അമിത ദാഹം: ആയുർവേദം പറയുന്ന കാരണങ്ങളും പരിഹാരങ്ങളും

വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് ശരീരത്തിന് അത്യാവശ്യമാണ്. എന്നാൽ, എത്ര വെള്ളം കുടിച്ചിട്ടും തീരാത്ത ദാഹം പലപ്പോഴും ഒരു സാധാരണ ശാരീരിക അവസ്ഥയായി കണക്കാക്കാൻ സാധിക്കില്ല. ഇത് ശരീരത്തിനുള്ളിലെ എന്തോ തകരാറിന്റെ സൂചനയാകാം. ആയുർവേദ ശാസ്ത്രത്തിൽ ഈ അവസ്ഥയെ ‘തൃഷ്ണാരോഗം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. കേവലം വെള്ളം കുടിച്ചാൽ മാറാത്ത ഈ അമിത ദാഹം ഒരു രോഗാവസ്ഥയായിത്തന്നെയാണ് ആചാര്യന്മാർ കണ്ടിരുന്നത്. സുശ്രുത സംഹിതയുടെ ഉത്തരതന്ത്രത്തിൽ ‘തൃഷ്ണാ പ്രതിവിധി’ എന്ന പേരിൽ ഒരു അധ്യായം തന്നെ ഇതിനായി നീക്കിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.

പ്രമേഹം പോലുള്ള പല ആധുനിക രോഗങ്ങളുടെയും പൂർവരൂപമായി (prodromal symptom) അമിത ദാഹത്തെ കാണാൻ സാധിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഈ അവസ്ഥയെ ഒരിക്കലും നിസ്സാരമായി കാണരുത്. എന്തുകൊണ്ടാണ് ചിലർക്ക് അടക്കാനാവാത്ത ദാഹം അനുഭവപ്പെടുന്നത്? എന്തൊക്കെയാണ് ഇതിന്റെ കാരണങ്ങൾ? ആയുർവേദം ഇതിനെ എങ്ങനെ സമീപിക്കുന്നു? നമുക്ക് വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.

എന്താണ് തൃഷ്ണാരോഗം?

ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ തൃഷ്ണാരോഗത്തെ നിർവചിക്കുന്നത് വളരെ വ്യക്തമായാണ്. സാധാരണ ദാഹത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, തുടർച്ചയായി വെള്ളം കുടിച്ചിട്ടും സംതൃപ്തി ലഭിക്കാതെ, വായ വരളുകയും വീണ്ടും വീണ്ടും വെള്ളം കുടിക്കാൻ അതിയായ ആഗ്രഹം തോന്നുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. ഇത് ശരീരത്തിലെ ജലാംശത്തിന്റെ കുറവ് മാത്രമല്ല, പ്രധാനമായും വാത-പിത്ത ദോഷങ്ങളുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ കൂടിയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

ശരീരത്തിലെ ജലത്തിന്റെ സഞ്ചാരപാതകളായ ‘അംബുവാഹി സ്രോതസ്സുകൾ’ (Ambuvahi Srotas) ദുഷിക്കുമ്പോഴാണ് പ്രധാനമായും ഈ രോഗാവസ്ഥ ഉണ്ടാകുന്നത്. ഈ സ്രോതസ്സുകളുടെ മൂലസ്ഥാനങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്നത് താലു (palate), ക്ലോമം (pancreas/pharynx region) എന്നിവയാണ്. വാത-പിത്ത ദോഷങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ ഈ സ്ഥാനങ്ങളിൽ വരൾച്ചയുണ്ടാവുകയും അത് അടങ്ങാത്ത ദാഹത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. തെറ്റായ ആഹാരരീതികളും ജീവിതശൈലിയും ദഹനശക്തിയെ (അഗ്നി) ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും, ദഹിക്കാത്ത ഭക്ഷണാംശമായ ‘ആമം’ (Ama) രൂപപ്പെടാൻ ഇടയാക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ ആമം സ്രോതസ്സുകളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടി അവയുടെ പ്രവർത്തനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത് ശരീരത്തിലെ ദ്രാവക സന്തുലിതാവസ്ഥയെ താളം തെറ്റിക്കുകയും അടങ്ങാത്ത ദാഹത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.

