൊഴിയുകയായിരുന്നില്ല അഞ്ജുന ചെയ്തത്. തങ്ങളുടെ നിക്ഷേപക ശൃംഖല വഴി അവർക്ക് പുതിയ ജോലി കണ്ടെത്താൻ സഹായിച്ചു. ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് പോലുള്ള ആനുകൂല്യങ്ങൾ കുറച്ചുകാലത്തേക്ക് കൂടി തുടർന്നും നൽകി.

ഈ സമീപനം പിരിഞ്ഞുപോയവർക്ക് മാത്രമല്ല, കമ്പനിയിൽ തുടർന്നവർക്കും വലിയ ആശ്വാസമാണ് നൽകിയത്. തങ്ങളുടെ സഹപ്രവർത്തകരെ കമ്പനി എത്രമാത്രം മാനിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, സ്ഥാപനത്തിലുള്ള അവരുടെ വിശ്വാസം വർധിച്ചു.

കുറ്റപ്പെടുത്തലിന് പകരം പഠനം

രണ്ടാമത്തെ പിരിച്ചുവിടൽ സ്വാഭാവികമായും കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ജീവനക്കാർക്കിടയിൽ വീണ്ടും ആശങ്ക പടർന്നു. എന്നാൽ അപ്പോഴും കമ്പനി തങ്ങളുടെ സംസ്കാരത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. “എന്തുകൊണ്ട് ഇത് സംഭവിച്ചു?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് “ആരാണ് ഉത്തരവാദി?” എന്നല്ല അവർ ഉത്തരം തേടിയത്. പകരം, “നമുക്ക് ഇതിൽ നിന്ന് എന്ത് പഠിക്കാം?” എന്നായിരുന്നു അവരുടെ ചിന്ത.

യോഗേവിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പ് പ്രതിസന്ധി ഉണ്ടാകുമ്പോൾ പല കമ്പനികളും ചെയ്യുന്ന ഏറ്റവും വലിയ തെറ്റ് ആരെയെങ്കിലും കുറ്റപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. ഇത് ഭയത്തിന്റെ ഒരു അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കും. തെറ്റുകൾ വരുത്താതിരിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രം ആളുകൾ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങും. ഇത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ വളർച്ചയെ പിന്നോട്ടടിക്കും.

അഞ്ജുനയിൽ സംഭവിച്ചത് മറിച്ചാണ്. എവിടെയാണ് തങ്ങൾക്ക് ചുവടുപിഴച്ചത് എന്ന് ടീം ഒന്നടങ്കം ചർച്ച ചെയ്തു. അതിവേഗം വളരാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ സംഭവിച്ച പിഴവുകൾ അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഭാവിയിൽ അത്തരം തെറ്റുകൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ എന്ത് നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്ന് അവർ ഒരുമിച്ച് തീരുമാനിച്ചു.

പുതിയ തുടക്കം, പുതിയ പാഠങ്ങൾ

ഇന്ന് അഞ്ജുന വീണ്ടും വളർച്ചയുടെ പാതയിലാണ്. പക്ഷേ, പഴയതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ, കൂടുതൽ പക്വതയാർന്ന ഒരു സമീപനമാണ് അവർ ഇപ്പോൾ സ്വീകരിക്കുന്നത്. പഴയ തെറ്റുകളിൽ നിന്ന് പഠിച്ച പാഠങ്ങൾ അവരുടെ പുതിയ തന്ത്രങ്ങൾക്ക് കരുത്തേകുന്നു.

പുതിയ നിയമനങ്ങൾ വളരെ ആലോചിച്ചു മാത്രമാണ് നടത്തുന്നത്. കമ്പനിയുടെ യഥാർത്ഥ ആവശ്യകതയും വരുമാനവും കണക്കിലെടുത്താണ് ടീമിന്റെ വലുപ്പം നിർണ്ണയിക്കുന്നത്. വെറുതെ ആളുകളുടെ എണ്ണം കൂട്ടി വലുപ്പം കാണിക്കുന്നതിന് പകരം, കാര്യക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധ. ഇതിനായി ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (Artificial Intelligence) പോലുള്ള പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും അവർ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.

കേരളത്തിലെ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് എന്ത് പഠിക്കാം?

അഞ്ജുനയുടെ കഥ കേരളത്തിലെ വളർന്നുവരുന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇക്കോസിസ്റ്റത്തിന് നൽകുന്ന സന്ദേശം വളരെ വലുതാണ്. നിക്ഷേപം നേടുന്നതും അതിവേഗം വളരുന്നതും മാത്രമല്ല ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പിന്റെ വിജയം. അപ്രതീക്ഷിതമായി ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പ് പ്രതിസന്ധി വരുമ്പോൾ അതിനെ എങ്ങനെ നേരിടുന്നു എന്നതിലാണ് യഥാർത്ഥ കഴിവ്. ജീവനക്കാരെ കേവലം ഒരു സംഖ്യയായി കാണാതെ, ഒരു പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിൽ അവരോട് കരുതലും മനുഷ്യത്വവും കാണിക്കുന്നത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ അതിജീവനത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ശക്തമായ ഒരു സ്ഥാപന സംസ്കാരം എന്നത് നല്ല കാലത്ത് മാത്രം ആവശ്യമുള്ള ഒന്നല്ല, അത് ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധികളെ തരണം ചെയ്യാനുള്ള ഒരു കവചം കൂടിയാണ്.