വ്യാഴത്തിലെ ‘ഇടിവെട്ട്’ രഹസ്യം; ജൂണോയെ നാസ കൈവിടുമോ?

ഭൂമിയിൽ നാം കാണുന്ന ഇടിമിന്നലിന്റെ നൂറിരട്ടി ശക്തി! സൗരയൂഥത്തിലെ ഭീമൻ ഗ്രഹമായ വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ ഊർജ്ജപ്രവാഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അമ്പരപ്പിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ ശാസ്ത്രലോകത്തിന് ലഭിച്ചത് നാസയുടെ ജൂണോ എന്ന ബഹിരാകാശ പേടകത്തിൽ നിന്നാണ്. വ്യാഴത്തെ ചുറ്റിക്കറങ്ങി വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ അയച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ ദൗത്യം പുതിയ കണ്ടെത്തലുകളുമായി മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോഴും, അതിന്റെ ഭാവി അത്ര ശോഭനമല്ല. കാരണം, നാസയുടെ ബജറ്റിലുണ്ടായ കുറവ് ഈ സുപ്രധാന ദൗത്യത്തിന്റെ കഴുത്തിന് മുകളിൽ ഒരു വാളായി തൂങ്ങിക്കിടപ്പുണ്ട്.

വ്യാഴത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ തേടി 2011-ൽ വിക്ഷേപിച്ച ജൂണോ, 2016-ലാണ് ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണപഥത്തിലെത്തിയത്. അഞ്ച് വർഷത്തെ പ്രാഥമിക ദൗത്യം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, പേടകത്തിന്റെ മികച്ച പ്രകടനം കണക്കിലെടുത്ത് നാസ ദൗത്യം നീട്ടി നൽകുകയായിരുന്നു. ഇപ്പോഴും ഒരു കുഴപ്പവുമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജൂണോയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ. എന്നാൽ, പണമാണ് ഇവിടെ വില്ലൻ. ഈ നിർണ്ണായകമായ ജൂണോ ദൗത്യം തുടരണോ വേണ്ടയോ എന്ന കാര്യത്തിൽ നാസ ഇതുവരെ അന്തിമ തീരുമാനം എടുത്തിട്ടില്ല.

പ്രതിസന്ധിയുടെ തുടക്കം

ജൂണോയുടെ മാത്രമല്ല, നാസയുടെ മറ്റ് പല സുപ്രധാന ദൗത്യങ്ങളുടെയും ഭാവിയിൽ ആശങ്കയുടെ കരിനിഴൽ വീണത് ഏകദേശം ഒരു വർഷം മുൻപാണ്. പ്രവർത്തനത്തിലുള്ള ബഹിരാകാശ പേടകങ്ങൾ എങ്ങനെ സുരക്ഷിതമായി ഓഫ് ചെയ്യാമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള “ക്ലോസ്ഔട്ട്” പ്ലാനുകൾ സമർപ്പിക്കാൻ ട്രംപ് ഭരണകൂടം ദൗത്യ മേധാവികളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടതോടെയാണ് ഈ ചർച്ചകൾക്ക് ചൂടുപിടിച്ചത്. നാസയുടെ ശാസ്ത്ര ബജറ്റിൽ വലിയൊരു വെട്ടിക്കുറവ് വരുത്താനുള്ള നിർദ്ദേശത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ നീക്കം.

ഭാഗ്യവശാൽ, യുഎസ് കോൺഗ്രസ് ഈ നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും തള്ളി. 2026 സാമ്പത്തിക വർഷത്തേക്ക് നാസയുടെ പ്ലാനറ്ററി സയൻസ് ഡിവിഷന് 2.54 ബില്യൺ ഡോളർ അനുവദിച്ചു. വൈറ്റ് ഹൗസ് ആവശ്യപ്പെട്ടതിനേക്കാൾ വളരെ ഉയർന്ന തുകയായിരുന്നെങ്കിലും, കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ ഫണ്ടിംഗിനേക്കാൾ ഏകദേശം 220 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ കുറവുണ്ടായിരുന്നു. ഈ ചെറിയ കുറവാണ് ഇപ്പോൾ വലിയ തലവേദന സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