അമിത ദാഹത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന കാരണങ്ങൾ (നിദാനം)

പല കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടും വാത-പിത്ത ദോഷങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുകയും അത് തൃഷ്ണാരോഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യാം. പ്രധാന കാരണങ്ങൾ ഇവയാണ്:

• അമിതമായ വ്യായാമം: കഠിനമായ വ്യായാമങ്ങൾ ശരീരത്തിലെ ജലാംശം വിയർപ്പിലൂടെ ധാരാളമായി നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത് വാതദോഷം വർദ്ധിപ്പിച്ച് ശരീരത്തിൽ വരൾച്ചയുണ്ടാക്കുന്നു.
• മാനസിക സമ്മർദ്ദം: ദുഃഖം, ഭയം, ഉത്കണ്ഠ, കോപം തുടങ്ങിയ തീവ്രമായ മാനസികാവസ്ഥകൾ വാതദോഷത്തെ പെട്ടെന്ന് വർദ്ധിപ്പിക്കും. ഇത് ശരീരത്തിലെ സൗമ്യഗുണത്തെ നശിപ്പിച്ച് രൂക്ഷത (വരൾച്ച) ഉണ്ടാക്കുന്നു.
• തെറ്റായ ആഹാരശീലങ്ങൾ: എരിവ്, പുളി, ഉപ്പ്, ചൂട് എന്നിവ അധികമുള്ളതും വരണ്ടതുമായ ഭക്ഷണങ്ങൾ (ഉണക്കമീൻ, അച്ചാറുകൾ, വറുത്ത പലഹാരങ്ങൾ) സ്ഥിരമായി കഴിക്കുന്നത് പിത്തദോഷത്തിന്റെ ഉഷ്ണ, തീക്ഷ്ണ ഗുണങ്ങളെ വർദ്ധിപ്പിക്കും. ഇത് ശരീരത്തിലെ ജലാംശത്തെ വറ്റിച്ചുകളയുന്നു.
• മദ്യപാനം: മദ്യത്തിന് ഉഷ്ണവും തീക്ഷ്ണവുമായ ഗുണങ്ങളുണ്ട്. ഇത് ശരീരത്തിൽ നിർജ്ജലീകരണമുണ്ടാക്കുകയും പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും സ്രോതസ്സുകളെ വരണ്ടതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
• അമിതമായ ഉപവാസം: ലംഘനം അഥവാ ഉപവാസം അധികമാകുമ്പോൾ ശരീരത്തിലെ പോഷക ധാതുക്കൾ ക്ഷയിക്കുകയും വാതം അതിന്റെ രൂക്ഷഗുണം കൊണ്ട് ശരീരത്തെ വരട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു.
• സൂര്യതാപം ഏൽക്കുന്നത്: വെയിലത്ത് അധികസമയം ജോലി ചെയ്യുന്നതും യാത്ര ചെയ്യുന്നതും ശരീരത്തിലെ ചൂട് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും പിത്തദോഷത്തെ കോപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
• ധാതുക്ഷയം: ഛർദ്ദി, അതിസാരം തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾ മൂലമോ മറ്റോ ശരീരത്തിലെ രസം, രക്തം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ ക്ഷയിക്കുന്നത് അമിത ദാഹത്തിന് കാരണമാകും.

ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് വാതവും പിത്തവും ഒരുമിച്ച് വർദ്ധിച്ച് ശരീരത്തിലെ ജലവാഹികളായ സ്രോതസ്സുകളെ ദുഷിപ്പിക്കുന്നു. അതിലൂടെയാണ് ഈ രോഗാവസ്ഥ ഉണ്ടാകുന്നത്.

തൃഷ്ണാരോഗം പലതരം

സുശ്രുത സംഹിതയനുസരിച്ച് തൃഷ്ണാരോഗം പ്രധാനമായും ഏഴ് തരത്തിലുണ്ട്. ഓരോന്നിനും അതിന്റേതായ ലക്ഷണങ്ങളും കാരണങ്ങളുമുണ്ട്. രോഗനിർണയത്തിനും ചികിത്സയ്ക്കും ഈ തരംതിരിവ് വളരെ പ്രധാനമാണ്.

