നീറ്റ്-പിജി കൗൺസലിംഗ്: ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ സുപ്രധാന വിധി

മെഡിക്കൽ പിജി പ്രവേശനത്തിലെ സങ്കീർണ്ണമായ നിയമക്കുരുക്കുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വലിയ ആശ്വാസം നൽകുന്ന ഒരു സുപ്രധാന വിധി ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയിൽ നിന്നുണ്ടായിരിക്കുന്നു. നീറ്റ്-പിജി പ്രവേശന പരീക്ഷയുടെ സ്ട്രേ വേക്കൻസി റൗണ്ടിൽ (Stray Vacancy Round) സീറ്റ് ലഭിച്ചിട്ടും കോഴ്‌സിൽ ചേരാതിരുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് മറ്റ് കൗൺസലിംഗ് പ്രക്രിയകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് എക്സാമിനേഷൻ ഇൻ മെഡിക്കൽ സയൻസസിന്റെ (NBEMS) നിലപാടിനാണ് കോടതിയുടെ വിധിയിലൂടെ തിരിച്ചടി ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഒരു കോഴ്‌സിന് സീറ്റ് ‘ലഭിക്കുന്നത്’ (allotment), ആ കോഴ്‌സ് ‘പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു’ (pursuing) എന്നതിന് തുല്യമല്ലെന്ന് കോടതി അസന്നിഗ്ധമായി വ്യക്തമാക്കി. ഈ സുപ്രധാന വിധി ആയിരക്കണക്കിന് മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഭാവിയെ സംബന്ധിച്ച് നിർണ്ണായകമാണ്. കേരളത്തിലെ നിരവധി ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന ഈ വിഷയത്തിന്റെ ഉള്ളറകളിലേക്ക് കടന്നുചെല്ലാം.

വിദ്യാർത്ഥികളും ബോർഡും നേർക്കുനേർ

പ്രശ്നങ്ങളുടെ തുടക്കം നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് എക്സാമിനേഷൻ ഇൻ മെഡിക്കൽ സയൻസസ് മാർച്ച് 5, 6 തീയതികളിൽ പുറത്തിറക്കിയ ചില അറിയിപ്പുകളായിരുന്നു. ഇതനുസരിച്ച്, നീറ്റ്-പിജി 2025-ലെ സ്ട്രേ വേക്കൻസി റൗണ്ടിൽ സീറ്റ് അലോട്ട്മെന്റ് ലഭിച്ച ശേഷം ചേരാതിരുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളെ സ്പോൺസേർഡ് പോസ്റ്റ് എംബിബിഎസ് ഡിഎൻബി (Sponsored Post MBBS DNB – SPMD) കൗൺസലിംഗിന് അയോഗ്യരായി കണക്കാക്കി.

നിലവിൽ ഒരു പിജി കോഴ്‌സ് പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവർക്ക് മറ്റൊരു കൗൺസലിംഗിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന നിയമമാണ് ബോർഡ് ഇതിനായി വ്യാഖ്യാനിച്ചത്. സ്ട്രേ വേക്കൻസി റൗണ്ടിൽ സീറ്റ് ലഭിച്ചതിനെ, ആ വിദ്യാർത്ഥി ഒരു കോഴ്‌സ് ‘പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു’ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ബോർഡ് കണക്കാക്കി. ഈ നടപടി തികച്ചും ഏകപക്ഷീയവും നിയമവിരുദ്ധവുമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് വിദ്യാർത്ഥികൾ അഡ്വക്കേറ്റ് ഡോ. അലഖ് അലോക് ശ്രീവാസ്തവ മുഖേന കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

സീറ്റ് ലഭിച്ചിട്ടും ചേരാതിരുന്നാൽ അടച്ച സെക്യൂരിറ്റി ഡെപ്പോസിറ്റ് നഷ്ടപ്പെടുമെന്നല്ലാതെ, മറ്റ് കൗൺസലിംഗുകളിൽ നിന്ന് വിലക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള വ്യവസ്ഥകളൊന്നും നിലവിലില്ലെന്ന് ഹർജിക്കാർ വാദിച്ചു. ഈ വാദം കോടതി മുഖവിലക്കെടുത്തു.

‘ലഭിക്കുന്നതും’ ‘ചേരുന്നതും’ രണ്ടാണ്

ജസ്റ്റിസ് ജസ്മീത് സിംഗിന്റെ ബെഞ്ചാണ് കേസ് പരിഗണിച്ചത്. നിയമങ്ങളും വ്യവസ്ഥകളും സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ച കോടതി, ‘സീറ്റ് അലോട്ട്മെന്റ്’ (allotment), ‘കോഴ്‌സിൽ ചേരൽ’ (joining) എന്നിവയെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കാര്യങ്ങളായിത്തന്നെ കാണണമെന്ന് നിരീക്ഷിച്ചു.

ഒരു വിദ്യാർത്ഥിക്ക് സീറ്റ് അനുവദിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം അയാൾ ആ കോഴ്‌സിന്റെ ഭാഗമാകുന്നില്ല. പ്രവേശന നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കി കോഴ്‌സിൽ ചേരുമ്പോൾ മാത്രമാണ് അയാൾ ആ സ്ഥാപനത്തിലെ വിദ്യാർത്ഥിയായി മാറുന്നത്. സ്ട്രേ വേക്കൻസി റൗണ്ടിൽ സീറ്റ് ലഭിച്ച ശേഷം ചേരാതിരുന്നാൽ അതിന്റെ ശിക്ഷയായി സെക്യൂരിറ്റി ഡെപ്പോസിറ്റ് നഷ്ടപ്പെടുത്തുക എന്ന വ്യവസ്ഥ മാത്രമേ നിലവിലുള്ളൂ. അതിനപ്പുറം മറ്റൊരു ശിക്ഷാനടപടി, അതായത് മറ്റ് നീറ്റ്-പിജി കൗൺസലിംഗ് പ്രക്രിയകളിൽ നിന്ന് വിലക്കുന്നത്, നിയമത്തിന്റെ ദുർവ്യാഖ്യാനമാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

ബോർഡിന്റെ നടപടി നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങളെ വളച്ചൊടിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ കർശനമായി വ്യാഖ്യാനിക്കണമെന്നും ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങളിലൂടെ അതിന്റെ പരിധി വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കരുതെന്നും കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.

