ഹൃദ്രോഗം: ആയുർവേദത്തിലെ കാരണങ്ങളും പ്രതിവിധിയും

ശരീരത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഹൃദയം. കേവലം രക്തചംക്രമണം നടത്തുന്ന ഒരു അവയവം എന്നതിലുപരി, ആയുർവേദം ഹൃദയത്തെ പ്രാണന്റെയും ഓജസ്സിന്റെയും (Ojas) മനസ്സിന്റെയും ഇരിപ്പിടമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഓജസ്സ് എന്നത് ശരീരത്തിന്റെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ ഊർജ്ജവും പ്രതിരോധശേഷിയുടെ അടിസ്ഥാനവുമാണ്. ഹൃദയം ഈ ഓജസ്സിന്റെ പ്രധാന ഇരിപ്പിടമായതിനാൽ (പര ഓജസ്സ്), ഹൃദയത്തിന്റെ ആരോഗ്യം ഒരു വ്യക്തിയുടെ സമഗ്രമായ ആരോഗ്യത്തിന്റെയും ഊർജ്ജസ്വലതയുടെയും പ്രതിഫലനമാണ്. ആധുനിക ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, ഹൃദയാരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളും സാധാരണമാണ്. ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് രചിക്കപ്പെട്ട സുശ്രുത സംഹിത, ചരക സംഹിത പോലുള്ള ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ **ഹൃദ്രോഗം** എന്ന അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്.

ആയുർവേദ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഹൃദ്രോഗം എന്നത് ഒരൊറ്റ രോഗമല്ല, മറിച്ച് വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ ബാധിക്കുന്ന പലതരം അവസ്ഥകളുടെ ഒരു കൂട്ടമാണ്. ഭക്ഷണ രീതിയിലെയും ജീവിതശൈലിയിലെയും പിഴവുകൾ മൂലം ശരീരത്തിലെ ത്രിദോഷങ്ങളായ വാതം, പിത്തം, കഫം എന്നിവയുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ തെറ്റുന്നതാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന കാരണം. ഈ ദുഷിച്ച ദോഷങ്ങൾ ശരീരത്തിലെ ആദ്യ ധാതുവായ രസധാതുവിനെ (Plasma and Lymph) മലിനമാക്കുന്നു. ഹൃദയം രസവഹ സ്രോതസ്സിന്റെ മൂലസ്ഥാനമായതിനാൽ, മലിനമായ രസധാതു ഹൃദയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടി അതിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രവർത്തനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു.

ഹൃദ്രോഗം: ആയുർവേദം പറയുന്ന അടിസ്ഥാന കാരണങ്ങൾ

ആരോഗ്യമാണ് ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത് എന്ന് നാം പറയാറുണ്ട്. എന്നാൽ പലപ്പോഴും ആ ആരോഗ്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശീലങ്ങൾ നാം അറിയാതെ തന്നെ പിന്തുടരുന്നു. ആയുർവേദം ഹൃദ്രോഗത്തിന്റെ മൂലകാരണങ്ങളായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതും അത്തരം ജീവിതശൈലീപരമായ പിഴവുകളെയാണ്. ഇവയെ ‘നിദാനങ്ങൾ’ എന്ന് പറയുന്നു.

വേഗങ്ങളെ അടക്കിവെക്കൽ (Vegadharana)

ശരീരം നൽകുന്ന സ്വാഭാവിക സിഗ്നലുകളെ അവഗണിക്കുന്നത് ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും. മലം, മൂത്രം, അധോവായു, തുമ്മൽ, ചുമ, വിശപ്പ്, ദാഹം, ഉറക്കം, കണ്ണുനീർ തുടങ്ങിയ 13 സ്വാഭാവിക വേഗങ്ങളെ (Natural Urges) ബലമായി തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നത് ശരീരത്തിലെ വാതദോഷത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ വർദ്ധിച്ച വായു ശരീരത്തിന്റെ ചാനലുകളിലൂടെ (സ്രോതസ്സുകൾ) സഞ്ചരിച്ച് ഹൃദയത്തിൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുകയും അതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും. തിരക്കേറിയ ജീവിതത്തിൽ പലപ്പോഴും ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ നാം അവഗണിക്കാറുണ്ട്, എന്നാൽ ഇത് ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹൃദയത്തിന് ദോഷകരമാണ്.

