നുണപരിശോധന: ശാസ്ത്രമോ അതോ കള്ളത്തരമോ?

1994-ൽ ജോർജ്ജ് ഡബ്ല്യു. മാഷ്കെയ്ക്ക് അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിൽ 11 വർഷത്തെ സേവന പാരമ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. രാജ്യസുരക്ഷാ കാര്യങ്ങളിൽ സർക്കാർ പൂർണ്ണ വിശ്വാസമർപ്പിച്ച ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ. എന്നാൽ ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം, ഒരു യന്ത്രവും അതിന്റെ ഓപ്പറേറ്ററും അദ്ദേഹത്തെ ഒരു നുണയനായി മുദ്രകുത്തി. അമേരിക്കൻ കുറ്റാന്വേഷണ ഏജൻസിയായ എഫ്‌ബിഐയിൽ (FBI) സ്പെഷ്യൽ ഏജന്റ് ആകാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപേക്ഷയുടെ അവസാന കടമ്പയായിരുന്നു അത്.

എല്ലാ പരീക്ഷകളും ജയിച്ച്, 1995-ലെ ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു പോളിഗ്രാഫ് എക്സാമിനറുടെ മുന്നിലിരുന്നു. ശരീരത്തിൽ വയറുകൾ ഘടിപ്പിച്ച്, യന്ത്രം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പും രക്തസമ്മർദ്ദവും ശ്വാസോച്ഛ്വാസവും അളക്കാൻ തുടങ്ങി. താൻ സത്യം മാത്രമേ പറഞ്ഞുള്ളൂ എന്ന് മാഷ്കെ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. എന്നാൽ, രാജ്യരഹസ്യങ്ങൾ ചോർത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചും വിദേശ ഏജൻസികളുമായുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചോദ്യങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം കള്ളം പറയുന്നുവെന്ന് യന്ത്രം സൂചിപ്പിച്ചതായി എക്സാമിനർ വിധിയെഴുതി.

“എന്റെ ജീവിതവും കരിയറും ആ നിമിഷം തകർന്നുപോയി,” മാഷ്കെ പിന്നീട് പറഞ്ഞു. “സത്യം മാത്രം പറഞ്ഞിട്ടും ഞാനെങ്ങനെ ആ നുണപരിശോധനയിൽ പരാജയപ്പെട്ടു?”

ഈ ചോദ്യം അദ്ദേഹത്തെ ഒരു പുതിയ വഴിത്തിരിവിലെത്തിച്ചു. പോളിഗ്രാഫ് എന്ന ‘നുണപരിശോധന’ യന്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ആഴത്തിൽ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി. ആ പഠനമാണ് AntiPolygraph.org എന്ന വെബ്സൈറ്റിന് രൂപം നൽകാൻ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രേരണയായത്. ഇന്ന്, പോളിഗ്രാഫ് ടെസ്റ്റിന്റെ ചതിക്കുഴികളിൽ വീണുപോയ നിരവധി പേർക്ക് ആശ്രയമാണ് മാഷ്കെയുടെ ഈ സംരംഭം.

എന്താണ് ഈ പോളിഗ്രാഫ്?

സിനിമകളിലൂടെയും വാർത്തകളിലൂടെയും മലയാളികൾക്ക് സുപരിചിതമാണ് പോളിഗ്രാഫ് ടെസ്റ്റ്. പ്രതിയെ കസേരയിലിരുത്തി ശരീരത്തിൽ പലതരം വയറുകൾ ഘടിപ്പിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്ന രംഗം ഓർമ്മയില്ലേ? 1921-ൽ ജോൺ അഗസ്റ്റസ് ലാർസൺ എന്ന പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഈ യന്ത്രത്തിന് രൂപം നൽകിയത്. ഒരാൾ കള്ളം പറയുമ്പോൾ അയാളുടെ ശരീരത്തിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്ന ലളിതമായ ആശയത്തിലാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

• രക്തസമ്മർദ്ദം (Blood Pressure): കള്ളം പറയുമ്പോൾ രക്തസമ്മർദ്ദം ഉയരാം.
• ഹൃദയമിടിപ്പ് (Pulse Rate): ഹൃദയമിടിപ്പിന്റെ വേഗത കൂടാം.
• ശ്വസനം (Respiration): ശ്വാസമെടുക്കുന്നതിന്റെ വേഗതയിലും ക്രമത്തിലും മാറ്റങ്ങൾ വരാം.
• വിയർപ്പ് (Perspiration): കയ്യിലും മറ്റും വിയർപ്പ് കൂടാം.

