നിങ്ങൾ ടിക് ടോക് ഫീഡ് സ്ക്രോൾ ചെയ്യുമ്പോൾ മിന്നിമറയുന്ന ആ പരസ്യം യഥാർത്ഥത്തിലുള്ളതാണോ? അതോ, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (Artificial Intelligence) ഭാവനയിൽ മെനഞ്ഞെടുത്ത ഒരു കാഴ്ചയാണോ? ഈ ചോദ്യം ഇപ്പോൾ സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരെയും സാധാരണ ഉപയോക്താക്കളെയും ഒരുപോലെ കുഴപ്പിക്കുകയാണ്. കാരണം, ടിക് ടോക്കിന്റെ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ എഐ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച പരസ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള സംവിധാനം പാടേ പാളുന്നു എന്ന സൂചനകളാണ് പുറത്തുവരുന്നത്.
കാഴ്ചയിൽ ഒട്ടും കൃത്രിമത്വം തോന്നാത്ത, എന്നാൽ പൂർണ്ണമായും എഐ സൃഷ്ടിച്ച ഉള്ളടക്കങ്ങൾ ഇന്ന് സുലഭമാണ്. ഇവയെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന ലേബലുകൾ നൽകണമെന്ന് ടിക് ടോക് പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്ക് കർശനമായ നയങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ നയങ്ങൾ പലപ്പോഴും കടലാസിൽ ഒതുങ്ങുന്നു. ലോകോത്തര ബ്രാൻഡുകൾ പോലും ഈ നിയമങ്ങൾ കാറ്റിൽ പറത്തുമ്പോൾ, ആര് ആരെയാണ് വിശ്വസിക്കുക എന്ന ചോദ്യം ഉയരുന്നു.
കണ്ണിൽ പൊടിയിടുന്ന സാംസങ് പരസ്യങ്ങൾ
ഈ പ്രശ്നത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് ടെക് ഭീമനായ സാംസങ്. തങ്ങളുടെ പുതിയ ഗാലക്സി ഫോണുകളുടെ പരസ്യത്തിനായി സാംസങ് എഐ സാങ്കേതികവിദ്യ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. യൂട്യൂബ് പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ ഈ പരസ്യങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവ എഐ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒരു ഡിസ്ക്ലോഷർ (disclosure) അതിന്റെ വിവരണത്തിൽ നൽകിയിരുന്നു. ഇത് സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഒരു നല്ല നടപടിയായിരുന്നു.
എന്നാൽ ഇതേ പരസ്യങ്ങൾ ടിക് ടോക്കിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടപ്പോൾ കഥ മാറി. അവിടെ അത്തരം ഒരു ലേബലോ മുന്നറിയിപ്പോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സാധാരണ വീഡിയോകൾ പോലെ തന്നെ അവ ഫീഡുകളിലൂടെ ഒഴുകിനീങ്ങി. ഇതോടെ, ടിക് ടോക് എഐ പരസ്യങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച കമ്പനിയുടെ നയത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയാണ്. ഒരേ കമ്പനി ഒരേ പരസ്യത്തിന് രണ്ട് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ രണ്ട് തരം സമീപനം സ്വീകരിക്കുന്നത് എന്തിനാണ്?
ഇന്ത്യയിൽ നിരോധിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മലയാളികൾ ഉൾപ്പെടെ കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്ലാറ്റ്ഫോമാണ് ടിക് ടോക്. അതിനാൽ ഈ വിഷയം ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു.
വിരോധാഭാസം: സുതാര്യതയ്ക്കായി ഒന്നിച്ചവർ തന്നെ നിയമം ലംഘിക്കുമ്പോൾ
ഇതിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിരോധാഭാസം എന്തെന്നാൽ, ടിക് ടോക്കും സാംസങ്ങും ‘കണ്ടന്റ് ഓതന്റിസിറ്റി ഇനിഷ്യേറ്റീവ്’ (Content Authenticity Initiative – CAI) എന്ന കൂട്ടായ്മയിലെ അംഗങ്ങളാണ്. ഡിജിറ്റൽ ഉള്ളടക്കങ്ങളുടെ ആധികാരികതയും സുതാര്യതയും ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് ഈ കൂട്ടായ്മയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ഇതിനായി C2PA എന്നൊരു സാങ്കേതിക നിലവാരം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഇവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
അതായത്, എഐ ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്ക് ലേബൽ നൽകി ഉപയോക്താക്കളെ സത്യം അറിയിക്കണമെന്ന് വാദിക്കുന്ന അതേ കമ്പനികളാണ് സ്വന്തം പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ ഇത് നടപ്പാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നത്. സാംസങ് തങ്ങളുടെ പരസ്യം എഐ നിർമ്മിതമാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും അത് ടിക് ടോക്കിനെ അറിയിച്ചില്ലേ? അതോ, ടിക് ടോക് അറിഞ്ഞിട്ടും അത് ഉപയോക്താക്കളിൽ നിന്ന് മറച്ചുവെച്ചതാണോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ ഉത്തരമില്ല.
എന്താണ് ടിക് ടോക്കിന്റെ ഔദ്യോഗിക നയം?