ആഹാരത്തിലെ അപാകതകൾ

ഹൃദയാരോഗ്യത്തിൽ ഭക്ഷണത്തിന് നിർണായക പങ്കുണ്ട്. സുശ്രുത സംഹിതയിൽ എടുത്തുപറയുന്ന ചില ആഹാരശീലങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

* അമിതമായി ഉഷ്ണവും രൂക്ഷവുമായ ഭക്ഷണം: എരിവും പുളിയും ഉപ്പും നിറഞ്ഞതും, എണ്ണയിൽ വറുത്തതും പൊരിച്ചതുമായ ഭക്ഷണം പതിവാക്കുന്നത് ശരീരത്തിൽ ചൂടും വരൾച്ചയും വർദ്ധിപ്പിക്കും. ഇത് പിത്തത്തെയും വാതത്തെയും ഒരുപോലെ ദുഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് രക്തത്തെ ദുഷിപ്പിക്കുകയും രക്തക്കുഴലുകളിൽ കാഠിന്യം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും.
* വിരുദ്ധാഹാരം (Incompatible Food): പാലും മത്സ്യവും, തൈരും കോഴിയിറച്ചിയും, പഴങ്ങളും പാലും ഒരുമിച്ച് കഴിക്കുന്നത് പോലെ ചേരാത്ത ഭക്ഷണങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് ശരീരത്തിൽ ‘ആമം’ (Ama) എന്ന ദഹിക്കാത്ത വിഷാംശം രൂപപ്പെടാൻ കാരണമാകും. ഈ ആമം സ്രോതസ്സുകളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടി രക്തചംക്രമണത്തെയും ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെയും തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു.
* അധ്യശനം, അജീർണ്ണം: മുൻപ് കഴിച്ച ഭക്ഷണം ദഹിക്കുന്നതിന് മുൻപ് വീണ്ടും ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ശീലമാണ് അധ്യശനം. ഇത് ദഹനവ്യവസ്ഥയെ (അഗ്നി) ദുർബലമാക്കുകയും ദഹിക്കാത്ത ഭക്ഷണാംശങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടാൻ കാരണമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതും ഹൃദ്രോഗത്തിന് വഴിവെക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്.
* അസാത്മ്യ ഭോജനം: ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ശരീരപ്രകൃതിക്ക് (Prakriti) ഇണങ്ങാത്ത ഭക്ഷണം സ്ഥിരമായി കഴിക്കുന്നത് ദോഷങ്ങളെ വർദ്ധിപ്പിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന്, കഫ പ്രകൃതിയുള്ള ഒരാൾ മധുരവും കൊഴുപ്പും നിറഞ്ഞ ഭക്ഷണം അമിതമായി കഴിക്കുന്നത് ശരീരത്തിൽ കഫം വർദ്ധിക്കാനും രക്തക്കുഴലുകളിൽ കൊഴുപ്പ് അടിയാനും ഹൃദയത്തിൽ ഭാരം അനുഭവപ്പെടാനും കാരണമാകും.

മാനസിക ആഘാതവും സമ്മർദ്ദവും (Mano-Abhighata)

ദുഃഖം, ഭയം, ഉത്കണ്ഠ, ദേഷ്യം തുടങ്ങിയ തീവ്രമായ മാനസിക വികാരങ്ങൾ ഹൃദയത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു. ആയുർവേദമനുസരിച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ‘സാധക പിത്തം’ എന്ന ഉപദോഷമാണ് നമ്മുടെ വികാരങ്ങളെയും ചിന്തകളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. നിരന്തരമായ മാനസിക സമ്മർദ്ദം സാധക പിത്തത്തെ ദുഷിപ്പിക്കുകയും ഇത് ഹൃദയത്തിന്റെ താളാത്മകമായ പ്രവർത്തനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും.