1. വാതജ തൃഷ്ണ

വാതദോഷം വർദ്ധിച്ച് ഉണ്ടാകുന്ന ഈ അവസ്ഥയിൽ വായ, തൊണ്ട, ചുണ്ടുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കടുത്ത വരൾച്ച അനുഭവപ്പെടും. ഉറക്കക്കുറവ്, തലകറക്കം, ക്ഷീണം, ശബ്ദത്തിന് മാറ്റം, തണുത്ത വെള്ളം കുടിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം എന്നിവയാണ് പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ. ശരീരത്തിലെ സ്നിഗ്ധാംശം (oily/unctuous quality) കുറയുന്നതാണ് പ്രധാന കാരണം.

2. പിത്തജ തൃഷ്ണ

പിത്തദോഷമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വില്ലൻ. വായിൽ കയ്പ് രസം, ശരീരത്തിന് പുകച്ചിൽ, തലകറക്കം, മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള മൂത്രം, കണ്ണുകൾക്ക് മഞ്ഞളിപ്പ്, തണുത്ത ആഹാരത്തോടും പാനീയങ്ങളോടും കടുത്ത ആർത്തി എന്നിവയാണ് ലക്ഷണങ്ങൾ. ദേഷ്യം വർദ്ധിക്കുകയും ചിലപ്പോൾ ബോധക്ഷയം വരെ സംഭവിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

3. കഫജ തൃഷ്ണ

കഫദോഷം വർദ്ധിക്കുമ്പോഴാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. ഇവിടെ ഒരു വിചിത്രമായ ലക്ഷണം കാണാം. ദാഹം അനുഭവപ്പെടുമെങ്കിലും വെള്ളം കുടിക്കാൻ വലിയ താൽപര്യം ഉണ്ടാകില്ല. വായിൽ മധുരരസം, ശരീരത്തിന് ഭാരം, മയക്കം, ഓക്കാനം, അലസത എന്നിവയാണ് മറ്റ് ലക്ഷണങ്ങൾ. വാതവും പിത്തവും ചേർന്ന് ശരീരത്തിലെ കഫത്തെ വരട്ടിക്കളയുമ്പോഴാണ് ഈ അവസ്ഥ സംജാതമാകുന്നത്. കഫത്തിന്റെ സാന്ദ്രത കാരണം ജലവാഹി സ്രോതസ്സുകളിൽ തടസ്സമുണ്ടാകുന്നതും ഒരു കാരണമാണ്.

4. ക്ഷതജ തൃഷ്ണ

ശരീരത്തിൽ മുറിവുകളോ ക്ഷതങ്ങളോ ഏൽക്കുമ്പോൾ അമിതമായി രക്തം നഷ്ടപ്പെടുന്നതുമൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ദാഹമാണിത്. ശരീരത്തിലെ ജലാംശം പെട്ടെന്ന് കുറയുന്നതാണ് കാരണം. രാവും പകലും ഒരുപോലെ കഠിനമായ ദാഹം അനുഭവപ്പെടും. എത്ര വെള്ളം കുടിച്ചാലും ശമനം ലഭിക്കുകയില്ല. ശരീരത്തിൽ വേദനയും പുകച്ചിലും അനുഭവപ്പെടാം.

5. ക്ഷയജ തൃഷ്ണ

രസാദി ധാതുക്കൾക്ക് (ശരീരകലകൾക്ക്) സംഭവിക്കുന്ന ക്ഷയം മൂലമാണ് ഈ അവസ്ഥയുണ്ടാകുന്നത്. ക്ഷയരോഗം (Rajayakshma) പോലുള്ള രോഗാവസ്ഥകളിൽ ഇത് കാണാറുണ്ട്. ശരീരത്തിന് മെലിച്ചിൽ, നെഞ്ചുവേദന, വിറയൽ, ഓർമ്മക്കുറവ്, ശരീരം ചുട്ടുനീറുന്നതുപോലെയുള്ള തോന്നൽ എന്നിവ ഇതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്. ഇത് കൂടുതൽ ഗൗരവമേറിയ അവസ്ഥയാണ്.

