ബോളിവുഡിലെ പ്രശസ്ത ഗായകൻ ഷാൻ അടുത്തിടെ നടത്തിയ ഒരു വെളിപ്പെടുത്തൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്നിരിക്കുകയാണ്. “ഖുഷി മേം പീതാ ഹൂം” – സന്തോഷം വരുമ്പോൾ മാത്രം മദ്യപിക്കുന്ന ആളാണ് താൻ എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ. ഒറ്റയ്ക്കിരുന്ന് മദ്യപിക്കുന്ന ശീലമില്ല, സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ആഘോഷവേളകളിൽ മാത്രം. ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ പലർക്കും ആശ്വാസം തോന്നാം. കാരണം, നമ്മളിൽ പലരും സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ് – ഒരു ‘സോഷ്യൽ ഡ്രിങ്കർ’.
സന്തോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി, കൂട്ടുകാരുമായി ഒത്തുചേരുമ്പോൾ മാത്രമുള്ള മദ്യപാനം ഒരു പ്രശ്നമല്ലെന്നാണ് പൊതുവെയുള്ള ധാരണ. എന്നാൽ ഈ ‘സന്തോഷത്തിന്റെ’ പിന്നിലെ കെണികളെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ എത്രപേർ ബോധവാന്മാരാണ്? ആഘോഷങ്ങളുടെ ലേബലിൽ ഒതുങ്ങുന്ന ഈ സോഷ്യൽ ഡ്രിങ്കിംഗ് ശീലം യഥാർത്ഥത്തിൽ അത്ര നിരുപദ്രവകാരിയാണോ? മാനസികാരോഗ്യ വിദഗ്ദ്ധർ നൽകുന്ന ഉത്തരം അത്ര ശുഭകരമല്ല.
എന്താണ് ഈ ശീലത്തിന് പിന്നിൽ?
സൗഹൃദങ്ങൾ ഊട്ടിയുറപ്പിക്കാനും പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാനുമുള്ള ഒരു ഉപാധിയായാണ് പലപ്പോഴും മദ്യപാനം ആരംഭിക്കുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് അപരിചിതരുമായി സംസാരിക്കാൻ മടിയുള്ളവർക്കും സഭാകമ്പം ഉള്ളവർക്കും, ഒന്നോ രണ്ടോ പെഗ്ഗ് ആത്മവിശ്വാസം നൽകിയേക്കാം. ബെംഗളൂരുവിലെ ആസ്റ്റർ ആർവി ഹോസ്പിറ്റലിലെ കൺസൾട്ടന്റ് സൈക്യാട്രിസ്റ്റ് ഡോ. മുരളി കൃഷ്ണയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, സാമൂഹിക ഉത്കണ്ഠ (Social Anxiety) കുറയ്ക്കാൻ മദ്യം സഹായിക്കുമെന്ന തോന്നലാണ് പലരെയും ഇതിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നത്.
ഇവിടെയാണ് അപകടം പതിയിരിക്കുന്നത്. കാലക്രമേണ, ആത്മവിശ്വാസം, സന്തോഷം, ആശ്വാസം തുടങ്ങിയ വികാരങ്ങളെ തലച്ചോറ് മദ്യവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഒരു പാർട്ടിയിൽ എല്ലാവരുമായി ഇടപെടണമെങ്കിൽ അല്പം മദ്യം വേണം, ടെൻഷൻ കുറയ്ക്കാൻ കൂട്ടുകാരുമായി ഒന്ന് കൂടണം എന്നൊക്കെയുള്ള ചിന്തകൾ പതിയെ മനസ്സിൽ ഇടംപിടിക്കും. ഈ സൂക്ഷ്മമായ മാനസിക അടുപ്പമാണ് പിന്നീട് കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോകുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്.
പുകവലിയോടും സമാനമായ നിലപാട്
മദ്യപാനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ മാത്രമല്ല, പുകവലിയുടെ കാര്യത്തിലും ഷാൻ സമാനമായൊരു നിലപാടാണ് പങ്കുവെച്ചത്. “ആരെങ്കിലും ഒരു സിഗരറ്റ് തന്നാൽ ഞാൻ വേണ്ടെന്ന് തീർത്തുപറയാറില്ല. ഒന്നോ രണ്ടോ പുകയെടുക്കും, പക്ഷേ അത് ആസ്വദിക്കാറില്ല. എന്താണ് അതെന്ന് അറിയാനുള്ള ഒരു കൗതുകം മാത്രം,” എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ.
സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് ഒഴുകിപ്പോവുക എന്ന ഈ ചിന്താഗതി പലർക്കും സുപരിചിതമാണ്. എന്നാൽ മദ്യത്തോടുള്ള ആശ്രിതത്വം (Dependence) എപ്പോഴും വീട്ടിൽ ഒറ്റയ്ക്കിരുന്ന് കുടിക്കുന്ന രൂപത്തിൽ വരണമെന്നില്ല. ഒരു സാമൂഹിക സാഹചര്യം പൂർണ്ണമാകണമെങ്കിൽ അവിടെ മദ്യം കൂടിയേ തീരൂ എന്ന തോന്നൽ ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അത് ആശ്രിതത്വത്തിന്റെ ആദ്യപടിയാകാം. അതാണ് യഥാർത്ഥ അപകടം.
