ഇന്റർനെറ്റ് ലോകത്ത് ഒരു പതിറ്റാണ്ട് എന്നത് തന്നെ ഒരു യുഗമാണ്. ഓർക്കുട്ടും മൈസ്പേസും അരങ്ങുവാണിരുന്ന, ഗൂഗിൾ ക്രോം വെറുമൊരു പുതുമുഖമായിരുന്ന കാലത്ത് തുടങ്ങിയ ഒരു വെബ്സൈറ്റ് ഇന്നും ‘ബീറ്റ’ ഘട്ടത്തിലാണെന്ന് പറഞ്ഞാൽ ആരെങ്കിലും വിശ്വസിക്കുമോ? എന്നാൽ സംഗതി സത്യമായിരുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ലക്ഷക്കണക്കിന് എഴുത്തുകാരുടെയും വായനക്കാരുടെയും ഇഷ്ടകേന്ദ്രമായ ആർക്കൈവ് ഓഫ് ഔർ ഓൺ (Archive of Our Own), അഥവാ AO3, നീണ്ട 17 വർഷത്തെ ബീറ്റാ പരീക്ഷണത്തിന് ശേഷം ഔദ്യോഗികമായി ആ ടാഗ് ഒഴിവാക്കിയിരിക്കുന്നു.
2009-ൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച ഈ ഫാൻഫിക്ഷൻ ഭീമൻ, ഇത്രയും കാലം തങ്ങളുടെ ലോഗോയുടെ അരികിൽ ഒരു ചെറിയ ‘ബീറ്റ’ എന്ന വാക്ക് കൊണ്ടുനടന്നിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ആ കാത്തിരിപ്പിന് വിരാമമായി. വെബ്സൈറ്റിന്റെ പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സംഘടനയായ ഓർഗനൈസേഷൻ ഫോർ ട്രാൻസ്ഫോർമേറ്റീവ് വർക്ക്സ് (OTW) ആണ് ഈ സുപ്രധാന പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയത്.
പേരിലൊരു മാറ്റം, പക്ഷേ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടോ?
ഒരു വെബ്സൈറ്റ് ‘ബീറ്റ’ ഘട്ടം വിടുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ ഉപയോക്താക്കളുടെ മനസ്സിൽ ആദ്യം വരുന്നത് വലിയ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകളാകും. എന്നാൽ AO3-യുടെ കാര്യത്തിൽ അങ്ങനെയൊരു ആശങ്ക വേണ്ട. ഈ മാറ്റം പ്രധാനമായും ഒരു പ്രതീകാത്മക ചുവടുവെപ്പാണ്. വെബ്സൈറ്റിന്റെ പ്രവർത്തനം വർഷങ്ങളായി സുസ്ഥിരമാണെന്നും, പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തനസജ്ജമാണെന്നുമുള്ള ഒരു ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനം മാത്രമാണിത്.
ലോഗോയിൽ നിന്ന് ‘ബീറ്റ’ എന്ന വാക്ക് അപ്രത്യക്ഷമായി എന്നതൊഴിച്ചാൽ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ മറ്റു മാറ്റങ്ങളൊന്നും കാണാൻ സാധിക്കില്ല. “ബീറ്റ ഘട്ടം അവസാനിച്ചു എന്നത് കൊണ്ട് വെബ്സൈറ്റിലെ പണികളെല്ലാം തീർന്നു എന്നർത്ഥമില്ല,” OTW തങ്ങളുടെ ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റിൽ വ്യക്തമാക്കി. “ഞങ്ങളുടെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കോഡർമാരും ഇനിയും പുതിയ ഫീച്ചറുകൾ ചേർക്കുകയും നിലവിലുള്ളവ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും. ഇതൊരു അവസാനമല്ല, പുതിയൊരു തുടക്കമാണ്.”
ചുരുക്കത്തിൽ, ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ആശങ്കപ്പെടാൻ ഒന്നുമില്ല. വെബ്സൈറ്റിന്റെ പ്രവർത്തനം പഴയതുപോലെ തന്നെ തുടരും, ഒപ്പം പുതിയ സൗകര്യങ്ങൾ വരും കാലങ്ങളിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യാം.
പതിനേഴ് വർഷം നീണ്ട വളർച്ചയുടെ നാൾവഴികൾ
2009-ൽ വളരെ ലളിതമായ ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോം എന്ന നിലയിലാണ് ആർക്കൈവ് ഓഫ് ഔർ ഓൺ യാത്ര തുടങ്ങിയത്. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ 17 വർഷം കൊണ്ട് വളർച്ചയുടെ പടവുകൾ ഒന്നൊന്നായി ചവിട്ടിക്കയറി. ഉപയോക്താക്കളുടെ സംഭാവനകളും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെ കഠിനാധ്വാനവുമാണ് ഈ വളർച്ചയ്ക്ക് പിന്നിൽ. ഈ കാലയളവിൽ വെബ്സൈറ്റിൽ വന്ന പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ ഇവയാണ്:
- വിശദമായ ടാഗിംഗ് സിസ്റ്റം (Tagging System): കഥകളെ തരംതിരിക്കാനും ഇഷ്ടമുള്ളവ കണ്ടെത്താനും സഹായിക്കുന്ന ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച ടാഗിംഗ് സംവിധാനങ്ങളിലൊന്ന് AO3-യുടെ പ്രത്യേകതയാണ്.
