പതിനാലാം വയസ്സിൽ, സ്കൂളിലെ ശുചിമുറിയിൽ വെച്ച് ആമി പെക്കാം എന്ന പെൺകുട്ടി കുഴഞ്ഞുവീണു. ആർത്തവത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടായ അസഹനീയമായ വേദന താങ്ങാനാവാതെയായിരുന്നു ആ വീഴ്ച. എന്താണ് തന്റെ പ്രശ്നമെന്ന് ഡോക്ടർമാരോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ അവൾക്ക് ഒരു സംശയമുണ്ടായിരുന്നു, അത് എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ആണോ? എന്നാൽ, “അതിനൊക്കെയുള്ള പ്രായമായിട്ടില്ല” എന്നായിരുന്നു ഡോക്ടർമാരുടെ മറുപടി. വേദന കുറയ്ക്കാൻ ഗർഭനിരോധന ഗുളികകൾ നൽകി അവളെ തിരിച്ചയച്ചു.
അടുത്ത പത്ത് വർഷം ആമിയുടെ ജീവിതം കടുത്ത വേദനയുടെയും അവസാനമില്ലാത്ത ആശുപത്രി സന്ദർശനങ്ങളുടെയും നാളുകളായിരുന്നു. ഒടുവിൽ, ഇരുപത്തിയേഴാം വയസ്സിൽ അവൾ ഭയന്ന രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചു. ചികിത്സിച്ച് ഭേദമാക്കാൻ കഴിയാത്ത, ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതം നിശബ്ദമായി കാർന്നുതിന്നുന്ന എൻഡോമെട്രിയോസിസ് (Endometriosis).
ഇതൊരു ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമല്ല. യുകെയിലെ ‘എൻഡോമെട്രിയോസിസ് യുകെ’ എന്ന സന്നദ്ധ സംഘടന പുറത്തുവിട്ട പുതിയ റിപ്പോർട്ട് കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്നതാണ്. ഈ രോഗം കണ്ടെത്താൻ ശരാശരി ഒമ്പത് വർഷവും നാല് മാസവും എടുക്കുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. രോഗം സംശയിക്കുന്നതിന് മുൻപ് പത്തിൽ കൂടുതൽ തവണ ഡോക്ടറെ കാണേണ്ടി വന്നവർ 39 ശതമാനമാണ്.
‘അതൊരു ബോംബ് സ്ഫോടനം പോലെയായിരുന്നു’
ആമിയുടെ വേദനയെ ഡോക്ടർമാർ പലപ്പോഴും വ്യാഖ്യാനിച്ചത് ഇറിറ്റബിൾ ബവൽ സിൻഡ്രോം (IBS) അല്ലെങ്കിൽ വെറും ഉത്കണ്ഠ എന്നായിരുന്നു. “എന്റെ ശരീരം കൺമുന്നിൽ തകർന്നു വീഴുന്നത് ഞാൻ അറിയുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ, ആരും അത് വിശ്വസിച്ചില്ല. ഗർഭനിരോധന ഗുളിക കഴിച്ച് ആർത്തവം ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതായിരുന്നു അവർക്ക് നൽകാനുണ്ടായിരുന്ന ഏക പരിഹാരം,” 31 വയസ്സുകാരിയായ ആമി പറയുന്നു.
രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചപ്പോഴേക്കും കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയിരുന്നു. അവളുടെ ആന്തരികാവയവങ്ങളെയാകെ രോഗം ബാധിച്ചിരുന്നു. സർക്കാർ ആശുപത്രികളിലെ നീണ്ട കാത്തിരിപ്പ് ഒഴിവാക്കാൻ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ ശസ്ത്രക്രിയക്ക് വിധേയയായി. ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തിയ സർജന്റെ വാക്കുകൾ ഞെട്ടിക്കുന്നതായിരുന്നു: “അവളുടെ പെൽവിസിനകം ഒരു ബോംബ് പൊട്ടിത്തെറിച്ചതുപോലെയായിരുന്നു.”
ഈ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കു ശേഷവും ആമിയുടെ ശരീരത്തിൽ എൻഡോമെട്രിയോസിസ് വളർന്നുകൊണ്ടേയിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, ഭാവിയിൽ അമ്മയാകാനുള്ള സാധ്യത മുന്നിൽ കണ്ട് അവൾ തന്റെ അണ്ഡം ശീതീകരിച്ച് സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അടുത്തിടെ പങ്കാളിയോടൊപ്പം കൃത്രിമ ബീജസങ്കലനത്തിന് (IVF) അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ആ അപേക്ഷ നിരസിക്കപ്പെട്ടു. മുൻപ് നടന്ന ശസ്ത്രക്രിയകൾ കാരണം അണ്ഡത്തിന്റെ എണ്ണം കുറഞ്ഞതായിരുന്നു കാരണം.
“ഇതൊരു മുഖത്തേറ്റ അടിയായിരുന്നു. കൃത്യസമയത്ത് രോഗം കണ്ടെത്തിയിരുന്നെങ്കിൽ എന്റെ വന്ധ്യതയ്ക്ക് ഒരു കാരണം തന്നെ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നില്ല,” ആമി വേദനയോടെ പറയുന്നു.
എന്താണ് എൻഡോമെട്രിയോസിസ്?