ടിക് ടോക്കിന്റെ പരസ്യനയം അനുസരിച്ച്, എഐ ഉപയോഗിച്ച് കാര്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ പരസ്യമായി ഉപയോഗിക്കണമെങ്കിൽ അത് വ്യക്തമാക്കണം. “കാര്യമായ മാറ്റങ്ങൾ” എന്ന് ടിക് ടോക് നിർവചിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്:
- പൂർണ്ണമായും എഐ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ചിത്രങ്ങൾ, വീഡിയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഓഡിയോ അടങ്ങിയ ഉള്ളടക്കം.
- യഥാർത്ഥ ദൃശ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുകയും എന്നാൽ അതിലെ പ്രധാന വ്യക്തിയെ അവർ ചെയ്യാത്ത കാര്യങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, നൃത്തം ചെയ്യുന്നത്) ചെയ്യുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്.
- എഐ വോയിസ് ക്ലോണിംഗ് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു വ്യക്തി പറയാത്ത കാര്യങ്ങൾ പറയുന്നതായി കാണിക്കുന്നത്.
ഇങ്ങനെയുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ, പരസ്യം നൽകുന്നവർ ടിക് ടോക്കിന്റെ തന്നെ ‘AI-generated’ ലേബൽ ഉപയോഗിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തമായി ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് ക്യാപ്ഷനായോ വാട്ടർമാർക്കായോ നൽകുകയോ വേണമെന്നാണ് നിയമം. സാംസങ്ങിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇത് രണ്ടും സംഭവിച്ചില്ല.
അന്വേഷണങ്ങളോട് മുഖം തിരിച്ച് കമ്പനികൾ
ഈ വിഷയത്തിൽ വ്യക്തത തേടി ടെക് മാധ്യമങ്ങൾ സാംസങ്ങിനെയും ടിക് ടോക്കിനെയും സമീപിച്ചെങ്കിലും നിരാശയായിരുന്നു ഫലം. സാംസങ് പ്രതികരിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. ടിക് ടോക്കാവട്ടെ, തങ്ങളുടെ എഐ ലേബലിംഗ് നയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുവായ വിവരങ്ങൾ നൽകി ഒഴിഞ്ഞുമാറി. സാംസങ്ങിന്റെ പരസ്യത്തിന് എന്തുകൊണ്ട് ലേബൽ ലഭിച്ചില്ല എന്ന നിർണ്ണായക ചോദ്യത്തിന് അവർ മറുപടി നൽകിയില്ല. ഈ മൗനം പല സംശയങ്ങളും ബലപ്പെടുത്തുന്നു.
ഇതിനിടയിൽ ഒരു ചെറിയ മാറ്റം കണ്ടുതുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. യുകെ ആസ്ഥാനമായുള്ള കാസൂ (Cazoo) എന്നൊരു കമ്പനിയുടെ പരസ്യങ്ങൾക്ക് ഈയിടെയായി “advertiser labeled as AI-generated” എന്ന ലേബൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. നേരത്തെ ഈ പരസ്യങ്ങൾക്കും ലേബൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പരാതികൾ ഉയർന്നപ്പോൾ തിരുത്തിയതാണോ അതോ സിസ്റ്റത്തിലെ പിഴവ് പരിഹരിച്ചതാണോ എന്ന് വ്യക്തമല്ല. കാരണം എന്തുതന്നെയായാലും, അപ്പോഴേക്കും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ ആ പരസ്യങ്ങൾ യാതൊരു മുന്നറിയിപ്പുമില്ലാതെ കണ്ടു കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
ഉത്തരവാദിത്തം ആർക്കാണ്?
ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് സത്യവും മിഥ്യയും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പ് നേർത്തുവരികയാണ്. ഒരു ചിത്രം എഡിറ്റ് ചെയ്തതാണോ, ഒരു വീഡിയോ ഡീപ് ഫേക്ക് ആണോ, ഒരു പരസ്യം എഐ നിർമ്മിതമാണോ എന്ന് തിരിച്ചറിയേണ്ടത് ഉപയോക്താവിന്റെ മാത്രം തലവേദനയല്ല. അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്കും അത് നിർമ്മിക്കുന്ന കമ്പനികൾക്കും തുല്യ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്.
ടിക് ടോക് എഐ പരസ്യങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച നയങ്ങൾ ശക്തമാണെന്ന് കമ്പനി അവകാശപ്പെടുമ്പോൾ തന്നെ, അതിന്റെ നടത്തിപ്പിൽ വലിയ വീഴ്ചകൾ സംഭവിക്കുന്നു. നിയമങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയാൽ മാത്രം പോരാ, അത് കർശനമായി നടപ്പാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുകയും വേണം. അല്ലെങ്കിൽ സുതാര്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള സംരംഭങ്ങളും കൂട്ടായ്മകളും വെറും പേരിന് മാത്രമായി ഒതുങ്ങും. ഉപഭോക്താക്കൾ കാണുന്നത് എന്താണെന്ന് അറിയാനുള്ള അവകാശം അവർക്കുണ്ട്. ആ അവകാശത്തെ മാനിക്കാൻ ടെക് കമ്പനികൾ ഇനിയും പഠിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.