ഈ ശാരീരിക മാറ്റങ്ങളെയാണ് പോളിഗ്രാഫ് യന്ത്രം ഒരു ഗ്രാഫായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. സാധാരണ ചോദ്യങ്ങളും (ഉദാഹരണത്തിന്, ‘നിങ്ങളുടെ പേരെന്താണ്?’) നിർണ്ണായകമായ ചോദ്യങ്ങളും (‘നിങ്ങളാണോ ആ കൊലപാതകം ചെയ്തത്?’) ഇടകലർത്തി ചോദിക്കും. നിർണ്ണായക ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നൽകുമ്പോൾ ഗ്രാഫിൽ വലിയ വ്യതിയാനങ്ങൾ കാണിച്ചാൽ, അയാൾ കള്ളം പറയുന്നുവെന്ന് എക്സാമിനർ ‘വിലയിരുത്തും’.

ശാസ്ത്രീയതയിലെ വലിയ ചോദ്യചിഹ്നം

ഇവിടെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്നം. പോളിഗ്രാഫ് യന്ത്രം ‘നുണ’യെയല്ല അളക്കുന്നത്, മറിച്ച് ഒരാളുടെ മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തെയും ഉത്കണ്ഠയെയുമാണ്. സത്യം പറയുന്ന നിരപരാധിയായ ഒരാൾക്ക് ചോദ്യം ചെയ്യലിന്റെ ഭാഗമായുള്ള ഭയം കാരണം മാനസിക സമ്മർദ്ദമുണ്ടാകാം. അത് അയാളുടെ ഹൃദയമിടിപ്പും രക്തസമ്മർദ്ദവും കൂട്ടാം. ഫലം? അയാൾ ടെസ്റ്റിൽ പരാജയപ്പെടും.

ഇതിന് നേരെ മറിച്ചും സംഭവിക്കാം. യാതൊരു കൂസലുമില്ലാതെ കള്ളം പറയാൻ കഴിവുള്ള ഒരു കുറ്റവാളിക്ക് ഒരുപക്ഷേ ശരീരത്തിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങൾ കാണിക്കണമെന്നില്ല. അയാൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ടെസ്റ്റ് പാസ്സാകാനും സാധിക്കും. അതായത്, പോളിഗ്രാഫ് ടെസ്റ്റ് ഒരു നാണയം ടോസ് ചെയ്യുന്നതുപോലെ ഭാഗ്യപരീക്ഷണമായി മാറുന്നു.

ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടുതന്നെ, ലോകത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക കോടതികളും പോളിഗ്രാഫ് ഫലങ്ങളെ ഒരു നിർണ്ണായക തെളിവായി അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. ഇന്ത്യയിലും സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമല്ല. പ്രതിയുടെ സമ്മതത്തോടെയേ നുണപരിശോധന നടത്താൻ പാടുള്ളൂ എന്നും അതിന്റെ ഫലം ഒരു കുറ്റസമ്മത മൊഴിയായി കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് കേവലം ഒരു അന്വേഷണ ഉപാധി മാത്രമാണ്.

പിഴവുകളുണ്ടെങ്കിൽ പിന്നെന്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു?

കോടതികൾ തള്ളിക്കളഞ്ഞിട്ടും എഫ്‌ബിഐ പോലുള്ള ഏജൻസികളും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പോലീസ് സേനകളും എന്തിനാണ് ഇപ്പോഴും പോളിഗ്രാഫ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്? ഇതിന് പല കാരണങ്ങളുണ്ട്.

ഒന്നാമതായി, ഇതൊരു സൈക്കോളജിക്കൽ ടൂൾ ആണ്. താൻ ഒരു സത്യം കണ്ടെത്തുന്ന യന്ത്രവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണെന്ന ചിന്ത പ്രതിയിൽ വലിയ സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കും. ഈ സമ്മർദ്ദത്തിൽ പലരും കുറ്റം സമ്മതിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ യന്ത്രമല്ല, മറിച്ച് ആ സാഹചര്യമാണ് കുറ്റസമ്മതത്തിന് വഴിവെക്കുന്നത്.