6. ആമജ തൃഷ്ണ

ദഹിക്കാത്ത ആഹാരപദാർത്ഥങ്ങൾ (ആമം – Ama) ശരീരത്തിൽ കെട്ടിക്കിടക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ദാഹമാണിത്. ത്രിദോഷങ്ങളുടെയും ലക്ഷണങ്ങൾ ഇതിൽ കാണാം. നെഞ്ചുവേദന, തുപ്പൽ, ശരീരത്തിന് തളർച്ച, ദഹനക്കേട്, വയറുവീർപ്പ്, ഓക്കാനം എന്നിവയാണ് പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ. ആമം സ്രോതസ്സുകളെ അടയ്ക്കുന്നതുകൊണ്ട് ദാഹത്തോടൊപ്പം മറ്റ് ദഹനസംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങളും ഉണ്ടാകും.

7. ഭക്തനിമിത്തജ തൃഷ്ണ

ഇത് ഭക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. കൊഴുപ്പും എണ്ണമയവും അധികമുള്ളതോ, വളരെ വരണ്ടതോ, ഉപ്പും എരിവും കൂടിയതോ ആയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ താൽക്കാലികമായി ഉണ്ടാകുന്ന ശക്തമായ ദാഹമാണിത്. ഇത് സാധാരണയായി ശരിയായ അളവിൽ വെള്ളം കുടിക്കുമ്പോൾ മാറുന്നതാണ്.

രോഗലക്ഷണങ്ങളും അപായ സൂചനകളും

തൃഷ്ണാരോഗം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുൻപ് ശരീരം ചില മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകും. ഇതിനെ ‘പൂർവരൂപം’ എന്ന് പറയുന്നു.

• വായ, തൊണ്ട, ചുണ്ടുകൾ, നാക്ക് എന്നിവ വരളുക.
• ശരീരത്തിൽ പുകച്ചിലും ചൂടും അനുഭവപ്പെടുക.
• അകാരണമായ ക്ഷീണം.
• ശബ്ദത്തിന് ഇടർച്ച അനുഭവപ്പെടുക.

രോഗം മൂർച്ഛിക്കുമ്പോൾ തലകറക്കവും സ്ഥലകാലബോധം നഷ്ടപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയും, ചിലപ്പോൾ അർത്ഥമില്ലാതെ സംസാരിക്കുന്ന അവസ്ഥയും (പ്രലാപം) ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ ചില ലക്ഷണങ്ങൾ രോഗം സങ്കീർണ്ണമായതിന്റെ സൂചനയാണ്. ശരീരം വല്ലാതെ മെലിയുക, മാനസികനില തെറ്റുക, കേൾവിക്കുറവ്, നാക്ക് പുറത്തേക്ക് തള്ളിവരിക, നിരന്തരമായ എക്കിൾ തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ ഉടൻ വൈദ്യസഹായം തേടണം. ഇവയെ ‘അസാധ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ’ അഥവാ ചികിത്സിച്ച് ഭേദമാക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള അവസ്ഥയായി ആയുർവേദം കണക്കാക്കുന്നു.

ആയുർവേദ ചികിത്സയും പ്രതിവിധികളും

തൃഷ്ണാരോഗത്തിന്റെ ചികിത്സയിൽ പ്രധാനം അതിന് കാരണമായ ദോഷത്തെ ശമിപ്പിക്കുക എന്നതാണ്. പൊതുവായി പിത്തത്തെ ശമിപ്പിക്കുന്ന ശീതവീര്യമുള്ള (തണുപ്പ് നൽകുന്ന) ഔഷധങ്ങളും ആഹാരങ്ങളുമാണ് നിർദ്ദേശിക്കാറ്. ഓരോ തരം ദാഹത്തിനും പ്രത്യേക ചികിത്സാ രീതികളുണ്ട്.

പൊതുവായ പ്രതിവിധികൾ

എല്ലാത്തരം അമിത ദാഹം ശമിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ചില ലളിതമായ, വീട്ടിൽ തയ്യാറാക്കാവുന്ന പാനീയങ്ങളുണ്ട്.