ഈ കാരണങ്ങൾകൊണ്ട് കോപിച്ച ദോഷങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന രസധാതുവിനെ മലിനമാക്കുകയും അവിടെ വേദനയോ മറ്റ് അസ്വസ്ഥതകളോ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെയാണ് ആയുർവേദത്തിൽ **ഹൃദ്രോഗം** എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

ദോഷങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ള ഹൃദ്രോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ

ഏത് ദോഷമാണ് പ്രധാനമായും വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് ഹൃദ്രോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. പ്രധാനമായും വാതജ, പിത്തജ, കഫജ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തരംതിരിക്കാം. ഇവ കൂടാതെ കൃമിജ (worms) ഹൃദ്രോഗത്തെക്കുറിച്ചും ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശമുണ്ട്.

വാതജ ഹൃദ്രോഗം

വാതദോഷത്തിന്റെ പ്രധാന സ്വഭാവം വേദനയും ചലനവുമാണ്. അതിനാൽ വാതദോഷം മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഹൃദ്രോഗത്തിൽ പലതരം വേദനകളാണ് പ്രധാന ലക്ഷണം. ഉത്കണ്ഠയും ഭയവും ഇതിനോടൊപ്പം കാണാം.

• ആയമ്യതേ: ഹൃദയഭാഗത്ത് വലിച്ചുനീട്ടുന്നത് പോലുള്ള വേദന.
• തുദ്യതേ: സൂചികൊണ്ട് കുത്തുന്നത് പോലെ തുളച്ചുകയറുന്ന വേദന.
• നിർമഥ്യതേ: ഒരു കടകോൽ ഉപയോഗിച്ച് കടയുന്നത് പോലുള്ള കഠിനമായ വേദന.
• ദീര്യതേ: ഹൃദയം കീറിമുറിയുന്നത് പോലുള്ള അനുഭവം.
• സ്ഫോട്യതേ: ഉള്ളിൽ നിന്ന് എന്തോ പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്നത് പോലുള്ള തോന്നൽ.

ഈ വേദനകൾ ഒരു സ്ഥലത്ത് ഒതുങ്ങിനിൽക്കണമെന്നില്ല, പലപ്പോഴും നെഞ്ചിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കും തോളുകളിലേക്കും വ്യാപിക്കാം. വേദനയുടെ തീവ്രതയും ഇടയ്ക്കിടെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. ഉറക്കമില്ലായ്മ, നെഞ്ചിടിപ്പ് എന്നിവയും സാധാരണമാണ്.

പിത്തജ ഹൃദ്രോഗം

പിത്തദോഷം അഗ്നിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, പിത്തജ ഹൃദ്രോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളിൽ ചൂടും എരിച്ചിലുമാണ് പ്രധാനം. ദേഷ്യം, അക്ഷമ തുടങ്ങിയ മാനസികാവസ്ഥകളും ഇതിനോടൊപ്പം ഉണ്ടാകാം.

• ദാഹം, തൃഷ്ണ: നെഞ്ചിലും തൊണ്ടയിലും കത്തുന്ന പോലുള്ള എരിച്ചിൽ, അമിതമായ ദാഹം.
• ഹൃദയക്ലമം: ഹൃദയത്തിന് വല്ലാത്ത ക്ഷീണവും തളർച്ചയും അനുഭവപ്പെടുക.
• ധൂമായനം: നെഞ്ചിനുള്ളിൽ നിന്ന് ചൂടുള്ള പുക പുറത്തേക്ക് വരുന്നത് പോലുള്ള ഒരു തോന്നൽ.
• മൂർച്ഛ: പെട്ടെന്ന് തലകറങ്ങുകയോ ബോധക്ഷയം ഉണ്ടാവുകയോ ചെയ്യുക.
• അമിത വിയർപ്പ്, വായ വരൾച്ച: ശരീരം അസാധാരണമായി വിയർക്കുക, വായ ഉണങ്ങിവരളുക.

ഈ ലക്ഷണങ്ങളോടൊപ്പം പുളിച്ചുതികട്ടലും ഉണ്ടാകാം. ശരീരം മഞ്ഞ നിറത്തിലാവുക, കയ്പുള്ള രുചി അനുഭവപ്പെടുക എന്നിവയും പിത്തജ **ഹൃദ്രോഗം** ഉള്ളവരിൽ കാണാം.