നാസയുടെ പ്ലാനറ്ററി സയൻസ് ഡിവിഷൻ ഡയറക്ടറായ ലൂയിസ് പ്രോക്റ്റർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, “മുൻപ് ചെയ്തിരുന്ന എല്ലാ കാര്യങ്ങളും അതേപടി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ ഞങ്ങൾക്ക് കഴിയില്ല.” ഈ ബജറ്റ് വെട്ടിക്കുറവ് കടുത്ത തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ തങ്ങളെ നിർബന്ധിതരാക്കുന്നുവെന്നും അവർ സമ്മതിക്കുന്നു.

കത്തിമുനയിൽ ജൂണോ മാത്രമല്ല

നാസയുടെ ഈ ‘കടുത്ത തീരുമാനങ്ങൾ’ ബാധിക്കാൻ പോകുന്നത് ജൂണോയെ മാത്രമല്ല. ചൊവ്വയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന നാല് ദൗത്യങ്ങളുടെ ഭാവിയും അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണ്. മനുഷ്യരാശിയുടെ ഏക പ്രതിനിധിയായി വ്യാഴത്തിനും പ്ലൂട്ടോയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള ബഹിരാകാശത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജൂണോയുടെ ഭാവി എന്താകുമെന്ന് ആർക്കും ഉറപ്പില്ല.

ചൊവ്വയിലെ ദൗത്യങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലും സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമല്ല:

• ചൊവ്വയിലെ ഒരു പേടകവുമായി നാസയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞ വർഷം ബന്ധം നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. ആ ദൗത്യം മിക്കവാറും അവസാനിച്ചുവെന്നാണ് കരുതുന്നത്.
• ‘ഒഡീസി’ (Odyssey) എന്ന മറ്റൊരു പേടകത്തിലെ ഇന്ധനം തീരാറായിരിക്കുന്നു.
• ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ തീരുമാനങ്ങൾ വരാനിരിക്കുന്നത് മാർസ് റെക്കനൈസൻസ് ഓർബിറ്റർ (Mars Reconnaissance Orbiter), ക്യൂരിയോസിറ്റി റോവർ (Curiosity rover) എന്നിവയുടെ കാര്യത്തിലാണ്. ഇവ രണ്ടും വളരെക്കാലമായി ചൊവ്വയിൽ നിന്ന് വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഇവയുടെ പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിച്ചാൽ, തൽസ്ഥാനത്ത് പുതിയൊരു ദൗത്യം എത്താൻ വർഷങ്ങളെടുക്കും. മാത്രമല്ല, പ്രവർത്തനത്തിന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പണം ആവശ്യമായ ദൗത്യങ്ങളും ഇവയാണ്.

ഈ അഞ്ച് ദൗത്യങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിലുള്ള അന്തിമ തീരുമാനം കോൺഗ്രസിന് സമർപ്പിക്കുന്ന വാർഷിക “ഓപ്പറേറ്റിംഗ് പ്ലാനിൽ” പ്രഖ്യാപിക്കുമെന്നാണ് പ്രോക്റ്റർ അറിയിച്ചത്. നിലവിൽ ഈ രേഖ നാസയിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും വൈറ്റ് ഹൗസിലെ ബജറ്റ് വിദഗ്ദ്ധരുടെയും പരിഗണനയിലാണ്.

ശാസ്ത്രമോ സാമ്പത്തികമോ, മുൻഗണനയെന്തിന്?

ഇന്ധനവും പ്രവർത്തനക്ഷമതയുമുള്ള, ഇപ്പോഴും മികച്ച ശാസ്ത്രീയ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്ന ഒരു പേടകത്തെ പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് നാസയുടെ ചരിത്രത്തിൽ അസാധാരണമാണ്. ഇപ്പോൾ തീരുമാനത്തിനായി കാത്തിരിക്കുന്ന എല്ലാ ദൗത്യങ്ങളും സ്വതന്ത്ര വിദഗ്ദ്ധ സമിതികൾ “ശാസ്ത്രീയമായി വളരെ ഉയർന്ന റാങ്ക്” നൽകിയവയാണെന്ന് പ്രോക്റ്റർ തന്നെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നിട്ടും അവയെയെല്ലാം സംശയത്തിന്റെ നിഴലിൽ നിർത്തുന്നത് പണത്തിന്റെ പ്രശ്നം മാത്രമാണ്.