• മലരിട്ട വെള്ളം: നെല്ല് വറുത്തുണ്ടാക്കുന്ന മലർ ദാഹം ശമിപ്പിക്കാൻ ഉത്തമമാണ്.
  • തയ്യാറാക്കുന്ന വിധം: ഒരു ലിറ്റർ വെള്ളം തിളപ്പിക്കുക. അതിലേക്ക് രണ്ട് ടേബിൾസ്പൂൺ (ഏകദേശം 20 ഗ്രാം) മലർ ചേർത്ത് തീ കെടുത്തി 15-20 മിനിറ്റ് അടച്ചുവെക്കുക. ശേഷം അരിച്ചെടുത്ത് ചെറുചൂടോടെയോ തണുത്ത ശേഷമോ ഉപയോഗിക്കാം.
  • ആയുർവേദ ശാസ്ത്രം: മലരിന് ലഘു (light) ഗുണവും ശീത വീര്യവും (cooling potency) ഉണ്ട്. ഇത് പിത്തത്തെ ശമിപ്പിക്കുകയും, ദഹനത്തെ സഹായിക്കുകയും (അഗ്നിദീപനം), ശരീരത്തിന് തണുപ്പും ഊർജ്ജവും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
  • ഉപയോഗം: ദാഹം തോന്നുമ്പോൾ സാധാരണ വെള്ളത്തിന് പകരമായി 100-150 മില്ലി വീതം പലതവണയായി കുടിക്കാം.
• രാമച്ചം ഇട്ട വെള്ളം: കേരളത്തിലെ വീടുകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് വേനൽക്കാലത്ത്, ഇത് വളരെ സാധാരണമാണ്.
  • തയ്യാറാക്കുന്ന വിധം: ഒരു മൺകുടത്തിൽ ശുദ്ധജലം നിറച്ച്, അതിലേക്ക് നന്നായി കഴുകിയ ഒരു ചെറിയ കെട്ട് രാമച്ചത്തിന്റെ വേര് ഇട്ടുവെക്കുക. രണ്ടോ മൂന്നോ മണിക്കൂറിന് ശേഷം ഈ വെള്ളം ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങാം.
  • ആയുർവേദ ശാസ്ത്രം: രാമച്ചം ശരീരത്തെ തണുപ്പിക്കുകയും രക്തശുദ്ധി വരുത്തുകയും പിത്തദോഷത്തെ സന്തുലിതമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ സുഗന്ധം മനസ്സിന് ഉന്മേഷം നൽകും.
• കൊത്തമല്ലി വെള്ളം (ധാന്യാക ഹിമം):
  • തയ്യാറാക്കുന്ന വിധം: ഒരു ടേബിൾസ്പൂൺ (10-15 ഗ്രാം) കൊത്തമല്ലി ചെറുതായി ചതച്ച് ഒരു ഗ്ലാസ് (200 മില്ലി) തിളപ്പിച്ചാറിയ വെള്ളത്തിൽ രാത്രി മുഴുവൻ ഇട്ടുവെക്കുക. രാവിലെ ഇത് നന്നായി ഞെരടിപ്പിഴിഞ്ഞ്, അരിച്ചെടുത്ത് അല്പം കൽക്കണ്ടം പൊടിച്ച് ചേർത്ത് കുടിക്കുക.
  • ആയുർവേദ ശാസ്ത്രം: കൊത്തമല്ലിക്ക് (ധാന്യാകം) ശീതവീര്യവും പിത്തശമന ഗുണവുമുണ്ട്. ഇത് ശരീരത്തിലെ അധികമായ ചൂടിനെ (ദാഹം) കുറയ്ക്കുകയും ദഹനത്തെ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
  • ഉപയോഗം: രാവിലെ വെറും വയറ്റിൽ കുടിക്കുന്നത് പിത്തജ തൃഷ്ണയ്ക്ക് വളരെ ഫലപ്രദമാണ്.
• ഷഡംഗപാനീയം: ആയുർവേദത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ദാഹശമനിയാണിത്. മുത്തങ്ങ, ചന്ദനം, ചുക്ക്, ഇരുവേലി, പർപ്പടകപ്പുല്ല്, രാമച്ചം എന്നീ ആറ് ഔഷധങ്ങൾ ചേർന്നതാണിത്.
  • തയ്യാറാക്കുന്ന വിധം: ഈ ആറ് മരുന്നുകളും തുല്യ അളവിൽ (ഓരോന്നും 5 ഗ്രാം വീതം) എടുത്ത് ഒരു ലിറ്റർ വെള്ളത്തിൽ തിളപ്പിച്ച് പകുതിയാക്കി വറ്റിച്ച് അരിച്ചെടുക്കുക.
  • ഉപയോഗം: ഈ വെള്ളം ദാഹിക്കുമ്പോൾ അല്പാല്പമായി കുടിക്കാം. ഇത് പനി മൂലമുണ്ടാകുന്ന ദാഹത്തിനും അത്യുത്തമമാണ്.
• ഇളനീർ, മാതളച്ചാർ, ബാർലി വെള്ളം: പ്രകൃതിദത്തമായ ഇലക്ട്രോലൈറ്റുകൾ അടങ്ങിയ ഇളനീർ നിർജ്ജലീകരണം തടയാൻ മികച്ചതാണ്. മാതളനാരങ്ങയുടെ നീര് ദാഹം കുറയ്ക്കാനും രുചി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കും. ബാർലി വേവിച്ച വെള്ളവും നല്ലൊരു ദാഹശമനിയാണ്.