കഫജ ഹൃദ്രോഗം

കഫദോഷം ഭാരവും തണുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കഫം വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മന്ദഗതിയിലാവുകയും ഭാരം അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യും. അലസതയും വിഷാദവും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി വരാം.

• ഗൗരവം: നെഞ്ചിൽ ഒരു വലിയ കല്ല് കയറ്റിവെച്ചതുപോലുള്ള ഭാരം.
• സ്തംഭം: ഹൃദയഭാഗത്ത് ഒരുതരം മരവിപ്പോ പിടുത്തമോ അനുഭവപ്പെടുക.
• അരുചി, അഗ്നിമാന്ദ്യം: ഭക്ഷണത്തോട് താല്പര്യമില്ലായ്മ, ദഹനക്കുറവ്, ഓക്കാനം.
• കഫസ്രാവം: വായിൽ നിന്നും മൂക്കിൽ നിന്നും കഫം കൂടുതലായി വരുക.
• മധുരരസം: വായിൽ എപ്പോഴും ഒരുതരം മധുരരസം തങ്ങിനിൽക്കുക.

ഉറക്കം തൂങ്ങുക, അലസത, ശരീരത്തിന് മൊത്തത്തിൽ ഒരു ഭാരം, ചുമ എന്നിവയും കഫജ **ഹൃദ്രോഗം** ഉള്ളവരിൽ കാണുന്ന ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

ആയുർവേദത്തിലെ ചികിത്സാ സമീപനങ്ങൾ

ഹൃദ്രോഗ ചികിത്സയിൽ ആയുർവേദം ഒരു സമഗ്രമായ സമീപനമാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. രോഗലക്ഷണങ്ങളെ മാത്രം ചികിത്സിക്കുന്നതിന് പകരം, രോഗത്തിന്റെ മൂലകാരണമായ ദോഷ дисбаланസ് ശരിയാക്കാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്. ചികിത്സ പ്രധാനമായും ശോധന (ശരീരശുദ്ധി), ശമന (ദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കൽ), ആഹാര-വിഹാര ക്രമീകരണം എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം.

ശോധന ചികിത്സ (Purification Therapies)

ശരീരത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ദുഷിച്ച ദോഷങ്ങളെയും വിഷാംശങ്ങളെയും (ആമം) പുറന്തള്ളുന്നതിനാണ് ശോധന ചികിത്സ ചെയ്യുന്നത്. പഞ്ചകർമ്മ ചികിത്സകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

* വമനം (Vamana): കഫദോഷം അധികമായ അവസ്ഥകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കഫജ ഹൃദ്രോഗത്തിൽ, ഔഷധങ്ങൾ നൽകി ഛർദ്ദിപ്പിക്കുന്ന ചികിത്സാരീതിയാണിത്. ഇത് നെഞ്ചിലെ ഭാരം കുറയ്ക്കാനും സ്രോതസ്സുകളിലെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. ചില വാതജ ഹൃദ്രോഗാവസ്ഥകളിലും വമനം നിർദ്ദേശിക്കാറുണ്ട്.
* വിരേചനം (Virechana): പിത്തദോഷം അധികമായ അവസ്ഥകളിൽ ഔഷധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വയറിളക്കുന്ന ചികിത്സയാണിത്. ശരീരത്തിലെ അമിതമായ ചൂടും പിത്തവും പുറന്തള്ളാൻ ഇത് ഫലപ്രദമാണ്.
* വസ്തി (Vasti): വാതസംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചികിത്സയാണ് വസ്തി (Medicated Enema). പിത്തജ ഹൃദ്രോഗത്തിൽ ഇരട്ടിമധുരം (Madhuka Taila) പോലുള്ള ഔഷധങ്ങൾ ചേർത്ത സ്നേഹവസ്തിയും, കഫജ ഹൃദ്രോഗത്തിൽ ബല തൈലം (Bala Taila) കൊണ്ടുള്ള വസ്തിയും ഫലപ്രദമാണെന്ന് സുശ്രുതൻ പറയുന്നു.