അപകടസൂചനകൾ തിരിച്ചറിയാം
ഒരാളുടെ സോഷ്യൽ ഡ്രിങ്കിംഗ് ശീലം അപകടകരമായ തലത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നുണ്ടോ എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ ചില സൂചനകളുണ്ട്. സ്വയം ചോദിക്കാവുന്ന ചില ചോദ്യങ്ങളാണിവ:
- മദ്യമില്ലാത്ത പാർട്ടികളിലെ അസ്വസ്ഥത: മദ്യസത്കാരമില്ലാത്ത ഒരു ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് അസ്വസ്ഥതയോ വിരസതയോ തോന്നുന്നുണ്ടോ?
- പ്ലാനുകളിലെ മുൻഗണന: കൂട്ടുകാരുമായി പുറത്തുപോകുമ്പോൾ മദ്യപിക്കാൻ സൗകര്യമുള്ള സ്ഥലങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകാറുണ്ടോ?
- മനസ്സ് തുറക്കാൻ മദ്യം: ഒന്ന് റിലാക്സ് ആകാനും മറ്റുള്ളവരുമായി തുറന്നു സംസാരിക്കാനും മദ്യം ഒരു ആവശ്യകതയായി മാറിയിട്ടുണ്ടോ?
- കൂടിച്ചേരലുകളുടെ എണ്ണം: ‘സാമൂഹികം’ എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഈ മദ്യപാന സദസ്സുകൾ ആഴ്ചയിൽ എത്ര തവണ നടക്കുന്നുണ്ട്? അതിന്റെ എണ്ണം പതിയെ കൂടിവരുന്നുണ്ടോ?
ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരം ‘അതെ’ എന്നാണെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ ശീലം കേവലം ഒരു സാമൂഹിക വിനോദത്തിനപ്പുറം വളർന്നിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ആവൃത്തിയും ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. എല്ലാ ആഴ്ചയും നടക്കുന്ന ‘സോഷ്യൽ ഡ്രിങ്കിംഗ്’ പോലും ഒരുതരം വൈകാരിക ആശ്രിതത്വം ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാൻ പര്യാപ്തമാണ്.
പ്രശ്നം സാഹചര്യമല്ല, മാനസികാവസ്ഥയാണ്
ഡോ. മുരളി കൃഷ്ണ വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന കാര്യമുണ്ട്. ആളുകൾ മദ്യത്തിന് അടിമപ്പെടുന്നത് അത് നൽകുന്ന വൈകാരിക ഫലങ്ങൾ കാരണമാണ്, അല്ലാതെ അവർ മദ്യപിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ കൊണ്ടല്ല. പിരിമുറുക്കം കുറയ്ക്കാനും, ആശ്വാസം കണ്ടെത്താനും, സാമൂഹികമായ ആത്മവിശ്വാസം നേടാനുമൊക്കെ മദ്യത്തെ ഒരു എളുപ്പവഴിയായി കാണാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ് പ്രശ്നം ഗുരുതരമാകുന്നത്.
ഇവിടെയാണ് ഷാനിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തൽ പ്രസക്തമാകുന്നത്. ‘സോഷ്യൽ’ എന്ന വാക്ക് ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഒരു ശീലം സുരക്ഷിതമാകുന്നില്ല. നിങ്ങൾ എവിടെയിരുന്ന് കുടിക്കുന്നു എന്നതിലല്ല, എന്തിനുവേണ്ടി കുടിക്കുന്നു എന്നതിലാണ് കാര്യം. സന്തോഷിക്കാനും ആസ്വദിക്കാനും മദ്യം ഒരു ഉപാധിയായി മാറുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ആ ശീലം പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു.
ചിന്തയുടെ ദിശ മാറ്റാം
ഷാനിന്റെ വാക്കുകൾ ഒരു കണ്ണാടി പോലെയാണ്. അതിൽ പ്രതിബിംബിക്കുന്നത് സമൂഹത്തിലെ വലിയൊരു വിഭാഗത്തിന്റെ മനോഭാവമാണ്. ആഘോഷവേളകളിലെ മദ്യപാനത്തെ നിസ്സാരമായി കാണുന്ന പ്രവണത നമ്മുടെ നാട്ടിലും വർധിച്ചുവരികയാണ്. ഒരു ബിയർ അല്ലേ, ഒരു വൈൻ അല്ലേ എന്നൊക്കെപ്പറഞ്ഞ് തുടങ്ങുന്ന ശീലം എപ്പോഴാണ് നിയന്ത്രണം വിട്ടുപോകുന്നതെന്ന് പലരും അറിയാറില്ല.
അതുകൊണ്ട്, അടുത്ത തവണ ഒരു ഗ്ലാസ് കൈയ്യിലെടുക്കുമ്പോൾ സ്വയം ചോദിക്കുക: ഈ നിമിഷം ആസ്വദിക്കാൻ എനിക്ക് ശരിക്കും ഇതിന്റെ ആവശ്യമുണ്ടോ? ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള സത്യസന്ധമായ ഉത്തരം ഒരുപക്ഷേ പലരുടെയും ജീവിതത്തിൽ നിർണ്ണായകമായ മാറ്റങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിട്ടേക്കാം. സോഷ്യൽ ഡ്രിങ്കിംഗ് എന്ന ഓമനപ്പേരിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന അപകടത്തെ തിരിച്ചറിയുകയാണ് ആദ്യപടി. ആവശ്യമെങ്കിൽ ഒരു ആരോഗ്യവിദഗ്ദ്ധന്റെ സഹായം തേടാൻ മടിക്കരുത്.