ഓരോ ദോഷത്തിനും പ്രത്യേക പരിഹാരങ്ങൾ

വാതജ തൃഷ്ണ: വാതത്തെ ശമിപ്പിക്കുന്ന ദശമൂലം പോലെയുള്ള ഔഷധങ്ങളിട്ട് തിളപ്പിച്ച വെള്ളം ചെറുചൂടോടെ കുടിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. തണുത്ത വെള്ളം വാതത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നതിനാൽ ഒഴിവാക്കണം. അല്പം നെയ്യ് ചേർത്ത പാൽ കുടിക്കുന്നതും ഫലപ്രദമാണ്.

പിത്തജ തൃഷ്ണ: പിത്തത്തെ ശമിപ്പിക്കുന്ന ചന്ദനം, രാമച്ചം, താമരയല്ലി, ഞാവൽക്കുരു എന്നിവയിട്ട് തിളപ്പിച്ച വെള്ളം തണുപ്പിച്ച് കുടിക്കാം. ജീവനീയ ഗണത്തിലെ (ഉദാഹരണത്തിന് ശതാവരി) ഔഷധങ്ങൾ ചേർത്ത് പാൽ കാച്ചി (ക്ഷീരകഷായം) പഞ്ചസാര ചേർത്ത് കുടിക്കുന്നത് ശരീരത്തെ തണുപ്പിക്കാനും ധാതുക്കളെ പോഷിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കും.

കഫജ തൃഷ്ണ: കഫത്തെ കുറയ്ക്കുന്നതും എന്നാൽ വാത-പിത്തങ്ങളെ വർദ്ധിപ്പിക്കാത്തതുമായ ചികിത്സയാണ് വേണ്ടത്. ചുക്ക്, മുത്തങ്ങ തുടങ്ങിയവയിട്ട് തിളപ്പിച്ച വെള്ളം അല്പം തേൻ ചേർത്ത് കുടിക്കാം. കഫത്തെ അലിയിച്ചു കളയാൻ ഇത് സഹായിക്കും.

ആമജ തൃഷ്ണ: ദഹനത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ആമത്തെ പുറന്തള്ളുകയും ചെയ്യുന്ന ചികിത്സയാണ് ആദ്യം വേണ്ടത്. ഇതിനായി പഞ്ചകോലം (തിപ്പലി, തിപ്പലിവേര്, കാട്ടുതിപ്പലിവേര്, കൊടുവേലി, ചുക്ക്) പോലുള്ള ദീപന-പാചന ഔഷധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. വൈദ്യനിർദ്ദേശപ്രകാരം ലംഘനം (ഉപവാസം) അനുഷ്ഠിക്കുന്നതും ഫലപ്രദമാണ്.

മുൻകരുതലുകളും ആർക്കൊക്കെയാണ് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ വേണ്ടത്?

അമിത ദാഹം ഒരു ലക്ഷണമായി കാണുമ്പോൾ ചില കാര്യങ്ങൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം. സ്വയം ചികിത്സ അപകടകരമായേക്കാം.