ശമന ചികിത്സ (Palliative Therapies)

ശോധന ചികിത്സയ്ക്ക് ശേഷം, ശരീരത്തിൽ ശേഷിക്കുന്ന ദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുന്നതിനും അവയവങ്ങളെ ബലപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഔഷധങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഇതിനെ ശമന ചികിത്സ എന്ന് പറയുന്നു.

* കഷായങ്ങൾ: പിത്തജ ഹൃദ്രോഗത്തിന്, പിത്തജ്വരത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ദാഹം കുറയ്ക്കുന്നതും ശരീരത്തെ തണുപ്പിക്കുന്നതുമായ കഷായങ്ങൾ വളരെ ഫലപ്രദമാണ്. രാമച്ചം, ചന്ദനം, പതിമുകം തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ ചേർത്ത കഷായങ്ങൾ ഉദാഹരണമാണ്. ദശമൂലാരിഷ്ടം, അർജ്ജുനാരിഷ്ടം തുടങ്ങിയ അരിഷ്ടങ്ങളും അവസ്ഥയ്ക്കനുസരിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
* ചൂർണ്ണങ്ങൾ: വാത-കഫ പ്രകൃതിയിലുള്ള ഹൃദ്രോഗങ്ങളിൽ വമന ചികിത്സയ്ക്ക് ശേഷം അഗ്നിദീപ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കഫത്തെ ഇല്ലാതാക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ‘പിപ്പല്യാദി ചൂർണ്ണം’ പോലുള്ള ഔഷധക്കൂട്ടുകൾ നൽകാറുണ്ട്.
* ഹൃദയത്തെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന ഔഷധങ്ങൾ (ഹൃദ്യ ദ്രവ്യങ്ങൾ): നീർമരുത് (Arjuna), താമര, അശ്വഗന്ധ (Ashwagandha), ദശമൂലം, വെളുത്തുള്ളി, പുഷ്കരമൂലം തുടങ്ങിയ ഔഷധസസ്യങ്ങൾ ഹൃദയപേശികളെ ബലപ്പെടുത്താനും രക്തചംക്രമണം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സഹായിക്കുന്നവയാണ്. ഇവ ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും അവസ്ഥയ്ക്കനുസരിച്ച് ഒരു വൈദ്യന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രം ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണ്.

കേരളീയ ആയുർവേദത്തിലെ പ്രത്യേക ചികിത്സകൾ

* ഹൃദ്‌വസ്തി (Hrid Vasti): നെഞ്ചിൽ, ഹൃദയത്തിന്റെ ഭാഗത്ത്, ഉഴുന്നുമാവ് കൊണ്ട് ഒരു തടം ഉണ്ടാക്കി, അതിൽ സഹിക്കാവുന്ന ചൂടിൽ ഔഷധതൈലം (ഉദാഹരണത്തിന് ധന്വന്തരം തൈലം) നിറച്ചുനിർത്തുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ചികിത്സാരീതിയാണിത്. ഇത് നെഞ്ചിലെ വാതദോഷത്തെ ശമിപ്പിക്കുകയും ഹൃദയപേശികൾക്ക് ബലവും പോഷണവും നൽകുകയും മാനസിക സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഏകദേശം 20-30 മിനിറ്റ് ഈ തൈലം അവിടെ നിർത്തുന്നു.

ഹൃദയരക്ഷയ്ക്കുള്ള ഔഷധങ്ങളും ലളിതമായ പ്രതിവിധികളും

യോഗ്യനായ ഒരു വൈദ്യന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ചില ഔഷധങ്ങളും വീട്ടിൽ പരീക്ഷിക്കാവുന്ന ലളിതമായ പ്രതിവിധികളും താഴെ നൽകുന്നു.