സീറ്റ് ബ്ലോക്കിംഗ് എന്ന തലവേദന

ഇത്തരം നിയമപോരാട്ടങ്ങളുടെയെല്ലാം പിന്നിലെ പ്രധാന വില്ലൻ ‘സീറ്റ് ബ്ലോക്കിംഗ്’ എന്ന പ്രതിഭാസമാണ്. മികച്ച റാങ്കുള്ള ചില വിദ്യാർത്ഥികൾ ഒന്നിലധികം കൗൺസലിംഗുകളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും വിവിധയിടങ്ങളിൽ സീറ്റുകൾ ഉറപ്പിക്കുകയും പിന്നീട് തങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും സൗകര്യപ്രദമായ ഒരിടത്ത് ചേരുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയാണിത്. ഇത് സംഭവിക്കുമ്പോൾ, മറ്റ് അർഹരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് അവസരം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അവസാന നിമിഷം ഈ സീറ്റുകൾ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നത് മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വലിയ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്.

ഈ പ്രശ്നം ഗൗരവമേറിയതാണെന്ന് കോടതിയും അംഗീകരിച്ചു. എന്നാൽ സീറ്റ് ബ്ലോക്കിംഗ് തടയാൻ നിലവിലില്ലാത്ത ശിക്ഷാനടപടികൾ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുകയല്ല വേണ്ടതെന്നും, പകരം വ്യക്തവും ശക്തവുമായ നിയമനിർമ്മാണം നടത്തുകയാണ് വേണ്ടതെന്നും കോടതി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

സുപ്രീം കോടതിയുടെ മുൻകാല വിധികളും (ഉദാഹരണത്തിന്, ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാർ Vs ഭാവന തിവാരി കേസ്) കോടതി പരിഗണിച്ചു. സ്ട്രേ വേക്കൻസി റൗണ്ടിൽ സീറ്റ് എടുക്കാത്തവർക്കുള്ള പിഴ ഫീസ് നഷ്ടത്തിൽ ഒതുങ്ങുമെന്നും, അവരെ പരീക്ഷകളിൽ നിന്ന് വിലക്കുന്ന പോലുള്ള കടുത്ത നടപടികൾ നാഷണൽ എക്സിറ്റ് ടെസ്റ്റ് (NExT) നടപ്പിലാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണെന്നും, അത് ഇനിയും നടപ്പായിട്ടില്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

വിധി നൽകുന്ന ആശ്വാസം

ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ വിധി ഹർജിക്കാർക്ക് ഉടനടി ആശ്വാസം നൽകുന്നതാണ്. NBEMS-ന്റെ വിവാദ ഉത്തരവുകൾ റദ്ദാക്കിയ കോടതി, ഹർജിക്കാർക്ക് അവരുടെ സെക്യൂരിറ്റി ഡെപ്പോസിറ്റ് നഷ്ടപ്പെട്ടാലും SPMD കൗൺസലിംഗിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അനുമതി നൽകി. ഇത് കേവലം കുറച്ച് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മാത്രം വിജയമല്ല, മറിച്ച് നീറ്റ്-പിജി കൗൺസലിംഗ് പ്രക്രിയയിലെ നിയമങ്ങൾ ദുർവ്യാഖ്യാനം ചെയ്യാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള മുന്നറിയിപ്പ് കൂടിയാണ്.

ഈ വിധിയുടെ പ്രധാന പ്രസക്തി താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

• വ്യക്തത: സീറ്റ് ലഭിക്കുന്നതും കോഴ്‌സിൽ ചേരുന്നതും തമ്മിലുള്ള നിയമപരമായ വ്യത്യാസം കോടതി ഉറപ്പിച്ചു.
• പരിരക്ഷ: നിയമത്തിൽ പറയാത്ത ശിക്ഷാനടപടികളിൽ നിന്ന് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സംരക്ഷണം ലഭിച്ചു.
• ചൂണ്ടുപലക: സീറ്റ് ബ്ലോക്കിംഗ് പോലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ നിയമപരമായ വ്യക്തത വരുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു.

കേരളം പോലെ മെഡിക്കൽ പിജി സീറ്റുകൾക്ക് കടുത്ത മത്സരം നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനത്തെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഈ വിധി വലിയ പ്രതീക്ഷയാണ് നൽകുന്നത്. പലപ്പോഴും സങ്കീർണ്ണമായ കൗൺസലിംഗ് പ്രക്രിയകളിൽ വഴിതെറ്റിപ്പോകുന്ന ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക്, തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ കോടതികൾ ഉണ്ടെന്ന ഉറപ്പ് ഇത് നൽകുന്നു. ഭാവിയിൽ നീറ്റ്-പിജി കൗൺസലിംഗ് കൂടുതൽ സുതാര്യവും വിദ്യാർത്ഥി സൗഹൃദവുമാക്കാൻ അധികാരികൾ തയ്യാറാകുമെന്നും പ്രത്യാശിക്കാം.