“ഈ ദൗത്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇപ്പോഴും മികച്ച ശാസ്ത്രീയ നേട്ടങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന കാര്യത്തിൽ ഒരു സംശയവുമില്ല,” പ്രോക്റ്റർ പറയുന്നു. “ഞങ്ങളുടെ പ്ലാനറ്ററി സയൻസ് ബജറ്റിന്റെ ഏകദേശം 10 ശതമാനമാണ് ഇവയ്ക്കായി ചെലവഴിക്കുന്നത്. അത് കേൾക്കുമ്പോൾ ഒരു വലിയ തുകയായി തോന്നില്ല. ഏകദേശം 260 മില്യൺ ഡോളറാണ് 2025-ലെ കണക്ക്.”

ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിയമനമല്ലാത്ത, ഒരു പ്ലാനറ്ററി ശാസ്ത്രജ്ഞ കൂടിയായ പ്രോക്റ്ററുടെ ജോലി വളരെ സങ്കീർണ്ണമാണ്. യൂറോപ്പ ക്ലിപ്പർ (Europa Clipper) പോലുള്ള കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ ചെലവുള്ള വമ്പൻ ദൗത്യങ്ങളും, ഒരു ലോഹ ഛിന്നഗ്രഹം പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാൻ പോകുന്ന സൈക്കി (Psyche) പോലുള്ള താരതമ്യേന ചെലവ് കുറഞ്ഞ ദൗത്യങ്ങളും ഒരുപോലെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകണം. ഇതിനിടയിൽ, നികുതിദായകരുടെ പണം കൊണ്ട് 이미 വിജയം കൈവരിച്ച പഴയ ദൗത്യങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും വേണം. പുതിയ ദൗത്യങ്ങൾ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ, പഴയ ദൗത്യങ്ങൾ വർഷങ്ങളുടെ അനുഭവസമ്പത്തുമായി വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഇത് പഴയ വീട് അറ്റകുറ്റപ്പണി ചെയ്ത് ഉപയോഗിക്കണോ അതോ പുതിയൊരെണ്ണം പണിയണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നതുപോലെ സങ്കീർണ്ണമാണ്.

വ്യാഴത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ ഇനിയും ബാക്കി

പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും, ജൂണോ ദൗത്യം അതിന്റെ ജോലി ഭംഗിയായി തുടരുന്നു. വ്യാഴത്തിലെ ഭീമൻ കൊടുങ്കാറ്റുകൾ എങ്ങനെയാണ് ഇത്രയും ശക്തമായ മിന്നലുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുകയാണ്. വ്യാഴത്തിന്റെ കാന്തികക്ഷേത്രം, ഗുരുത്വാകർഷണം, അന്തരീക്ഷ ഘടന എന്നിവയെക്കുറിച്ചെല്ലാം അഭൂതപൂർവമായ വിവരങ്ങളാണ് ജൂണോ നൽകിയത്.

ഈ ദൗത്യം അവസാനിപ്പിക്കുന്നത്, സൗരയൂഥത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിയാനുള്ള മനുഷ്യന്റെ അവസരത്തെ ഇല്ലാതാക്കലാവും. നാസയുടെ തീരുമാനം എന്തായിരിക്കുമെന്നറിയാൻ കണ്ണുംനട്ടിരിക്കുകയാണ് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ശാസ്ത്ര സമൂഹം. ബജറ്റിന്റെ ചുവപ്പുനാടയിൽ കുരുങ്ങി വ്യാഴത്തിന്റെ ഇടിമുഴങ്ങുന്ന രഹസ്യങ്ങൾ എന്നെന്നേക്കുമായി നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെടുമോ, അതോ ശാസ്ത്രത്തിനാവുമോ അന്തിമ വിജയം? കാത്തിരുന്ന് കാണാം.