നീർമരുത് (Arjuna – Terminalia arjuna)

ഹൃദയത്തിന്റെ ഉത്തമ സുഹൃത്ത് എന്നാണ് നീർമരുത് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇത് കഷായ രസവും ശീതവീര്യവുമുള്ള ഒരു ഔഷധമാണ്. ഹൃദയപേശികളെ ബലപ്പെടുത്താനും (Cardiotonic), പിത്തത്തെ ശമിപ്പിക്കാനും, രക്തസമ്മർദ്ദം നിയന്ത്രിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

* തയ്യാറാക്കുന്ന വിധം (നീർമരുതിൻ പാൽക്കഷായം – Arjuna Ksheerapaka):
1. ഒരു ടീസ്പൂൺ (ഏകദേശം 3-5 ഗ്രാം) ഉണങ്ങിയ നീർമരുതിൻ തൊലി പൊടിച്ചത് എടുക്കുക.
2. ഒരു ഗ്ലാസ് പാലും ഒരു ഗ്ലാസ് വെള്ളവും ചേർത്ത് ഒരു പാത്രത്തിൽ ചെറുതീയിൽ തിളപ്പിക്കുക.
3. ഈ മിശ്രിതം തിളച്ച് വെള്ളം വറ്റി ഒരു ഗ്ലാസ് പാലായി കുറുകുമ്പോൾ തീ അണയ്ക്കുക.
4. ഇത് അരിച്ചെടുത്ത്, ഇളം ചൂടോടെ രാവിലെ വെറും വയറ്റിലോ രാത്രി ഉറങ്ങുന്നതിന് മുൻപോ കുടിക്കുക.

വെളുത്തുള്ളി (Garlic – Lashuna)

രക്തത്തിലെ കൊഴുപ്പ് (Cholesterol) കുറയ്ക്കാനും രക്തക്കുഴലുകളിലെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാനും വെളുത്തുള്ളി ഉത്തമമാണ്. ഇത് വാതത്തെയും കഫത്തെയും ശമിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഉഷ്ണഗുണം രക്തചംക്രമണം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.

* തയ്യാറാക്കുന്ന വിധം (വെളുത്തുള്ളി പാൽ – Lashuna Ksheerapaka):
1. 4-5 അല്ലി നാടൻ വെളുത്തുള്ളി തൊലികളഞ്ഞ് നന്നായി ചതച്ചെടുക്കുക.
2. ഒരു ഗ്ലാസ് പാലിൽ ഈ വെളുത്തുള്ളി ചേർത്ത് തിളപ്പിക്കുക.
3. വെളുത്തുള്ളി വെന്ത് പാലിൽ നന്നായി ചേർന്നുകഴിയുമ്പോൾ വാങ്ങി, അല്പം തണുത്ത ശേഷം കുടിക്കുക. രാത്രിയിൽ ആഹാരശേഷം കുടിക്കുന്നത് വാതത്തെ ശമിപ്പിക്കാൻ വളരെ നല്ലതാണ്.

ചികിത്സയിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ

• സ്വയം ചികിത്സ അപകടകരമാണ്. ഏതൊരു ഔഷധവും ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മുൻപ് യോഗ്യനായ ഒരു ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെ ഉപദേശം തേടുക.
• ഔഷധത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പും അളവും ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ശരീരപ്രകൃതി (Prakriti), നിലവിലെ ദോഷാവസ്ഥ (Vikriti), ദഹനശക്തി എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
• ഗർഭിണികൾ, മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർ, മറ്റ് ഗുരുതര രോഗങ്ങളുള്ളവർ എന്നിവർ ഔഷധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അതീവ ശ്രദ്ധ പുലർത്തണം.
• ചില ആയുർവേദ ഔഷധങ്ങൾ ആധുനിക മരുന്നുകളുമായി (ഉദാ: രക്തം കട്ടപിടിക്കാതിരിക്കാനുള്ള മരുന്നുകൾ) പ്രതിപ്രവർത്തിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. നിങ്ങൾ കഴിക്കുന്ന എല്ലാ മരുന്നുകളെക്കുറിച്ചും ഡോക്ടറെ അറിയിക്കുക.

ഈ ലേഖനം വിവരദായക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് മാത്രമുള്ളതാണ്. ഏതെങ്കിലും ഔഷധം അല്ലെങ്കിൽ ചികിത്സ ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് യോഗ്യതയുള്ള ഒരു ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെയോ ഡോക്ടറുടെയോ ഉപദേശം തേടുക.