ഗർഭാശയത്തിന്റെ ആന്തരിക പാളിയായ എൻഡോമെട്രിയത്തിലെ കോശങ്ങൾക്ക് സമാനമായ കോശങ്ങൾ ഗർഭാശയത്തിന് പുറത്ത്, ശരീരത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ വളരുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. ഓരോ ആർത്തവചക്രത്തിലും ഈ കോശങ്ങൾ പ്രതികരിക്കുകയും രക്തസ്രാവമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഈ രക്തത്തിന് പുറത്തുപോകാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ കടുത്ത വേദന, വീക്കം, സിസ്റ്റുകൾ, ആന്തരികാവയവങ്ങൾ തമ്മിൽ ഒട്ടിച്ചേരൽ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു. പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ ഇവയാണ്:
- അസഹനീയമായ ആർത്തവ വേദന: സാധാരണ വേദനസംഹാരികൾക്ക് നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത കഠിനമായ വേദന.
- അമിത രക്തസ്രാവം: ആർത്തവസമയത്തോ അല്ലാതെയോ ഉണ്ടാകുന്ന കനത്ത ബ്ലീഡിംഗ്.
- വന്ധ്യത: ഗർഭം ധരിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്.
- ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ വേദന: ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോഴോ ശേഷമോ ഉണ്ടാകുന്ന വേദന.
- മലമൂത്ര വിസർജ്ജന സമയത്തെ വേദന: ആർത്തവ സമയത്ത് ഈ വേദന കൂടാം.
- വിട്ടുമാറാത്ത ക്ഷീണവും നടുവേദനയും.
യുകെയിലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം പത്തിലൊന്ന് സ്ത്രീകളെ ഈ രോഗം ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലും സമാനമായ അവസ്ഥയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളുണ്ട്. ആർത്തവ വേദനയെ “പെണ്ണുങ്ങൾ സഹിക്കേണ്ടതാണ്” എന്ന മനോഭാവത്തോടെ നിസ്സാരവൽക്കരിക്കുന്ന സാമൂഹിക കാഴ്ചപ്പാട് പലപ്പോഴും രോഗനിർണയം വൈകാൻ കാരണമാകാറുണ്ട്.
‘ഗർഭിണിയാകാൻ ശ്രമിക്കൂ, വേദന കുറയും’
ആമി ക്ലാർക്കിന്റെ കഥയും വ്യത്യസ്തമല്ല. പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടുതുടങ്ങിയെങ്കിലും രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചത് പത്ത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം. മാസത്തിൽ 18 ദിവസത്തോളം അവൾക്ക് നരകയാതനയായിരുന്നു.
“എനിക്ക് 18 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഒരു ഡോക്ടർ എന്നോട് പറഞ്ഞത്, ‘ഗർഭിണിയാകാൻ ശ്രമിച്ചുനോക്കൂ, ചിലപ്പോൾ വേദന കുറഞ്ഞേക്കാം’ എന്നായിരുന്നു. ആ പ്രായത്തിൽ അങ്ങനെയൊരു ഉപദേശം കേൾക്കുന്നത് എത്രമാത്രം വേദനാജനകമാണെന്ന് ഓർത്തുനോക്കൂ,” ആമി ചോദിക്കുന്നു.
വേദന കുറയ്ക്കാൻ ആറ് തരം ഗർഭനിരോധന ഗുളികകൾ അവൾ മാറിമാറി പരീക്ഷിച്ചു. ഫലമുണ്ടായില്ല. വേദന കാരണം ജോലിയിൽ ശ്രദ്ധിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നതോടെ പത്ത് മാസത്തിനുള്ളിൽ ഓഫീസ് ജോലി ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നു.
23-ാം വയസ്സിൽ ഒരു ലാപ്രോസ്കോപ്പി (Laparoscopy) ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെയാണ് രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചത്. ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ഏതാനും മാസത്തേക്ക് ആശ്വാസം നൽകിയെങ്കിലും വേദന പൂർവ്വാധികം ശക്തിയോടെ തിരിച്ചുവന്നു. ഒടുവിൽ, കഴിഞ്ഞ വർഷം പത്തുലക്ഷത്തോളം രൂപ മുടക്കി ഒരു സ്വകാര്യ റോബോട്ടിക് സർജറിക്ക് വിധേയയായി. “ഇപ്പോൾ ഭേദമുണ്ട്, പക്ഷെ ഇത് താൽക്കാലികമാണെന്ന് എനിക്കറിയാം,” ആമി പറയുന്നു.
പരിഹാരം എന്ത്? വേദനയ്ക്ക് കാതോർക്കേണ്ട കാലം
സ്ത്രീകൾ പറയുന്ന വേദനയെ കേവലം ഉത്കണ്ഠയോ മാനസിക പ്രശ്നമോ ആയി തള്ളിക്കളയുന്ന പ്രവണത മാറേണ്ടതുണ്ട്. എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ലക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഡോക്ടർമാർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രാഥമികാരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ ഡോക്ടർമാർക്ക്, മികച്ച പരിശീലനം നൽകേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.
ആർത്തവ വേദന സാധാരണമാണെന്നും എന്നാൽ അസഹനീയമായ വേദന സാധാരണയല്ലെന്നും തിരിച്ചറിയണം. ഒരു സ്ത്രീ തന്റെ വേദനയെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, അത് ഗൗരവമായി എടുക്കാനും ശരിയായ പരിശോധനകൾക്ക് നിർദ്ദേശിക്കാനും ആരോഗ്യരംഗത്തുള്ളവർ തയ്യാറാകണം. ഈ രോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടതുണ്ട്.
“ഇടയ്ക്കിടെ വരുന്ന ഒരു വയറുവേദന മാത്രമല്ല ഇത്. ജീവിതം തന്നെ തകർക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരു രോഗാവസ്ഥയാണ് എൻഡോമെട്രിയോസിസ്.” ആമിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. സ്ത്രീകളുടെ വേദനയ്ക്ക് സമൂഹം കാതോർത്തു തുടങ്ങേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു.