• പ്രമേഹരോഗികൾ: അമിത ദാഹം പ്രമേഹത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. അതിനാൽ, ഇത്തരമൊരു ലക്ഷണം കണ്ടാൽ സ്വയം ചികിത്സിക്കാതെ ഉടൻ തന്നെ രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് പരിശോധിപ്പിക്കുകയും വൈദ്യോപദേശം തേടുകയും ചെയ്യുക.
• വൃക്കരോഗികൾ: വൃക്കകളുടെ പ്രവർത്തനം തകരാറിലായവർക്ക് ദ്രാവകങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് കർശനമായ പരിമിതികളുണ്ടാകാം. ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രമേ പാനീയങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാവൂ.
• ഗർഭിണികളും മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാരും: ഈ അവസ്ഥയിലുള്ളവർ ഏതൊരു ഔഷധ പാനീയവും ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മുൻപ് യോഗ്യനായ ഒരു വൈദ്യന്റെ ഉപദേശം തേടേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.
• പ്രായമായവർ: പ്രായമായവരിൽ നിർജ്ജലീകരണം പെട്ടെന്ന് സംഭവിക്കാനും ഗുരുതരമാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ അവർക്ക് ദാഹം തോന്നിയില്ലെങ്കിലും കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ വെള്ളം നൽകാൻ ശ്രദ്ധിക്കണം.

ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ

അമിത ദാഹം എന്ന അവസ്ഥയെ നിസ്സാരമായി കാണരുത്. ചികിത്സയോടൊപ്പം ആഹാരത്തിലും ജീവിതശൈലിയിലും ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.

• എരിവ്, പുളി, ഉപ്പ്, മസാല എന്നിവ അധികമുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക.
• വറുത്തതും പൊരിച്ചതുമായ ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ പരമാവധി കുറയ്ക്കുക.
• തൈര് അധികം ഉപയോഗിക്കരുത്. ഇത് സ്രോതസ്സുകളിൽ തടസ്സമുണ്ടാക്കുന്ന (അഭിഷ്യന്ദി) ഒന്നാണ്. എന്നാൽ, ഇഞ്ചി, കറിവേപ്പില, പച്ചമുളക് എന്നിവ ചതച്ചിട്ട മോര് (സംഭാരം) ദാഹം ശമിപ്പിക്കാനും ദഹനത്തെ സഹായിക്കാനും മികച്ചതാണ്.
• പകൽ ഉറക്കം ഒഴിവാക്കുക, കാരണം ഇത് കഫദോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കും.
• അമിതമായ വ്യായാമവും വെയിൽ കൊള്ളുന്നതും ഒഴിവാക്കുക.
• മദ്യപാനം പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കുക.
• വെള്ളരിക്ക, കുമ്പളങ്ങ, തണ്ണിമത്തൻ തുടങ്ങിയ ജലാംശം കൂടുതലുള്ള പച്ചക്കറികളും പഴങ്ങളും ആഹാരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുക.
• മധുരമുള്ള കൃത്രിമ പഴച്ചാറുകൾ, ശീതളപാനീയങ്ങൾ എന്നിവ ഒഴിവാക്കുക. ഇവ താൽക്കാലികമായി ദാഹം ശമിപ്പിക്കുമെങ്കിലും പിത്തം വർദ്ധിപ്പിച്ച് പിന്നീട് ദാഹം കൂട്ടാൻ കാരണമാകും.

ദാഹം ശരീരത്തിന്റെ ഒരു സ്വാഭാവിക പ്രതികരണമാണ്. എന്നാൽ അത് അമിതമാകുമ്പോൾ, അതൊരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. ശരീരത്തിലെ ദോഷങ്ങളുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥയെയും ധാതുക്കളുടെ ക്ഷയത്തെയുമാണ് അത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ശരിയായ കാരണം കണ്ടെത്തി, യഥാസമയം ചികിത്സ നൽകിയാൽ തൃഷ്ണാരോഗത്തെ പൂർണ്ണമായും നിയന്ത്രിക്കാൻ സാധിക്കും. ആരോഗ്യമാണ് ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത് എന്നാണല്ലോ പ്രമാണം.

ഈ ലേഖനം വിവരദായക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് മാത്രമുള്ളതാണ്. ഏതെങ്കിലും ഔഷധം അല്ലെങ്കിൽ ചികിത്സ ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് യോഗ്യതയുള്ള ഒരു ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെയോ ഡോക്ടറുടെയോ ഉപദേശം തേടുക.