- ഡൗൺലോഡ് സൗകര്യം: ഇഷ്ടപ്പെട്ട കൃതികൾ ഇ-പബ് (ePub), മോബി (Mobi), പിഡിഎഫ് (PDF) തുടങ്ങിയ ഫോർമാറ്റുകളിൽ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്ത് ഓഫ്ലൈനായി വായിക്കാനുള്ള സൗകര്യം.
- പ്രൈവസി സെറ്റിംഗ്സ്: എഴുത്തുകാർക്ക് തങ്ങളുടെ സൃഷ്ടികൾ ആർക്കൊക്കെ കാണാം എന്ന് നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള സ്വകാര്യതാ ഓപ്ഷനുകൾ.
- കളക്ഷനുകളും ചലഞ്ചുകളും: ഒരേ തീമിലുള്ള കഥകളെ ഒരുമിപ്പിക്കാനും എഴുത്തിനായി പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ സംഘടിപ്പിക്കാനുമുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ.
ഈ സൗകര്യങ്ങളെല്ലാം വെബ്സൈറ്റിനെ കേവലം ഒരു ഫാൻഫിക്ഷൻ ആർക്കൈവ് എന്നതിലുപരി, എഴുത്തുകാരുടെയും വായനക്കാരുടെയും ഒരു വലിയ ഓൺലൈൻ കൂട്ടായ്മയാക്കി മാറ്റി.
എന്തുകൊണ്ട് AO3 വേറിട്ടുനിൽക്കുന്നു?
ഫാൻഫിക്ഷൻ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ മറ്റ് പല വെബ്സൈറ്റുകളും ലഭ്യമാണ്. എന്നാൽ അവയിൽ നിന്നെല്ലാം AO3-യെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത് അതിന്റെ ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത പ്രവർത്തനമാണ്. പരസ്യങ്ങളുടെ ശല്യമില്ലാതെ, ഉപയോക്താക്കളുടെ സ്വകാര്യതയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകി, പൂർണ്ണമായും ഒരു കൂട്ടായ്മയുടെ കരുത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോം ആണിത്.
സിനിമകളും പുസ്തകങ്ങളും ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന കേരളത്തിലെ യുവതലമുറക്കിടയിലും ഫാൻഫിക്ഷൻ സംസ്കാരം പതിയെ വേരുപിടിക്കുന്നുണ്ട്. തങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട കഥാപാത്രങ്ങളെയും ലോകങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി സ്വന്തമായി കഥകൾ മെനയുന്ന നിരവധി പേരുണ്ട്. അത്തരം ആളുകൾക്ക് യാതൊരുവിധ കച്ചവട താല്പര്യങ്ങളുമില്ലാതെ, സ്വതന്ത്രമായി എഴുതാനും വായിക്കാനും ഒരു ഇടം നൽകുന്നു എന്നതാണ് ആർക്കൈവ് ഓഫ് ഔർ ഓൺ എന്ന പ്ലാറ്റ്ഫോമിന്റെ വിജയം.
ഈയടുത്ത് ഏപ്രിൽ ഫൂൾ ദിനത്തിൽ ലോഗോയിലെ ‘ബീറ്റ’ എന്ന വാക്ക് മാറ്റി ‘ഒമേഗ’ (Omega) എന്ന് ചേർത്തത് ഉപയോക്താക്കൾക്കിടയിൽ വലിയ ചർച്ചയായിരുന്നു. വെബ്സൈറ്റ് തങ്ങളുടെ ഉപയോക്താക്കളുമായി എത്രത്തോളം അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്നു എന്നതിന്റെ ഒരു ചെറിയ ഉദാഹരണം കൂടിയായിരുന്നു അത്.
ഭാവിയിലേക്ക് ഒരു പുതിയ അധ്യായം
ബീറ്റ ടാഗ് ഒഴിവാക്കിയത് ഒരു നാഴികക്കല്ലാണെങ്കിലും, AO3-യുടെ യാത്ര ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല. വെബ്സൈറ്റിന്റെ ഭാവി പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചും വരാനിരിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ജിറ (Jira) എന്ന പ്രോജക്ട് മാനേജ്മെന്റ് ടൂൾ വഴി സുതാര്യമായി അറിയാൻ സാധിക്കും. ഇത് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് വെബ്സൈറ്റിന്റെ വികസനത്തിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു എന്ന തോന്നൽ നൽകുന്നു.
അവസാനമായി, ഈ മാറ്റം ഒരു സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റം എന്നതിലുപരി, ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ വിജയമാണ്. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഉപയോക്താക്കളുടെയും ആയിരക്കണക്കിന് സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെയും വർഷങ്ങൾ നീണ്ട പ്രയത്നത്തിന്റെ ഫലമാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന ഈ പ്ലാറ്റ്ഫോം. പേരിലെ ‘ബീറ്റ’ മാറിയെങ്കിലും, ഉപയോക്താക്കൾക്ക് വേണ്ടി, ഉപയോക്താക്കളാൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആ അടിസ്ഥാന തത്വം മാറ്റമില്ലാതെ തുടരും.