രണ്ടാമതായി, സുരക്ഷാ ഏജൻസികൾ ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു അരിപ്പയായി ഇതിനെ കാണുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് അപേക്ഷകരിൽ നിന്ന് സംശയാസ്പദമായവരെ വേഗത്തിൽ ഒഴിവാക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുമെന്ന് അവർ കരുതുന്നു. എന്നാൽ മാഷ്കെയുടെ അനുഭവം വ്യക്തമാക്കുന്നത് പോലെ, ഇത് പലപ്പോഴും സത്യസന്ധരായ ആളുകളെയാണ് പുറത്താക്കുന്നത്.

പോളിഗ്രാഫിന് ഒരു ബദലുണ്ടോ?

പോളിഗ്രാഫിന്റെ പോരായ്മകൾ ശാസ്ത്രലോകത്തിന് നന്നായി അറിയാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, നുണ കണ്ടെത്താൻ കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമായ വഴികൾ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ തകൃതിയായി നടക്കുന്നുണ്ട്. തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകളിലാണ് പ്രധാന പ്രതീക്ഷ.

fMRI (Functional Magnetic Resonance Imaging): ഒരാൾ കള്ളം പറയുമ്പോൾ തലച്ചോറിന്റെ ഏതൊക്കെ ഭാഗങ്ങളാണ് കൂടുതൽ സജീവമാകുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്താൻ fMRI സ്കാനുകൾക്ക് കഴിയും. സത്യം പറയുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഊർജ്ജം തലച്ചോറിന് കള്ളം പറയുമ്പോൾ വേണ്ടിവരുമെന്നാണ് പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇത് വളരെ ചെലവേറിയതും സങ്കീർണ്ണവുമായ ഒരു പ്രക്രിയയാണ്.

ഐ ട്രാക്കിംഗ് (Eye Tracking): കണ്ണിന്റെ ചലനങ്ങൾ, കൃഷ്ണമണിയുടെ വികാസം എന്നിവ നിരീക്ഷിച്ച് നുണ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങളും നടക്കുന്നുണ്ട്. ഒരാൾ കള്ളം പറയുമ്പോൾ അറിയാതെ തന്നെ കണ്ണിന്റെ ചലനങ്ങളിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുമെന്നാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

എന്നാൽ ഈ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും പൂർണ്ണമായി വിശ്വസിക്കാവുന്ന നിലയിലേക്ക് എത്തിയിട്ടില്ല. അവയ്ക്കും അതിന്റേതായ പരിമിതികളുണ്ട്. ഒരുപക്ഷേ, മനുഷ്യന്റെ ചിന്തകളെയും വികാരങ്ങളെയും അളക്കാൻ ഒരു യന്ത്രത്തിനും നൂറുശതമാനം സാധിച്ചേക്കില്ല.

മനുഷ്യ മനസ്സിനെ അളക്കാനാകുമോ?

“നുണ പറയുമ്പോൾ ശരീരത്തിലും തലച്ചോറിലും ഒരു പ്രത്യേക മാറ്റം സംഭവിക്കുമെന്ന ചിന്ത തന്നെ അശാസ്ത്രീയമാണ്,” ഇംഗ്ലണ്ടിലെ നോർത്ത്ബ്രിയ സർവകലാശാലയിലെ നിയമ വിദഗ്ദ്ധനായ കിരിയാക്കോസ് കോട്ട്സോഗ്ലോ പറയുന്നു. ഓരോ മനുഷ്യനും വ്യത്യസ്തനാണ്. അവരുടെ ചിന്തകളും പ്രതികരണങ്ങളും അതുപോലെ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും.

ജോർജ്ജ് മാഷ്കെയുടെ ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ച ആ നുണപരിശോധന യന്ത്രം ഇന്ന് പലയിടത്തും ഒരു ചോദ്യചിഹ്നമായി അവശേഷിക്കുകയാണ്. സത്യവും മിഥ്യയും തിരിച്ചറിയാനുള്ള മനുഷ്യന്റെ അടങ്ങാത്ത ആഗ്രഹത്തിന്റെ പ്രതീകമാണത്. എന്നാൽ മനുഷ്യ മനസ്സിന്റെ സങ്കീർണ്ണതകൾക്ക് മുന്നിൽ, ഒരു യന്ത്രത്തിന് സത്യത്തിന്റെ അവസാന വാക്കാകാൻ കഴിയുമോ എന്നത് ഇനിയും ഉത്തരം കിട്ടാത്ത ചോദ്യമാണ്.