ജീവിതശൈലിയിലൂടെ ഹൃദയത്തെ സംരക്ഷിക്കാം

ആയുർവേദം ഹൃദ്രോഗത്തെ കേവലം ഹൃദയത്തിന്റെ മാത്രം പ്രശ്നമായി കാണുന്നില്ല. അത് ദഹനവ്യവസ്ഥയുടെയും, മനസ്സികാരോഗ്യത്തിന്റെയും, ജീവിതശൈലിയുടെയും ആകെത്തുകയായ ഒരു ആരോഗ്യപ്രശ്നമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രതിവിധിയിലും ഈ സമഗ്രത അനിവാര്യമാണ്.

* ആഹാരം (Diet): എളുപ്പത്തിൽ ദഹിക്കുന്നതും പോഷകസമൃദ്ധവുമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുക. മാതളം, നെല്ലിക്ക, പഴയ അരി, ചെറുപയർ, പടവലം തുടങ്ങിയവ ആഹാരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുക. അമിതമായ ഉപ്പ്, എണ്ണ, പുളി, എരിവ്, വറുത്തതും പൊരിച്ചതുമായ ഭക്ഷണങ്ങൾ, സംസ്കരിച്ച ഭക്ഷണങ്ങൾ, തൈര്, ചുവന്ന മാംസം എന്നിവ ഒഴിവാക്കുകയോ നിയന്ത്രിക്കുകയോ ചെയ്യുക.
* വ്യായാമം (Exercise): അമിതമായി ആയാസപ്പെടാതെയുള്ള വ്യായാമങ്ങൾ ശീലിക്കുക. ദിവസവും 30-40 മിനിറ്റ് വേഗത്തിൽ നടക്കുന്നത് ഹൃദയാരോഗ്യത്തിന് വളരെ നല്ലതാണ്. യോഗാസനങ്ങളായ ഭുജംഗാസനം, ശലഭാസനം, ശവാസനം എന്നിവയും പ്രാണായാമവും ശീലിക്കുന്നത് ഗുണകരമാണ്.
* മാനസികാരോഗ്യം (Mental Health): മാനസിക സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കുന്നതിന് ധ്യാനം ഒരു ശീലമാക്കുക. നാഡീവ്യവസ്ഥയെ ശാന്തമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന അനുലോമ വിലോമ പ്രാണായാമം (Nadi Shodhana), ഭ്രാമരി പ്രാണായാമം എന്നിവ ദിവസവും 5-10 മിനിറ്റ് ചെയ്യുന്നത് രക്തസമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാനും മനസ്സിന് ശാന്തത നൽകാനും സഹായിക്കും.
* ദിനചര്യ (Daily Routine): കൃത്യസമയത്ത് ഉറങ്ങുകയും ഉണരുകയും ചെയ്യുക. രാത്രി വൈകിയുള്ള ഉറക്കം വാതത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കും. കൃത്യസമയത്ത് ആഹാരം കഴിക്കുന്നത് ദഹനവ്യവസ്ഥയെ ആരോഗ്യത്തോടെ നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കും.
* വേഗങ്ങളെ ധരിക്കാതിരിക്കുക: മലമൂത്രവിസർജ്ജനം പോലുള്ള സ്വാഭാവിക വേഗങ്ങളെ ഒരു കാരണവശാലും തടഞ്ഞുവെക്കരുത്.

“പ്രതിരോധമാണ് ചികിത്സയേക്കാൾ ഉത്തമം” എന്ന തത്വം ഹൃദയത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. നമ്മുടെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ശ്രദ്ധയോടെ പരിപാലിക്കുന്നതിലൂടെ, ആയുർവേദത്തിന്റെ കാലാതീതമായ ജ്ഞാനം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിലൂടെ, ഹൃദയത്തെ ഒരു കോട്ടപോലെ സംരക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കും. ഏതൊരു ആരോഗ്യപ്രശ്നത്തിനും സ്വയം ചികിത്സിക്കാതെ, ഒരു വിദഗ്ദ്ധനായ ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെ ഉപദേശം തേടേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണെന്ന് എപ്പോഴും ഓർക്കുക.